Działania niepożądane
Omeprazole Mercapharm 20 mg
Omeprazol Mercapharm w dawce 20 mg, podawany w postaci kapsułek dojelitowych, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze (1-10%) dotyczą układu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunki, wzdęcia, nudności/wymioty) oraz bólu głowy. Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje alergiczne (w tym anafilaksję), zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia), a także poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do mikroskopowego zapalenia jelita grubego oraz zmian w funkcji wątroby, w tym niewydolności i encefalopatii u pacjentów z chorobą wątroby.
- Działania niepożądane leku Omeprazole Mercapharm
- Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych według częstości występowania i układów narządów
- Ciężkie działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
- Zaburzenia elektrolitowe związane ze stosowaniem omeprazolu
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Omeprazole Mercapharm
Omeprazole Mercapharm, zawierający 20 mg omeprazolu w postaci kapsułek dojelitowych twardych, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego leku jest istotna dla właściwego monitorowania stanu pacjenta podczas terapii.1
Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
Do najczęściej raportowanych działań niepożądanych omeprazolu, występujących u 1-10% pacjentów, należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz ból głowy. Co istotne, obserwowane działania niepożądane nie wykazują zależności od zastosowanej dawki leku.2
Wymienione poniżej działania niepożądane zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i w praktyce klinicznej po wprowadzeniu leku do obrotu.3
Tabela działań niepożądanych według częstości występowania i układów narządów
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Leukopenia, trombocytopenia | Zmniejszenie liczby leukocytów lub płytek krwi |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Agranulocytoza, pancytopenia | Brak granulocytów lub zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Reakcje z nadwrażliwości | Objawiające się gorączką, obrzękiem naczynioruchowym, reakcją anafilaktyczną lub wstrząsem |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Hiponatremia | Obniżenie stężenia sodu we krwi |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Hipomagnezemia | Obniżenie stężenia magnezu we krwi, mogące powodować osłabienie i zaburzenia rytmu serca | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Bezsenność | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Pobudzenie, splątanie, depresja | Zaburzenia nastroju i świadomości | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Agresja, omamy | Zaburzenia percepcji i zachowania | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często (≥1/100 do <1/10) |
Ból głowy | Jeden z najczęstszych objawów niepożądanych |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Zawroty głowy, parestezje, senność | Zaburzenia czucia i świadomości | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Zaburzenia smaku | Zmienione odczuwanie smaku | |
| Zaburzenia oka | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Niewyraźne widzenie | Zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Zawroty głowy | Uczucie wirowania i zaburzenia równowagi |
| Zaburzenia oddechowe | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Skurcz oskrzeli | Zwężenie światła oskrzeli powodujące trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często (≥1/100 do <1/10) |
Ból brzucha, zaparcia, biegunki, wzdęcia, nudności/wymioty, polipy dna żołądka (łagodne) | Najczęstsze działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, kandydoza przewodu pokarmowego | Zakażenia grzybicze oraz zmiany zapalne w jamie ustnej | |
| Częstość nieznana | Mikroskopowe zapalenie jelita grubego | Stan zapalny wykrywalny w badaniu histopatologicznym | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Podwyższone wartości parametrów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez | Stan zapalny wątroby, który może objawiać się zażółceniem skóry i białkówek oczu | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Niewydolność wątroby, encefalopatia u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą wątroby | Poważne zaburzenia funkcji wątroby mogące prowadzić do zaburzeń neurologicznych | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Zapalenie skóry, świąd, wysypka, pokrzywka | Reakcje skórne o łagodnym i umiarkowanym nasileniu |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Wypadanie włosów (łysienie), nadwrażliwość na światło | Utrata włosów oraz reakcje skórne po ekspozycji na światło | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN) | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Częstość nieznana | Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego | Autoimmunologiczna choroba skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Bóle stawów, bóle mięśni | Dolegliwości bólowe układu ruchu |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Osłabienie siły mięśniowej | Zmniejszenie siły i sprawności mięśni | |
| Zaburzenia nerek i układu moczowego | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Śródmiąższowe zapalenie nerek | Stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerek |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Ginekomastia | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne oraz zmiany w miejscu podania leku | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Złe samopoczucie, obrzęki obwodowe | Ogólne osłabienie i gromadzenie się płynu w tkankach |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Zwiększona potliwość | Wzmożone wydzielanie potu |
Ciężkie działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Wśród działań niepożądanych omeprazolu szczególną uwagę należy zwrócić na te, które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta. Do najpoważniejszych należą:4
- Zaburzenia hematologiczne – agranulocytoza i pancytopenia, które mogą objawiać się gorączką, osłabieniem, zakażeniami i krwawieniami
- Reakcje anafilaktyczne – mogące prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego
- Ciężkie reakcje skórne – zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), które charakteryzują się rozległymi zmianami pęcherzowymi i martwicą naskórka
- Niewydolność wątroby – szczególnie niebezpieczna u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą wątroby, może prowadzić do encefalopatii wątrobowej
Zaburzenia elektrolitowe związane ze stosowaniem omeprazolu
Podczas długotrwałego stosowania omeprazolu mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe, w szczególności:5
- Hiponatremia – obniżenie stężenia sodu we krwi, występuje rzadko, może objawiać się osłabieniem, splątaniem, drgawkami
- Hipomagnezemia – obniżenie stężenia magnezu we krwi, występuje bardzo rzadko, ale ma istotne znaczenie kliniczne, może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśniowego i drgawek
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Najczęstsze działania niepożądane omeprazolu dotyczą układu pokarmowego. Obejmują one:6
- Ból brzucha – występuje często i może mieć różne nasilenie
- Zaburzenia rytmu wypróżnień – zarówno zaparcia jak i biegunki
- Wzdęcia – uczucie rozpierania w jamie brzusznej
- Nudności i wymioty – mogą znacząco obniżać komfort pacjenta
- Polipy dna żołądka – łagodne zmiany rozrostowe, które zwykle nie powodują objawów
- Kandydoza przewodu pokarmowego – zakażenie grzybicze będące wynikiem zmniejszenia kwaśności środowiska żołądka
- Mikroskopowe zapalenie jelita grubego – rzadkie powikłanie, którego częstość występowania jest trudna do oszacowania
Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne
Omeprazol może wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, powodując:7
- Ból głowy – najczęstsze neurologiczne działanie niepożądane
- Zawroty głowy – mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie
- Parestezje – zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia
- Zaburzenia snu – głównie bezsenność
- Zaburzenia nastroju – pobudzenie, splątanie, depresja, a w skrajnie rzadkich przypadkach agresja i omamy
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku do obrotu szczególnie istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8
Dane kontaktowe: Al. Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania