leukopenia
Leukopenia to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszeniem całkowitej liczby leukocytów we krwi obwodowej poniżej 4000/μl (4,0 × 10^9/l). Jest to objaw wielu stanów chorobowych, nie zaś samodzielna jednostka chorobowa.
Najczęstsze przyczyny leukopenii obejmują zakażenia wirusowe, choroby autoimmunologiczne, zaburzenia szpiku kostnego, przyjmowanie niektórych leków oraz radioterapię. Szczególnie niebezpieczna jest neutropenia (obniżona liczba neutrofilów), która przy wartościach poniżej 500/μl znacząco zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych.
Diagnostyka leukopenii powinna obejmować pełną morfologię z rozmazem, badania biochemiczne, ocenę szpiku kostnego w wybranych przypadkach oraz poszukiwanie przyczyny podstawowej. Leczenie zależy od etiologii i stopnia nasilenia, od postępowania przyczynowego po zastosowanie czynników wzrostu granulocytów (G-CSF) w ciężkich przypadkach neutropenii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemsol
Gemcytabina (produkt Gemsol) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym supresji szpiku kostnego manifestującej się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Przed każdą dawką konieczna jest kontrola parametrów hematologicznych. Preparat należy podawać do dużej żyły po odpowiednim rozcieńczeniu, aby zapobiec wynaczynieniu. Istotne jest także monitorowanie funkcji wątroby i nerek, zwłaszcza u pacjentów z ich zaburzeniami, gdyż brak jest jednoznacznych wytycznych dawkowania w tej grupie. W trakcie terapii obserwowano ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SCARs), takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia po pojawieniu się objawów.
ARDS, ciężkie skórne działania niepożądane, gemcytabina, hipoalbuminemia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, napady drgawkowe, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre nadciśnienie tętnicze, PRES, przerzuty do wątroby, rezonans magnetyczny, roztwór do infuzji, spermatogeneza, śródmiąższowe zapalenie płuc, substancja cytotoksyczna, supresja szpiku, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wynaczynienie, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – MIG 400 mg
Ibuprofen w dawce 400 mg (MIG) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania jest zależna od dawki i indywidualnych predyspozycji pacjenta. Przy stosowaniu dawek dobowych do 1200 mg doustnie lub 1800 mg w postaci czopków, najczęściej obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, perforacje, krwawienia, nudności, wymioty, biegunka oraz zaparcia. Istotne jest, że stosowanie wysokich dawek (np. 2400 mg/dobę) może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowych, w tym zawału serca i udaru mózgu. Rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia krwiotworzenia (np. agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), jałowe zapalenie opon mózgowych, oraz ciężkie reakcje skórne (SCAR). Ponadto, NLPZ mogą powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca, a także zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność i martwicę brodawek nerkowych.
agranulocytoza, antybiotykoterapia, astma, ból głowy, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ciężka uogólniona reakcja nadwrażliwości, ciężkie skórne działanie niepożądane, incydent zakrzepowy w tętnicy, jałowe zapalenie opon mózgowych, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krwiotworzenia, zaburzenie widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Synthon 25 mg
Leczenie sunitynibem, inhibitorem kinaz tyrozynowych stosowanym głównie w terapii GIST, MRCC oraz pNET, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia. Do najcięższych powikłań należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwotoki z układu oddechowego, pokarmowego, moczowego i ośrodkowego układu nerwowego, które mogą prowadzić do zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność i wymioty. Nasilenie tych objawów może ulegać zmniejszeniu podczas kontynuacji terapii, co jest istotne przy planowaniu leczenia długoterminowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na rozwój niedoczynności tarczycy oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, które wymagają regularnego monitorowania.
anoreksja, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dysgeuzja, hipoglikemia, inhibitor kinaz tyrozynowych, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok otrzewnowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, odwodnienie, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, przetoka odbytu, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ropień, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, rozwarstwienie tętnicy, sunitynib, torsade de pointes, wstrząs, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita, zapalenie płuc, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biseptol 960
Kotrimoksazol wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak ostra martwica wątroby, zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS) oraz rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesne objawy skórne i ogólnoustrojowe, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania i monitorowanie funkcji nerek oraz stężenia potasu, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny 15-30 ml/min. W grupie osób starszych i u pacjentów z AIDS obserwuje się zwiększone ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych, w tym hematologicznych i skórnych. Kotrimoksazol nie jest zalecany w leczeniu paciorkowcowego zapalenia gardła ze względu na wysoką częstość niepowodzeń terapeutycznych.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, badanie moczu, Clostridioides difficile, hemofagocytoza, hepatosplenomegalia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipofibrynogenemia, hiponatremia, klirens kreatyniny, krystaluria, lek przeciwdrgawkowy, leukopenia, limfohistiocytoza hemofagocytowa, martwica wątroby, metronidazol, morfologia krwi, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, objawy alergiczne, paciorkowcowe zapalenie gardła, pancytopenia, porfiria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, spironolakton, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność, trombocytopenia, wankomycyna, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka skórna, zaburzenia czynności tarczycy, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazole Mercapharm 20 mg
Omeprazol Mercapharm w dawce 20 mg, podawany w postaci kapsułek dojelitowych, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze (1-10%) dotyczą układu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunki, wzdęcia, nudności/wymioty) oraz bólu głowy. Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje alergiczne (w tym anafilaksję), zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia), a także poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do mikroskopowego zapalenia jelita grubego oraz zmian w funkcji wątroby, w tym niewydolności i encefalopatii u pacjentów z chorobą wątroby.
