kontaktowe zapalenie skóry
Kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta) to ostry lub przewlekły stan zapalny skóry wywołany przez bezpośredni kontakt z czynnikami drażniącymi lub alergenami. Wyróżnia się dwa główne typy: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (irritant contact dermatitis, ICD) oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (allergic contact dermatitis, ACD).
Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia rozwija się w wyniku bezpośredniego uszkodzenia skóry przez substancje drażniące, takie jak detergenty, rozpuszczalniki czy kwasy. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry powstaje w mechanizmie nadwrażliwości typu opóźnionego (IV) i wymaga wcześniejszej sensytyzacji organizmu na określony alergen, jak np. nikiel, chrom, konserwanty czy składniki kosmetyków.
Objawy kliniczne obejmują rumień, obrzęk, pęcherze, złuszczanie naskórka, a w przypadkach przewlekłych – lichenifikację i pęknięcia skóry. Lokalizacja zmian zwykle odpowiada miejscu kontaktu z czynnikiem wywołującym. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz testach płatkowych, które są szczególnie istotne w identyfikacji alergenu w przypadku ACD.
Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji kontaktu z czynnikiem sprawczym. W terapii miejscowej stosuje się glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny oraz preparaty nawilżające i regenerujące. W ciężkich przypadkach konieczne może być zastosowanie leczenia ogólnego, w tym leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów systemowych lub leków immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lorinden N
Lorinden N to krem zawierający 0,2 mg flumetazonu piwalanu (kortykosteroid) oraz 5 mg neomycyny siarczanu (antybiotyk aminoglikozydowy) w 1 g preparatu. Ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, takich jak zahamowanie czynności kory nadnerczy, obniżenie stężenia kortyzolu we krwi oraz zespół Cushinga, terapia powinna być ograniczona do maksymalnie 2 tygodni. Zaleca się unikanie stosowania na duże powierzchnie skóry, uszkodzoną skórę, rany oraz w okolicach oczu i błon śluzowych. W trakcie leczenia wskazana jest kontrola funkcji nadnerczy poprzez oznaczanie poziomu kortyzolu we krwi i moczu po stymulacji ACTH. Preparat nie powinien być stosowany pod opatrunkiem okluzyjnym ze względu na zwiększone wchłanianie i ryzyko powikłań skórnych, takich jak zanik naskórka czy rozstępy.
alergia krzyżowa, antybiotyk aminoglikozydowy, dermatitis perioralis, działanie nefrotoksyczne, działanie ogólnoustrojowe, działanie ototoksyczne, flumetezon piwalan, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortyzol, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, neomycyna siarczan, opatrunek okluzyjny, reakcja alergiczna, rozstępy, teleangiektazja, uszkodzenie słuchu, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dermosavit
Preparat Dermosavit zawiera 300 j.m. retynolu palmitynianu w 1 g maści i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Należy unikać aplikacji na rany oraz błony śluzowe ze względu na ryzyko podrażnień i utrudnionego gojenia. Szczególną ostrożność zaleca się przy stosowaniu w okolicach twarzy, z wyraźnym wskazaniem unikania kontaktu z oczami; w przypadku przypadkowego dostania się preparatu do oczu, konieczne jest natychmiastowe przepłukanie ich dużą ilością wody. Preparat zawiera lanolinę, która może wywoływać miejscowe reakcje alergiczne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Permetryna Scabinol Forte 50 mg/g
Permetryna Scabinol Forte (50 mg/g, żel) wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze skórnym, które są zazwyczaj łagodne i przemijające. Najczęściej obserwowane reakcje to wysypka, świąd, wysypka rumieniowata oraz suchość skóry, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się złuszczanie się skóry, zapalenie mieszków włosowych oraz hipopigmentacja. Objawy ze strony układu nerwowego, takie jak parestezje i pieczenie skóry, również występują często (≥1/100 do <1/10), natomiast ból głowy jest rzadki (≥1/10 000 do <1/1000). Rzadkie przypadki duszności dotyczą pacjentów z nadwrażliwością, a nudności mają częstość nieznaną. U pacjentów leczonych na świerzb objawy skórne mogą utrzymywać się do 2-4 tygodni, co jest wynikiem reakcji alergicznej na martwe świerzbowce, a nie nieskuteczności terapii.
ból głowy, duszność, działanie niepożądane, hipopigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nudności, parestezja skórna, permetryna, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, suchość skóry, świąd, świerzb, świerzbowiec, wysypka, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dynexan 20 mg/g
Lek Dynexan w postaci żelu do stosowania w jamie ustnej zawiera lidokainę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/g. Profil bezpieczeństwa leku wskazuje na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, z których najpoważniejszą jest reakcja anafilaktyczna, mogąca przejść w wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia i wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Reakcje alergiczne mogą mieć charakter miejscowy lub ogólnoustrojowy, a ich nasilenie zależy od stężenia lidokainy w surowicy, miejsca i dawki podania, a także od indywidualnych cech pacjenta, takich jak funkcja wątroby, wiek, masa ciała oraz choroby współistniejące, zwłaszcza kardiologiczne i endokrynologiczne (np. nadczynność tarczycy). Działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000) i mają przeważnie łagodny, przejściowy charakter, co nie wymaga szczegółowego opisu poszczególnych objawów.
błona śluzowa jamy ustnej, choroba serca, kontaktowe zapalenie skóry, lidokainy chlorowodorek, nadczynność tarczycy, niedoczulica, obrzęk miejscowy, pieczenie błony śluzowej, pokrzywka, populacja szczególna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, świąd, terminologia MedDRA, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie skóry, zaburzenie smaku, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Veral 10 mg/g (1%)
Veral to miejscowy żel zawierający 10 mg diklofenaku sodowego na 1 g preparatu, stosowany w leczeniu miejscowych stanów zapalnych i bólowych. Produkt charakteryzuje się obecnością 15 g etanolu na 100 g żelu, co może mieć znaczenie w kontekście działań niepożądanych. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą skóry w miejscu aplikacji i obejmują wysypkę, wyprysk, rumień, zapalenie skóry (w tym kontaktowe zapalenie skóry) oraz świąd, występujące z częstością 1/100 do <1/10. Rzadziej obserwuje się miejscowe zapalenie skóry z objawami takimi jak zaczerwienienie, obrzęk, grudki, łuszczenie się skóry oraz pęcherzykowe zapalenie skóry (1/10 000 do <1/1000). Bardzo rzadkie reakcje (<1/10 000) obejmują nadwrażliwość na światło, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, astmę oraz wysypkę grudkowatą związaną z zakażeniami lub pasożytami.
astma, diklofenak sodowy, duszność, działania niepożądane przewodu pokarmowego, grudki skórne, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, palenie skóry, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, świszczący oddech, układ oddechowy, wysypka grudkowata, zaczerwienienie, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Etiologia i przyczyny
Wysypki u niemowląt i dzieci mają zróżnicowaną etiologię, obejmującą infekcje wirusowe (np. ospa wietrzna, rumień zakaźny, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, rumień nagły, odra, różyczka), bakteryjne (płonica, liszajec zakaźny, zespół oparzonej skóry, posocznica meningokokowa) oraz grzybicze (kandydoza, grzybica). Charakterystyczne cechy kliniczne, takie jak lokalizacja, morfologia zmian (np. pęcherze, grudki, strupy) oraz towarzyszące objawy systemowe (gorączka, objawy neurologiczne), są kluczowe dla różnicowania przyczyn. Wysypki mogą również wynikać z reakcji alergicznych (pokrzywka, atopowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy) oraz czynników nieinfekcyjnych, takich jak pieluszkowe zapalenie skóry, potówki czy kontaktowe zapalenie skóry. Warto podkreślić, że skóra niemowląt jest cieńsza i bardziej podatna na uszkodzenia, co wpływa na podatność na wysypki i ich przebieg.
atopowe zapalenie skóry, biopsja skóry, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, choroba Kawasakiego, ciemieniucha, enterowirusy, grzybica głowy, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, liszajec zakaźny, ludzki herpeswirus, mięczak zakaźny, odra, ospa wietrzna, paciorkowiec grupy A, parwowirus B19, pieluszkowe zapalenie skóry, plamica piorunująca, pokrzywka, posocznica meningokokowa, potówki, różyczka, rumień nagły, rumień toksyczny noworodków, rumień wielopostaciowy, rumień zakaźny, świerzb, świerzbowiec ludzki, szkarlatyna, trądzik niemowlęcy, wirus Coxsackie, wirus varicella zoster, zapalenie naczyń IgA, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół oparzonej skóry, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infilea
Produkt leczniczy Infilea zawiera klobetazol propionian w stężeniu 0,5 mg/g w postaci kremu, będący jednym z najsilniejszych miejscowych kortykosteroidów. Stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak hiperkortyzolizm, zahamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, a także poważne powikłania jak martwica kości czy układowa immunosupresja. Czynniki zwiększające ryzyko to m.in. długotrwałe stosowanie, aplikacja na dużą powierzchnię skóry, stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzoną skórę lub na obszary o cienkiej skórze (np. twarz). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z łuszczycą, u których może dojść do zaostrzenia zmian, rozwoju tolerancji na lek oraz ryzyka uogólnionej łuszczycy krostkowej. W przypadku zakażeń skóry konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwdrobnoustrojowego.
centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka infekcja, hiperkortyzolizm, immunosupresja, infekcja bakteryjna, jaskra, klobetazol propionian, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, martwica kości, martwicze zapalenie powięzi, metotreksat, mięsak Kaposiego, mykofenolan mofetylu, nadwrażliwość na kortykosteroidy, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, zaburzenie endokrynologiczne, zaćma, zakażenie skóry, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dicloziaja 11,6 mg/g
Stosowanie diklofenaku dietyloamoniowego w postaci żelu (Dicloziaja 11,6 mg/g) może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości, zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Szczególnie przy aplikacji na duże powierzchnie skóry lub długotrwałym stosowaniu istnieje ryzyko działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego (np. wrzody żołądka) oraz układu nerwowego (zawroty i bóle głowy). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) oraz bardzo rzadko (< 1/10 000). Najczęściej obserwowane reakcje dotyczą skóry i tkanki podskórnej, obejmując wysypkę, wyprysk, rumień, zapalenie skóry (w tym kontaktowe) oraz świąd.
astma, ból głowy, diklofenak dietyloamoniowy, dyspnea, działanie niepożądane diklofenaku, działanie ogólnoustrojowe, fotosensytywność, kontaktowe zapalenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja astmatyczna, rumień, świąd, wrzód żołądka, wyprysk, wysypka, wysypka grudkowata, zapalenie skóry, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa, stosowana jako alergen nr 13 w panelu nr 2 testu TRUE Test 36, jest wykorzystywana w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry w stężeniu 45 μg/cm² (36 μg/płatek). Podczas testowania należy uwzględnić ryzyko indukcji nadwrażliwości kontaktowej, zwłaszcza przy późnych reakcjach pojawiających się po 10 dniach od aplikacji. Istotne jest także rozpoznanie zespołu nadwrażliwości skóry pleców (ang. angry back), który może prowadzić do licznych fałszywie dodatnich wyników, wymagających powtórzenia testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry. Przeciwwskazaniem względnym jest historia reakcji anafilaktoidalnych, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka przed wykonaniem testu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, diagnostyka alergologiczna, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość kontaktowa, przeciwutleniacz, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, reakcja systemowa, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test, wynik fałszywie ujemny, zespół angry back, zespół nadwrażliwości skóry pleców, żywica epoksydowa, żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa - Leksykon substancji czynnych
Olejek goździkowy – Działania niepożądane
Olejek goździkowy (Caryophylli floris aetheroleum) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które lekarze powinni uwzględniać podczas przepisywania. Najczęściej obserwowane reakcje to podrażnienia skóry i błon śluzowych, szczególnie przy miejscowej aplikacji, np. w preparacie Rapidentin (1 ml/ml olejku). Reakcje nadwrażliwości, w tym wyprysk kontaktowy, zgłaszano w preparatach Amol (1,00 mg/g) oraz Argol Essenza Balsamica (0,290 g/100 g). Preparat Salviasept (2,0 g/100 g) wiąże się z poważniejszymi reakcjami alergicznymi, takimi jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny. Dodatkowo, kontakt skóry z olejkiem może prowadzić do kontaktowego zapalenia skóry, świądu i wysypki rumieniowej, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi schorzeniami dermatologicznymi.
ataksja, ból głowy, bradykardia, drżenie mięśni, duszność, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na olejki eteryczne, obrzęk Quinckego, olejek goździkowy, oparzenie, owrzodzenie jamy ustnej, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, podrażnienie żołądka, preparat leczniczy, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja zapalna, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, uczucie pieczenia, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk kontaktowy, wysypka rumieniowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g
Hydrokortyzon Allefin Max to krem o stężeniu 10 mg/g hydrokortyzonu octanu, stosowany miejscowo w leczeniu stanów zapalnych skóry. Preparat charakteryzuje się jednorodną, kremową konsystencją o barwie białej do lekko żółtawej, co sprzyja łatwej aplikacji i równomiernemu rozprowadzeniu substancji czynnej. Krem zawiera substancje pomocnicze takie jak alkohol cetylowy (42 mg/g), alkohol stearylowy (42 mg/g), glikol propylenowy (30 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (2,6 mg/g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (1,3 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, podrażnienia lub reakcje alergiczne. Produkt jest pakowany w tuby aluminiowe o pojemności 15 g, zabezpieczone membraną uszczelniającą i zakrętką z HDPE z przebijakiem.
choroby dermatologiczne, działanie przeciwświądowe, emulsja, hydrokortyzon, hydrokortyzon octan, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, leczenie miejscowe, naskórek, niezgodność farmaceutyczna, obkurczenie naczyń krwionośnych, penetracja przez skórę, podłoże maściowe, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, reakcje skórne, warstwa rogowa naskórka - Leksykon substancji czynnych
Olej lniany – Działania niepożądane
Olej lniany, pozyskiwany z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.) metodą pierwszego tłoczenia, jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, w tym jako płyn na skórę o stężeniu 1 g/g oraz krem i maść zawierające 200 mg/g substancji czynnej. Dostępne dane kliniczne oraz doświadczenie po wprowadzeniu produktów zawierających olej lniany, takich jak Linomag, nie wykazały występowania działań niepożądanych. Profil bezpieczeństwa tych preparatów jest bardzo dobry, jednak zaleca się ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa ich stosowania, zwłaszcza u pacjentów z potencjalną nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym lanolinę obecna w kremie i maści.
charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, działanie niepożądane, karmienie piersią, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, len zwyczajny, Linum usitatissimum, monitorowanie bezpieczeństwa, monitorowanie niepożądanych działań, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, olej lniany, personel medyczny, pieczenie skóry, płyn na skórę, podrażnienie skóry, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja skórna, stosunek korzyści do ryzyka, substancja aktywna, substancja czynna, substancja pomocnicza, świąd, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka, zaczerwienienie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Łupież (pityriasis capitis) to powszechne schorzenie skóry głowy, dotykające około 50% populacji, charakteryzujące się obecnością białych do żółtawych płatków obumarłego naskórka, zaczerwienieniem, świądem oraz nadmiarem sebum. Etiologia obejmuje podrażnioną, tłustą lub suchą skórę, przerost drożdżopodobnych grzybów Malassezia, kontaktowe zapalenie skóry oraz choroby współistniejące, takie jak łuszczyca i egzema. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym skóry głowy i objawach, bez konieczności specjalistycznych testów. Leczenie łagodnych postaci polega na regularnym stosowaniu delikatnych szamponów oraz szamponów przeciwłupieżowych zawierających aktywne składniki, takie jak pirytionian cynku, siarczek selenu lub dziegieć, z typową kuracją obejmującą 5-10 myć. Ważne jest pozostawienie szamponu na skórze głowy przez co najmniej 5 minut, a także rotacja między różnymi preparatami, aby zapobiec utracie skuteczności terapii.
ciemieniucha, egzema, fluocynolon, hydrokortyzon, inhibitor kalcyneuryny, ketokonazol, klobetazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas tłuszczowy omega-3, leczenie skojarzone, łojotokowe zapalenie skóry, łupież brody, łuszczyca, Malassezia, miejscowy lek przeciwgrzybiczny, pirytionian cynku, siarczek selenu, świąd skóry głowy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Balanitis – Diagnostyka i diagnoza
Balanitis, czyli zapalenie żołędzi prącia, dotyka 3-11% mężczyzn, głównie nieobrzezanych, i wymaga szczegółowej diagnostyki obejmującej badanie fizykalne, wywiad oraz badania dodatkowe. Kluczowe jest rozpoznanie etiologii, która może być infekcyjna (Candida albicans, paciorkowce, Neisseria gonorrhoeae, HPV, HSV, Treponema pallidum) lub nieinfekcyjna (dermatozy zapalne, reakcje alergiczne, choroby autoimmunologiczne). Diagnostyka obejmuje wymazy z żołędzi, testy na STI, badania krwi (glukoza, HbA1c) i moczu, a w przypadkach przewlekłych lub podejrzenia zmian nowotworowych – biopsję skóry i penoskopię. Szczególną uwagę zwraca się na pacjentów z cukrzycą, u których balanitis może być pierwszym objawem niekontrolowanej choroby, zwłaszcza przy infekcjach grzybiczych.
badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie PCR, balanitis circinata, balanitis xerotica obliterans, biopsja skóry, Candida albicans, Chlamydia trachomatis, choroba autoimmunologiczna, glikozuria, hemoglobina glikowana, infekcja grzybicza, inhibitor SGLT2, kontaktowe zapalenie skóry, liszaj płaski, liszaj twardzinowy, łuszczyca, naciek z komórek plazmatycznych, Neisseria gonorrhoeae, posiew bakteriologiczny, posiew mykologiczny, rak kolczystokomórkowy, reaktywne zapalenie stawów, stulejka, test alergiczny, test płatkowy, transformacja nowotworowa, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki, wyprysk kontaktowy, wywiad medyczny, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie żołędzi prącia, zespół Reitera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nalewka z koszyczka arniki –
Nalewka z koszyczka arniki (Arnica montana L. lub Arnica chamissonis Less.) zawiera 1 ml nalewki z kwiatu arniki (1:10) w 1 ml koncentratu, z etanolem 70% (V/V) jako ekstrahentem, co skutkuje zawartością etanolu w gotowym preparacie na poziomie 66-69% (V/V). Działania niepożądane związane ze stosowaniem nalewki dotyczą głównie układu skórnego i tkanki podskórnej, manifestując się jako miejscowe podrażnienie skóry (zaczerwienienie, świąd, pieczenie, dyskomfort) oraz kontaktowe zapalenie skóry, które może objawiać się stanem zapalnym, obrzękiem, a w cięższych przypadkach pęcherzami. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest klasyfikowana jako „częstość nieznana” ze względu na ograniczone dane epidemiologiczne. Reakcje te mogą wynikać zarówno z alergii na składniki arniki, jak i drażniącego działania wysokoprocentowego etanolu.
arnica chamissonis, arnica montana, kontaktowe zapalenie skóry, Medical Dictionary for Regulatory Activities, miejscowy stan zapalny, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nalewka z koszyczka arniki, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja z podrażnienia, świąd i obrzęk, system MedDRA, zaczerwienienie miejscowe, zapalenie skóry, zawartość etanolu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Resbud 0,5 mg/ml
Produkt leczniczy Resbud zawierający budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji o stężeniach 0,25 mg/mL oraz 0,50 mg/mL wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla wziewnych glikokortykosteroidów. Najczęściej obserwuje się zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP, co wynika z miejscowego immunosupresyjnego działania leku. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy oraz spowolnienia wzrostu u dzieci, co wymaga regularnego monitorowania. Zaburzenia psychiczne, takie jak niepokój i depresja, występują niezbyt często, natomiast rzadziej obserwuje się nerwowość, zmiany zachowania, zaburzenia snu czy agresję. Wśród działań niepożądanych układu oddechowego najczęściej pojawiają się kaszel, chrypka i podrażnienie gardła, a rzadko paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga przerwania terapii i zastosowania leków rozszerzających oskrzela.
bezgłos, budezonid, chrypka, depresja, działanie immunosupresyjne, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, nadmierna aktywność psychoruchowa, nebulizacja, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, POChP, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie wzroku, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Triamcynolon – Działania niepożądane
Triamcynolon, stosowany zarówno miejscowo (kremy, maści, aerozole) jak i ogólnoustrojowo (tabletki), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych zależnych od drogi podania, dawki i czasu terapii. Miejscowe działania niepożądane obejmują pieczenie, świąd, podrażnienie, zmiany zanikowe skóry, teleangiektazje, rozstępy, trądzikopodobne zmiany oraz wtórne zakażenia. Szczególnie istotne jest ryzyko zaniku skóry i teleangiektazji przy długotrwałym stosowaniu na twarz. Preparat Pevisone (triamcynolon acetonid 0,1% + ekonazol 1%) u dorosłych wywołuje pieczenie i podrażnienie skóry (1,6%), a u dzieci rumień (1%). Po odstawieniu mogą wystąpić reakcje odstawienne, takie jak zaczerwienienie, pieczenie, świąd i łuszczenie skóry. Wchłanianie ogólnoustrojowe, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach, może prowadzić do typowych dla kortykosteroidów działań niepożądanych, w tym zahamowania wzrostu u dzieci, zespołu Cushinga, wtórnej niedoczynności kory nadnerczy, hiperglikemii, zaburzeń elektrolitowych oraz zaburzeń psychicznych i neurologicznych.
aseptyczna martwica kości, ekonazol azotan, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, miopatia posteroidowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedoczynność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, reakcja odstawienna, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, tarcza zastoinowa, teleangiektazja, triamcynolon, triamcynolonu acetonid, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wytrzeszcz, zaćma, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół Cushinga, zespół zakrzepowo-zatorowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flector Patch 1% w przeliczeniu na sodu diklofenak
Flector Patch zawiera 180 mg diklofenaku epolaminy (odpowiadające 140 mg sodu diklofenaku, 1% w/w) i charakteryzuje się niskim ogólnoustrojowym wchłanianiem w porównaniu do podania doustnego, co zmniejsza ryzyko systemowych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia żołądkowe, wątrobowe czy nerkowe. Niemniej jednak, przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, nie można wykluczyć wystąpienia tych efektów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (>1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana.
alergiczne zapalenie skóry, astma, diklofenak epolaminy, diklofenak sodu, duszność, kontaktowe zapalenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, obturacja oskrzeli, pęcherzowe zapalenie skóry, plaster leczniczy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, wybroczyny, wyprysk, wysypka krostkowa, zaburzenia nerkowe, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia żołądkowe - Leksykon substancji czynnych
Tetrakaina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tetrakaina, jako miejscowy anestetyk, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcjami wątroby, nerek, serca oraz u osób w stanie ogólnego złego samopoczucia, ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi i niedociśnieniem tętniczym, u których tetrakaina może nasilać niekorzystne efekty na układ krążenia. Reakcje alergiczne, w tym rzekomoanafilaktyczne, występują częściej niż przy stosowaniu innych anestetyków miejscowych, np. lidokainy, co wymaga od lekarza gotowości do szybkiej interwencji i edukacji pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłaszania objawów alergii. W przypadku nasilenia świądu lub bólu po aplikacji preparatu należy niezwłocznie przerwać leczenie, gdyż mogą to być objawy nadwrażliwości lub innych działań niepożądanych.
działanie bakteriobójcze, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, działanie przeciwwirusowe, kontaktowe zapalenie skóry, lek miejscowo znieczulający, niedociśnienie tętnicze, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, plaster leczniczy, podrażnienie rogówki, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja typu opóźnionego, tetrakaina, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Canespor 10 mg/g
Stosowanie kremu bifonazolowego o stężeniu 10 mg/g (Canespor) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o nieznanej częstości, głównie o charakterze miejscowym. Objawy te obejmują ból i obrzęk w miejscu aplikacji, kontaktowe i alergiczne zapalenie skóry, rumień, świąd, wysypkę, pokrzywkę, pęcherzyki, łuszczenie, wyprysk, suchość oraz podrażnienie skóry. Dodatkowo zgłaszano macerację i uczucie pieczenia skóry. Reakcje te mają zazwyczaj przebieg łagodny do umiarkowanego, jednak mogą wymagać przerwania terapii, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu. Wszystkie objawy ustępują po zakończeniu leczenia.
alergiczne zapalenie skóry, bifonazol, Canespor, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, łuszczenie skóry, maceracja skóry, obrzęk obrzeżny, pęcherzyk skórny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, suchość skóry, świąd, terminologia MedDRA, wyprysk, wysypka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny 50 mcg/h
Matrifen to system transdermalny zawierający fentanyl, dostępny w dawkach 12, 25, 50, 75 i 100 µg/h, stosowany w leczeniu bólu nowotworowego i nienowotworowego. Profil bezpieczeństwa fentanylu w tej formie został potwierdzony w licznych badaniach klinicznych u dorosłych i dzieci. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na depresję oddechową, reakcje anafilaktyczne, napady drgawkowe, niedrożność jelit, bezdech i hipowentylację. Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi objawami: wymiotami (33,9%), nudnościami (23,5%), bólem głowy (16,3%), zaparciami (13,5%), biegunką (12,8%) i świądem (12,8%).
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, drgawki z odstawienia, dysfagia, fentanyl przezskórny, hipowentylacja, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad grand mal, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niedrożność jelit częściowa, objawy odstawienne, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, system transdermalny fentanylu, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia erekcji, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – TRUE Test 36
TRUE Test 36 to zestaw do testów płatkowych diagnostycznych, zawierający 36 płatków, z czego 35 zawiera substancje testowe, a 1 jest pusty i służy jako kontrola negatywna. Test ten umożliwia identyfikację nadwrażliwości kontaktowej, jednak wymaga zachowania ścisłych środków ostrożności, aby zapewnić wiarygodność wyników i bezpieczeństwo pacjenta. Reakcje alergiczne mogą pojawić się nawet po 10 dniach od aplikacji, co wskazuje na nabycie nadwrażliwości. W przypadku licznych dodatnich wyników należy rozważyć powtórzenie testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry, aby uniknąć fałszywie dodatnich wyników, zwłaszcza w kontekście zespołu angry back. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych, gdzie decyzja o wykonaniu testu powinna być oparta na analizie korzyści i ryzyka.
angry back, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, kalafonia, kontaktowe zapalenie skóry, kontrola negatywna, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, nadmierne pocenie, nadwrażliwość kontaktowa, ognisko zapalne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, test płatkowy diagnostyczny, zespół nadwrażliwości skóry pleców, zmiany trądzikowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aknemycin
Produkt leczniczy Aknemycin (erytromycyna 20 mg/g, maść) zawiera substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy i butylohydroksytoluen (E321), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, w tym kontaktowe zapalenie skóry, oraz podrażnienia oczu i błon śluzowych. Ponadto, obecność olejku zapachowego z licznymi alergenami (m.in. alkohol benzylowy, benzylu benzoesan, aldehyd cynamonowy, limonen, linalol) zwiększa ryzyko reakcji alergicznych u pacjentów predysponowanych. Zaleca się monitorowanie miejsca aplikacji oraz unikanie kontaktu maści z oczami i błonami śluzowymi, szczególnie u osób z historią alergii.
Aknemycin, aldehyd cynamonowy, alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, alkohol cynamonowy, benzylu benzoesan, benzylu salicylan, butylohydroksytoluen, ciężka reakcja alergiczna, cytral, cytronellol, erytromycyna, eugenol, farnezol, geraniol, hydroksycytronellal, izoeugenol, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie przeciwalergiczne, limonen, linalol, makrolid, olejek zapachowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, podrażnienie błon śluzowych, predyspozycja, reakcja alergiczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – GYNOXIN OPTIMA
Krem dopochwowy Gynoxin Optima zawiera azotan fentikonazolu w stężeniu 20 mg/g (2%) oraz substancje pomocnicze, takie jak lanolina uwodorniona, alkohol cetylowy i glikol propylenowy (50 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, w tym kontaktowe zapalenie skóry. Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia podrażnienia, świądu, zaczerwienienia lub wysypki. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentek powyżej 60 roku życia, przy pierwszym epizodzie zakażenia grzybiczego pochwy oraz przy nawrotach (więcej niż 2 epizody w ciągu 6 miesięcy), co wymaga pogłębionej diagnostyki. Wskazaniem do konsultacji lekarskiej są objawy sugerujące powikłane zakażenie lub inne schorzenia ginekologiczne, takie jak gorączka ≥38°C, ból w dolnej części brzucha, dyzuria, nieprawidłowe upławy, nudności, nieregularne krwawienia czy upławy z krwią i ból w ramionach.
alkohol cetylowy, azotan fentikonazolu, bakteryjne zakażenie pochwy, choroba przenoszona drogą płciową, dyzuria, działanie niepożądane, fentikonazol, glikol propylenowy, infekcja grzybicza pochwy, irygator dopochwowy, kontaktowe zapalenie skóry, laktacja, lanolina uwodorniona, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczy, mechaniczny środek antykoncepcyjny, miejscowe podrażnienie, nadwrażliwość na imidazol, nawracające zakażenie, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, owrzodzenie, podrażnienie spojówek, reakcja uczuleniowa, środek plemnikobójczy, uogólnione zakażenie, upławy, zakażenie grzybicze, zakażenie układu moczowo-płciowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Opokan-keto 25 mg/g
Lek Opokan-keto w postaci żelu zawiera 25 mg/g ketoprofenu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, inne NLPZ oraz substancje pomocnicze preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują także historię astmy, alergicznego nieżytu nosa, alergii skórnej po ekspozycji na ketoprofen lub inne NLPZ. Ze względu na miejscowe działanie, stosowanie żelu jest niewskazane na uszkodzoną skórę, w tym zranienia, zapalenia, wypryski, trądzik oraz otwarte rany. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko fotowrażliwości – reakcje nadwrażliwości na światło słoneczne stanowią absolutne przeciwwskazanie, a podczas terapii i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 15 roku życia oraz kobiet w III trymestrze ciąży ze względu na brak danych bezpieczeństwa i potencjalne ryzyko dla płodu.
