kontaktowe zapalenie skóry
Kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta) to ostry lub przewlekły stan zapalny skóry wywołany przez bezpośredni kontakt z czynnikami drażniącymi lub alergenami. Wyróżnia się dwa główne typy: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (irritant contact dermatitis, ICD) oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (allergic contact dermatitis, ACD).
Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia rozwija się w wyniku bezpośredniego uszkodzenia skóry przez substancje drażniące, takie jak detergenty, rozpuszczalniki czy kwasy. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry powstaje w mechanizmie nadwrażliwości typu opóźnionego (IV) i wymaga wcześniejszej sensytyzacji organizmu na określony alergen, jak np. nikiel, chrom, konserwanty czy składniki kosmetyków.
Objawy kliniczne obejmują rumień, obrzęk, pęcherze, złuszczanie naskórka, a w przypadkach przewlekłych – lichenifikację i pęknięcia skóry. Lokalizacja zmian zwykle odpowiada miejscu kontaktu z czynnikiem wywołującym. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz testach płatkowych, które są szczególnie istotne w identyfikacji alergenu w przypadku ACD.
Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji kontaktu z czynnikiem sprawczym. W terapii miejscowej stosuje się glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny oraz preparaty nawilżające i regenerujące. W ciężkich przypadkach konieczne może być zastosowanie leczenia ogólnego, w tym leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów systemowych lub leków immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – HERBAPini (442 mg + 64 mg + 3 mg)/5 ml
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego HERBAPINI syrop, zawierającego fosforan kodeiny, wyciąg płynny z pędów sosny oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego, opierają się na analizie poszczególnych składników, gdyż brak jest kompleksowych badań toksykologicznych całego preparatu. Nie wykazano działania mutagennego dla alfa-pinenu, trans-anetolu, wapnia mleczanu oraz fosforanu kodeiny. Badania karcynogenności trans-anetolu u myszy i samców szczurów nie potwierdziły działania rakotwórczego, jednak u samic szczurów zaobserwowano przypadki raka wątrobowokomórkowego, co wskazuje na różnice płciowe w odpowiedzi na tę substancję. Fosforan kodeiny nie wykazał potencjału rakotwórczego w badaniach na gryzoniach.
alergia kontaktowa, alfa-pinen, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, działanie mutagenne, fosforan kodeiny, kodeina, kontaktowe zapalenie skóry, mleczan wapnia, nalewka z owocu kopru włoskiego, parametr reprodukcyjny, potencjał rakotwórczy, rak wątrobowokomórkowy, reakcja dermatologiczna, trans-anetol, wyciąg z pędów sosny - Leksykon substancji czynnych
Morfolinylomerkaptobenzotiazol – Właściwości farmakodynamiczne
Morfolinylomerkaptobenzotiazol jest składnikiem mieszaniny pochodnych merkaptanowych w preparacie diagnostycznym TRUE Test 36, występującym w stężeniu 75 μg/cm² (61 μg/płatek). Substancja ta wywołuje reakcję nadwrażliwości typu opóźnionego (IV) u osób uczulonych, manifestującą się w ciągu 6 do 96 godzin po ekspozycji. Mechanizm immunologiczny opiera się na aktywacji komórek Langerhansa i limfocytów T, prowadzącej do uwolnienia limfokin, proliferacji klonów limfocytów oraz aktywacji makrofagów, co skutkuje rozwojem kontaktowego zapalenia skóry. Typowe objawy reakcji alergicznej obejmują rumień, obrzęk z grudkami, pęcherzyki oraz naciek zapalny w miejscu aplikacji testu.
aktywacja makrofagów, alergia kontaktowa, alergia zawodowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, diagnostyka dermatologiczna, disiarczek dibenzotiazylu, komórki Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, limfokiny, merkaptobenzotiazol, morfolinylomerkaptobenzotiazol, N-cykloheksylobenzotiazylosulfonamid, naciek zapalny, nadwrażliwość typu opóźnionego, pęcherzyk skórny, pochodne merkaptanowe, rumień, TRUE Test 36 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fusacid H (20 mg + 10 mg)/g
Fusacid H w formie kremu zawiera 20 mg/g kwasu fusydynowego oraz 10 mg/g hydrokortyzonu octanu i jest wskazany do miejscowego leczenia stanów zapalnych skóry z towarzyszącym lub potencjalnym zakażeniem bakteryjnym wrażliwym na kwas fusydynowy. Preparat wykazuje podwójne działanie: przeciwbakteryjne, szczególnie skuteczne wobec bakterii Gram-dodatnich, w tym MRSA, oraz przeciwzapalne dzięki obecności kortykosteroidu. Lek jest zalecany w leczeniu wyprysku, alergicznego, kontaktowego, atopowego i łojotokowego zapalenia skóry z nadkażeniem bakteryjnym, a także niewielkich zakażonych ran i otarć z towarzyszącym stanem zapalnym. Krem Fusacid H jest szczególnie odpowiedni do stosowania na zmiany wysiękowe oraz w miejscach o cienkiej i delikatnej skórze, zapewniając dobrą penetrację substancji czynnych. Stężenia 20 mg/g kwasu fusydynowego i 10 mg/g hydrokortyzonu octanu umożliwiają skuteczne zwalczanie infekcji i łagodzenie stanu zapalnego przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych związanych ze steroidoterapią miejscową. Należy uwzględnić możliwość reakcji nadwrażliwości na substancje pomocnicze (butylohydroksyanizol, alkohol cetylowy, potasu sorbinian) u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi, co może wpływać na decyzję terapeutyczną.
alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bakteria Gram-dodatnia, egzema, gronkowiec, hydrokortyzon octan, infekcja bakteryjna, kontaktowe zapalenie skóry, kwas fusydynowy, łojotokowe zapalenie skóry, MRSA, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny skóry, steroidoterapia miejscowa, zakażenie bakteryjne, zakażenie skórne, zakażona rana - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Maść z witaminą A LGO 400 IU/g
Maść z witaminą A LGO zawiera 400 j.m. (IU) retynolu palmitynianu na gram i jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w szczególności lanolinę, która może wywoływać kontaktowe zapalenie skóry. Objawy nadwrażliwości obejmują miejscowe reakcje skórne takie jak zaczerwienienie, świąd, pieczenie oraz obrzęk w miejscu aplikacji. Przed zastosowaniem preparatu konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, uwzględniającego reakcje na lanolinę oraz inne składniki formulacji, aby uniknąć ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
alternatywne metody leczenia, dokumentacja medyczna pacjenta, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, maść z witaminą A, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy skórne, obrzęk miejscowy, pieczenie skóry, preparat dermatologiczny, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna miejscowa, retynol palmitynian, substancja pomocnicza, świąd, witamina A, wywiad alergologiczny, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gyno-Pevaryl 150 150 mg
Gyno-Pevaryl 150, zawierający 150 mg azotanu ekonazolu w formie globulek dopochwowych, jest stosowany jako lek przeciwgrzybiczy w ginekologii. Profil bezpieczeństwa oceniono w 32 badaniach klinicznych obejmujących 3630 pacjentek, gdzie najczęściej (>1%) obserwowano miejscowe reakcje skórne, takie jak uczucie pieczenia i świąd (1,2%). Rzadziej (<1%) występowały wysypka oraz pieczenie sromu i pochwy. Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę, kontaktowe zapalenie skóry, złuszczanie skóry oraz miejscowe objawy zapalne i bólowe. Większość działań niepożądanych ma charakter miejscowy i wynika z bezpośredniego działania leku na tkanki.