agranulocytoza, elementy morfotyczne krwi, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, ginekomastia, granulocyty, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza, kapsułka dojelitowa, leukopenia, magnez we krwi, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, płytki krwi, polip dna żołądka, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, sód we krwi, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voltaren 50 mg
Diklofenak sodowy, substancja czynna tabletek dojelitowych Voltaren 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA. Do najczęstszych działań należą bóle i zawroty głowy (≥1/10), nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia oraz zmniejszony apetyt (≥1/10). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, anemia hemolityczna i aplastyczna oraz agranulocytoza (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca i ból w klatce piersiowej, a z nieznaną częstością zgłaszany jest zespół Kounisa. Długotrwałe stosowanie diklofenaku, zwłaszcza w dawkach 150 mg/dobę, zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu.
agranulocytoza, astma, białkomocz, błoniaste zwężenie jelit, choroba Crohna, choroba Schönleina-Henocha, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Doxan 2 2 mg
Terapia doksazosyną (Apo-Doxan w dawkach 1 mg, 2 mg, 4 mg) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować klinicznie. Często obserwuje się zakażenia dróg oddechowych i moczowych, senność, zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia akomodacji oka, kołatanie serca, tachykardię, ból w klatce piersiowej, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne oraz obrzęki. Niezbyt często występują reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (niepokój, bezsenność, depresja), incydenty naczyniowe (udar mózgu), zaburzenia metaboliczne (anoreksja, skaza moczanowa), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, biegunka), a także zaburzenia układu moczowego (nietrzymanie moczu, krwiomocz). Bardzo rzadko notuje się poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zaburzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka), arytmie, bradykardię, obrzęk krtani oraz priapizm. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
anoreksja, arytmia serca, bradykardia, dławica piersiowa, doksazosyna, dyzuria, ginekomastia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwienie obwodowe, niedokrwistość, nykturia, parestezja, priapizm, przeczulica, skurcz oskrzeli, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tachykardia, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, wsteczna ejakulacja, zaburzenie mózgowo-naczyniowe, zapalenie wątroby, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Teva 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały, że lek charakteryzuje się niską toksycznością ostrą, z minimalnymi dawkami letalnymi powyżej 2000 mg/kg/dobę u gryzoni. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów (75, 150, 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji u ludzi. U małp, dawki 4 i 6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywołały poważne działania toksyczne, w tym śmiertelność, utratę masy ciała, leukopenię, trombocytopenię, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofie układu chłonnego i szpiku. Przy dawkach 1 i 2 mg/kg/dobę przez rok obserwowano odwracalne zmiany w szpiku i łagodną leukopenię, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji u ludzi. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących karcynogenności.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, działanie teratogenne, komórki chłoniaka, komórkowość szpiku kostnego, krwinki białe i czerwone, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, leukopenia, limfocyt ludzki, mikrojąderka komórkowe, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuc, płytki krwi, polidaktylia, przemieszczenie nerki, śmiertelność, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, toksyczność narządowa, toksyczność przewlekła, transformacja komórek zarodkowych, układ krwiotwórczy, wada przepony, zapalenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Egidon 30 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Egidon, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących około 9300 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg lub 90 mg, a w niektórych przypadkach do 120 mg na dobę, z czasem leczenia od kilku dni do 3,5 roku (program MEDAL). Najczęstsze działania niepożądane obejmują zapalenie wyrostka zębodołowego (suchy zębodół), obrzęki i zatrzymanie płynów (częstość ≥1/100 do <1/10), a także zapalenia błony śluzowej żołądka i jelit, infekcje górnych dróg oddechowych i układu moczowego (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Wśród rzadziej występujących działań niepożądanych odnotowano niedokrwistość, leukopenię i trombocytopenię, które wymagają monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów leczonych długoterminowo.