alergia skórna, alergiczny nieżyt nosa, astma, atopowe zapalenie skóry, choroba wątroby, etanol, fenofibrat, filtr UV, fotouczulenie, fotowrażliwość, ketoprofen, kontaktowe zapalenie skóry, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, łuszczyca, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło słoneczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja leku, NLPZ, otwarta rana, padaczka, reakcja fotouczulająca, reakcja krzyżowa, substancja pomocnicza, trądzik, trzeci trymestr ciąży, uzależnienie od alkoholu, wyprysk, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Żylakiowe zapalenie skóry – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Żylakowe zapalenie skóry (varicose eczema) to przewlekłe schorzenie dotykające około 70% osób powyżej 70. roku życia, choć może występować także u młodszych pacjentów z predyspozycjami genetycznymi do żylaków. Choroba objawia się świądem, suchością i łuszczeniem skóry, a jej nieleczenie prowadzi do poważnych powikłań, takich jak owrzodzenia żylakowe. Przebieg jest przewlekły, z okresami zaostrzeń i remisji, co wymaga długotrwałej terapii i pielęgnacji, w tym stosowania miejscowych steroidów oraz kompresjoterapii (np. pończochy uciskowe, bandaże kompresyjne). Skóra jest cienka i podatna na uszkodzenia, które wymagają natychmiastowego leczenia, aby zapobiec rozwojowi owrzodzeń. Rokowanie zależy od przestrzegania zaleceń terapeutycznych, obecności owrzodzeń, współistniejącej niewydolności tętniczej oraz progresji choroby żylnej.
bandaż kompresyjny, choroba żylna, kontaktowe zapalenie skóry, krążenie krwi, nawrót choroby, niewydolność tętnicza, owrzodzenie żylakowe, pielęgnacja skóry, pończochy uciskowe, przebieg cykliczny, przerwanie ciągłości naskórka, schorzenie przewlekłe, steryd miejscowy, wczesne rozpoznanie, wyprysk, zabieg chirurgiczny, zaostrzenie i remisja, zapalenie tkanki łącznej, zarządzanie chorobą, zmiana pigmentacyjna, żylakowe zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adarostin 10 mg/g
Adarostin w postaci żelu 10 mg/g, zawierający diklofenak sodowy, wykazuje profil działań niepożądanych głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwuje się wysypkę skórną z pęcherzykami, pokrzywkę, świąd, zaczerwienienie, pieczenie oraz zapalenie skóry, w tym kontaktowe zapalenie skóry (częstość ≥1/100, <1/10). Rzadziej występuje pęcherzykowe zapalenie skóry (≥1/10000, <1/1000), a bardzo rzadko reakcje fotonadwrażliwości, takie jak oparzenia słoneczne ze świądem, obrzękiem i pęcherzami (<1/10000). Ponadto, bardzo rzadko mogą pojawić się poważne reakcje immunologiczne, w tym obrzęk naczyniowo-ruchowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które stanowią zagrożenie życia. Ze strony układu oddechowego odnotowano bardzo rzadkie przypadki sapania, spłyconego oddechu, uczucia ucisku w klatce piersiowej oraz astmy (<1/10000).
astma, ból nadbrzusza, diklofenak sodowy, fotonadwrażliwość, kontaktowe zapalenie skóry, MedDRA, obrzęk naczyniowo-ruchowy, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja pęcherzowa, rumień, sapanie, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, ucisk w klatce piersiowej, wchłanianie systemowe leku, wykwit skórny, wysypka grudkowata, wysypka pęcherzykowa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minovivax 5% 50 mg/ml
Minovivax 5% (50 mg/ml, roztwór na skórę) zawierający minoksydyl wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy, występujący bardzo często (≥1/10). Często zgłaszane są również duszność, świąd, nadmierne owłosienie (w tym na twarzy u kobiet), zapalenie skóry, wysypka trądzikopodobna, wysypka, obrzęk obwodowy oraz zwiększenie masy ciała (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zawroty głowy (≥1/1 000 do <1/100) oraz nudności. Działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują niedociśnienie tętnicze, reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, rumień wielopostaciowy), kontaktowe zapalenie skóry, nastrój depresyjny, podrażnienie oczu, tachykardię, kołatanie serca, wymioty, dolegliwości w miejscu podania (m.in. podrażnienie, zaczerwienienie, ból, obrzęk, suchość, rumień), ciężkie reakcje skórne (łuszczenie, pęcherze, krwawienia, owrzodzenia), przejściową utratę włosów oraz bóle w klatce piersiowej.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, minoksydyl, nadmierne owłosienie, nastrój depresyjny, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, podrażnienie oczu, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka trądzikopodobna, zapalenie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Recreol
Produkt leczniczy Recreol, zawierający 50 mg/g deksopantenolu, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Należy unikać kontaktu kremu z oczami ze względu na ryzyko podrażnienia błony śluzowej, zaczerwienienia i dyskomfortu; w przypadku ekspozycji zaleca się natychmiastowe przepłukanie oczu wodą. Wystąpienie objawów nadwrażliwości, takich jak zaczerwienienie skóry wykraczające poza obszar aplikacji, świąd, wysypka, obrzęk czy piekący ból, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, atopowe zapalenie skóry, deksopantenol, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, nadwrażliwość, obrzęk, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, próba uczuleniowa, przewlekła dermatoza, reakcja nadwrażliwości, świąd, wysypka, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak epolamina – Działania niepożądane
Diklofenak epolaminy, stosowany w formie plastra leczniczego, wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne z mniejszym ryzykiem działań niepożądanych w porównaniu do form doustnych NLPZ. Na podstawie badań klinicznych obejmujących 1252 pacjentów leczonych Flector Patch oraz 734 pacjentów z placebo, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były reakcje skórne w miejscu aplikacji (często), takie jak wysypka, wypryski, rumień, świąd oraz zapalenie skóry. Rzadziej występowały wybroczyny, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcje nadwrażliwości na światło, a bardzo rzadko poważne reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne. Wchłanianie ogólnoustrojowe diklofenaku z plastra jest minimalne, jednak przy długotrwałym stosowaniu na duże powierzchnie skóry mogą pojawić się działania niepożądane typowe dla doustnego podawania, takie jak podrażnienie błony śluzowej żołądka, podwyższenie enzymów wątrobowych czy upośledzenie funkcji nerek.
