kontaktowe zapalenie skóry
Kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta) to ostry lub przewlekły stan zapalny skóry wywołany przez bezpośredni kontakt z czynnikami drażniącymi lub alergenami. Wyróżnia się dwa główne typy: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (irritant contact dermatitis, ICD) oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (allergic contact dermatitis, ACD).
Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia rozwija się w wyniku bezpośredniego uszkodzenia skóry przez substancje drażniące, takie jak detergenty, rozpuszczalniki czy kwasy. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry powstaje w mechanizmie nadwrażliwości typu opóźnionego (IV) i wymaga wcześniejszej sensytyzacji organizmu na określony alergen, jak np. nikiel, chrom, konserwanty czy składniki kosmetyków.
Objawy kliniczne obejmują rumień, obrzęk, pęcherze, złuszczanie naskórka, a w przypadkach przewlekłych – lichenifikację i pęknięcia skóry. Lokalizacja zmian zwykle odpowiada miejscu kontaktu z czynnikiem wywołującym. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz testach płatkowych, które są szczególnie istotne w identyfikacji alergenu w przypadku ACD.
Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji kontaktu z czynnikiem sprawczym. W terapii miejscowej stosuje się glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny oraz preparaty nawilżające i regenerujące. W ciężkich przypadkach konieczne może być zastosowanie leczenia ogólnego, w tym leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów systemowych lub leków immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Geraniol – Właściwości farmakodynamiczne
Geraniol jest kluczowym składnikiem mieszaniny substancji zapachowych (pozycja 6 w panelu nr 1) w produkcie TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (AKZ). Mieszanina ta zawiera geraniol w proporcji 5 części oraz inne alergeny zapachowe, takie jak wyciąg z mchu dębowego, hydroksycytronellal, alkohol cynamonowy, aldehyd cynamonowy, eugenol, izoeugenol i aldehyd amylocynamonowy, o łącznym stężeniu 430 μg/cm² (348 μg/płatek). Geraniol wywołuje reakcję nadwrażliwości typu IV, charakteryzującą się opóźnioną odpowiedzią immunologiczną (6-96 godzin), w której kluczową rolę odgrywają komórki Langerhansa i limfocyty T, prowadząc do rozwoju stanu zapalnego i typowych objawów kontaktowego zapalenia skóry, takich jak rumień, obrzęk, grudki i pęcherzyki.
aldehyd cynamonowy, alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, hapten, hydroksycytronellal, izoeugenol, klasyfikacja Gella i Coombsa, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, makrofag, mieszanina substancji zapachowych, naciek zapalny, nadwrażliwość typu IV, nadwrażliwość typu opóźnionego, próba prowokacyjna, rumień, test płatkowy, wyciąg z mchu dębowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levoftyal 5 mg/ml
Stosowanie kropli do oczu Levoftyal zawierających lewofloksacynę półwodną (5 mg/ml) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 10% pacjentów, głównie o charakterze łagodnym lub umiarkowanym, ograniczonych do okolicy oka. Najczęściej obserwuje się pieczenie oka, przejściowe pogorszenie widzenia oraz obecność pasm wydzieliny śluzowej (częstość ≥1/100 do <1/10). Inne objawy, występujące niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), to m.in. zmatowienie powiek, obrzęk spojówek i powiek, odczyn brodawkowaty spojówek, świąd, ból oka, przekrwienie spojówek, uczucie suchości, rumień powiek oraz światłowstręt. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) mogą pojawić się reakcje alergiczne niedotyczące oczu, takie jak wysypka skórna, a bardzo rzadko (<1/10 000) anafilaksja wymagająca natychmiastowej interwencji. Produkt zawiera benzalkoniowy chlorek jako konserwant, który może przyczyniać się do kontaktowego zapalenia skóry i podrażnień.
anafilaksja, ból głowy, ból oka, chlorek benzalkoniowy, dyskomfort oczny, fluorochinolon, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, lewofloksacyna, lewofloksacyna półwodna, obrzęk krtani, obrzęk powieki, obrzęk spojówki, pieczenie oka, przekrwienie spojówki, reakcja alergiczna, rumień powieki, ścięgno Achillesa, świąd oka, światłowstręt, wydzielina śluzowa, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zerwanie ścięgna, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loceryl 50 mg/ml
Loceryl, zawierający amorolfiny chlorowodorek w stężeniu 50 mg/ml, jest lakierem do paznokci stosowanym w leczeniu grzybicy płytki paznokciowej. Działania niepożądane występują rzadko i najczęściej dotyczą płytki paznokciowej, manifestując się zaburzeniami struktury, takimi jak zmiany barwy, łamliwość (onychoclasis) oraz nadmierna kruchość z rozwarstwianiem. W bardzo rzadkich przypadkach obserwowano zaczerwienienie skóry wokół paznokcia, a z częstością nieznaną zgłaszano rumień, świąd, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywkę oraz pęcherzyki skórne. Reakcje nadwrażliwości, w tym uogólnione reakcje alergiczne, również występują z częstością nieznaną, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
amorolfina chlorowodorek, bąbel pokrzywkowy, kontaktowe zapalenie skóry, lakier do paznokci leczniczy, łamliwość paznokci, Loceryl, monitorowanie pacjenta, obrzęk twarzy, onychoclasis, pęcherzyk skórny, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozwarstwianie paznokci, rumień, świąd, trudność w oddychaniu, uogólniona reakcja alergiczna, zaburzenie płytki paznokciowej, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z sosny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z sosny (Pinus sylvestris L., turiones), stanowiący 6,6 g w 100 g syropu HERBAPINI (wyciąg płynny z pędów sosny suchych, DER 1:1,6, ekstrahent: etanol 90% v/v), nie posiada kompleksowych badań toksykologicznych, co stanowi istotną lukę w ocenie jego bezpieczeństwa. Badania mutagenności alfa-pinenu, głównego składnika olejku sosnowego, nie wykazały działania mutagennego, co pośrednio sugeruje brak genotoksyczności wyciągu. Brak jest jednak danych dotyczących karcynogenności, toksyczności przewlekłej oraz toksyczności reprodukcyjnej samego wyciągu, co ogranicza pełną ocenę ryzyka, zwłaszcza u kobiet w ciąży i pacjentów w wieku rozrodczym. Dodatkowo, brak jest informacji o potencjalnym działaniu drażniącym lub uczulającym na skórę i błony śluzowe.
alfa-pinen, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie niepożądane, fosforan kodeiny, genotoksyczność, kontaktowe zapalenie skóry, nalewka z kopru włoskiego, olejek sosnowy, Pinus sylvestris, rak wątrobowokomórkowy, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, trans-anetol, wyciąg z sosny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Epidemiologia
Choroba Pageta sutka to rzadki nowotwór piersi, stanowiący 1-4% wszystkich przypadków raka piersi, najczęściej diagnozowany u kobiet w średnim wieku (około 57 lat). W 85-100% przypadków współistnieje z rakiem przewodowym in situ (DCIS) lub inwazyjnym rakiem przewodowym, co wpływa na rokowanie. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, mammografii (niezbyt czułej, wykazującej zmiany u ponad 50% pacjentów), ultrasonografii oraz rezonansie magnetycznym (MRI), który jest szczególnie przydatny w wykrywaniu zmian niewidocznych w innych badaniach. Biopsja skóry brodawki sutkowej potwierdza rozpoznanie. Epidemiologicznie choroba występuje głównie u kobiet, rzadko u mężczyzn (2,1% przypadków), u których rokowanie jest gorsze (5-letnie przeżycie 20-30%). Częstość występowania zmniejszyła się o około 45% po 2002 roku, co może być związane z lepszym wykrywaniem wczesnych zmian DCIS w badaniach przesiewowych.
badanie kliniczne piersi, biomarker molekularny, biopsja skóry, brodawka sutkowa, choroba Pageta brodawki sutkowej, choroba Pageta sutka, DCIS, hormonalna terapia zastępcza, inwazyjny rak przewodowy, kompleks brodawkowo-otoczkowy, kontaktowe zapalenie skóry, mammografia, mastektomia oszczędzająca brodawkę, mutacja genetyczna, okres przedmenopauzalny, otoczka brodawki, popromienne zapalenie skóry, przerzuty do węzłów chłonnych, rak inwazyjny, rak piersi, rak przewodowy, rak przewodowy in situ, rak przewodowy inwazyjny, receptor estrogenowy, receptor HER2, receptor progesteronowy, rezonans magnetyczny, tomosynteza cyfrowa piersi, ultrasonografia, węzły chłonne pachowe, wyprysk, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Iwermektyna – Przedawkowanie
Iwermektyna, stosowana zarówno w medycynie ludzkiej, jak i weterynaryjnej, wymaga ścisłego przestrzegania dawek terapeutycznych ze względu na ryzyko poważnych powikłań przedawkowania. Objawy toksyczności obejmują głównie układ nerwowy (zmniejszenie poziomu świadomości od senności do śpiączki, drgawki, ataksja), pokarmowy (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, odwodnienie) oraz skórny (wysypka, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, obrzęk). Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony układu oddechowego, takie jak duszność, niewydolność oddechowa i hipoksja. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie preparatów weterynaryjnych u ludzi. W przypadku kremu Soolantra (10 mg/g) nie odnotowano przedawkowań, jednak istnieje potencjalne ryzyko przy ekspozycji na duże ilości.
ataksja, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drgawki, ekspozycja dermalna, ekspozycja wziewna, hipoksja, iwermektyna, kontaktowe zapalenie skóry, niewydolność oddechowa, obniżenie świadomości, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, płukanie żołądka, pokrzywka, przedawkowanie iwermektyny, przekaźnictwo GABA-ergiczne, Soolantra, śpiączka, tlenoterapia, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Przeciwwskazania stosowania
Fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych (Flucinar 0,25 mg/g, Flucinar N 0,25 mg + 5 mg/g) oraz jako implant do ciała szklistego (Iluvien 190 μg), posiada liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym neomycynę w preparacie Flucinar N. Preparaty miejscowe nie powinny być stosowane w przypadku zakażeń bakteryjnych, wirusowych (np. ospa wietrzna) i grzybiczych skóry, a implant Iluvien jest przeciwwskazany przy aktywnych zakażeniach oczu, chorobach wirusowych rogówki i spojówek, jaskrze oraz zakaźnym zapaleniu błony naczyniowej oka. Dodatkowo, preparaty miejscowe są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz u pacjentów z pieluszkowym zapaleniem skóry z powodu zwiększonej absorpcji leku.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dermatitis perioralis, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica skóry, hiperglikemia, implant do ciałka szklistego, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, neomycyna siarczan, opryszczkowe zapalenie rogówki, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wirusowe zakażenie skóry, zakażenie skóry, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ketokonazol, stosowany zarówno doustnie, jak i miejscowo, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy podawaniu doustnym. U pacjentów leczonych KETOKONAZOLEM POLFARMEX obserwuje się często niewielkie podwyższenie aminotransferaz, które zwykle ustępuje po kontynuacji lub zakończeniu terapii. Objawy uszkodzenia wątroby mogą pojawić się już po 28 dniach leczenia, a w niektórych przypadkach nawet wcześniej, co wymaga przerwania terapii i monitorowania funkcji wątroby co tydzień przez minimum 2 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby, chorobą alkoholową oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków hepatotoksycznych. Zaleca się badanie czynności wątroby przed rozpoczęciem terapii, po 14 dniach oraz comiesięczne kontrole. Ponadto, ketokonazol może nasilać niewydolność nadnerczy i wymaga monitorowania u pacjentów z niewydolnością nadnerczy lub narażonych na stresy fizjologiczne. Interakcje z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami) zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferazy, działanie przeciwgrzybicze, efekt odbicia, glikol propylenowy, hepatotoksyczność, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie skóry, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja disulfiramowa, reakcja nadwrażliwości, statyny, uszkodzenie wątroby, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie dawki - Leksykon substancji czynnych
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego, obecny w preparatach Mykodermina w formie pudru (30 mg/g) oraz maści (60 mg/g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparaty te nie powinny być aplikowane na otwarte rany ani błony śluzowe ze względu na ryzyko miejscowego podrażnienia. W przypadku maści, zawierającej dodatkowo lanolinę, istnieje zwiększone ryzyko kontaktowego zapalenia skóry, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii lub nadwrażliwości na składniki produktu. Preparaty są dopuszczone do stosowania u dzieci powyżej 2. roku życia, a u młodszych pacjentów ich użycie jest przeciwwskazane.
alergia kontaktowa, błona śluzowa, cynk undecylenian, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, maść, miejscowa reakcja skórna, miejscowe podrażnienie, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Mykodermina, otwarta rana, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa, puder leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, terapia przeciwgrzybicza - Leksykon substancji czynnych
Liść szałwii – Działania niepożądane
Liść szałwii (Salviae officinalis L., folium) stosowany jako monosubstancja w preparatach takich jak LIŚĆ SZAŁWII (1,5 g/saszetka) oraz SEPTOSAN fix (0,5 g liścia szałwii w połączeniu z zielem tymianku i liściem mięty pieprzowej) charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, bez udokumentowanych działań niepożądanych. W przypadku tych monoproduktów brak jest zgłoszeń dotyczących efektów ubocznych, co potwierdza ich korzystny profil bezpieczeństwa. Natomiast preparaty złożone zawierające liść szałwii, takie jak SALVIASEPT i VAGOSAN, wykazują szerszy zakres potencjalnych działań niepożądanych, w tym reakcje nadwrażliwości (w tym ciężkie reakcje alergiczne: duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa, wstrząs anafilaktyczny), reakcje krzyżowe u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae oraz różnorodne reakcje skórne i błon śluzowych (kontaktowe zapalenie skóry i błony śluzowej jamy ustnej, wysypka rumieniowa, świąd). Częstość występowania tych działań niepożądanych jest określona jako „nieznana”.
ataksja, bradykardia, ciężka reakcja alergiczna, drżenie mięśni, duszność, kontaktowe zapalenie błony śluzowej, kontaktowe zapalenie skóry, liść szałwii, liść szałwii lekarskiej, nawracające owrzodzenie jamy ustnej, obrzęk Quinckego, personel medyczny, podrażnienie błony śluzowej, reakcja krzyżowa, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, rośliny astrowate, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej - Leksykon substancji czynnych
Tazaroten – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tazaroten, będący retinoidem stosowanym w leczeniu łuszczycy plackowatej, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących aplikacji, aby uniknąć działań niepożądanych. Preparat Zorac dostępny jest w stężeniach 0,05% i 0,1% i powinien być stosowany wyłącznie na zmienioną chorobowo skórę, unikając kontaktu z oczami, powiekami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej. W przypadku kontaktu z oczami konieczne jest natychmiastowe przemycie wodą. Zaleca się dokładne mycie rąk po aplikacji, aby zapobiec przypadkowemu przeniesieniu leku. Stosowanie na powierzchnię skóry przekraczającą 10% ciała nie jest w pełni ocenione, a doświadczenie kliniczne dla obszarów do 20% jest ograniczone, co wymaga ostrożności przy leczeniu rozległych zmian. Preparat może powodować miejscowe podrażnienia, a w przypadku ich nasilenia należy przerwać terapię do czasu ustąpienia objawów.
butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, działanie fotouczulające, działanie niepożądane, fenotiazyny, fluorochinolony, kontakt leku z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie UVB, łuszczyca plackowata, nadwrażliwość na światło, opatrunek okluzyjny, podrażnienie miejscowe, podrażnienie skóry, promieniowanie ultrafioletowe, retynoidy, sulfonamidy, terapia PUVA, tetracykliny, zmiany łuszczycowe, Zorac - Leksykon leków
Działania niepożądane – Herpex 50 mg/g
Herpex 50 mg/g krem z acyklowirem wykazuje działania niepożądane o różnej częstości, głównie dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się przemijające uczucie pieczenia lub kłucia, nieznaczne wysuszenie lub złuszczenie skóry oraz świąd, zwykle o łagodnym przebiegu. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) występują rumień i kontaktowe zapalenie skóry, przy czym testy wrażliwości wskazują, że zapalenie częściej wynika ze składników podłoża kremu niż z acyklowiru. Produkt zawiera 150 mg glikolu propylenowego i 15 mg alkoholu cetylowego na 1 g kremu, które mogą nasilać miejscowe reakcje skórne.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dalacin T 10 mg/g
Przedawkowanie klindamycyny w postaci miejscowego preparatu Dalacin T (10 mg/g żel) może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania substancji czynnej, skutkując objawami typowymi dla systemowego stosowania klindamycyny. Do najczęstszych objawów należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, wymioty i bóle brzucha, a także potencjalnie zagrażające życiu rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile. Ponadto mogą wystąpić reakcje alergiczne (wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), miejscowe podrażnienia skóry (rumień, pieczenie, suchość, złuszczanie), a rzadziej zaburzenia czynności wątroby i hematologiczne. Dodatkowo, substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (50 mg/g) i metyl parahydroksybenzoesan (3 mg/g), mogą wywoływać reakcje toksyczne skóry.