azotan ekonazolu, globulka dopochwowa, kontaktowe zapalenie skóry, krem dopochwowy, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pieczenie sromu i pochwy, pokrzywka, preparat przeciwgrzybiczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja podrażnieniowa, rumień, zaburzenie układu immunologicznego, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chlorchinaldin H (30 mg + 10 mg)/g
Chlorchinaldin H w postaci maści zawiera 30 mg chlorochinaldolu oraz 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram preparatu. Stosowanie tego leku może powodować liczne miejscowe działania niepożądane, takie jak przemijające podrażnienie skóry, wysuszenie naskórka, zaczerwienienie, świąd, pieczenie, kontaktowe zapalenie skóry oraz reakcje uczuleniowe związane z chlorochinaldolem. Hydrokortyzon octan może dodatkowo wywoływać miejscowe objawy takie jak atrofia skóry, teleangiektazje, zaburzenia pigmentacji, zmiany trądzikopodobne oraz nadkażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze, zwłaszcza przy stosowaniu pod opatrunkami zamkniętymi. Szczególną ostrożność należy zachować przy aplikacji na skórę twarzy, gdzie może dojść do dermatitis perioralis, zanikowego zapalenia skóry oraz utrwalonego rozszerzenia naczyń krwionośnych.
atrofia skóry, chlorochinaldol, dermatitis perioralis, hydrokortyzon octan, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadkażenie, odczyn uczuleniowy, opatrunek zamknięty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, rozszerzenie naczyń, teleangiektazja, zaburzenie pigmentacji, zanik skóry, zanikowe zapalenie skóry, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne - Leksykon chorób i schorzeń
Impetigo – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Liszajec zakaźny (impetigo) to powierzchowna infekcja skóry o dobrym rokowaniu, która bez leczenia ustępuje samoistnie w ciągu 2-3 tygodni u około 20% pacjentów. Leczenie antybiotykami (w formie miejscowej lub ogólnoustrojowej) skraca czas gojenia do 7-10 dni i zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się infekcji. Po 48 godzinach od rozpoczęcia terapii pacjent przestaje być zakaźny. W przypadku utrzymywania się zmian powyżej 7-10 dni wskazane jest wykonanie posiewów w celu identyfikacji opornych szczepów. Pełny kurs antybiotykoterapii jest kluczowy dla zapobiegania nawrotom i rozwojowi oporności. Powikłania, choć rzadkie, obejmują cellulitis, lymphangitis, ropne zapalenie węzłów chłonnych, ecthymę, zespół oparzonej skóry gronkowcowej (SSSS) oraz ostre poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie nerek (APSGN), które występuje rzadko (poniżej 1/1 000 000 rocznie w krajach rozwiniętych) i jest związane z nefrogennymi szczepami paciorkowca (M-60 i M-49). Antybiotyki ogólnoustrojowe nie zapobiegają APSGN, prawdopodobnie z powodu wcześniejszej aktywacji odpowiedzi immunologicznej.
antybiotyk, blizna, ecthyma, egzema, gorączka, hiperpigmentacja, infekcja pasożytnicza, kontaktowe zapalenie skóry, krwiomocz, liszajec zakaźny, nadciśnienie, obrzęk, oporny mikroorganizm, ostre poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, posiew, randomizowane badanie kliniczne, ropne zapalenie węzłów chłonnych, ukąszenie owada, zapalenie naczyń limfatycznych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie tkanki łącznej, zespół oparzonej skóry gronkowcowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Izovag
Krem dopochwowy Izovag zawiera 10 mg/g izokonazolu azotanu jako substancję czynną oraz 50 mg/g alkoholu cetostearylowego jako substancję pomocniczą. Wskazany jest do leczenia zakażeń grzybiczych pochwy oraz zewnętrznych okolic narządów płciowych, z zaleceniem stosowania kremu bezpośrednio na zmienione chorobowo miejsca. Profilaktyczne leczenie partnera seksualnego jest rekomendowane w celu ograniczenia ryzyka nawrotów. Należy bezwzględnie unikać irygacji pochwy podczas 7-dniowego cyklu terapii oraz przez tydzień po jej zakończeniu, gdyż może to obniżyć stężenie izokonazolu i zmniejszyć skuteczność leczenia. W przypadku kontaktu kremu z błoną śluzową oka konieczne jest natychmiastowe przepłukanie dużą ilością wody.
alergiczna reakcja skórna, alkohol cetostearylowy, błona śluzowa oka, działanie niepożądane, irygacja pochwy, izokonazol azotan, kontaktowe zapalenie skóry, krem dopochwowy, leczenie przeciwgrzybicze, nadwrażliwość, nawrót zakażenia, reinfekcja, środek antykoncepcyjny, substancja czynna, substancja pomocnicza, zakażenie grzybicze, zakażenie krzyżowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Debridat 100 mg
Trimebutyna maleinian, substancja czynna leku Debridat w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i charakterze, sklasyfikowane według układów i narządów oraz kategorii CIOMS III. Najczęściej obserwuje się reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, świąd, pokrzywka oraz wysypka o umiarkowanym nasileniu (częstość nieznana lub niezbyt często, tj. ≥0,1% do <1%). Szczególnie istotne klinicznie są ciężkie reakcje skórne, w tym ostra uogólniona osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, toksyczne wykwity skórne oraz złuszczające zapalenie skóry, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Ponadto, stany przedomdleniowe i omdlenia obserwowano głównie po dożylnym podaniu leku, a nie po doustnej formie.
ciężka reakcja skórna, kontaktowe zapalenie skóry, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, toksyczny wykwit skórny, trimebutyna maleinian, wysypka, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zapalenie skóry, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Retynol (witamina A) jest szeroko stosowany w dermatologii oraz w terapii ogólnoustrojowej, jednak wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i środków ostrożności. Preparaty miejscowe, takie jak Aksoderm (400 IU/g), Aksoderm Forte (1000 IU/g), Dermosavit (500 j.m./g) i Maść z witaminą A LGO (400 IU/g), nie powinny być aplikowane na otwarte rany ani błony śluzowe, a kontakt z oczami należy unikać. Istotne jest ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza związanych z lanoliną, co może prowadzić do kontaktowego zapalenia skóry. Preparaty te nie są zalecane u dzieci (np. Aksoderm Forte) ze względu na brak danych pediatrycznych. Doustne formy witaminy A, takie jak Vitaminum A Hasco (2500 j.m. i 12 000 j.m.) oraz Vitaminum A Medana (50 000 IU/ml), wymagają szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko przedawkowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, nadciśnieniem, chorobami nerek, jaskrą czy miastenią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję, a dawki w ciąży i laktacji nie powinny przekraczać 6000 IU/dobę.
błona śluzowa, choroba alkoholowa, choroba nerek, dehydrogenaza alkoholowa, jaskra, kamica nerkowa, kontaktowe zapalenie skóry, krzyżowa reakcja alergiczna, lanolina, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, niedobór sacharazy-izomaltazy, niestrawność, nietolerancja fruktozy, preparat dermatologiczny, reakcja alergiczna, retynol, sarkoidoza, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie wchłaniania tłuszczów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pirolam
Pirolam to zawiesina na skórę zawierająca cyklopiroks z olaminą w stężeniu 10 mg/g, stosowana w leczeniu zakażeń grzybiczych. Preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (50 mg/g), alkohol benzylowy (9 mg/g) oraz alkohol cetostearylowy, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub miejscowe podrażnienia, w tym kontaktowe zapalenie skóry. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości na składniki preparatu należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem. Należy unikać kontaktu zawiesiny z oczami oraz zapobiegać drapaniu zmian skórnych, aby nie rozprzestrzeniać infekcji. Po myciu lub kąpieli miejsca zmienione chorobowo powinny być dokładnie osuszone, co ogranicza rozwój grzybów w wilgotnym środowisku.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, Candida, cukrzyca, cyklopiroks z olaminą, glikol propylenowy, grzybica pochwy, infekcja grzybicza, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca, nadwrażliwość na składniki preparatu, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, schorzenie dermatologiczne, zaburzenie krążenia obwodowego, zaburzenie odporności, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clotidal 10 mg/g
Lek Clotidal w postaci kremu dopochwowego zawiera 10 mg/g klotrymazolu i jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Szczególną uwagę należy zwrócić na alkohol cetostearylowy (100 mg/g) oraz alkohol benzylowy (30 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, podrażnienia czy świąd. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na leki z grupy azoli, aby uniknąć niepożądanych działań niepożądanych i zapewnić bezpieczeństwo leczenia. Ponadto, należy zwracać uwagę na fizyczne właściwości kremu Clotidal – białą barwę i jednolitą konsystencję. Jakiekolwiek zmiany w wyglądzie preparatu mogą wskazywać na jego zepsucie lub przeterminowanie, co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie do stosowania. W praktyce klinicznej, w przypadku stwierdzenia alergii lub podejrzenia nadwrażliwości na składniki kremu, wskazane jest rozważenie alternatywnych metod leczenia, aby zminimalizować ryzyko powikłań i zapewnić skuteczność terapii przeciwgrzybiczej.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, azole, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, krem dopochwowy, lek przeciwgrzybiczny, miejscowe podrażnienie, nadwrażliwość na klotrymazol, pieczenie miejsca aplikacji, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, substancja czynna, substancja pomocnicza, świąd, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diclofenac diethylamine Teva 10 mg/g
Podczas terapii żelem diklofenaku dietyloamoniowego 10 mg/g obserwuje się działania niepożądane głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej, z częstością występowania od bardzo rzadkiej do częstej. Najczęstsze reakcje to zapalenie skóry, wysypka oraz rumień i świąd, występujące często (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się łuszczenie się skóry, odwodnienie i obrzęk, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) pęcherzykowe zapalenie skóry. Bardzo rzadkie (<1/10 000) są reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, astma, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz fotouczulenie. Objawy te wymagają odpowiedniej interwencji, w tym przerwania leczenia lub zastosowania miejscowych kortykosteroidów w przypadku kontaktowego zapalenia skóry.
astma, diklofenak dietyloamoniowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działania ogólnoustrojowe, egzema, fotouczulenie, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczenie się skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie skóry, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja fotouczuleniowa, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka grudkowata, zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voltaren Sport
Preparat Voltaren SPORT zawiera 11,6 mg/g diklofenaku dietyloamoniowego, co odpowiada 10 mg diklofenaku sodowego na gram żelu, i powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami, aby uniknąć ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla doustnych form diklofenaku. Lek należy aplikować wyłącznie na nieuszkodzoną skórę, unikając kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, a także nie stosować pod okluzyjnymi opatrunkami, które mogą zwiększać wchłanianie substancji czynnej. W przypadku pojawienia się wysypki lub innych objawów nadwrażliwości, stosowanie preparatu należy natychmiast przerwać. Preparat może być stosowany z nieokluzyjnymi bandażami przepuszczającymi powietrze, a jego przechowywanie powinno odbywać się w miejscu niedostępnym dla dzieci, aby zapobiec przypadkowemu spożyciu.
alkohol benzylowy, benzoesan benzylu, diklofenak dietyloamoniowy, diklofenak sodowy, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na substancje, ogólnoustrojowe działanie niepożądane, opatrunek okluzyjny, podrażnienie oczu, reakcja alergiczna, wysypka skórna, wywiad alergiczny, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 10 mg
Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym w szerokim spektrum schorzeń endokrynologicznych, alergicznych, reumatologicznych, dermatologicznych, gastroenterologicznych, hematologicznych, onkologicznych, neurologicznych, okulistycznych, pulmonologicznych oraz innych stanach zapalnych układu kostno-stawowego i infekcyjnych. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, wrodzoną hiperplazję nadnerczy, ciężkie choroby alergiczne, toczeń rumieniowaty układowy, idiopatyczny zespół nerczycowy, stwardnienie rozsiane w okresach zaostrzeń, ciężkie zapalenia oka, astmę oskrzelową, a także leczenie paliatywne w białaczkach i chłoniakach. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilości od 57,4 mg do 165,2 mg w zależności od dawki tabletki.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia nowotworowa, hiperplazja nadnerczy, idiopatyczny zespół nerczycowy, kontaktowe zapalenie skóry, laktoza jednowodna, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, opryszczkowe zapalenie skóry, osteoporoza, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół odstawienia, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Linomag 200 mg/g
Preparat Linomag w postaci kremu o stężeniu 200 mg/g, zawierający olej lniany pierwszego tłoczenia, jest przeciwwskazany u pacjentów z wypryskiem łojotokowym oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną (olej lniany z nasion lnu zwyczajnego) lub na lanolinę, która jest substancją pomocniczą preparatu. Uczulenie na lanolinę lub inne składniki pomocnicze stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku. Ponadto, ze względu na obecność boru, preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia z uwagi na ryzyko zaburzeń płodności. W trakcie terapii należy monitorować pacjentów pod kątem miejscowych reakcji skórnych, takich jak kontaktowe zapalenie skóry, zwłaszcza u osób z historią alergii na dermokosmetyki.
dermokosmetyk, działanie niepożądane, farmakoterapia, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, len zwyczajny, Linum usitatissimum, nadwrażliwość na substancję czynną, olej lniany, preparat dermatologiczny, reakcja alergiczna, reakcja skórna, układ rozrodczy, wyprysk łojotokowy, wywiad alergiczny, zaburzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Pimekrolimus – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pimekrolimus, będący inhibitorem kalcyneuryny i substancją czynną kremu Elidel (10 mg/g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami odporności lub poddawanych immunosupresji. Nie zaleca się stosowania kremu u osób z wrodzonym lub nabytym brakiem odporności oraz u pacjentów po przeszczepach, ze względu na potencjalne ryzyko rozwoju chłoniaków i nowotworów skóry. Pomimo zgłoszonych przypadków nowotworów, badania epidemiologiczne i obserwacyjne (w tym badanie PEER) nie wykazały istotnego zwiększenia ryzyka nowotworowego u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry leczonych miejscowo pimekrolimusem. Elidel nie powinien być stosowany na zmiany nowotworowe lub przednowotworowe oraz na skórę zakażoną wirusami, takimi jak Herpes simplex czy ospa wietrzna, a w przypadku zakażenia wirusowego stosowanie należy przerwać do czasu wyleczenia. Leczenie atopowego zapalenia skóry z nadkażeniem bakteryjnym wymaga najpierw wyleczenia infekcji bakteryjnej.
Podczas terapii pimekrolimusem mogą wystąpić miejscowe reakcje niepożądane, takie jak uczucie pieczenia czy ciepła, które zwykle są łagodne i przemijające. W przypadku silnych reakcji miejscowych należy ponownie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Kontakt kremu z oczami i błonami śluzowymi jest przeciwwskazany; w razie ekspozycji należy przepłukać te miejsca wodą. Pacjentom zaleca się ochronę przed promieniowaniem UV poprzez skrócenie ekspozycji, stosowanie filtrów UV oraz odpowiednie ubranie. W badaniach klinicznych odnotowano 0,9% przypadków uogólnionego powiększenia węzłów chłonnych, zwykle związanych z infekcjami, które ustępowały po antybiotykoterapii. W przypadku niejasnej etiologii powiększenia węzłów lub zakażenia mononukleozą zakaźną stosowanie Elidel należy przerwać. Produkt zawiera składniki pomocnicze (alkohol cetylowy i stearylowy po 40 mg/g, alkohol benzylowy 10 mg/g, glikol propylenowy 50 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne i podrażnienia; ze względu na glikol propylenowy nie zaleca się stosowania na otwarte rany lub duże uszkodzenia skóry bez konsultacji lekarskiej.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, antybiotykoterapia, atopowe zapalenie skóry, chłoniak skórny, ciężkie atopowe zapalenie skóry, glikol propylenowy, immunosupresja, inhibitor kalcyneuryny, kontaktowe zapalenie skóry, lek immunomodulujący, liszajec, mononukleoza zakaźna, nadkażenie bakteryjne, nowotwór złośliwy skóry, odpowiedź immunologiczna miejscowa, pimekrolimus, powiększenie węzłów chłonnych, wyprysk opryszczkowy, wysypka Kaposiego, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie Herpes simplex - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hascofungin 1 g/100 g
Produkt leczniczy HASCOFUNGIN zawiera cyklopiroks z olaminą w stężeniu 1 g/100 g kremu i jest stosowany miejscowo w terapii przeciwgrzybiczej. Profil bezpieczeństwa wskazuje na rzadkie występowanie działań niepożądanych, które dotyczą od 1 do 10 na 10 000 pacjentów. Najczęściej obserwowane reakcje to miejscowe nadwrażliwości, podrażnienie, pieczenie, zaczerwienienie, obrzęk oraz świąd. Kontaktowe zapalenie skóry manifestuje się nasilonym rumieniem, obrzękiem i świądem, co może wymagać przerwania terapii i zastosowania miejscowych glikokortykosteroidów. Objawy podrażnienia i pieczenia mają zwykle charakter przejściowy i ustępują podczas kontynuacji leczenia, jednak ich nasilenie lub utrzymywanie się wskazuje na konieczność przerwania terapii.
ciclopirox olaminum, cyklopiroks z olaminą, dyskomfort miejscowy, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie przeciwzapalne, naczynie skórne, nadwrażliwość na lek, nietolerancja miejscowa, obrzęk, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, preparat przeciwgrzybiczny, przepływ krwi, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości miejscowa, rumień, świąd, terapia przeciwgrzybicza, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum Aflofarm
Hydrocortisonum Aflofarm w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzonu octanu i jest stosowany miejscowo jako kortykosteroid. Terapia wymaga regularnej oceny klinicznej, a brak poprawy po 7 dniach wskazuje na konieczność konsultacji i weryfikacji rozpoznania. Produkt nie powinien być aplikowany na zdrową skórę, a stosowanie na twarz powinno być ograniczone do maksymalnie 3 dni ze względu na ryzyko miejscowych działań niepożądanych. Aplikacja na rozległe powierzchnie wymaga konsultacji lekarskiej. Należy unikać stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym, aby nie zwiększać wchłaniania kortykosteroidu, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z cukrzycą, dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.
cukrzyca, dermatitis perioralis, hydrokortyzon octan, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kontrola glikemii, kortykosteroid, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczyca krostkowa, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcja alergiczna, teleangiektazja, wchłanianie przezskórne, zaburzenie wzrostu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster)
Plaster na odciski zawierający kwas salicylowy w stężeniu 400 mg/g (400 mg na plaster) jest skutecznym środkiem keratolitycznym stosowanym w leczeniu odcisków i modzeli. Jednakże jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kwas salicylowy lub składniki pomocnicze, a także u osób z zaburzeniami krążenia, cukrzycą, niewydolnością nerek i wątroby ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak reakcje alergiczne, pogorszenie miejscowego ukrwienia, opóźnione gojenie ran oraz kumulacja substancji czynnej. Ponadto, preparat nie powinien być aplikowany na uszkodzoną, zapalnie podrażnioną skórę lub w obecności zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, owrzodzeń czy zmian skórnych o niejasnej etiologii.
choroba autoimmunologiczna skóry, cukrzyca, kontaktowe zapalenie skóry, kwas salicylowy, lek przeciwzakrzepowy, miażdżyca naczyń obwodowych, modzel, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek i wątroby, odcisk, owrzodzenie, preparat keratolityczny, stan zapalny, zaburzenia krążenia, zaburzenia poznawcze, zakażenie bakteryjne, zespół stopy cukrzycowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diklofenak Viatris 180 mg
Diklofenak Viatris w postaci plastra leczniczego zawiera 180 mg diklofenaku epolaminy, co odpowiada 140 mg diklofenaku sodowego. Produkt ten jest stosowany miejscowo, jednak przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry i długotrwałym stosowaniu istnieje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne, takie jak wysypka, wypryski, rumieniowe zapalenie skóry oraz świąd, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Rzadziej pojawiają się pęcherzowe zapalenie skóry i suchość skóry (≥1/10 000 do <1/1000), a bardzo rzadko (<1/10 000) reakcje nadwrażliwości na światło, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne oraz zaostrzenie astmy. W wyjątkowych przypadkach, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów z diklofenakiem, mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, które wymagają natychmiastowej hospitalizacji.