alergiczne zapalenie skóry, astma, ból brzucha, diklofenak epolaminy, duszność, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, plaster leczniczy, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczulająca, rumień, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, wchłanianie ogólnoustrojowe, wybroczyny, wyprysk, wysypka krostkowa, zaburzenie nerek, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Conium maculatum – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Conium maculatum, stosowany w homeopatycznych preparatach takich jak Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv, jest wykorzystywany w terapii obrzęków limfatycznych, jednak wymaga ścisłego monitorowania klinicznego pacjentów. Obrzęki węzłów chłonnych, które mogą mieć różnorodną etiologię, powinny być obserwowane pod kątem utrzymywania się powyżej 2 tygodni oraz pojawienia się objawów zapalnych (zaczerwienienie, ból, obrzęk, uczucie gorąca) lub ogólnoustrojowych (gorączka, skrócenie oddechu, ropny kaszel). Preparat zawiera Conium maculatum w stężeniu D2 (4,0 g/100 g kremu) oraz inne składniki aktywne, takie jak Calendula officinalis TM (2,0 g), Hydrargyrum biiodatum D5 (0,1 g) i Stibium sulfuratum nigrum D2 (0,1 g), które współdziałają terapeutycznie, jednak bezpieczeństwo stosowania wymaga uwzględnienia możliwych reakcji alergicznych i działań niepożądanych substancji pomocniczych.
alkohol cetylostearylowy, calendula officinalis, Conium maculatum, działanie niepożądane, etiologia, Hydrargyrum biiodatum, kontaktowe zapalenie skóry, lek homeopatyczny, Limfodrenaż-Pascoe, obrzęk limfatyczny, obrzęk węzłów chłonnych, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, stan zapalny, Stibium sulfuratum nigrum - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tersilat 10 mg/g
Terbinafina chlorowodorek w kremie 10 mg/g (Tersilat) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje skórne takie jak świąd, łuszczenie się naskórka oraz ból w miejscu aplikacji, które występują z częstością od często do niezbyt często. Należy szczególnie zwrócić uwagę na reakcje nadwrażliwości o częstości nieznanej, manifestujące się wysypką, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Rzadko obserwuje się podrażnienie oczu, zwłaszcza przy przypadkowym kontakcie kremu z oczami. W składzie preparatu znajduje się alkohol benzylowy (15 mg/g) oraz alkohol cetostearylowy (100 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Istotnym klinicznie, choć rzadkim działaniem niepożądanym jest nasilenie objawów leczonej grzybicy, co wymaga monitorowania przebiegu terapii i ewentualnej zmiany leczenia.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, egzema, infekcja grzybicza, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie naskórka, nadwrażliwość, pieczenie skóry, podrażnienie oka, reakcja nadwrażliwości, rumień, substancja pomocnicza, suchość skóry, świąd, terapia przeciwgrzybicza, terbinafina chlorowodorek, wysypka, zaburzenie pigmentacji - Leksykon substancji czynnych
Siarczek tetrametylotiuramu – Właściwości farmakodynamiczne
Siarczek tetrametylotiuramu jest składnikiem mieszaniny tiuramów w panelu nr 2 plastrów diagnostycznych TRUE Test 36, stosowanych w testach płatkowych do wykrywania alergii kontaktowej typu IV. Mieszanina ta zawiera disulfiram, disiarczek dipentametylenotiuramu, disiarczek tetrametylotiuramu oraz siarczek tetrametylotiuramu w równych proporcjach wagowych, a całkowita dawka tiuramów wynosi 27 μg/cm² (22 μg/płatek). Po ekspozycji skóry na alergen reakcja nadwrażliwości pojawia się w czasie 6–96 godzin i manifestuje się rumieniem, obrzękiem, grudkami, pęcherzykami oraz naciekiem zapalnym, co odpowiada patomechanizmowi alergii kontaktowej z udziałem komórek Langerhansa i limfocytów T oraz uwalnianiem limfokin i aktywacją makrofagów.
Diagnostyczne zastosowanie siarczku tetrametylotiuramu w mieszaninie tiuramów jest szczególnie istotne w wykrywaniu alergii zawodowych u osób mających kontakt z wyrobami gumowymi, gdzie tiuramy pełnią funkcję przyspieszaczy wulkanizacji. Dawka 27 μg/cm² plasuje się pomiędzy silnymi alergenami (np. dichromian potasu 54 μg/cm², nikiel 200 μg/cm²) a alergenami o niższym potencjale alergizującym, co zapewnia optymalną czułość i swoistość testu przy minimalnym ryzyku fałszywie dodatnich wyników i podrażnień. Mieszanina czterech tiuramów w równych proporcjach zwiększa czułość diagnostyczną i pozwala na wykrycie reakcji krzyżowych, co jest kluczowe dla kompleksowej oceny nadwrażliwości i wdrożenia odpowiednich działań profilaktycznych i terapeutycznych.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, disiarczek dipentametylenotiuramu, disiarczek tetrametylotiuramu, disulfiram, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, limfokina, mediator zapalny, mieszanina tiuramów, naciek zapalny, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk grudkowy, odpowiedź immunologiczna komórkowa, pęcherzyk skórny, plaster diagnostyczny TRUE Test, przyspieszacz wulkanizacji, reakcja krzyżowa, rumień, siarczek tetrametylotiuramu, test płatkowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mel Max Actigel 20 mg/g
Mel Max Actigel, zawierający diklofenak sodowy w stężeniu 20 mg/g, stosowany miejscowo, może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze łagodnym i ograniczonym do skóry w miejscu aplikacji. Działania te obejmują wysypkę grudkowatą, pokrzywkę, rumień, świąd, wyprysk, zapalenie skóry kontaktowe oraz reakcje nadwrażliwości na światło. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy czy zaostrzenie astmy oskrzelowej, które wymagają natychmiastowego zaprzestania stosowania preparatu i pilnej konsultacji lekarskiej. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (50 mg/g żelu) oraz kompozycję zapachową, które mogą indukować reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów.