antykoagulant, ból pooperacyjny, choroba wrzodowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dysfagia, etorykoksyb, glikokortykosteroid, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie żołądkowo-jelitowe, leukopenia, morfologia krwi, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retencja płynów, reumatoidalne zapalenie stawów, suchy zębodół, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wyrostka zębodołowego, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cilozek
Przed rozpoczęciem terapii cylostazolem (Cilozek 100 mg) należy dokładnie ocenić wskazania do leczenia w porównaniu z innymi metodami, np. rewaskularyzacją. Lek może powodować tachykardię, kołatania serca, tachyarytmię oraz niedociśnienie tętnicze, ze średnim przyspieszeniem rytmu serca o 5-7 uderzeń/min, co u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca może prowokować dławicę piersiową. Cylostazol jest przeciwwskazany u pacjentów z niestabilną dławicą, zawałem mięśnia sercowego lub interwencją wieńcową w ciągu ostatnich 6 miesięcy oraz u osób z ciężką tachyarytmią. Wymaga ścisłego monitorowania u pacjentów z dodatkowymi skurczami przedsionkowymi/komorowymi oraz migotaniem/trzepotaniem przedsionków.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, choroba niedokrwienna serca, ciężka tachyarytmia, cylostazol, częstoskurcz, dławica piersiowa, działanie hipotensyjne, działanie przeciwpłytkowe, inhibitor izoenzymu, interwencja na naczyniach wieńcowych, kołatanie serca, krwawienie do siatkówki, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowość hematologiczna, niestabilna dławica piersiowa, pancytopenia, rewaskularyzacja, skurcz przedsionkowy, tachyarytmia, tachykardia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Indapamide SR Genoptim 1,5 mg
Indapamid, substancja czynna leku Indapamide SR Genoptim w dawce 1,5 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia elektrolitowe, z hipokaliemią jako najczęstszym efektem. Po 4-6 tygodniach terapii stężenie potasu w osoczu poniżej 3,4 mmol/l obserwowano u 10% pacjentów, a poniżej 3,2 mmol/l u 4%, ze średnim spadkiem potasu o 0,23 mmol/l po 12 tygodniach. W dawce 2,5 mg hipokaliemia występuje częściej – 25% pacjentów miało stężenie K+ <3,4 mmol/l, a 10% <3,2 mmol/l, ze średnim spadkiem 0,41 mmol/l po 12 tygodniach. Inne zaburzenia elektrolitowe to hiponatremia, hipochloremia, hipomagnezemia oraz bardzo rzadko hiperkalcemia. Ze strony układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić rzadkie zaburzenia rytmu, w tym potencjalnie śmiertelne torsade de pointes, oraz niedociśnienie tętnicze. Działania niepożądane neurologiczne obejmują zawroty głowy, zmęczenie, bóle głowy, parestezje i omdlenia, a okulistyczne – krótkowzroczność, niewyraźne widzenie, ostrą jaskrę zamkniętego kąta i wysięk naczyniówkowy.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, kurcz mięśni, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, toczeń rumieniowaty, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysięk naczyniówkowy, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Lewetyracetam – Działania niepożądane
Lewetyracetam, stosowany w terapii padaczki, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa opartym na analizie danych od 3416 pacjentów z badań klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. Profil działań niepożądanych jest podobny u dorosłych i dzieci, choć u dzieci częściej występują zaburzenia zachowania i psychiczne, takie jak agresja (8,2%), wymioty (11,2%) czy drażliwość (11,7% u niemowląt). Istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, agranulocytoza) oraz wątrobowych, ze względu na ryzyko niewydolności i zapalenia wątroby. Rzadkie, ale poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, ataksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, funkcja poznawcza, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, napad częściowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parametr wątrobowy, politerapia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, topiramat, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anzorin 10 mg
Olanzapina w dawce 10 mg (Anzorin) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęstsze działania niepożądane (≥1%) obejmują senność, przyrost masy ciała (≥7% u 22,2% pacjentów w krótkim leczeniu, a u 64,4% przy długotrwałym ≥48 tyg.), eozynofilię, leukopenię, neutropenię, hiperprolaktynemię (około 30% pacjentów z przekroczeniem normy), hiperlipidemię (cholesterol ≥6,2 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l), hiperglikemię (glukoza ≥7 mmol/l), cukromocz, akatyzję, parkinsonizm, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aminotransferaz. Rzadziej obserwuje się złośliwy zespół neuroleptyczny, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych oraz poważne reakcje skórne (DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia objawów parkinsonizmu u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe u osób starszych z otępieniem.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, drgawki, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, glikozuria, hepatitis, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, incydenty naczyniowo-mózgowe, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, pneumonia, podwyższone enzymy wątrobowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, trombocytopenia, walproinian, wydłużenie QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Maleinian chlorfeniraminy – Działania niepożądane
Maleinian chlorfeniraminy, antagonista receptorów H1 pierwszej generacji, stosowany w dawce 2 mg/tabletkę (np. w preparacie Gripex Noc), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie wynikających z działania przeciwcholinergicznego i wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Do często obserwowanych należą: depresja OUN (senność, nudności, osłabienie mięśniowe), dyskinezy twarzy, zaburzenia koordynacji, drżenia, parestezje, nieostre i podwójne widzenie, suchość błon śluzowych nosa, gardła i jamy ustnej, zmiany smaku, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból nadbrzusza), nasilone pocenie się oraz zatrzymanie moczu. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia rytmu serca, cholestaza, zapalenie wątroby, a także zaburzenia funkcji seksualnych i cyklu menstruacyjnego.
agranulocytoza, cholestaza, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dyskineza twarzy, działanie przeciwcholinergiczne, hipotensja, impotencja, jaskra z wąskim kątem, kołatanie serca, krwawienie międzymiesiączkowe, leukopenia, maleinian chlorfeniraminy, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, nieostre widzenie, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pobudzenie paradoksalne, podwójne widzenie, przeciwhistaminowy pierwszej generacji, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor H1, suchość błon śluzowych, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, trombocytopenia, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie koordynacji, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błędnika, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Vivanta 150 mg
Pregabalina, stosowana w terapii ośrodkowego bólu neuropatycznego oraz napadów padaczkowych, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa opartym na badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy, senność oraz bóle głowy, występujące bardzo często (≥1/10). Inne często występujące objawy to ataksja, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy, niepamięć, parestezje oraz zaburzenia widzenia, takie jak nieostre i podwójne widzenie (≥1/100 do <1/10). Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego często występują nudności, wymioty, zaparcia, biegunka i suchość błony śluzowej jamy ustnej. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosi 12% w grupie leczonej pregabaliną, głównie z powodu zawrotów głowy i senności.
arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, drgawki, duszność, dysgrafia, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, hipoglikemia, leukopenia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, napady padaczkowe ogniskowe, napady wtórnie uogólnione, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, objawy grypopodobne, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie od leku, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Itokin 50 mg
Produkt leczniczy Itokin zawierający itopryd chlorowodorek w dawce 50 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, obejmujący różne układy i narządy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (częstość niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100) oraz trombocytopenia (częstość nieznana), które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku ich wystąpienia. Ponadto, itopryd może indukować hiperprolaktynemię (niezbyt często), prowadzącą do mlekotoku i zaburzeń miesiączkowania, a także ginekomastię u mężczyzn (częstość nieznana), co również stanowi wskazanie do modyfikacji lub zakończenia leczenia. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, zaparcia, ból brzucha, nadmierne wydzielanie śliny (wszystkie niezbyt często) oraz nudności (częstość nieznana). W zakresie układu wątrobowego mogą wystąpić objawy hepatotoksyczności, w tym żółtaczka i podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGTP, fosfataza alkaliczna) oraz bilirubiny (częstość nieznana), co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
AlAT, AspAT, bilirubina, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, GGTP, ginekomastia, gruczoły piersiowe, hepatotoksyczność, hiperprolaktynemia, itoprydu chlorowodorek, leukocyty, leukopenia, mlekotok, morfologia krwi obwodowej, płytki krwi, pokrzywka, prolaktyna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia miesiączkowania, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazole Genoptim 40 mg
Pantoprazol Genoptim w dawce 40 mg w formie tabletek dojelitowych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które występują u około 5% pacjentów. Najczęstsze objawy to ból głowy, zawroty głowy oraz zaburzenia snu. Wśród rzadkich, ale istotnych klinicznie działań niepożądanych znajdują się agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia i pancytopenia, które mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje i krwawienia. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, choć rzadkie, wymagają natychmiastowej interwencji. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia i hiponatremia, mogą manifestować się objawami nerwowo-mięśniowymi, w tym skurczami mięśni. Częstość występowania tych działań jest różna, od bardzo często (≥10%) do bardzo rzadko (<0,01%), a niektóre z nich mają nieznaną częstość ze względu na ograniczone dane po wprowadzeniu leku do obrotu.
agranulocytoza, bezsenność, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, polip żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśniowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie jelita grubego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Działania niepożądane
Ewerolimus, inhibitor mTOR stosowany w immunosupresji po przeszczepach narządów oraz w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10) obejmują zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), niedokrwistość, hiperglikemię, hipercholesterolemię, wysypkę, świąd, biegunki, nudności, nieinfekcyjne zapalenie płuc, zmęczenie, astenia oraz obrzęki obwodowe. Działania niepożądane 3.-4. stopnia (≥1/100 do <1/10) to m.in. ciężkie zapalenie błony śluzowej, neutropenia, małopłytkowość, hiperglikemia prowadząca do cukrzycy, infekcyjne zapalenie płuc, białkomocz, niewydolność nerek oraz krwotoki. Szczególnie istotne jest ryzyko ciężkich zakażeń, w tym reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii (PJP/PCP), które mogą prowadzić do zgonu. Wśród powikłań pulmonologicznych wymienia się śródmiąższowe zapalenie płuc, krwawienia z nosa, kaszel, duszność, krwioplucie, zator płucny oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej.
aftowe zapalenie jamy ustnej, ageuzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, azoospermia, białkomocz, dysfagia, dysgeuzja, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, infekcyjne zapalenie płuc, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, nieinfekcyjne zapalenie płuc, niewydolność nerek, obrzęk limfatyczny, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, półpasiec, posocznica, proteinoza pęcherzyków płucnych, reaktywacja WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie mięśnia sercowego, wtórny brak miesiączki, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zator płucny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Etorykoksyb – Działania niepożądane
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, jest stosowany w leczeniu chorób zapalnych układu ruchu, takich jak ChZS, RZS, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz w terapii ostrego bólu, w tym dny moczanowej. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów, w tym 6757 z wymienionymi schorzeniami, z około 600 leczonymi przez co najmniej rok. Profil działań niepożądanych jest spójny w różnych populacjach i dawkach (30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym bólu 120 mg). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, z bólem brzucha występującym bardzo często (≥1/10), a także zaparciami, wzdęciami, zapaleniem błony śluzowej żołądka, zgagą, biegunką, nudnościami i wymiotami. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego. Program MEDAL (17 412 pacjentów, średnio 18 miesięcy leczenia dawkami 60 mg lub 90 mg) potwierdził profil bezpieczeństwa, zwracając szczególną uwagę na ryzyko sercowo-naczyniowe, które jest istotne i obejmuje nadciśnienie tętnicze (często), kołatanie serca, arytmie, a rzadziej migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca, dusznicę bolesną i zawał mięśnia sercowego.
białkomocz, ból brzucha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie jamy ustnej, parestezja, program MEDAL, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wykwit polekowy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Navelbine 30 mg
Winorelbina (Navelbine) w postaci kapsułek miękkich, stosowana w dawkach początkowych 60 mg/m²/tydzień, a następnie 80 mg/m²/tydzień, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych u 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego z neutropenią (G1-4: 71,5%; G3: 21,8%; G4: 25,9%), leukopenię (G1-4: 70,6%), niedokrwistość (G1-4: 67,4%) oraz małopłytkowość (G1-2: 10,8%). Często obserwuje się także objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (74,7%), wymioty (54,7%), biegunka (49,7%), zaparcia (19%) i zapalenie jamy ustnej (10,4%). Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA i częstości występowania, z najczęstszymi kategoriami dotyczącymi układu krwiotwórczego, metabolizmu oraz ogólnych stanów, w tym zmęczenia (36,7%) i gorączki (13%). Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak posocznica neutropeniczna i zespół SIADH.