alergiczne zapalenie skóry, astma, diklofenak epolamina, diklofenak sodowy, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, plaster leczniczy, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumieniowe zapalenie skóry, skurcz oskrzeli, toksyczna nekroliza naskórka, wyprysk, wysypka krostkowa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Flucinar N w postaci maści zawiera 0,25 mg fluocynolonu acetonidu (kortykosteroid) oraz 5 mg neomycyny siarczanu (antybiotyk aminoglikozydowy) w 1 g preparatu i może wywoływać liczne działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak zmiany trądzikopodobne, pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość skóry, a także atrofia skóry, rozstępy i teleangiektazje, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na wrażliwe obszary. Neomycyna może indukować reakcje alergiczne, w tym opóźnione, a immunosupresyjne działanie fluocynolonu sprzyja rozwojowi zakażeń wtórnych, w tym zapaleniu mieszków włosowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy oraz nieostrego widzenia, a także w okolicy ucha z uwagi na potencjalną ototoksyczność neomycyny.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, cukromocz, działanie immunosupresyjne, fluocynolon acetonid, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nefropatia toksyczna, neomycyny siarczan, nieostre widzenie, obrzęk, okołoustne zapalenie skóry, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, ototoksyczność, plamica, reakcja alergiczna, retencja płynów, rozstępy, teleangiektazja, zaburzenie wzrostu, zaćma, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna, zmniejszenie odporności - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clindalin 10 mg/g
Clindalin, zawierający 10 mg klindamycyny w 1 g żelu, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według MedDRA. Najczęstsze reakcje dotyczą skóry i tkanki podskórnej, obejmując podrażnienie (≥1/100 do <1/10), przetłuszczenie (≥1/1 000 do <1/100) oraz nadmierne wysuszenie skóry (≥1/10 000 do <1/1 000). Bardzo rzadkie reakcje obejmują pokrzywkę i kontaktowe zapalenie skóry (<1/10 000). W obrębie układu pokarmowego rzadko występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz ból brzucha i rzekomobłoniaste zapalenie jelit (<1/10 000), które jest poważnym powikłaniem związanym z nadmiernym namnażaniem Clostridioides difficile. Działania niepożądane ze strony oczu (ból oka) oraz zakażenia (zapalenie mieszków włosowych przez bakterie Gram-ujemne) występują bardzo rzadko (<1/10 000).
antybiotyk miejscowy, bakterie Gram-ujemne, ból brzucha, ból oka, Clostridioides difficile, fosforan klindamycyny, glikol propylenowy, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, mikroflora jelitowa, parahydroksybenzoesan metylu, podrażnienie skóry, pokrzywka, przetłuszczenie skóry, reakcja alergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, suchość skóry, wchłanianie systemowe leku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Macmiror complex 500 500 mg + 200 000 j.m.
Macmiror Complex 500, zawierający 500 mg nifuratelu oraz 200 000 j.m. nystatyny w formie globulek dopochwowych, charakteryzuje się niskim ryzykiem działań niepożądanych. Zgłaszane reakcje obejmują bardzo rzadkie przypadki (<1/10 000) reakcji alergicznych, takich jak kontaktowe zapalenie skóry i pokrzywka, oraz miejscowe objawy w postaci pieczenia i świądu pochwy. Objawy te mają zwykle łagodny przebieg i ustępują samoistnie, jednak wymagają różnicowania z objawami infekcji, które są wskazaniem do stosowania leku. W składzie preparatu znajdują się substancje pomocnicze – 1,8 mg etylu hydroksybenzoesanu sodowego i 1,0 mg propylu hydroksybenzoesanu sodowego na globulkę – które mogą predysponować do reakcji alergicznych u wrażliwych pacjentek.
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, etyl hydroksybenzoesan sodowy, globulki dopochwowe, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, Macmiror Complex 500, nifuratel, nystatyna, pieczenie pochwy, pokrzywka, postępowanie przeciwalergiczne, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, propyl hydroksybenzoesan sodowy, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, świąd pochwy, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Androtop 16,2 mg/g
Androtop (16,2 mg/g żel) to preparat testosteronu stosowany w terapii zastępczej u mężczyzn, którego profil bezpieczeństwa został oceniony w badaniu klinicznym III fazy (n=234 dla Androtopu, n=40 placebo) trwającym 182 dni. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia psychiczne (nagłe zmiany nastroju, agresja, bezsenność, zwiększone libido) oraz reakcje skórne w miejscu aplikacji (trądzik, łysienie, suchość, kontaktowe zapalenie skóry). Częstość występowania działań niepożądanych wynosiła ≥1/100 do <1/10. Rzadziej obserwowano złośliwe nadciśnienie tętnicze, uderzenia gorąca, zapalenie żył, biegunki, ginekomastię, ból jąder, zwiększoną częstotliwość erekcji, obrzęk ciastowaty oraz zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak wzrost PSA, zmniejszenie hematokrytu i hemoglobiny. Ze względu na zawartość alkoholu w żelu, częste stosowanie może nasilać podrażnienia i suchość skóry.
bezdech senny, bezsenność, biegunka, ból jądra, ból jamy ustnej, ginekomastia, hematokryt, hemoglobina, kontaktowe zapalenie skóry, krwinki czerwone, kurcz mięśni, libido, łojotok, łysienie, nowotwór wątroby, obrzęk ciastowaty, podrażnienie skóry, priapizm, PSA, rak gruczołu krokowego, reakcja skórna, rozdęcie brzucha, spermatogeneza, terapia zastępcza, testosteron, testy wątrobowe, trądzik, uderzenie gorąca, zaburzenie afektywne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie sutka, zapalenie skóry, zapalenie żył, zastój moczu, złośliwe nadciśnienie tętnicze, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketonal 25 mg/g (2,5%)
Ketonal w postaci żelu 2,5% zawiera 25 mg ketoprofenu na gram i jest stosowany miejscowo jako lek przeciwzapalny. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem obejmują głównie reakcje skórne, które występują z różną częstością: niezbyt często (≥1/1000, <1/100) obserwuje się rumień, wyprysk, świąd, pieczenie oraz łagodne, przemijające zapalenie skóry; rzadko (≥1/10 000, <1/1000) mogą pojawić się nadwrażliwość na światło, wysypka, pokrzywka oraz wyprysk pęcherzowy i pryszczykowaty, które mogą się rozprzestrzeniać; bardzo rzadko (<1/10 000) notuje się ciężkie reakcje skórne, takie jak ciężkie kontaktowe zapalenie skóry, rozległa reakcja fotoalergiczna oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia poważnych reakcji immunologicznych o częstości nieznanej, w tym wstrząsu anafilaktycznego i obrzęku naczynioruchowego, a także na ryzyko długotrwałej nadwrażliwości na światło nawet po jednorazowym zastosowaniu preparatu.
działanie niepożądane, ketoprofen, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pokrzywka, preparat przeciwzapalny, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, wyprysk pryszczykowaty, wysypka, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Exoderil 10 mg/g
Produkt leczniczy Exoderil w postaci kremu zawiera 10 mg/g naftyfiny chlorowodorku i jest stosowany miejscowo. Analiza działań niepożądanych wykazała, że wszystkie zgłaszane reakcje skórne i miejscowe mają częstość nieznaną, co oznacza brak precyzyjnych danych epidemiologicznych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą kontaktowe zapalenie skóry (objawiające się zaczerwienieniem, świądem, obrzękiem i pęcherzykami), rumień, zaczerwienienie w miejscu aplikacji, odczucie suchości skóry oraz pieczenie. Objawy te mają charakter przemijający i zwykle nie wymagają przerwania terapii. W kremie obecne są także substancje pomocnicze, takie jak alkohol benzylowy (10 mg/g), alkohol cetylowy (40 mg/g) oraz alkohol stearylowy (40 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne lub podrażnienia, szczególnie u osób z nadwrażliwością.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, dysfagia, Exoderil krem, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowa reakcja skórna, naftyfiny chlorowodorek, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, reakcja alergiczna, reakcja zapalna skóry, rumień, substancja czynna, substancja pomocnicza, suchość skóry, świąd i obrzęk, tkanka podskórna, zaburzenia skóry, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodowy – Działania niepożądane
Diklofenak sodowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest szeroko stosowany w terapii bólu i stanów zapalnych układu mięśniowo-szkieletowego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, stanowiące około 45% wszystkich zgłoszeń, w tym nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja, ból brzucha i anoreksja. Poważniejsze powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, krwawienia, perforacje oraz zapalenia przewodu pokarmowego, mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dawkowanie powyżej 150 mg/dobę i długotrwałe stosowanie zwiększają ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Ponadto, diklofenak może wywoływać działania niepożądane ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty, parestezje), wątroby (podwyższenie aminotransferaz, zapalenie, żółtaczka), nerek (ostra niewydolność, krwiomocz, zespół nerczycowy) oraz skóry (wysypka, świąd, ciężkie reakcje skórne). Wstrzyknięcia diklofenaku często powodują ból i stwardnienie w miejscu podania, a miejscowe stosowanie może wywoływać reakcje zapalne skóry.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, dyspepsja, embolia cutis medicamentosa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schorzenie mięśniowo-szkieletowe, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan zapalny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Nicolaua, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Felogel neo 10 mg/g
Felogel Neo to żel zawierający 10 mg diklofenaku sodowego na 1 g preparatu, stosowany miejscowo w celu łagodzenia bólu i stanów zapalnych. Pomimo miejscowego podania, lek może wywoływać działania niepożądane, które należy monitorować, zwłaszcza u pacjentów predysponowanych do reakcji alergicznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i obejmują świąd, zaczerwienienie, wysypkę, wyprysk oraz kontaktowe zapalenie skóry (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują pęcherzowe zapalenie skóry (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz reakcje nadwrażliwości na światło (<1/10 000). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się poważne reakcje immunologiczne, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy czy astma, które wymagają natychmiastowego zaprzestania stosowania leku i interwencji medycznej.
astma, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, FELOGEL NEO, fotowrażliwość, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie z przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, rumień, skurcz oskrzeli, wrzód trawienny, wysypka grudkowa, zaburzenie skórne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pevaryl 10 mg/g
Przedawkowanie ekonazolu azotanu w kremie Pevaryl (10 mg/g) jest rzadkie ze względu na miejscowy sposób aplikacji i ograniczoną absorpcję przezskórną. W przypadku doustnego spożycia leku mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz objawy neurologiczne (zawroty głowy, bóle głowy, senność), które wymagają leczenia objawowego i monitorowania funkcji życiowych. Kontakt preparatu z oczami może wywołać podrażnienie błon śluzowych manifestujące się zaczerwienieniem, pieczeniem, łzawieniem i bólem, co wymaga natychmiastowego przepłukania oczu wodą lub roztworem fizjologicznym oraz konsultacji okulistycznej, jeśli objawy nie ustępują.
absorpcja przezskórna, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, ekonazol azotan, konsultacja okulistyczna, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, leczenie objawowe, nadżerka, objaw niepożądany, obrzęk powieki, personel medyczny, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie oka, postępowanie terapeutyczne, przedawkowanie ogólnoustrojowe, przyjęcie doustne, reakcja skórna, roztwór fizjologiczny, stan zapalny miejscowy, węgiel aktywowany, wysypka pęcherzykowa, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z rumianku – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nalewka z rumianku (Matricariae tinctura) jest składnikiem preparatów stosowanych miejscowo i doustnie, jednak jej użycie wymaga uwzględnienia licznych środków ostrożności. Preparaty miejscowe, takie jak krem Cepan, zawierają do 160 mg etanolu na 1 g produktu, co może powodować podrażnienia, zwłaszcza na uszkodzonej skórze oraz w okolicy oczu. Reakcje nadwrażliwości wymagają ograniczenia lub przerwania stosowania. Dodatkowe substancje pomocnicze, np. alkohol cetostearylowy, sodu laurylosiarczan oraz parabeny, mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne lub podrażnienia. Szczególną ostrożność należy zachować u noworodków, ze względu na ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej z powodu wysokiego stężenia etanolu i zwiększonej absorpcji przez niedojrzałą skórę, zwłaszcza przy stosowaniu opatrunków okluzyjnych.
biegunka i odwodnienie, błona śluzowa, ból brzucha, ból głowy, choroba wątroby, cukrzyca, doustna terapia nawadniająca, dożylna terapia nawadniająca, drgawka, duszność, elastyczność skóry, etanol, gorączka, gospodarka wodno-elektrolitowa, kontaktowe zapalenie skóry, krew w kale, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nalewka rumiankowa, niewydolność serca, noworodek, nudność, oliguria, opatrunek okluzyjny, parestezja, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu późnego, skurcz mięśniowy, splątanie, tachykardia, toksyczność ogólnoustrojowa, utrata przytomności, wcześniak, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie stanu psychicznego, zapadnięte oczy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Durogesic 100 mcg/h
Durogesic to transdermalny system dostarczający fentanyl w dawkach 12 μg/h, 25 μg/h, 50 μg/h, 75 μg/h i 100 μg/h, stosowany w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego. Badania kliniczne obejmujące 1565 dorosłych i 289 dzieci wykazały, że najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) i ból głowy (11,8%). Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: wymioty (33,9%), nudności (23,5%), ból głowy (16,3%), zaparcia (13,5%), biegunka (12,8%) i świąd (12,8%). Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na depresję oddechową, reakcje anafilaktyczne, napady drgawkowe, zaburzenia świadomości oraz niedrożność jelit. Zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa terapii.
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, drganie mięśni, duszność, hipowentylacja, jadłowstręt, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lęk, lek opioidowy, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, napad drgawkowy, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, niepamięć, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk obwodowy, omamy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, sinica, skurcz mięśni, stan splątania, suchość w ustach, świąd, system transdermalny fentanylu, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnych, zapalenie skóry, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół odstawienia noworodkowego, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Disiarczek tetrametylotiuramu – Właściwości farmakodynamiczne
Disiarczek tetrametylotiuramu jest jednym z czterech składników mieszaniny tiuramów stosowanej w preparacie TRUE Test 36 do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Mieszanina ta, zawierająca również disulfiram, disiarczek dipentametylenotiuramu oraz siarczek tetrametylotiuramu w równych proporcjach wagowych, jest aplikowana w stężeniu 27 μg/cm² (22 μg/płatek). Disiarczek tetrametylotiuramu wywołuje reakcję nadwrażliwości typu IV (opóźnioną) poprzez interakcję z komórkami Langerhansa, które prezentują alergen limfocytom T, prowadząc do uwolnienia limfokin i inicjacji zapalenia skóry. Klinicznie reakcja ta manifestuje się rumieniem, obrzękiem, grudkami, pęcherzykami oraz naciekiem zapalnym w miejscu aplikacji testu.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, disiarczek dipentametylenotiuramu, disiarczek tetrametylotiuramu, disulfiram, dysfunkcja immunologiczna, klasyfikacja Gella-Coombsa, komórki dendrytyczne naskórka, komórki Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, limfokiny, makrofagi, mieszanina tiuramów, nadwrażliwość typu opóźnionego, przyspieszacz wulkanizacji, reakcja nadwrażliwości, siarczek tetrametylotiuramu, test płatkowy, TRUE Test - Leksykon substancji czynnych
Ziele tymianku – Działania niepożądane
Ziele tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) jest powszechnie stosowanym składnikiem leków na kaszel i dolegliwości górnych dróg oddechowych, jednak może wywoływać działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu. Najpoważniejsze z nich to reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny i obrzęk Quinckego, obserwowane m.in. po zastosowaniu preparatów Bronchostop, Pectosol czy Syrop tymiankowy złożony. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak skurcze, nudności, wymioty i biegunka, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) w przypadku Bronchitabs. Reakcje skórne, w tym wysypka, świąd i kontaktowe zapalenie skóry, odnotowano przy stosowaniu Echinasal i Salviasept. Dodatkowo, preparat Salviasept może wywoływać zaburzenia układu nerwowego (uczucie pieczenia, bóle głowy, drżenie mięśni, ataksja) oraz serca (bradykardia), choć częstość tych działań jest nieznana i mogą one być związane także z innymi składnikami leku.
ataksja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, drżenie mięśni, duszność, górne drogi oddechowe, kontaktowe zapalenie skóry, nudność, obrzęk krtani, obrzęk naczyniowo-ruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, olejek tymiankowy, podrażnienie błony śluzowej, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz, Thymus vulgaris, uczucie pieczenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wysypka rumieniowa, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie serca, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, ziele tymianku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venescin (118 mg + 20 mg)/g
Venescin to żel zawierający 11,8 g wyciągu gęstego z nasion kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.) oraz 2 g trokserutyny na 100 g preparatu. Działania niepożądane tego leku klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z MedDRA, obejmując kategorie od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Główne grupy działań niepożądanych to zaburzenia skóry i tkanki podskórnej oraz zaburzenia układu immunologicznego. Wśród objawów skórnych obserwuje się podrażnienie (zaczerwienienie, świąd, pieczenie), suchość skóry z możliwym złuszczaniem oraz pokrzywkę, wszystkie o częstości nieznanej. Reakcje immunologiczne obejmują uogólnione opóźnione odczyny nadwrażliwości, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, oraz natychmiastowe reakcje z pokrzywką i skurczem oskrzeli, które stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
glikol propylenowy, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, metylu parahydroksybenzoesan, odczyn natychmiastowy, opóźniony odczyn nadwrażliwości, podrażnienie skóry, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, suchość skóry, trokserutyna, układ oddechowy, wyciąg z nasion kasztanowca, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Heparin-Hasco forte 1000 j.m./g
Heparin-Hasco Forte w formie żelu zawiera heparynę sodową w stężeniu 1000 j.m./g i jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę. Ze względu na ograniczone wchłanianie systemowe, ryzyko przedawkowania jest klinicznie nieistotne, a dotychczasowe dane kliniczne nie odnotowały przypadków toksyczności przy prawidłowym stosowaniu. Substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy oraz parabeny (metylu i propylu parahydroksybenzoesan), mogą potencjalnie wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia skóry, jednak ryzyko to jest minimalne przy miejscowej aplikacji. W przypadku nadmiernej ekspozycji teoretycznie możliwe są miejscowe reakcje skórne, a w rzadkich sytuacjach – krwawienia związane z systemowym wchłanianiem heparyny.
aplikacja miejscowa leku, glikol propylenowy, heparyna sodowa, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie, miejscowa reakcja skórna, objaw niepożądany, objawy ogólnoustrojowe, paraben, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie skóry, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa, reakcja niepożądana, stosowanie miejscowe, substancja czynna, wchłanianie systemiczne - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan etylu – Przedawkowanie
Parahydroksybenzoesan etylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów (substancja nr 8) w produkcie TRUE Test 36, stosowanym do diagnostycznych testów płatkowych, występuje w dawce 1000 μg/cm² (810 μg/płatek) w równych proporcjach z innymi parabenami. Dokumentacja produktu wskazuje, że przedawkowanie tej substancji „nie dotyczy”, co wynika z niskiej dawki aplikowanej miejscowo, ograniczonej absorpcji ogólnoustrojowej, kontrolowanego stosowania przez personel medyczny oraz krótkotrwałej ekspozycji. Dawka parahydroksybenzoesanu etylu wynosi około 162 μg na płatek, co minimalizuje ryzyko toksyczności, a produkt służy głównie do wykrywania nadwrażliwości kontaktowych na parabeny.
alergen, alergia kontaktowa, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, mieszanina parabenów, nadwrażliwość, obrzęk, paraben, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja fałszywie dodatnia, reakcja krzyżowa, reakcja późna, rumień, świąd, test płatkowy diagnostyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypka po kontakcie z bluszczem trującym – Objawy
Wysypka po kontakcie z bluszczem trującym jest reakcją alergiczną na urushiol, oleistą żywicę obecna w bluszczu trującym, dębie jadowitym i sumaku jadowitym. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 12-48 godzin u osób z wcześniejszą ekspozycją, a u osób bez wcześniejszego kontaktu nawet po 2-3 tygodniach. Charakterystyczne symptomy to intensywne swędzenie, zaczerwienienie, obrzęk oraz pęcherzyki wypełnione płynem, które pękając, nie rozprzestrzeniają urushiolu. Wysypka rozwija się etapami, osiągając szczyt w ciągu 1-14 dni, a jej czas trwania wynosi od 1 do 14 dni u osób z wcześniejszą wrażliwością i do 21 dni lub dłużej u osób bez wcześniejszej ekspozycji. Nasilenie reakcji zależy od wrażliwości skóry, ilości urushiolu oraz lokalizacji zmian, z cięższymi objawami na cienkiej skórze twarzy i narządów płciowych.
bluszcz trujący, ciężka reakcja alergiczna, dąb jadowity, dysfagia, infekcja bakteryjna skóry, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid doustny, obrzęk, obrzęk twarzy, pęcherzyki skórne, prednizon, reakcja alergiczna, reakcja systemowa, sumak jadowity, świąd, urushiol, uszkodzenie skóry, wtórna infekcja bakteryjna, wydzielina ropna, wysypka po kontakcie z bluszczem trującym, wysypka skórna, zaburzenia oddychania, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna B – Przedawkowanie
Polimyksyna B, antybiotyk peptydowy stosowany głównie w terapii zakażeń bakteriami Gram-ujemnymi, charakteryzuje się wąskim indeksem terapeutycznym, co zwiększa ryzyko toksyczności przy przedawkowaniu. Preparaty miejscowe, takie jak maści (Maxibiotic, Polibiotic, Tribiotic) i krople okulistyczne (Maxitrol), przy prawidłowym stosowaniu wykazują niskie ryzyko systemowego przedawkowania. Jednakże, aplikacja na rozległe uszkodzone powierzchnie skóry, błony śluzowe, długotrwałe stosowanie, zaburzenia czynności nerek oraz kojarzenie z lekami nefrotoksycznymi zwiększają ryzyko kumulacji i toksyczności. Objawy przedawkowania obejmują nefrotoksyczność (białkomocz, krwiomocz, oligurię, wzrost kreatyniny i mocznika), neurotoksyczność (parestezje, ataksję, drgawki) oraz ototoksyczność (szumy uszne, utratę słuchu, która może być nieodwracalna). Miejscowe preparaty okulistyczne mogą wywoływać punkcikowe zapalenie rogówki, zaczerwienienie i obrzęk powiek.
antybiotyk peptydowy, ataksja, bakterie Gram-ujemne, białkomocz, drgawki, działanie nefrotoksyczne, działanie neurotoksyczne, działanie ototoksyczne, GFR, hemodializa, indeks terapeutyczny, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, krwiomocz, lek nefrotoksyczny, maść, mocznik we krwi, obrzęk powiek, oliguria, parestezje, polimyksyna B, punkcikowe zapalenie rogówki, rumień, szumy uszne, utrata słuchu, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gaviscon o smaku mięty Saszetki (500 mg + 267 mg + 160 mg)/10 ml
Przed zastosowaniem leku Gaviscon o smaku mięty w postaci saszetek zawiesiny doustnej, kluczowe jest wykluczenie nadwrażliwości na składniki aktywne: alginian sodu (500 mg/10 ml), wodorowęglan sodu (267 mg/10 ml) oraz węglan wapnia (160 mg/10 ml). Nadwrażliwość może manifestować się reakcjami alergicznymi o różnym nasileniu, od miejscowych do uogólnionych. Ponadto, istotne jest uwzględnienie alergii na substancje pomocnicze, zwłaszcza parabeny: metylu parahydroksybenzoesan (E218, 40 mg/10 ml) oraz propylu parahydroksybenzoesan (E216, 6 mg/10 ml), które mogą wywoływać reakcje typu późnego, szczególnie u pacjentów z historią alergii na konserwanty. Wywiad alergologiczny powinien być szczegółowo przeprowadzony przed przepisaniem preparatu.
alginian sodu, kontaktowe zapalenie skóry, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na składniki leku, objawy alergii, parabeny, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, węglan wapnia, wodorowęglan sodu, wywiad alergologiczny, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawiesina doustna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clotrimazolum Ziaja
Clotrimazolum Ziaja w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza na błonach śluzowych zewnętrznych narządów płciowych, ze względu na ryzyko uszkodzenia lateksowych środków antykoncepcyjnych (prezerwatyw, krążków domacicznych). Zaleca się unikanie ich stosowania w trakcie terapii oraz przez co najmniej 5 dni po jej zakończeniu. U kobiet w ciąży lub przy podejrzeniu ciąży konieczna jest konsultacja lekarska w celu oceny stosunku korzyści do ryzyka. Produkt zawiera substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (80 mg/g kremu) i alkohol benzylowy (10 mg/g kremu), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne lub podrażnienia, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do nadwrażliwości.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, błona śluzowa narządów płciowych, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, klotrymazol krem, kontaktowe zapalenie skóry, krem przeciwgrzybiczy, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na substancje, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja skórna, stosowanie klotrymazolu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Starazolin Alergia 1 mg/ml
Starazolin Alergia to krople do oczu zawierające 1 mg/ml olopatadyny chlorowodorku, z dawką 0,03 mg substancji czynnej na kroplę. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1680 pacjentów stosujących lek od 1 do 4 razy dziennie przez okres do 4 miesięcy. Działania niepożądane wystąpiły u około 4,5% pacjentów, z czego 1,6% przerwało terapię. Nie odnotowano ciężkich działań niepożądanych okulistycznych ani ogólnoustrojowych. Najczęstsze objawy to ból oka (0,7%), bóle głowy, zaburzenia smaku, podrażnienie i suchość oka, suchość błony śluzowej nosa oraz zmęczenie. Rzadziej obserwowano zmiany rogówki, takie jak nadżerki, zapalenia i nieprawidłowości nabłonka, a także zaburzenia widzenia i światłowstręt. U pacjentów z uszkodzoną rogówką istnieje ryzyko zwapnienia rogówki związanego z fosforanami w preparacie.
astenia, ból głowy, ból oka, duszność, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, kurcz powiek, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niewyraźne widzenie, nieżyt błony śluzowej nosa, nudność, obrzęk oka, obrzęk rogówki, obrzęk twarzy, olopatadyna chlorowodorek, podrażnienie oka, przekrwienie spojówek, punktowe zapalenie rogówki, rozszerzenie źrenicy, rumień, senność, suchość błony śluzowej nosa, suchość oka, świąd oka, światłowstręt, wymioty, zaburzenie okulistyczne, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie zatok, zawrót głowy, zmniejszona ostrość widzenia, zwapnienie rogówki