anafilaksja, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, glikol propylenowy, klindamycyna, klindamycyna fosforan, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, leczenie objawowe, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, złuszczanie naskórka, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Objawy
Alergia na nikiel jest jedną z najczęstszych przyczyn alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, dotykającą 10-15% populacji, ze szczególnym nasileniem u kobiet (36% kobiet poniżej 18 roku życia w USA). Reakcja immunologiczna typu IV rozwija się po kontakcie skóry z niklem, objawiając się w ciągu 12-72 godzin wysypką, świądem, rumieniem, pęcherzami oraz przewlekłymi zmianami takimi jak hiperkeratoza i lichenifikacja. W ciężkich przypadkach może dojść do pęknięć skóry i wtórnych infekcji bakteryjnych. Systemic Nickel Allergy Syndrome (SNAS) to uogólniona forma alergii, obejmująca objawy skórne i ogólnoustrojowe (m.in. dolegliwości żołądkowo-jelitowe, neurologiczne i oddechowe), co wymaga różnicowania z zespołem jelita drażliwego. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach płatkowych z siarczanem niklu (2,5-5%) oraz doustnym teście prowokacyjnym w przypadku podejrzenia SNAS.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, astma, autoimmunologiczna choroba tarczycy, choroba autoimmunologiczna, dieta beznikłowa, doustny test prowokacyjny, faza indukcji, faza wywołania, fibromialgia, hiperkeratoza, hiperpigmentacja, infekcja bakteryjna, komórki T, kontaktowe zapalenie skóry, lichenifikacja, objawy ogólnoustrojowe, objawy żołądkowo-jelitowe, pokrzywka, przewlekłe zapalenie skóry, reakcja układu odpornościowego, rumień, stan zapalny, systemowa alergia na nikiel, test płatkowy, układ odpornościowy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie tkanki łącznej, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Tiomersal – Właściwości farmakodynamiczne
Tiomersal, stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, jest obecny w zestawie TRUE Test 36 w stężeniu 7 mikrogramów/cm², co odpowiada 6 mikrogramom na płatek testowy (płatek nr 23 w panelu 2). Substancja ta wywołuje reakcję nadwrażliwości typu opóźnionego (typ IV), angażując mechanizmy komórkowe z udziałem komórek Langerhansa i limfocytów T. Pozytywna reakcja manifestuje się rumieniem, obrzękiem, grudkami, pęcherzykami oraz naciekiem zapalnym, pojawiającymi się w ciągu 6-96 godzin od ekspozycji. Tiomersal jako hapten wiąże się z białkami skóry, inicjując odpowiedź immunologiczną typową dla alergii kontaktowej.
alergen, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, chlorek kobaltu, diagnostyka dermatologiczna, dichromian potasu, hapten, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, limfocyt T, limfokina, makrofag, naciek zapalny, nadwrażliwość typu komórkowego, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk, pęcherzyk, rumień, środek konserwujący, test prowokacyjny, tiomersal, związek rtęci organicznej - Leksykon substancji czynnych
Olejek kolendry siewnej – Działania niepożądane
Olejek kolendry siewnej (Coriandri aetheroleum) jest składnikiem aktywnym preparatu ARGOL®ESSENZA BALSAMICA w stężeniu 0,240 g na 100 g produktu. Jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie wynikających z nadwrażliwości na ten olejek eteryczny. Reakcje te mogą obejmować objawy alergiczne skórne (świąd, wysypka, zaczerwienienie), podrażnienie błon śluzowych jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry oraz objawy oddechowe, takie jak skurcz oskrzeli, kaszel i duszność, szczególnie u pacjentów z astmą. Dokumentacja produktu nie zawiera danych dotyczących częstości występowania tych działań niepożądanych, co podkreśla konieczność indywidualnego monitorowania pacjentów podczas terapii. Preparat zawiera również inne olejki eteryczne oraz mentol, a także etanol w stężeniu 57-63%, co może nasilać ryzyko niepożądanych reakcji u osób wrażliwych.
Argol Essenza Balsamica, astma, etanol, inhalacja, kontaktowe zapalenie skóry, mentol, objaw alergiczny, objaw oddechowy, olejek eteryczny, olejek kolendry, olejek kolendry siewnej, podrażnienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, skurcz oskrzeli, wywiad alergiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minorga 50 mg/ml
Minorga, zawierająca minoksydyl w stężeniu 50 mg/ml (5% w/v) do stosowania miejscowego na skórę głowy, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy (bardzo często), świąd skóry, duszność, obrzęki obwodowe, ból mięśniowo-szkieletowy oraz różnorodne zmiany skórne, takie jak wysypka, zapalenie skóry i trądzikopodobne zmiany. Wśród rzadziej występujących objawów odnotowano reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, kołatanie serca, tachykardię, ból w klatce piersiowej oraz niedociśnienie tętnicze. Działania niepożądane dotyczące układu psychicznego obejmują często występującą depresję, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, ból w klatce piersiowej, depresja, duszność, hirsutyzm, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, minoksydyl, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, reakcja alergiczna, roztwór minoksydylu, rumień skóry, suchość skóry, świąd, tachykardia, wysypka, wysypka trądzikopodobna, zapalenie skóry, zmiana pigmentacji włosów, zmiana struktury włosów - Leksykon substancji czynnych
Nienasycone kwasy tłuszczowe – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nienasycone kwasy tłuszczowe (C18:2) stosowane w dermatologii wykazują skuteczność terapeutyczną, jednak ich aplikacja wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na obecność potencjalnie alergizujących substancji pomocniczych, takich jak alkohol cetostearylowy, lanolina oraz butylohydroksytoluen. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią atopii lub alergii kontaktowej, gdyż mogą oni być bardziej podatni na kontaktowe zapalenie skóry oraz podrażnienia błon śluzowych i oczu. Ponadto, preparaty mogą zawierać rafinowany i utwardzony olej arachidowy, co stanowi przeciwwskazanie u osób z alergią na orzeszki ziemne lub soję, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych. W praktyce klinicznej niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz poinformowanie pacjenta o możliwych objawach nadwrażliwości.
alkohol cetostearylowy, antykoncepcja, butylohydroksytoluen, choroba przenoszona drogą płciową, ciężka reakcja alergiczna, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, leczenie dermatologiczne, nadwrażliwość, nienasycony kwas tłuszczowy, olej arachidowy, podrażnienie błony śluzowej, prezerwatywa, próba uczuleniowa, skóra atopowa, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Rumianek – Działania niepożądane
Rumianek (Matricaria recutita L.) jest szeroko stosowanym składnikiem preparatów leczniczych, jednak może wywoływać różnorodne działania niepożądane, zarówno po zastosowaniu zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Najczęściej obserwowane są reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, rumień oraz kontaktowe zapalenie skóry, o częstości występowania nieznanej lub bardzo rzadkiej. Ciężkie reakcje alergiczne, w tym duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa, wstrząs anafilaktyczny oraz astma, występują bardzo rzadko, lecz stanowią zagrożenie życia, zwłaszcza po kontakcie płynnych przetworów rumianku z błoną śluzową. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, ból i skurcze brzucha, zgaga, refluks żołądkowo-przełykowy oraz biegunka, występują rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) i mają zazwyczaj łagodny do umiarkowanego charakter.
alergia kontaktowa, astrowate, choroba refluksowa przełyku, ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, ekstrakt roślinny, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, refluks żołądkowo-przełykowy, rumianek pospolity, skurcz brzucha, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek tetrakainy – Właściwości farmakokinetyczne
Chlorowodorek tetrakainy jest jednym ze składników mieszaniny kain w preparacie TRUE Test 36, stosowanym w testach płatkowych do diagnostyki kontaktowego zapalenia skóry. W mieszaninie o proporcjach 1:5:1 (chlorowodorek cynchokainy:benzokaina:chlorowodorek tetrakainy) całkowita ilość wynosi 510 mikrogramów na płatek (630 mikrogramów/cm²), co przekłada się na około 72,9 mikrogramów chlorowodorku tetrakainy na jeden płatek. Preparat jest aplikowany miejscowo na skórę w celu wywołania reakcji alergicznej, a nie do uzyskania efektu ogólnoustrojowego, co uzasadnia brak szczegółowych danych farmakokinetycznych w dokumentacji produktu (punkt 5.2 „Właściwości farmakokinetyczne” – „Nie dotyczy”).
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka (Calendulae anthodio) stanowi jeden ze składników preparatu Mucosit w formie żelu do stosowania na dziąsła, będącego złożonym ekstraktem roślinnym (6-12:1) zawierającym również rumianek, podbiał, korę dębu, szałwię i tymianek. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na nagietek lub inne składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek), ze względu na dobrze udokumentowane reakcje krzyżowe prowadzące do objawów alergicznych skórnych i śluzówkowych. Dodatkowo, alergia na pyłki brzozy lub seler zwyczajny stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nadwrażliwości krzyżowej na tymianek (Thymi herba) obecny w preparacie, co wymaga szczególnej ostrożności w doborze terapii. Preparat zawiera także składniki z rodziny Lamiaceae (szałwia, tymianek, mięta pieprzowa), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na tę grupę roślin.
alergen kontaktowy, alergia na pyłki brzozy, amidowe środki znieczulające, benzoesan sodu, błona śluzowa jamy ustnej, bronopol, ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, objawy skórne, olejek eteryczny mięty pieprzowej, parabeny, parahydroksybenzoesan etylu, preparat Mucosit, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, rumianek, seler zwyczajny, wywiad alergologiczny, żel na dziąsła - Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Działania niepożądane
Klindamycyna, stosowana miejscowo (żele, kremy, globulki dopochwowe) oraz ogólnoustrojowo (doustnie i parenteralnie), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których profil zależy od drogi podania i indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), skóry (wysypka grudkowo-plamkowa, pokrzywka, świąd) oraz układu immunologicznego (reakcje nadwrażliwości). Szczególnie istotne jest ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które może pojawić się nawet kilka tygodni po zakończeniu terapii i manifestuje się ciężką biegunką, gorączką, bólami brzucha oraz leukocytozą. Rzadkie, ale poważne reakcje skórne obejmują zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka (TEN) oraz DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i hospitalizacji. Działania niepożądane hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia) oraz reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, również stanowią zagrożenie życia.
agranulocytoza, blokada nerwowo-mięśniowa, Clostridioides difficile, eozynofilia, kandydoza sromu i pochwy, kontaktowe zapalenie skóry, leukopenia, nadtlenek benzoilu, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie przełyku, zespół AGEP, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zovirax Intensive 50 mg/g
Analiza bezpieczeństwa stosowania kremu Zovirax Intensive (50 mg/g acyklowiru) wskazuje, że działania niepożądane występują głównie miejscowo w obrębie skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwowane są reakcje niezbyt częste (0,1% do 1% pacjentów), takie jak łagodne wysuszenie lub złuszczenie skóry, przemijające uczucie pieczenia, kłucia lub mrowienia oraz świąd o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Rzadziej (0,01% do 0,1%) pojawiają się rumień i kontaktowe zapalenie skóry, przy czym testy wrażliwości wskazują, że reakcje te są częściej wywoływane przez składniki podłoża kremu (np. glikol propylenowy 400 mg/g, alkohol cetostearylowy 67,5 mg/g, sodu laurylosiarczan 7,5 mg/g) niż przez sam acyklowir. Działania ogólnoustrojowe, takie jak nagłe reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), są bardzo rzadkie (<0,01%).
acyklowir, alkohol cetostearylowy, desquamacja naskórka, glikol propylenowy, hiperkeratoza, kontaktowe zapalenie skóry, laurylosiarczan sodu, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, suchość skóry, świąd, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia skórne, zapalenie skóry, złuszczenie skóry, Zovirax Intensive - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neobiotic 11,72 mg/g
Neobiotic w formie aerozolu na skórę zawiera 11,72 mg/g siarczanu neomycyny, aminoglikozydowego antybiotyku o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Preparat jest wskazany do krótkotrwałego, miejscowego leczenia powierzchniowych zakażeń bakteryjnych skóry, takich jak drobne rany (zadrapania, otarcia), ukąszenia owadów z ryzykiem nadkażenia, niewielkie owrzodzenia oraz oparzenia z cechami zakażenia. Forma zawiesiny w aerozolu umożliwia precyzyjną aplikację na trudno dostępne miejsca, co zwiększa komfort i skuteczność terapii.
aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, bakteryjna infekcja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, nadkażenie bakteryjne, neomycyna, oparzenie, oporność bakterii, owrzodzenie skóry, preparat antybiotykowy, racjonalna antybiotykoterapia, reakcja nadwrażliwości, siarczan neomycyny, ubytek skóry, ukąszenie owada, zakażenie bakteryjne skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Heviran Comfort 50 mg/g
Preparat Heviran Comfort w postaci kremu zawiera 50 mg acyklowiru na gram i wykazuje przede wszystkim miejscowe działania niepożądane, które występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) lub rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Do najczęstszych objawów należą łagodne wysuszenie lub złuszczenie skóry, przemijające uczucie pieczenia, kłucia lub mrowienia oraz świąd w miejscu aplikacji. Rzadziej obserwuje się rumień oraz kontaktowe zapalenie skóry, które jest częściej wywołane przez składniki podłoża kremu niż przez sam acyklowir. Substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy (67,5 mg/g), glikol propylenowy (400 mg/g) i sodu laurylosiarczan (7,5 mg/g) mogą również przyczyniać się do występowania działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów predysponowanych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Chlorchinaldin H
Produkt Chlorchinaldin H w postaci maści zawiera chlorochinaldol (30 mg/g) oraz octan hydrokortyzonu (10 mg/g), co wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje. Octan hydrokortyzonu może ulegać znacznemu wchłanianiu przez skórę, zwłaszcza na obszarach o cienkiej warstwie rogowej, u dzieci, przy uszkodzeniach naskórka oraz w stanach zapalnych, co może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołu Cushinga. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem zaniku naskórka, trądziku posteroidowego i rozstępów. Należy unikać aplikacji na duże powierzchnie skóry, uszkodzoną skórę oraz pod opatrunkiem okluzyjnym, który zwiększa wchłanianie i ryzyko nadkażeń. Chlorochinaldol, mimo ograniczonego wchłaniania, może wywoływać działania ogólnoustrojowe, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, uszkodzenie nerwu wzrokowego i zapalenie wielonerwowe, co wymaga monitorowania objawów neurologicznych i okulistycznych, zwłaszcza po około 4 tygodniach terapii.
badanie neurologiczne, badanie okulistyczne, chlorochinaldol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadkażenie grzybicze, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, stan zapalny skóry, trądzik posteroidowy, uszkodzenie nerwu wzrokowego, warstwa rogowa, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zanik naskórka, zapalenie wielonerwowe, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Miflonide Breezhaler 400 mcg
Podczas stosowania Miflonide Breezhaler, zawierającego budezonid, obserwuje się działania niepożądane sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z MedDRA. Najczęściej występują infekcje grzybicze jamy ustnej i gardła (kandydoza) oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP. Często pojawiają się także objawy miejscowego podrażnienia układu oddechowego, takie jak dysfonia, kaszel, chrypka i podrażnienie gardła. Rzadko notuje się reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne), objawy ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidów (zahamowanie czynności kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zespół Cushinga), a także zaburzenia okulistyczne, w tym zaćmę i jaskrę (wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego). W badaniach klinicznych częstość niepokoju i depresji wynosiła odpowiednio 0,52% i 0,67% w grupie budezonidu, co jest porównywalne lub niższe niż w grupie placebo.
budezonid, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe, glikokortykosteroid, infekcja grzybicza, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wylew podskórny, zaćma, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Olejek mięty polnej z obniżoną zawartością mentolu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek mięty polnej z obniżoną zawartością mentolu (Menthae arvensis aetheroleum partim mentholi privum) jest składnikiem leczniczym preparatu Aromatol, dostępnym w formie koncentratu do sporządzania roztworów do płukania jamy ustnej, doustnych, do stosowania na skórę oraz do inhalacji parowych. Preparat zawiera 0,24 g olejku mięty polnej na 100 g roztworu oraz 63-72% (V/V) etanolu, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z wrażliwą skórą, skłonnościami alergicznymi, chorobami wątroby, padaczką oraz u dzieci. Należy unikać stosowania pod opatrunkami okluzyjnymi i ciepłymi okładami, aby nie zwiększać wchłaniania substancji aktywnych i ryzyka podrażnień. Po aplikacji konieczne jest dokładne mycie rąk, aby zapobiec przeniesieniu preparatu na błony śluzowe i oczy, gdzie może wywołać poważne podrażnienia. W przypadku kontaktu z oczami należy natychmiast przepłukać je dużą ilością wody i skonsultować się z lekarzem.
błona śluzowa, choroba alkoholowa, choroba wątroby, kontaktowe zapalenie skóry, lewomentol, nadwrażliwość, napad drgawkowy, olejek cynamonowy, olejek cytronelowy, olejek cytrynowy, olejek eteryczny, olejek goździkowy, olejek lawendowy, olejek mięty polnej, padaczka, reakcja alergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Genoptim 5 mg/ml
Levofloxacin Genoptim w postaci kropli do oczu zawiera lewofloksacynę półwodną w stężeniu 5,12 mg/ml (5,0 mg lewofloksacyny), gdzie pojedyncza kropla (0,05 ml) dostarcza 0,250 mg substancji czynnej. Działania niepożądane występują u około 10% pacjentów, głównie o łagodnym lub umiarkowanym charakterze, ograniczając się do objawów okulistycznych. Najczęściej obserwuje się pieczenie oka, pogorszenie widzenia oraz wydzielinę śluzową (częstość 1-10%), a także objawy takie jak zmatowienie powiek, obrzęk spojówek, świąd, ból i przekrwienie spojówek (1-10 na 1000 pacjentów). Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym wysypka skórna (rzadko) oraz anafilaksja (bardzo rzadko). Wśród działań niepożądanych odnotowano również ból głowy (1-10 na 1000 pacjentów) oraz zapalenie błony śluzowej nosa (1-10 na 1000 pacjentów). Lek zawiera chlorek benzalkoniowy (0,05 mg/ml), który może powodować kontaktowe zapalenie skóry i podrażnienia.
anafilaksja, ból głowy, chlorek benzalkoniowy, działanie niepożądane, fluorochinolon, grudki spojówkowe, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, krople do oczu, lewofloksacyna półwodna, obrzęk krtani, obrzęk powiek, obrzęk spojówek, odczyn brodawkowaty spojówek, osad na rogówce, pieczenie oka, produkt leczniczy, przekrwienie spojówek, reakcja alergiczna, rumień powieki, ścięgno Achillesa, substancja konserwująca, suchość oka, świąd oka, światłowstręt, wydzielina śluzowa, wysypka skórna, zapalenie błony śluzowej nosa, zerwanie ścięgna, zmatowienie powiek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dernilan
Produkt leczniczy Dernilan w postaci kremu zawiera substancje pomocnicze, takie jak metylu i propylu parahydroksybenzoesan oraz alkohol stearylowy, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi. Szczególnie istotne jest monitorowanie objawów alergicznych, w tym reakcji typu późnego, które mogą pojawić się po dłuższym stosowaniu preparatu. Alkohol stearylowy może powodować miejscowe reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, objawiające się zaczerwienieniem, świądem i podrażnieniem w miejscu aplikacji. Pacjenci z historią nadwrażliwości na parabeny lub alkohole tłuszczowe są szczególnie narażeni na te działania niepożądane.
alkohol stearylowy, alkohol tłuszczowy, atopowe zapalenie skóry, konserwant, kontaktowe zapalenie skóry, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowa reakcja skórna, podrażnienie skóry, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu późnego, stosowanie miejscowe, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budenofalk 2 mg/dawkę
Budenofalk w postaci pianki doodbytniczej zawiera 2 mg budezonidu na jedno rozpylenie i wykazuje przede wszystkim miejscowe działanie przeciwzapalne z ograniczonym ryzykiem działań ogólnoustrojowych w porównaniu do systemowych glikokortykosteroidów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwowane działania obejmują zespół Cushinga, niestrawność, zwiększone ryzyko infekcji, bóle mięśniowo-szkieletowe, bóle głowy, zaburzenia psychiczne (depresja, drażliwość, euforia) oraz miejscowe reakcje w odbytnicy (pieczenie, ból). Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak jaskra, zaćma, martwica kości czy zespół rzekomego guza mózgu u młodzieży.
astenia, brak miesiączki, budezonid, cholestaza, choroba wrzodowa, depresja, działanie ogólnoustrojowe, glikokortykosteroid ogólnoustrojowy, glikokortykosteroid systemowy, hirsutyzm, impotencja, infekcja, infekcja dróg moczowych, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, konwencja MedDRA, leukocytoza, martwica kości, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychomotoryczna, niedoczynność kory nadnerczy, nieostre widzenie, niestrawność, obniżona tolerancja glukozy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odczyn Biernackiego, osteoporoza, parestezje, pianka doodbytnicza, podbiegnięcie krwawe, szczelina odbytu, trądzik steroidowy, twarz księżycowata, wybroczyny, zaburzenie wydzielania hormonów płciowych, zaćma, zakrzepica, zanik kory nadnerczy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół Cushinga, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen APTEO MED 50 mg/g
Ibuprofen APTEO MED w postaci żelu 50 mg/g stosowany miejscowo charakteryzuje się ograniczoną biodostępnością systemową w porównaniu do formy doustnej, co przekłada się na niższe ryzyko działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego. Niemniej jednak, długotrwałe stosowanie lub aplikacja na duże powierzchnie skóry może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów niepożądanych, takich jak ból brzucha, niestrawność czy zaburzenia czynności nerek. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości.
AGEP, biodostępność systemowa, czynność nerek, działanie ogólnoustrojowe, ibuprofen miejscowy, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ pokarmowy, wysypka krostkowa, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
17-maślan hydrokortyzonu – Właściwości farmakodynamiczne
17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) to syntetyczny kortykosteroid miejscowy o umiarkowanie silnym działaniu (grupa II, kod ATC D07AB02), stosowany w preparatach takich jak Locoid i Locoid Lipocream w stężeniu 1 mg/g oraz w plastrach do testów prowokacyjnych TRUE Test 36 (20 μg/cm² lub 16 μg/płatek). Substancja wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, przede wszystkim przeciwzapalne i obkurczające naczynia krwionośne, co skutecznie łagodzi objawy stanów zapalnych skóry, takie jak świąd, rumień i obrzęk. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu reakcji zapalnych i alergicznych, jednakże 17-maślan hydrokortyzonu działa objawowo, nie wpływając na etiologię choroby podstawowej.
17-maślan hydrokortyzonu, aktywacja makrofagów, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzapalne, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid o umiarkowanym działaniu, kortykosteroid syntetyczny, limfocyt T, limfokina, naciek zapalny, nadwrażliwość typu opóźnionego, obkurczenie naczyń krwionośnych, obrzęk z grudkami, pęcherzyk skórny, plaster do prób prowokacyjnych, pochodna hydrokortyzonu, reakcja alergiczna, rumień, stan zapalny skóry, świąd, test płatkowy, test TRUE Test - Leksykon substancji czynnych
Maruna – Przeciwwskazania stosowania
Ziele maruny (Tanacetum parthenium), stosowane m.in. w preparacie Marimigran (kapsułki twarde 100 mg), jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną oraz u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek, arnika, słonecznik). Reakcje alergiczne mogą obejmować kontaktowe zapalenie skóry, wysypkę, świąd, obrzęk błon śluzowych, objawy ze strony układu oddechowego, a w ciężkich przypadkach anafilaksję. Ponadto, preparaty zawierają substancje pomocnicze, które również mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, co wymaga szczegółowej analizy składu i wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii.
arnika, asteraceae, badanie alergologiczne, choroba autoimmunologiczna, chryzantema, karczoch, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwzakrzepowy, marimigran, mniszek lekarski, nadwrażliwość na substancję czynną, nagietek, obrzęk błon śluzowych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rumianek, słonecznik, substancja pomocnicza, Tanacetum parthenium, test skórny, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, ziele maruny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z propolisu – Działania niepożądane
Wyciąg z propolisu, obecny w maści Scaldex w stężeniu 30 mg/g, jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie o charakterze miejscowych reakcji nadwrażliwości, takimi jak świąd, wysypka, obrzęk w obrębie rany oparzeniowej oraz tkanek otaczających. Może również wywoływać poważne reakcje systemowe, w tym anafilaksję, szczególnie u pacjentów z alergią na produkty pszczele. Długotrwałe stosowanie preparatu niesie ryzyko nadkażeń opornymi szczepami bakterii i grzybów, a także potencjalne działania nefrotoksyczne i neurologiczne, takie jak blokada nerwowo-mięśniowa, zwłaszcza przy aplikacji na rozległe powierzchnie uszkodzonej skóry. Objawy anafilaktyczne obejmują obrzęk twarzy, ucisk w klatce piersiowej, niedociśnienie, bezdech, utratę przytomności i zatrzymanie krążenia, wymagając natychmiastowej interwencji medycznej zgodnie z protokołami leczenia.
bacytracyna, bezdech, blokada nerwowo-mięśniowa, działanie nefrotoksyczne, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, maść Scaldex, nadmierna potliwość, nalewka z nagietka, niedociśnienie, obrzęk rany, obrzęk twarzy, obrzęk ust, pokrzywka kontaktowa, produkt pszczeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, toksyczne działanie na nerki, ucisk w klatce piersiowej, witamina A syntetyczna, wyciąg z propolisu, zatrzymanie krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Patofizjologia i mechanizm
Wysypki skórne u niemowląt i dzieci wynikają z złożonych interakcji czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych, z kluczową rolą defektów bariery skórnej i dysregulacji odpowiedzi immunologicznej. Atopowe zapalenie skóry (AZS), dotykające około 20% dzieci w USA, jest przykładem schorzenia o podłożu genetycznym (ok. 80% wkładu genetycznego), gdzie mutacje w genie FLG prowadzą do niedoboru filagryny, obniżenia poziomu naturalnego czynnika nawilżającego (NMF) i nasilonego stanu zapalnego z podwyższonym poziomem IgE. W patogenezie AZS istotne są cytokiny Th2 (IL-4, IL-13, IL-5) oraz Th1 (IL-12, IFN-γ), a także zwiększona kolonizacja Staphylococcus aureus. U niemowląt skóra jest cieńsza, z niedojrzałą barierą ochronną, co zwiększa podatność na podrażnienia i wchłanianie substancji miejscowych, co ma znaczenie dla farmakokinetyki i farmakodynamiki stosowanych leków. Wysypki wirusowe, takie jak rumień nagły (HHV-6) czy rumień zakaźny (parwowirus B19), oraz reakcje alergiczne (pokrzywka, rumień wielopostaciowy, kontaktowe zapalenie skóry) są częstymi przyczynami zmian skórnych u dzieci.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, desmogleina 1, filagryna, hipoteza higieniczna, ichtioza, interferon gamma, interleukina-4, keratynocyty, komórki dendrytyczne, kontaktowe zapalenie skóry, ludzki herpeswirus typu 6, mastocytoza, naturalny czynnik nawilżający, niedobór białka, parwowirus B19, pieluszkowe zapalenie skóry, plamica, płonica, pokrzywka, rumień nagły, rumień wielopostaciowy, rumień zakaźny, świąd, warstwa rogowa, wybroczyny, wysypka plamisto-grudkowa, wzorce molekularne związane z patogenami, wzorce molekularne związane z uszkodzeniem, zespół Nethertona