ataksja, biegunka, ból mięśni, ból stawów, chemioterapeutyk, cisplatyna, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, infekcja grzybicza, kapecytabina, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niewydolność serca, nudności, pancytopenia, porażenna niedrożność jelita, posocznica neutropeniczna, rak piersi, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, winorelbina, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia neuromotoryczne, zaburzenia neurosensoryczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zaparcia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Interakcje leku – Captopril Polfarmex 50 mg
Kaptopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas (spironolakton, triamteren, amiloryd) oraz suplementów potasu, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy. Wysokie dawki diuretyków tiazydowych lub pętlowych mogą zwiększać ryzyko hipotonii na początku terapii, co można ograniczyć przez przerwanie diuretyku, zwiększenie podaży płynów i soli oraz rozpoczęcie leczenia od niskich dawek kaptoprylu. Kaptopryl może być bezpiecznie łączony z beta-adrenolitykami i blokerami kanału wapniowego, jednak należy monitorować ciśnienie tętnicze ze względu na potencjalne nasilenie działania hipotensyjnego. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie z nitrogliceryną i innymi azotanami ze względu na ryzyko znacznej hipotonii.
aliskiren, allopurynol, antagonista receptora angiotensyny II, azotan, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, cytostatyk, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, diuretyki oszczędzające potas, doustny lek przeciwcukrzycowy, furosemid, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, insulina, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, lek trombolityczny, leukopenia, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nitrogliceryna, ostra niewydolność nerek, pochodna sulfonylomocznika, podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, prokainamid, suplement potasu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – ACEBIS 2,5 mg + 1,25 mg
Lek ACEBIS, zawierający ramipryl (inhibitor konwertazy angiotensyny) oraz bisoprolol (selektywny beta-adrenolityk), charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych wynikającym z synergii obu substancji czynnych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: ból głowy, zawroty głowy, niedociśnienie, objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), osłabienie i zmęczenie. Ramipryl jest szczególnie kojarzony z uporczywym suchym kaszlem oraz ryzykiem obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii (często), zaburzeń czynności nerek i wątroby, zapalenia trzustki, ciężkich reakcji skórnych oraz neutropenii/agranulocytozy (rzadko). Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), co umożliwia precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów.
agranulocytoza, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, dysfagia, enzym wątrobowy, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek moczopędny oszczędzający potas, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, ramipryl i bisoprolol fumaran, suchy kaszel, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Kabi
Karboplatyna wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mielosupresji, nefrotoksyczności oraz neurotoksyczności. Najniższe wartości parametrów hematologicznych (nadir) obserwuje się około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po co najmniej 4 tygodniach, pod warunkiem, że liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi ≥2000/mm³, a płytek krwi ≥100 000/mm³. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po wcześniejszym leczeniu cisplatyną zaleca się redukcję dawki i częste badania kontrolne. Nefrotoksyczność i hepatotoksyczność mogą wystąpić zwłaszcza przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających zalecaną jednorazową dawkę. W trakcie terapii należy unikać łączenia karboplatyny z aminoglikozydami i innymi lekami nefrotoksycznymi. Występują także ryzyka poważnych powikłań hematologicznych, takich jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i może prowadzić do niewydolności nerek wymagającej dializoterapii.
anafilaksja, chemioterapia przeciwnowotworowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, dehydrogenaza mleczanowa, granulocyt obojętnochłonny, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa toksyczność neurologiczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, płytka krwi, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rezonans magnetyczny, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wysypka rumieniowa, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Megapar Forte 1000 mg
Megapar Forte, zawierający 1000 mg paracetamolu w formie tabletek musujących, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z MedDRA. Rzadkie działania obejmują zaburzenia hematologiczne (np. trombocytopenia, leukopenia), reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (depresja, splątanie, halucynacje), neurologiczne (drżenia, bóle głowy), okulistyczne (zaburzenia widzenia), sercowe (obrzęk), żołądkowo-jelitowe (krwotoki, nudności, wymioty), a także poważne zaburzenia wątroby (niewydolność, martwica, żółtaczka). Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje hematologiczne (np. niedokrwistość hemolityczna), hipoglikemię, hepatotoksyczność, ropomocz jałowy oraz reakcje nadwrażliwości zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego przerwania terapii.
bezmocz, hepatotoksyczność, hipoglikemia, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, plamica, pokrzywka, reakcja alergiczna, ropomocz jałowy, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil combi 500 mg + 125 mg
Hiconcil combi to preparat zawierający amoksycylinę (500 mg) oraz kwas klawulanowy (125 mg), wykazujący szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), które można łagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej obserwuje się niestrawność (≥1/1 000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie jelita grubego (w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne), czarny język włochaty czy ostre zapalenie trzustki. Zaburzenia funkcji wątroby, takie jak umiarkowane podwyższenie AspAT i AlAT (≥1/1 000 do <1/100), zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa, również mogą wystąpić, podobnie jak reakcje skórne – od wysypki, świądu i pokrzywki (≥1/1 000 do <1/100) po ciężkie, zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka (częstość nieznana).
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, drgawki, eozynofilia, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, osutka krostkowa, pokrzywka, przewód pokarmowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cisplatinum Accord 1 mg/ml
Przedawkowanie cisplatyny stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta, manifestujące się ostrą niewydolnością nerek (wzrost stężenia kreatyniny i mocznika), niewydolnością wątroby (podwyższone enzymy wątrobowe, zaburzenia syntezy czynników krzepnięcia), ciężką toksycznością neurosensoryczną (w tym nieodwracalna głuchota), toksycznym uszkodzeniem narządu wzroku (odwarstwienie siatkówki), znaczną mielosupresją (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość, gorączka neutropeniczna), opornymi na leczenie nudnościami i wymiotami oraz zapaleniem nerwów obwodowych. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipomagnezemia i hipokalcemia, które mogą prowadzić do tężyczki i spontanicznego pobudzenia mięśni. W najcięższych przypadkach przedawkowanie może zakończyć się zgonem, co podkreśla konieczność natychmiastowej interwencji medycznej i ścisłego monitorowania funkcji nerek, wątroby, układu krążenia, morfologii krwi oraz elektrolitów, w tym magnezu i wapnia.
antidotum, antybiotykoterapia empiryczna, białka osocza, cisplatyna, cytostatyk, czynniki krzepnięcia, czynność nerek, enzymy wątrobowe, gorączka, gorączka neutropeniczna, hemodializa, hipokalcemia, hipomagnezmia, kreatynina, leukopenia, mielosupresja, morfologia krwi, nefropatia moczanowa, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwarstwienie siatkówki, oliguria, ślepota korowa, tężyczka, toksyczność neurosensoryczna, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie nerwu, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – CoArprenessa 5 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy CoArprenessa, zawierający 5 mg peryndoprylu z argininą oraz 1,25 mg indapamidu, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Jednoczesne stosowanie z litem jest niezalecane ze względu na ryzyko przemijającego wzrostu stężenia i toksyczności litu. Przeciwwskazane jest także łączenie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia funkcji nerek oraz powikłań sercowo-naczyniowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), zwłaszcza kwasu acetylosalicylowego w dawkach ≥3 g/dobę, które mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek oraz hiperkaliemii. Ponadto, stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas (np. triamteren, amiloryd) i soli potasu wiąże się z ryzykiem hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, co wymaga częstej kontroli stężenia potasu w surowicy.
aliskiren, baklofen, cyklosporyna, dipeptydylopeptydaza 4, dysfagia, glikozyd naparstnicy, gliptyna, heparyna, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, indapamid, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, leukopenia, lit, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, takrolimus, torsade de pointes - Leksykon substancji czynnych
Ibuprofen – Działania niepożądane
Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, zgagę, wzdęcia, biegunkę i zaparcia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (≥1/1000 do <1/100), zapalenie trzustki (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadkie, ale groźne objawy jak smoliste stolce i krwawe wymioty (<1/10 000). Stosowanie dawek do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru, a także z rzadkimi przypadkami zespołu Kounisa. Ponadto, ibuprofen może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego, od bólów głowy i zawrotów po rzadkie reakcje psychotyczne i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawe wymioty, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie światła jelita - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomid Egis 20 mg
Badania przedkliniczne leflunomidu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu hematologicznego, obejmujące niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz zaburzenia funkcji szpiku kostnego, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA. Toksyczność dotyczyła również narządów takich jak serce, wątroba, rogówka oraz układ oddechowy, a zmiany te mogły być wtórne do immunosupresji indukowanej przez lek. Działania toksyczne obserwowano przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów. W badaniach genotoksyczności sam leflunomid nie wykazywał mutagenności, jednak jego metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazał potencjał genotoksyczny in vitro, choć kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje niejasne.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, ciałka Heinza, ciałka Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja hematopoetyczna, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, mutacja punktowa, niedokrwistość, potencjał mutagenny, rak płuca, synteza DNA, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, trombocytopenia, układ hematologiczny, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine APC 5 mg
Olanzapine APC, zawierający olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥1%) są zaburzenia metaboliczne, takie jak zwiększenie masy ciała, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów oraz cukromocz i zwiększony apetyt. W zakresie hematologicznym występują eozynofilia, leukopenia i neutropenia, a neurologicznie senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm i dyskineza. Dodatkowo notuje się niedociśnienie ortostatyczne, działanie przeciwcholinergiczne, przemijające podwyższenie aminotransferaz wątrobowych, wysypkę, astenie, zmęczenie i gorączkę. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylotransferazy, kwasu moczowego oraz fosfokinazy kreatyninowej, a także obrzęki. Działania te wymagają systematycznego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami wątroby, cukrzycą lub chorobami układu krążenia.
akatyzja, aminotransferazy, choroba Parkinsona, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, dyskineza, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, kinaza kreatynowa, kserostomia, leukopenia, miopatia, mlekotok, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, przyrost masy ciała, retencja moczu, senność, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Sulfatiazol srebrowy – Działania niepożądane
Sulfatiazol srebrowy, obecny w preparacie Argosulfan w stężeniu 20 mg/g, cechuje się bardzo słabą rozpuszczalnością i ograniczonym wchłanianiem przez uszkodzoną skórę, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym. Jednakże długotrwała terapia zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych powikłań charakterystycznych dla sulfonamidów, w tym uszkodzenia nerek i wątroby, manifestującego się zaburzeniami funkcji tych narządów oraz podwyższeniem enzymów wątrobowych. Występują również poważne działania hematologiczne, takie jak agranulocytoza, skaza krwotoczna, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna oraz leukopenia, które mogą zagrażać życiu. Dodatkowo, sulfatiazol srebrowy może indukować ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i złuszczające zapalenie skóry, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do nadwrażliwości na sulfonamidy.
