Działania niepożądane
Pyralgina Ból i Gorączka 500 mg/sasz.
Metamizol magnezowy, stosowany w preparacie Pyralgina Ból i Gorączka, wykazuje skuteczność przeciwbólową i przeciwgorączkową, jednak jego profil bezpieczeństwa obejmuje poważne działania niepożądane, zwłaszcza dotyczące układu krwiotwórczego. Najgroźniejszą reakcją jest agranulocytoza, występująca bardzo rzadko (<1/10 000), objawiająca się wysoką gorączką, dreszczami, bólami gardła oraz zapaleniem błon śluzowych, z ryzykiem zgonu. Ryzyko agranulocytozy wzrasta przy stosowaniu leku powyżej 7 dni i nie jest zależne od dawki. Inne hematologiczne działania niepożądane to leukopenia (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), małopłytkowość (bardzo rzadko), niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna (częstość nieznana). Metamizol może również wywoływać reakcje anafilaktoidalne i anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny o nieznanej częstości, szczególnie w pierwszej godzinie po podaniu, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
- Działania niepożądane leku Pyralgina Ból i Gorączka
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Tabela działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Pyralgina Ból i Gorączka
Pyralgina Ból i Gorączka (metamizol magnezowy) jest skutecznym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, jednak jak każdy produkt leczniczy może powodować działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku na podstawie charakterystyki produktu leczniczego.1
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych metamizolu jest jego wpływ na układ krwiotwórczy. Rzadko obserwuje się leukopenię, natomiast bardzo rzadko może wystąpić agranulocytoza, w tym przypadki zakończone zgonem, oraz małopłytkowość. Reakcje te mają prawdopodobnie podłoże immunologiczne i mogą wystąpić nawet u pacjentów, którzy wcześniej przyjmowali metamizol bez żadnych powikłań.2
Istotną informacją jest fakt, że ryzyko wystąpienia agranulocytozy może się zwiększyć przy stosowaniu leku przez okres dłuższy niż tydzień. Reakcja ta nie wykazuje zależności od dawki.3
Charakterystyczne objawy agranulocytozy obejmują:4
- Wysoką gorączkę
- Dreszcze
- Bóle gardła
- Trudności w połykaniu
- Stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, nosa, gardła, narządów płciowych i odbytnicy
W badaniach laboratoryjnych obserwuje się znacznie przyspieszone opadanie krwinek czerwonych oraz znaczne zmniejszenie liczby granulocytów lub ich całkowity zanik. Wartości hemoglobiny, erytrocytów i płytek krwi zwykle pozostają prawidłowe.5
Z nieznaną częstością występowania mogą pojawić się również: niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna oraz uszkodzenie szpiku, niekiedy kończące się zgonem. U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej lek może wywoływać hemolizę krwinek.6
Zaburzenia układu immunologicznego
Metamizol może wywoływać różnego rodzaju reakcje nadwrażliwości, od łagodnych do zagrażających życiu. Rzadko obserwuje się reakcje anafilaktoidalne lub anafilaktyczne, bardzo rzadko astmę analgetyczną i napady astmy, zwłaszcza u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej.7
Z nieznaną częstością może wystąpić wstrząs anafilaktyczny, który stanowi poważne zagrożenie dla życia. Reakcje anafilaktoidalne lub anafilaktyczne mogą być ciężkie i rozwijać się głównie w trakcie wstrzyknięcia lub bezpośrednio po podaniu leku, najczęściej w pierwszej godzinie po aplikacji.8
Do objawów reakcji anafilaktycznych należą:9
- Zmiany skórne i w obrębie błon śluzowych (świąd, pieczenie, zaczerwienienie, pokrzywka, obrzęk)
- Duszność
- Zaburzenia żołądka i jelit
Łagodniejsze reakcje mogą przejść w cięższe formy, objawiające się:10
- Uogólnioną pokrzywką
- Ciężkim obrzękiem naczynioruchowym (także w obrębie krtani)
- Ciężkim skurczem oskrzeli
- Zaburzeniami rytmu serca
- Spadkiem ciśnienia tętniczego (czasem poprzedzonym jego wzrostem)
- Wstrząsem
Zaburzenia układu nerwowego
Z nieznaną częstością mogą wystąpić bóle i zawroty głowy.11
Zaburzenia naczyniowe
Niezbyt często podczas lub po podaniu leku mogą wystąpić reakcje hipotensyjne (spadek ciśnienia tętniczego), które prawdopodobnie mają podłoże farmakologiczne i nie są związane z reakcjami anafilaktycznymi. Mogą one prowadzić do nadmiernego zmniejszenia ciśnienia tętniczego.12
Szybkie podanie dożylne zwiększa ryzyko wystąpienia niedociśnienia. Ponadto, przy bardzo wysokiej gorączce może wystąpić zależne od dawki krytyczne zmniejszenie ciśnienia krwi bez objawów nadwrażliwości.13
Zaburzenia żołądka i jelit
Z nieznaną częstością mogą wystąpić:14
- Nudności
- Wymioty
- Bóle brzucha
- Podrażnienie żołądka
- Biegunka
- Suchość błony śluzowej jamy ustnej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Z nieznaną częstością może wystąpić polekowe uszkodzenie wątroby, w tym ostre zapalenie wątroby, żółtaczka oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.15
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Niezbyt często może wystąpić wysypka polekowa, rzadko – wysypka (np. plamkowo-grudkowa), a bardzo rzadko – zespół Stevensa-Johnsona (SJS) lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN, choroba Lyella).16
Z nieznaną częstością może wystąpić reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS). Podczas leczenia metamizolem zgłaszano ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR), obejmujące wymienione powyżej zespoły.17
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Bardzo rzadko może wystąpić nagłe pogorszenie czynności nerek, przy czym w niektórych przypadkach może rozwinąć się białkomocz, skąpomocz lub bezmocz oraz ostra niewydolność nerek. Może wystąpić również śródmiąższowe zapalenie nerek.18
Z nieznaną częstością po zastosowaniu bardzo dużych dawek metamizolu wydalanie nieszkodliwego metabolitu może powodować czerwone zabarwienie moczu.19
Tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Agranulocytoza | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężka reakcja, może kończyć się śmiercią; objawia się gorączką, dreszczami, bólami gardła, trudnościami w połykaniu, stanami zapalnymi błon śluzowych | |
| Małopłytkowość | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zmniejszenie liczby płytek krwi | |
| Niedokrwistość hemolityczna | Częstość nieznana | Zwiększony rozpad krwinek czerwonych, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej | |
| Niedokrwistość aplastyczna, uszkodzenie szpiku | Częstość nieznana | Może prowadzić do zgonu | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje anafilaktoidalne lub anafilaktyczne | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Mogą być ciężkie i zagrażające życiu |
| Astma analgetyczna, napady astmy | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Szczególnie u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej | |
| Wstrząs anafilaktyczny | Częstość nieznana | Zagrażające życiu obniżenie ciśnienia, z objawami uogólnionej pokrzywki, obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle i zawroty głowy | Częstość nieznana | – |
| Zaburzenia naczyniowe | Reakcje hipotensyjne | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Spadek ciśnienia występujący podczas lub po podaniu leku; zwiększone ryzyko przy szybkim podaniu dożylnym |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Częstość nieznana | – |
| Wymioty | Częstość nieznana | – | |
| Bóle brzucha | Częstość nieznana | – | |
| Podrażnienie żołądka | Częstość nieznana | – | |
| Biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Częstość nieznana | – | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Polekowe uszkodzenie wątroby | Częstość nieznana | Obejmuje ostre zapalenie wątroby, żółtaczkę, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka polekowa | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | – |
| Wysypka (np. plamkowo-grudkowa) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | – | |
| Zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężkie reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) | Częstość nieznana | Zaliczana do ciężkich niepożądanych reakcji skórnych (SCAR) | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nagłe pogorszenie czynności nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Może prowadzić do białkomoczu, skąpomoczu, bezmoczu i ostrej niewydolności nerek |
| Czerwone zabarwienie moczu | Częstość nieznana | Po zastosowaniu bardzo dużych dawek, spowodowane wydalaniem nieszkodliwego metabolitu |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów agranulocytozy należy natychmiast przerwać podawanie produktu i skontrolować obraz krwi. W razie pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta, pojawienia się lub nawrotu gorączki i wystąpienia zapalenia błon śluzowych, szczególnie jamy ustnej, nosa i gardła, należy natychmiast przerwać leczenie, zanim jeszcze otrzyma się wyniki badań laboratoryjnych.20
W przypadku wystąpienia pancytopenii należy natychmiast przerwać przyjmowanie produktu i wykonać badania krwi, aż sytuacja się unormuje.21
Przy wystąpieniu reakcji anafilaktycznej należy natychmiast odstawić produkt i wezwać pomoc lekarską, gdyż istnieje zagrożenie życia.22
W przypadku wystąpienia zespołu Stevensa-Johnsona lub toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia.23
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.24
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl25
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.26
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania