Działania niepożądane
Lewetyracetam

Działania niepożądane lewetyracetamu

Lewetyracetam jest substancją czynną powszechnie stosowaną w leczeniu padaczki. Profil bezpieczeństwa lewetyracetamu został dobrze poznany dzięki licznym badaniom klinicznym i wieloletniemu doświadczeniu klinicznemu. Poniżej szczegółowo omówiono najważniejsze działania niepożądane tej substancji, ich częstość występowania oraz znaczenie kliniczne.^{1 2}

Profil bezpieczeństwa ogólnego

Profil działań niepożądanych lewetyracetamu został ustalony na podstawie zbiorczej analizy badań klinicznych kontrolowanych placebo we wszystkich ocenianych wskazaniach, w których lewetyracetam podawano łącznie 3416 pacjentom. Dane te zostały uzupełnione informacjami dotyczącymi stosowania lewetyracetamu podczas otwartych badań uzupełniających oraz danymi pozyskanymi po wprowadzeniu lewetyracetamu do obrotu.³

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą:⁴

• zapalenie błony śluzowej nosa i gardła
• senność
• ból głowy
• zmęczenie
• zawroty głowy

⁵

Profil bezpieczeństwa lewetyracetamu jest generalnie podobny we wszystkich grupach wiekowych (dorośli i dzieci) oraz we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w leczeniu padaczki, chociaż istnieją pewne różnice w częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych u dzieci, które zostaną opisane w dalszej części.⁶

Szczegółowe działania niepożądane według układów narządów

Poniżej przedstawiono listę działań niepożądanych z uwzględnieniem częstości ich występowania w poszczególnych układach narządów. Częstość występowania określono jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10000).^{1 miesiąca) i po wprowadzeniu produktu do obrotu zostały przedstawione poniżej według częstości występowania oraz układów i narządów. Działania niepożądane przedstawiono w porządku malejącym według stopnia ich nasilenia i częstości występowania została określona w następujący sposób: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) i rzadko (≥1/10 000 do 7}

* Częstość występowania jest znacząco większa u Japończyków w porównaniu z pacjentami niepochodzącymi z Japonii.⁸

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Wśród zaburzeń hematologicznych obserwowano małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, neutropenię i agranulocytozę. W kilku przypadkach pancytopenii zaobserwowano zahamowanie czynności szpiku kostnego, co stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji.^{9 10}

Zaburzenia metaboliczne

Ryzyko wystąpienia jadłowstrętu jest znacząco większe w przypadku jednoczesnego podawania lewetyracetamu i topiramatu. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić przy planowaniu politerapii u pacjentów z padaczką.^{11 12}

Zaburzenia wątroby

Lewetyracetam może powodować nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, a w rzadkich przypadkach prowadzić do niewydolności wątroby lub zapalenia wątroby. Dlatego zaleca się monitorowanie parametrów wątrobowych, szczególnie na początku leczenia.¹³

Reakcje skórne

W trakcie leczenia lewetyracetamem obserwowano łysienie, przy czym w kilku przypadkach ustąpiło ono po odstawieniu leku. Ponadto odnotowano ciężkie reakcje skórne, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, które stanowią stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowego przerwania leczenia.^{14 15}

Encefalopatia

Przypadki encefalopatii podczas terapii lewetyracetamem zazwyczaj występowały na początku leczenia (w ciągu kilku dni do kilku miesięcy) i były odwracalne po przerwaniu leczenia. Jest to ważne powikłanie, które wymaga szybkiego rozpoznania i odpowiedniej reakcji klinicznej.^{16 17}

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

Lewetyracetam może wywoływać szereg zaburzeń neuropsychiatrycznych, od częstych, takich jak depresja, agresja, lęk i bezsenność, po rzadsze, ale poważniejsze, jak myśli i próby samobójcze, zaburzenia psychotyczne i zaburzenia zachowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi, gdyż obserwowano bardzo rzadkie przypadki rozwoju zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) u pacjentów z OCD lub z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie.¹⁸

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych lewetyracetamu u dzieci jest generalnie podobny do obserwowanego u dorosłych, jednak istnieją pewne różnice, szczególnie w zakresie zaburzeń zachowania i zaburzeń psychicznych, które występują częściej u dzieci.¹⁹

W badaniach klinicznych lewetyracetam podawano 190 pacjentom w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat oraz 645 pacjentom w wieku od 4 do 16 lat. Dodatkowo 101 niemowląt w wieku poniżej 12 miesięcy otrzymywało lewetyracetam w badaniach po wprowadzeniu produktu do obrotu.²⁰

U dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 16 lat, częściej niż w innych grupach wiekowych, zgłaszano:²¹

• wymioty (bardzo często, 11,2%)
• pobudzenie (często, 3,4%)
• wahania nastroju (często, 2,1%)
• chwiejność emocjonalną (często, 1,7%)
• agresję (często, 8,2%)
• zaburzenia zachowania (często, 5,6%)
• ospałość (często, 3,9%)

U niemowląt i dzieci w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat, częściej zgłaszano:²²

• drażliwość (bardzo często, 11,7%)
• zaburzenia koordynacji ruchów (często, 3,3%)

Nie zidentyfikowano nowych zagrożeń związanych z bezpieczeństwem stosowania lewetyracetamu u niemowląt z padaczką w wieku poniżej 12 miesięcy.²³

Wpływ na funkcje poznawcze i behawioralne

Przeprowadzono specjalne badanie u dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 16 lat z napadami częściowymi, oceniające wpływ lewetyracetamu na funkcje poznawcze oraz neuropsychologiczne. Stwierdzono, że lewetyracetam nie różnił się (nie był gorszy) od placebo pod względem zmian w zakresie funkcji poznawczych.²⁴

Jednak wyniki dotyczące funkcji behawioralnych i emocjonalnych u pacjentów leczonych lewetyracetamem wskazywały na pogorszenie w zakresie zachowań agresywnych. Pogorszenie to mierzono za pomocą standaryzowanego narzędzia – Kwestionariusza zachowań dziecka Achenbacha (CBCL).²⁵

Co ważne, u pacjentów, którzy przyjmowali lewetyracetam w ramach długoterminowych, otwartych badań obserwacyjnych, zazwyczaj nie występowało pogorszenie w zakresie funkcji behawioralnych i emocjonalnych; w szczególności wyniki pomiarów dotyczących zachowań agresywnych nie były gorsze od wartości wyjściowych.^{26 27}

Monitorowanie bezpieczeństwa i raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania lewetyracetamu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzorczych.²⁸

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych lewetyracetamu należy rozważyć następujące postępowanie:²⁹

• W przypadku ciężkich reakcji skórnych (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, rumień wielopostaciowy) – natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego
• Przy objawach encefalopatii – rozważenie modyfikacji lub przerwania leczenia
• W przypadku zaburzeń hematologicznych – regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi, zwłaszcza na początku leczenia
• Przy wystąpieniu zaburzeń psychicznych, szczególnie myśli samobójczych – odpowiednia ocena psychiatryczna i rozważenie korzyści/ryzyka dalszego leczenia
• W przypadku nieprawidłowych wyników testów wątrobowych – monitorowanie funkcji wątroby i ewentualna modyfikacja leczenia

³⁰

Należy pamiętać, że nagłe przerwanie leczenia lewetyracetamem może prowadzić do nasilenia napadów padaczkowych, dlatego w przypadkach innych niż zagrażające życiu zaleca się stopniowe odstawianie leku.