agranulocytoza, Argosulfan, dysfunkcja nerek, enzymy wątrobowe, erytrocyt, granulocyt obojętnochłonny, hemostaza, hepatotoksyczność, leukocyt, leukopenia, morfologia krwi, narządy miąższowe, nefrotoksyczność, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, skaza krwotoczna, sulfatiazol srebrowy, sulfonamid, szpik kostny, uszkodzenie skóry, zaburzenia krzepnięcia, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam NeuroPharma 1000 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Levetiracetam NeuroPharma, jest lekiem przeciwpadaczkowym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, stosowanym zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Profil bezpieczeństwa leku opiera się na analizie danych z badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, neutropenia, agranulocytoza), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zespół DRESS, niewydolność i zapalenie wątroby, ostre uszkodzenie nerek, rabdomiolizę z podwyższoną aktywnością fosfokinazy kreatynowej oraz encefalopatię odwracalną po przerwaniu leczenia.
agranulocytoza, agresja, anafilaksja, ataksja, bezsenność, ból głowy, choreoatetoza, chwiejność emocjonalna, ciężkie reakcje skórne, depresja, drażliwość, drżenie, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, neutropenia, niepamięć, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, próba samobójcza, profil bezpieczeństwa lewetyracetamu, rabdomioliza, reakcje nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, wahania nastroju, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia koncentracji uwagi, zaburzenia lękowe, zaburzenia myślenia, zaburzenia nastroju, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Cytarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cytarabiny, substancji czynnej w lekach takich jak Alexan, Cytarabina Accord, Cytarabine Kabi oraz Cytosar, wykazały istotne działania toksyczne, które mają znaczenie kliniczne. Głównym efektem toksycznym zależnym od dawki jest mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią i trombocytopenią, obserwowana u wszystkich badanych gatunków. Narządy szczególnie narażone na toksyczność to wątroba, nerki oraz mózg. Cytarabina wykazuje działanie genotoksyczne (mutagenne i klastogenne), potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, powodując uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd. W okresie organogenezy u gryzoni substancja ta wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne, a także toksyczność rozwojową, szczególnie uszkodzenie rozwijającego się mózgu w okresie odpowiadającym trzeciemu trymestrowi ciąży u człowieka.
cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nieprawidłowości nasienia, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa, trombocytopenia, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie mózgu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Masultab
Amisulpryd (Masultab) w dawkach 50 mg, 100 mg, 200 mg i 400 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i podwyższoną kinazą kreatynową. U pacjentów z chorobą Parkinsona lek należy stosować wyłącznie, gdy inne opcje terapeutyczne są niewystarczające, ze względu na właściwości przeciwdopaminergiczne nasilające objawy choroby. Amisulpryd powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes; przed terapią należy ocenić czynniki ryzyka, takie jak bradykardia (<55 uderzeń/min), hipokaliemia, wrodzone wydłużenie QT oraz stosowanie leków wpływających na przewodzenie sercowe. U pacjentów geriatrycznych z demencją obserwowano trzykrotny wzrost ryzyka incydentów naczyniowo-mózgowych, a także 1,6-1,7-krotny wzrost śmiertelności, głównie z powodu zaburzeń krążenia i infekcji, co wymaga szczególnej ostrożności u osób z czynnikami ryzyka udaru i w podeszłym wieku.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, epizod naczyniowo-mózgowy, guz przysadki, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, otępienie, padaczka, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, rak piersi, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Działania niepożądane
Tiotepa, stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego, wykazuje profil toksyczności obejmujący głównie supresję szpiku kostnego (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występującą bardzo często (≥1/10) u dorosłych i dzieci. Inne istotne działania niepożądane to zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po wcześniejszej intensywnej chemioterapii (w tym metotreksat) i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Tiotepa może również powodować zaburzenia płodności u obu płci oraz niewydolność wielonarządową, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, granulocytopenia, hiperglikemia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leczenie kondycjonujące, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedorozwój gonad, niedotlenienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, ostra GVHD, ototoksyczność, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła GVHD, sepsa, stan splątania, tętniak wewnątrzczaszkowy, tętnicze nadciśnienie płucne, tiotepa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia rytmu serca, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metocard 50 mg
Metoprolol, selektywny beta-adrenolityk, wykazuje profil działań niepożądanych głównie związanych z układem sercowo-naczyniowym, nerwowym, oddechowym oraz pokarmowym. Najczęściej obserwuje się bradykardię, kołatanie serca, wyraźne obniżenie ciśnienia tętniczego oraz niedociśnienie ortostatyczne, które rzadko prowadzi do omdleń. U pacjentów z niewydolnością serca możliwe jest przejściowe zaostrzenie objawów. W zakresie układu nerwowego często występują zawroty i bóle głowy, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, osłabienie koncentracji, senność, bezsenność i koszmarne sny. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się jako: często (≥1/100 do <1/10) dla objawów takich jak bradykardia, duszność wysiłkowa, nudności, bóle brzucha, wysypki skórne oraz kurcze mięśni, natomiast rzadziej obserwuje się m.in. leukopenię, trombocytopenię, zapalenie wątroby czy plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, ciśnienie tętnicze krwi, depresja, duszność wysiłkowa, impotencja, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nieżyt nosa, nudności, omamy, parestezja, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, trombocytopenia, utajona cukrzyca, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Raynauda, zmiany łuszczycopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – ValproLEK 500 500 mg
Walproinian sodu, stosowany w terapii, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Najczęstsze objawy ze strony układu pokarmowego to nudności (bardzo często, ≥1/10), ból w nadbrzuszu i biegunka (często, ≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, jednak u niemowląt i małych dzieci (poniżej 3 roku życia) istnieje podwyższone ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby oraz zapalenia trzustki. Często obserwuje się hematologiczne działania niepożądane, takie jak niedokrwistość i małopłytkowość (często), leukopenię i pancytopenię (niezbyt często), a także rzadkie przypadki zespołu mielodysplastycznego. Zaburzenia psychiczne, w tym agresja, pobudzenie i zaburzenia uwagi, występują szczególnie u dzieci. Do innych często występujących działań należą hiponatremia, drżenie mięśni (bardzo często), zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe, drgawki oraz hepatotoksyczność.