aldehyd heksylocynamonowy, alkohol benzylowy, astma oskrzelowa, benzoesan benzylu, diklofenak sodowy, glikol propylenowy, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, opatrunek okluzyjny, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, salicylan benzylu, świąd skóry, wyprysk, wysypka grudkowata, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen hydrożel 10 mg/g
Olfen hydrożel zawierający diklofenak sodowy w stężeniu 10 mg/g może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Działania te dotyczą głównie skóry i tkanki podskórnej, ale także układu immunologicznego i oddechowego. Najczęściej występujące objawy to wysypka i uczucie pieczenia w miejscu aplikacji (często: 1-10%), natomiast rzadziej obserwuje się pęcherzykowe zapalenie skóry, reakcje nadwrażliwości na światło, wyprysk, suchość skóry, rumień, zapalenie skóry i świąd. Reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, oraz astma występują bardzo rzadko (<1/10 000), ale mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.
astma, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, monitoring działań niepożądanych, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, Olfen hydrożel, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, rumień, suchość skóry, świąd, uczucie pieczenia, układ narządów, wyprysk, wysypka grudkowata, zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polcortolon 4 mg
Polcortolon, zawierający 4 mg triamcynolonu w postaci tabletek, jest wskazany w leczeniu szerokiego spektrum schorzeń o podłożu zapalnym, immunologicznym i alergicznym. W endokrynologii stosuje się go m.in. w niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona) jako uzupełnienie mineralokortykosteroidów, w zespole nadnerczowo-płciowym, hiperkalcemii nowotworowej oraz nieropnym zapaleniu tarczycy. W chorobach reumatycznych Polcortolon jest użyteczny w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, gorączce reumatycznej, zapaleniu kaletki maziowej, pourazowym zapaleniu kości i stawów oraz w innych stanach zapalnych opornych na standardowe leczenie. W kolagenozach i chorobach tkanki łącznej lek stosuje się w zapaleniu mięśnia sercowego i toczniu rumieniowatym układowym.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Addisona, choroba Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, erytroblastopenia, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hiperplazja nadnerczy, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łokieć tenisisty, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, mineralokortykosteroid, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, triamcynolon, włośnica, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kora kasztanowca – Działania niepożądane
Kora kasztanowca (Hippocastani cortex) wykazuje stosunkowo dobrą tolerancję jako substancja lecznicza, jednak może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Najczęściej opisywanym działaniem niepożądanym jest kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez eskulinę, objawiające się zaczerwienieniem, świądem i wysypką w miejscu kontaktu. W preparatach złożonych, takich jak Hemorol, zawierających korę kasztanowca, obserwuje się szersze spektrum reakcji nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujące duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniową oraz wstrząs anafilaktyczny. Ponadto, odnotowano zaburzenia hematologiczne, w tym methemoglobinemię, charakteryzującą się utlenieniem żelaza hemoglobiny z Fe²⁺ do Fe³⁺, co prowadzi do upośledzenia transportu tlenu i objawia się sinicą, dusznością oraz zawrotami głowy.
bronchospazm, choroba Quinckego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, duszność, eskulina, hipotensja, Hippocastani cortex, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, kora kasztanowca, methemoglobinemia, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, sinica, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu krążenia, zapaść naczyniowa, żelazo hemoglobiny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xalatan 0,05 mg/ml
Lek Xalatan (latanoprost 50 μg/ml) w formie kropli do oczu wykazuje profil działań niepożądanych głównie związanych z narządem wzroku. W długoterminowym, 5-letnim badaniu bezpieczeństwa u 33% pacjentów zaobserwowano trwałą zmianę pigmentacji tęczówki. Inne często występujące działania niepożądane to przekrwienie spojówek, podrażnienie oka (pieczenie, świąd, uczucie ciała obcego) oraz przemijające punktowate nadżerki nabłonka rogówki. Rzadko mogą pojawić się zapalenie tęczówki, obrzęk plamki (szczególnie u pacjentów z bezsoczewkowością lub pseudofakią) oraz zwapnienia rogówki u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki, co wiąże się z obecnością fosforanów w preparacie (sodu diwodorofosforan jednowodny 7,70 mg/ml i disodu wodorofosforan bezwodny 1,55 mg/ml). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, choć częściej obserwuje się zapalenie nosogardzieli i gorączkę.
astma oskrzelowa, bezsoczewkowość, disodu wodorofosforan bezwodny, duszność, fosforany w kroplach do oczu, infekcja górnych dróg oddechowych, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, latanoprost, narząd wzroku, niewyraźne widzenie, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powiek, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, profil bezpieczeństwa, przekrwienie spojówek, pseudofakia, reakcja nadwrażliwości, sodu diwodorofosforan jednowodny, światłowstręt, uszkodzenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie brzegów powiek, zapalenie nosogardzieli, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zwapnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Stibium sulfuratum nigrum – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stibium sulfuratum nigrum w postaci D2, stosowany w stężeniu 0,1 g/100 g kremu w preparacie Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej. Należy dokładnie ocenić etiologię obrzęków węzłów chłonnych, które mogą być objawem poważnych schorzeń; utrzymujący się obrzęk powyżej 2 tygodni wymaga konsultacji lekarskiej. Wskazane jest natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza w przypadku objawów zapalenia (zaczerwienienie, ból, obrzęk, uczucie gorąca), skrócenia oddechu, gorączki lub ropnego kaszlu podczas stosowania preparatu. Produkt nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej.
alkohol cetylostearylowy, alkohol etylowy, duszność, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na leki, obrzęk węzłów chłonnych, ostre zapalenie, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja skórna, ropny kaszel, Stibium sulfuratum nigrum, uszkodzenie skóry, zaczerwienienie skóry