stan lakunarny
Stan lakunarny to neurologiczny termin opisujący obecność małych, jamistych zmian (lakunarnych ubytkow) w tkance mózgowej, zwykle o średnicy 3-15 mm. Są one widoczne w badaniach neuroobrazowych jako małe, wypełnione płynem obszary, przypominające kształtem jeziora (stąd nazwa „lakunarny” od łacińskiego słowa „lacuna” oznaczającego mały zbiornik wodny).
Zmiany lakunarne powstają najczęściej w wyniku mikroudarów w obszarze małych tętnic penetrujących mózgu, zwłaszcza w głębokich strukturach mózgu, jądrach podkorowych i pniu mózgu. Patogeneza wiąże się głównie z uszkodzeniem małych naczyń mózgowych w przebiegu przewlekłego nadciśnienia tętniczego, cukrzycy lub innych chorób naczyniowych.
Klinicznie stan lakunarny może być bezobjawowy, szczególnie gdy zmiany są pojedyncze i niewielkie. Jednak akumulacja wielu zmian lakunarnych w czasie prowadzi do rozwinięcia objawów neurologicznych, w tym deficytów poznawczych, zaburzeń chodu, otępienia naczyniowego oraz typowych syndromów lakunarnych (np. niedowład połowiczy, ataksja-niedowład, dyzartria-niezgrabna ręka).
Diagnostyka stanu lakunarnego opiera się głównie na badaniach obrazowych – tomografii komputerowej (TK) i rezonansie magnetycznym (MRI), przy czym MRI wykazuje większą czułość w wykrywaniu drobnych zmian lakunarnych. Leczenie koncentruje się na modyfikacji czynników ryzyka naczyniowego i profilaktyce kolejnych incydentów naczyniowo-mózgowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Demencja naczyniowa – Etiologia i przyczyny
Demencja naczyniowa, stanowiąca 15-25% wszystkich przypadków demencji, jest spowodowana uszkodzeniem mózgu na skutek zaburzeń przepływu krwi, najczęściej w wyniku udaru mózgu, choroby małych naczyń, miażdżycy czy krwotoku mózgowego. Patogeneza obejmuje niedokrwienie i hipoperfuzję mózgu, prowadzące do śmierci neuronów i uszkodzenia istoty białej, co skutkuje deficytami funkcji poznawczych. Udar zwiększa ryzyko demencji o około 70-120%, a około 33% pacjentów po udarze rozwija demencję w ciągu 5 lat. Demencja wielozawałowa i choroba małych naczyń (np. choroba Binswangera) są kluczowymi mechanizmami, a częstość występowania demencji mieszanej (naczyniowej i Alzheimera) jest wysoka, co komplikuje diagnostykę i leczenie. Czynniki genetyczne, takie jak CADASIL, są rzadkie, ale mogą predysponować do rozwoju demencji naczyniowej.
arterioskleroza, CADASIL, choroba Alzheimera, choroba Binswangera, choroba małych naczyń, choroba moyamoya, choroba naczyniowa mózgu, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, demencja mieszana, demencja naczyniowa, demencja wielozawałowa, dysplazja włóknisto-mięśniowa, guzkowe zapalenie tętnic, hiperintensywność istoty białej, hiperlipidemia, hipoperfuzja mózgowa, krwotok mózgowy, miażdżyca, migotanie przedsionków, mózgowa angiopatia amyloidowa, nadciśnienie tętnicze, patologia tau, podkorowa demencja naczyniowa, przejściowy atak niedokrwienny, reaktywna forma tlenu, stan lakunarny, udar mózgu, udar niedokrwienny, upośledzenie przepływu krwi, uszkodzenie tkanki mózgowej, zaburzenie funkcji poznawczej, zapalenie tętnic skroniowych, zawał lakunarny