agranulocytoza, aplazja czystoczerwonokrwinkowa, ataksja, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, ból żołądka, brak miesiączki, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, drgawki, drżenie, encefalopatia, gęstość mineralna kości, ginekomastia, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, hipotermia, krwotok, letarg, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nieregularne miesiączkowanie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oczopląs, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parestezja, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, śpiączka, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torbielowatość jajników, uszkodzenie wątroby, utrata słuchu, walproinian sodu, wysięk opłucnowy, wysypka, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie uwagi, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen Pharmaclan 200 mg
Ibuprofen Pharmaclan, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg i 400 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o licznych przeciwwskazaniach klinicznych. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub substancje pomocnicze, a także u osób z reakcjami krzyżowymi na inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, manifestującymi się skurczem oskrzeli, astmą indukowaną NLPZ, pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym czy nieżytem nosa. Przeciwwskazania obejmują również czynną chorobę wrzodową, krwawienia lub perforacje przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy co najmniej dwóch epizodach w wywiadzie, a także niewyjaśnione zaburzenia krwiotwórcze (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością serca (NYHA IV), ciężką niewydolnością wątroby i nerek, co wiąże się z ryzykiem kumulacji leku i powikłań metabolicznych.
anemia, astma indukowana przez NLPZ, choroba wrzodowa, ibuprofen, klasyfikacja NYHA, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, nadwrażliwość na substancję czynną, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, owrzodzenie, pancytopenia, perforacja, pokrzywka, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, trzeci trymestr ciąży, zaburzenie krwiotwórcze, zamknięcie przewodu tętniczego - Leksykon substancji czynnych
Oksaliplatyna – Przedawkowanie
Oksaliplatyna, dostępna w formie koncentratu do infuzji o stężeniu 5 mg/ml (fiolki 10 ml, 20 ml, 40 ml odpowiadające dawkom 50 mg, 100 mg i 200 mg), nie posiada specyficznego antidotum w przypadku przedawkowania. Przedawkowanie prowadzi do nasilenia typowych działań niepożądanych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Do najważniejszych objawów należą nasilona mielosupresja (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia, anemia), zaostrzenie neuropatii obwodowej, ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nefrotoksyczność, hepatotoksyczność, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja), zaburzenia układu oddechowego oraz sercowo-naczyniowego. Wymagana jest szczegółowa ocena kliniczna i laboratoryjna, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania parametrów hematologicznych, nerkowych, wątrobowych, oddechowych oraz hemodynamicznych.
agranulocytoza, anafilaksja, anemia, antidotum, arytmia, cytostatyk, działanie niepożądane, hepatotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie objawowe, leczenie przeciwnowotworowe, leukopenia, mielosupresja, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie, oksaliplatyna, ostra niewydolność nerek, parametr hematologiczny, parestezja, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie hemodynamiczne, zapalenie śluzówek, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ebetrexat 20 mg/ml
Metotreksat w postaci roztworu do wstrzykiwań Ebetrexat 20 mg/ml wykazuje silne działanie immunosupresyjne i cytotoksyczne, co wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań klinicznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metotreksat lub substancje pomocnicze, w tym zawierające 0,18 mmol/ml sodu (4,13 mg/ml sodu), co jest istotne u osób na diecie niskosodowej. Nie należy stosować go u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (bilirubina > 5 mg/dl, tj. 85,5 µmol/l), nadużywających alkoholu, a także z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 20 ml/min lub stężenie kreatyniny > 2 mg/dl), ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia hepatotoksyczności. Ponadto, metotreksat jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu krwiotwórczego (hipoplazja szpiku, leukopenia, trombocytopenia, klinicznie istotna niedokrwistość) oraz u osób z niedoborami odporności i ciężkimi zakażeniami, takimi jak gruźlica czy zakażenie HIV, ze względu na ryzyko zaostrzenia infekcji i powikłań immunosupresyjnych.
choroba układu krwiotwórczego, choroba wrzodowa żołądka, działanie immunosupresyjne, działanie mielosupresyjne, gruźlica, hepatotoksyczność, hipoplazja szpiku kostnego, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, metotreksat, nadużywanie alkoholu, niedobór odporności, niedokrwistość, owrzodzenie błony śluzowej, roztwór do wstrzykiwań, stężenie kreatyniny, szczep atenuowany, szczepienie żywą szczepionką, teratogen, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zakażenie przewlekłe, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej