BCRP
BCRP (Breast Cancer Resistance Protein), znany również jako ABCG2, to białko transportowe należące do nadrodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette). Jest to ważny transporter błonowy, który odgrywa kluczową rolę w mechanizmach oporności wielolekowej poprzez aktywne usuwanie różnych substancji z komórek.
BCRP jest fizjologicznie obecny w łożysku, wątrobie, jelitach i barierze krew-mózg, gdzie pełni funkcję ochronną przed ksenobiotykami. W kontekście klinicznym, nadekspresja BCRP w komórkach nowotworowych prowadzi do zmniejszonej wewnątrzkomórkowej akumulacji wielu leków przeciwnowotworowych, w tym antracyklin, inhibitorów topoizomerazy I oraz inhibitorów kinaz tyrozynowych, co skutkuje obniżoną skutecznością terapii.
Inhibitory BCRP, takie jak fumitremorgin C i jego pochodne, są badane jako potencjalne środki zwiększające skuteczność chemioterapii poprzez blokowanie mechanizmu wyrzutu leków. BCRP wpływa również na farmakokinetykę wielu leków nieonkologicznych, co może prowadzić do istotnych interakcji lekowych. Polimorfizmy genu ABCG2 kodującego BCRP mogą znacząco wpływać na indywidualną odpowiedź na leczenie i podatność na działania niepożądane.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xiltess 15 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Xiltess (15 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność jest dawko- i warunkowo zależna: dla dawek 2,5 mg i 10 mg wynosi 80-100% niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność na czczo spada do 66%, ale wzrasta o 39% po posiłku, co uzasadnia zalecenie przyjmowania dawek 15 mg i 20 mg z jedzeniem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%). Rywaroksaban wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 L u dorosłych, u dzieci szacowana na 113 L dla masy ciała 82,8 kg). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz niezależne od CYP szlaki, a eliminacja odbywa się w połowie przez nerki i połowie z kałem, z okresem półtrwania 5-9 godzin u młodych dorosłych i wydłużonym do 11-13 godzin u osób starszych.
AUC, BCRP, białka osocza, biodostępność leku, CYP2J2, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, hydroliza wiązań amidowych, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przesączanie kłębuszkowe, przewód pokarmowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, Vss, zakrzepica żył głębokich, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Valarox 80 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Valarox jest preparatem złożonym zawierającym rozuwastatynę (w postaci rozuwastatyny wapniowej) oraz walsartan, dostępny w czterech wariantach dawkowania: 10 mg + 80 mg, 20 mg + 80 mg, 10 mg + 160 mg oraz 20 mg + 160 mg. Zalecana dawka to jedna tabletka na dobę, jednak preparat nie jest wskazany do leczenia początkowego – pacjenci powinni być wcześniej skutecznie leczeni stałymi dawkami poszczególnych składników. Dawkowanie należy dostosować na podstawie dotychczas stosowanych dawek, a w przypadku konieczności zmiany dawki któregokolwiek składnika, zaleca się ponowne stosowanie indywidualnych substancji czynnych w celu ustalenia optymalnej terapii. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >10 ml/min) oraz u osób w podeszłym wieku nie jest wymagana modyfikacja dawkowania. Stosowanie Valarox jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz w przypadku jednoczesnego stosowania walsartanu z aliskirenem u pacjentów z GFR <60 ml/min/1,73 m².
aliskiren, atazanawir, BCRP, białko transportowe, cholestaza, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta niskocholesterolowa, inhibitor proteazy, miopatia, OATP1B1, pochodzenie azjatyckie, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rozuwastatyna wapniowa, rytonawir, skala Childa-Pugha, typranawir, walsartan, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, żółciowa marskość wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7,1-krotny wzrost AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotny wzrost AUC ezetymibu, co wymaga całkowitego unikania tego połączenia. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę około 3-krotnie, co wymaga modyfikacji dawki. Inhibitory transporterów OATP1B1 i BCRP oraz leki takie jak gemfibrozyl i fenofibrat podwajają lub zwiększają stężenia obu składników, podnosząc ryzyko miopatii i kamicy żółciowej. Ponadto, kwas fusydowy w terapii ogólnoustrojowej znacząco zwiększa ryzyko rabdomiolizy, co wymaga przerwania terapii rozuwastatyną podczas jego stosowania. Leki zobojętniające sok żołądkowy mogą obniżać stężenia rozuwastatyny o około 50%, a kolestyramina zmniejsza AUC ezetymibu o około 55%, co może osłabiać skuteczność terapii. W przypadku antagonistów witaminy K (np. warfaryny) konieczne jest monitorowanie INR ze względu na ryzyko jego wahań.
antagonista witaminy K, BCRP, białko transportowe, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, czynność nerek, doustny środek antykoncepcyjny, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja na lek, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kolestyramina, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, nasilenie choroby, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, tikagrelor, uszkodzenie hepatocytów, warfaryna, wartość INR - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Glenmark 5 mg
Lenalidomid, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów S(-) i R(+), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-2 godzin. Parametry farmakokinetyczne, takie jak Cmax i AUC, rosną proporcjonalnie do dawki, a wielokrotne dawkowanie nie powoduje kumulacji leku. Biodostępność lenalidomidu jest obniżona przez posiłki bogate w tłuszcze, co skutkuje zmniejszeniem AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak lek może być stosowany niezależnie od posiłku. Lenalidomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i jest głównie wydalany przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania wynoszącym około 3 godzin u zdrowych ochotników oraz 3-5 godzin u pacjentów z nowotworami. Metabolizm leku jest minimalny, a klirens nerkowy przekracza szybkość filtracji kłębuszkowej, co wskazuje na aktywną sekrecję nerkową. W trakcie dializy 4-godzinnej usuwane jest około 30% leku.
AUC, BCRP, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, biodostępność, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, enancjomer, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, MATE1, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, niewydolność wątroby, OATP1B1, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bilagra 20 mg
Bilastyna, zawarta w leku Bilagra (tabletki 20 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny oraz umiarkowaną biodostępnością wynoszącą 61%. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (84-90%) i minimalny metabolizm, co potwierdza brak indukcji lub hamowania izoenzymów CYP450. Bilastyna jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp) oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP), ale nie dla BCRP, OCT2, OAT1 i OAT3. Wydalana jest głównie w postaci niezmienionej – 66,5% z kałem i 28,3% z moczem, a jej okres półtrwania wynosi średnio 14,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka bilastyny jest liniowa w zakresie dawek 5-220 mg, z niewielką zmiennością międzyosobniczą.
alergiczne zapalenie błony śluzowej, badanie bilansu masy, BCRP, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, interakcja lekowa, OATP, okres półtrwania, przewlekła pokrzywka, stężenie hamujące IC50, tabletka ulegająca rozpadowi, transport błonowy, transportery nerkowe, wchłanianie leku, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Ambrisentan – Interakcje
Ambrisentan, stosowany w dawkach 5 mg i 10 mg w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH), wykazuje ograniczony potencjał do interakcji farmakokinetycznych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, co wymaga redukcji dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak po 8 dniach efekt ten zanika, co wymaga monitorowania klinicznego pacjentów. Ambrisentan nie wpływa istotnie na farmakokinetykę inhibitorów fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryny, ketokonazolu oraz digoksyny, co pozwala na stosowanie tych leków bez konieczności modyfikacji dawki.
ambrisentan, BCRP, BSEP, cyklosporyna A, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, efekt hipotensyjny, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatocyt szczurzy, hepatotoksyczność, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, inhibitory PDE5, INR, ketokonazol, leczenie skojarzone, MRP2, noretyndron, NTCP, OATP, prostanoid, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, tętnicze nadciśnienie płucne, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ridlip 10 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jej skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie (Cmax) po około 5 godzinach, z biodostępnością około 20%. Lek charakteryzuje się wysokim powinowactwem do białek osocza (~90%) i znaczną dystrybucją tkankową (objętość dystrybucji ~134 l). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z powstaniem aktywnych pochodnych N-demetylowanych o 50% mniejszej aktywności oraz nieaktywnych pochodnych laktonowych. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (~90% dawki), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, bez akumulacji przy wielokrotnym podaniu. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a parametry nie ulegają zmianie pod wpływem wieku czy płci u dorosłych.
albuminy, BCRP, biodostępność, biodostępność leku, cytochrom P450, dyslipidemia, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka rozuwastatyny, hepatocyty, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, lipoproteiny niskiej gęstości, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, polimorfizm ABCG2, polimorfizm genetyczny, polimorfizm SLCO1B1, rasa azjatycka, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, transporter OATP-C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vasilip 40 mg
Symwastatyna, będąca składnikiem aktywnym leku Vasilip, występuje w formie nieaktywnego laktonu, który w organizmie ulega hydroksylacji do aktywnego beta-hydroksykwasu głównie w wątrobie. Lek dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 67,92 mg, 135,84 mg i 271,68 mg na tabletkę. Po podaniu doustnym symwastatyna wykazuje dobrą absorpcję, jednak biodostępność aktywnego metabolitu jest ograniczona (<5% dawki w osoczu) z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie aktywnego inhibitora reduktazy HMG-CoA osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa istotnie na jego wchłanianie. Symwastatyna i jej metabolity wiążą się z białkami osocza w ponad 95%, co ma znaczenie dla dystrybucji i potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzym CYP3A4, a lek jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co wpływa na jego farmakokinetykę i ryzyko interakcji.
BCRP, beta-hydroksykwas, białko transportujące OATP1B1, biodostępność, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, gen SLCO1B1, hydroliza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP3A4, kwas symwastatyny, laktoza jednowodna, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, SLCO1B1, symwastatyna, transporter pompy lekowej BCRP, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Simcovas 20 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1 i BCRP, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy erytromycyna, mogą zwiększać stężenie symwastatyny i jej aktywnego metabolitu (kwasu symwastatyny) w osoczu nawet 5-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie symwastatyny z inhibitorami CYP3A4, cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC symwastatyny 1,9-krotnie). W przypadku stosowania amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, tikagreloru czy inhibitorów BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na 1,6-2,7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny. Spożycie soku grejpfrutowego (powyżej 240 ml) również zwiększa stężenie symwastatyny (1,9-7-krotnie) i powinno być unikane. Ponadto, ryfampicyna jako induktor CYP3A4 może obniżać skuteczność symwastatyny, redukując AUC o 93%.
amiodaron, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant pochodny kumaryny, azole przeciwgrzybicze, BCRP, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, niacyna, OATP1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kastel 20 mg + 10 mg
Lek Kastel, będący połączeniem rozuwastatyny i ramiprylu, dostępny jest w czterech wariantach dawki: 10 mg + 5 mg, 10 mg + 10 mg, 20 mg + 5 mg oraz 20 mg + 10 mg, podawany w formie kapsułek twardych raz na dobę. Terapia powinna być poprzedzona ustaleniem indywidualnych dawek obu substancji czynnych w postaci oddzielnych preparatów, gdyż produkt złożony nie jest wskazany do inicjacji leczenia. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się początkową dawkę rozuwastatyny 5 mg oraz ramiprylu 1,25 mg, z powolnym dostosowywaniem dawek. U osób z łagodnym lub umiarkowanym upośledzeniem czynności nerek nie jest wymagana modyfikacja dawki rozuwastatyny, natomiast dawkowanie ramiprylu powinno być dostosowane do klirensu kreatyniny: maksymalnie 10 mg/dobę przy klirensie ≥ 60 ml/min oraz 5 mg/dobę przy klirensie 30-60 ml/min. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens < 30 ml/min) oraz z aktywną chorobą wątroby, gdzie maksymalna dawka ramiprylu wynosi 2,5 mg/dobę.
U pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u osób z czynnikami ryzyka miopatii lub specyficznymi polimorfizmami genetycznymi zwiększającymi ekspozycję na rozuwastatynę, zalecana jest początkowa dawka rozuwastatyny 5 mg, jednak również w tych przypadkach terapia powinna być rozpoczęta od oddzielnych preparatów. Rozuwastatyna jest substratem białek transportowych OATP1B1 i BCRP, co zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak cyklosporyna czy inhibitory proteazy (np. rytonawir z atazanawirem, lopinawirem lub tipranawirem). W takich sytuacjach należy rozważyć alternatywne leczenie, przerwać terapię lub dostosować dawkę rozuwastatyny. Lek Kastel nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Pacjent powinien stosować dietę obniżającą cholesterol przez cały okres terapii, a lek można przyjmować niezależnie od posiłku.
atazanawir, BCRP, białko transportowe, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, ekspozycja układowa, inhibitor proteazy, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, OATP1B1, pochodzenie azjatyckie, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna i ramipryl, rytonawir, substancja czynna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Crosuvo 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Crosuvo, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym typowym dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach, z biodostępnością około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia w wątrobie. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~134 l) i silne wiązanie z albuminami (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane mają około 50% mniejszą aktywność, a pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~5%), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu, a parametry nie różnią się istotnie ze względu na wiek czy płeć u dorosłych.
BCRP, białko transportujące, biodostępność bezwzględna, cholesterol LDL, CYP 2C19, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ustrojowa, farmakokinetyka liniowa, hepatocyt, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, niewydolność nerek, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, sól wapniowa, statyna, stężenie osoczowe, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna Zaranty, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą powolne wchłanianie z osiągnięciem Cmax po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia przez wątrobę. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 l i wiązaniem z białkami osocza na poziomie 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych N-demetylowanych metabolitów (50% aktywności leku) oraz nieaktywnych laktonowych pochodnych. Eliminacja odbywa się głównie drogą wątrobowo-jelitową (90% z kałem) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (10%, z czego 5% w postaci niezmienionej). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a średni klirens osoczowy około 50 l/h, bez zmiany przy wyższych dawkach, co potwierdza liniową farmakokinetykę i brak kumulacji przy wielokrotnym podawaniu.
ABCG2, AUC, BCRP, białka osocza, biodostępność, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, eliminacja wątrobowo-jelitowa, genotypowanie, hepatocyty, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, laktonowe pochodne, liniowa farmakokinetyka, N-demetylowane pochodne, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Roswera 5 mg
Rozuwastatyna (Roswera) jest statyną stosowaną w leczeniu hipercholesterolemii oraz prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dostępne dawki to 5, 10, 15, 20, 30 i 40 mg w formie tabletek powlekanych. Początkowa dawka u dorosłych wynosi zwykle 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg, a w ciężkiej hipercholesterolemii i wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym do 30-40 mg, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka to 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg (6-9 lat) i 5 mg (10-17 lat), z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg i 20 mg. U dzieci z homozygotyczną postacią dawka maksymalna to 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg/dobę. Rozuwastatyna może być stosowana niezależnie od posiłków, a terapia powinna być prowadzona równolegle z dietą hipolipemizującą.
BCRP, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, dieta hipolipemizująca, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, statyna, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, co powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib, co znacząco podnosi ryzyko toksyczności. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC rozuwastatyny około 3-krotnie, co wymaga modyfikacji dawki lub unikania stosowania Ezehron Duo jako leku inicjującego terapię. Ponadto, rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a ich inhibitory mogą podnosić stężenia leku i ryzyko miopatii. Interakcje z gemfibrozylem podwajają Cmax i AUC rozuwastatyny, a fibraty i niacyna zwiększają ryzyko miopatii. Kwas fusydowy w terapii ogólnoustrojowej wymaga przerwania stosowania rozuwastatyny ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają stężenia rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC i Cmax rozuwastatyny odpowiednio o 20% i 30%, co może wpływać na skuteczność terapii.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, BCRP, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, darolutamid, darunawir rytonawir, doustna antykoncepcja, eltrombopag, erytromycyna, Ezehron Duo, fenofibrat, fluindion, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, INR, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kolestyramina, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lek zobojętniający sok żołądkowy, lopinawir/rytonawir, miopatia, niewydolność nerek, OATP1B1, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna i ezetymib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, symeprewir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir - Leksykon leków
Interakcje leku – Suvardio 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna Suvardio, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Kluczowe interakcje dotyczą inhibitorów białek transportowych OATP1B1 i BCRP, takich jak cyklosporyna (7,1-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazana), inhibitory proteazy (np. atazanawir + rytonawir powodują 3,1-krotne zwiększenie AUC, dawka rozuwastatyny nie powinna przekraczać 10 mg/dobę) oraz gemfibrozyl (1,9-krotne zwiększenie AUC, dawka rozuwastatyny max. 20 mg/dobę). Inne istotne interakcje obejmują znaczne zwiększenie ekspozycji przy stosowaniu sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru (7,4-krotne ↑ AUC) oraz darolutamidu (5,2-krotne ↑ AUC), co wymaga znacznej redukcji dawki lub unikania kojarzenia. Z kolei leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20%, co nie wymaga korekty dawki. Rozuwastatyna nie jest metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ.
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, białko transportowe, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, eltrombopag, erytromycyna, ezetymib, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor HMG-CoA, inhibitor proteazy, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja kliniczna, itrakonazol, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lopinawir, miopatia, OATP1B1, ombitaswir parytaprewir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, tipranawir, uszkodzenie hepatocytów, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 30 mg
Romazic (rozuwastatyna) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od celu terapii, stężenia cholesterolu oraz czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Zalecana dawka początkowa u dorosłych to 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg, jednak dawki 30 mg i 40 mg są zarezerwowane dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, zwłaszcza z rodzinną hipercholesterolemią. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg (6-9 lat: 5-10 mg, 10-17 lat: 5-20 mg), natomiast u homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej maksymalna dawka to 20 mg/dobę. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów powyżej 70 roku życia oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a stosowanie dawek 30 mg i 40 mg jest przeciwwskazane. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek oraz aktywnej choroby wątroby stosowanie Romazicu jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rodzinna hipercholesterolemia, Romazic, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Roswera 5 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami hamującymi te białka, prowadząc do istotnego wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z cyklosporyną, która zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, powodują 3-7-krotne zwiększenie ekspozycji na rozuwastatynę, co wymaga dostosowania dawki (maksymalnie 10 mg). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a stosowanie fibratów w dawkach 30-40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające sok żołądkowy mogą zmniejszać jej stężenie o około 50%. Rozuwastatyna nie wykazuje istotnych interakcji z układem CYP450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten szlak.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, baicalin, BCRP, cyklosporyna, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, dronedaron, eltrombopag, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, fosamprenawir, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, itrakonazol, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryn, lopinawir/rytonawir, miopatia, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampina, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sylimaryna, tikagrelor, typranawir rytonawir, warfaryna, welpataswir, zawiesina zmniejszająca kwaśność soku żołądkowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Krka 5 mg
Rozuwastatyna jest substratem wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, a jej metabolizm przez cytochrom P450 jest minimalny, co ogranicza interakcje metaboliczne. Leki hamujące OATP1B1 i BCRP mogą znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę (AUC wzrasta nawet do 7,4-krotnego), co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przykładowo, cyklosporyna powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC i jest przeciwwskazana w terapii łączonej. Inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC rozuwastatyny 3,1-krotnie, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja ekspozycję (1,9-krotne zwiększenie AUC), a fibraty w dawkach 30-40 mg rozuwastatyny są przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Zaleca się rozpoczynanie terapii od 5 mg rozuwastatyny przy przewidywanym dwukrotnym lub większym wzroście ekspozycji oraz dostosowanie dawki tak, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg rozuwastatyny bez leków interakcyjnych.
antagonista witaminy K, AUC, BCRP, białko transportujące, Cmax, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipidemia, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kinaza fosfokreatynowa, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, miopatia, OATP1B1, rabdomioliza, statyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simvacard 40 40 mg
Symwastatyna, prolek w postaci nieaktywnego laktonu, ulega w organizmie hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, który silnie hamuje reduktazę HMG-CoA, kluczowy enzym w syntezie cholesterolu. Po podaniu doustnym lek jest dobrze wchłaniany, jednak biodostępność aktywnej formy w krążeniu ogólnym wynosi poniżej 5% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie zachodzi główne działanie farmakologiczne. Maksymalne stężenie aktywnego metabolitu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego wchłanianie. Symwastatyna wykazuje wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza i jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (60%) i mocz (13%) w ciągu 96 godzin, a okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 1,9 godziny.
BCRP, beta-hydroksykwas, biodostępność beta-hydroksykwasu, Breast Cancer Resistance Protein, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, hepatocyt, inhibitor reduktazy, interakcja lekowa, maksymalne stężenie w osoczu, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm genu SLCO1B1, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, synteza cholesterolu, transporter komórkowy, wiązanie z białkami, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zahron 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zahron, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępność około 20%. Lek wykazuje selektywny wychwyt wątrobowy, gdzie hamuje reduktazę HMG-CoA o ponad 90%, co jest kluczowe dla jego działania hipolipemizującego. Objętość dystrybucji wynosi około 134 l, a wiązanie z białkami osocza sięga 90%, co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z powstawaniem aktywnych N-demetylowanych metabolitów (50% aktywności leku) oraz nieaktywnych pochodnych laktonowych. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% dawki), a okres półtrwania wynosi średnio 19 godzin, umożliwiając dawkowanie raz na dobę. Klirens osoczowy wynosi około 50 l/h, a farmakokinetyka jest liniowa i stabilna przy długotrwałym stosowaniu.
ABCG2, albumina, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność bezwzględna, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, dyslipidemia, farmakokinetyka liniowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu, transporter OATP-C, wątroba, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Vastan 10 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportery takie jak OATP1B1 i BCRP, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) oraz inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, gemfibrozyl) znacząco zwiększają stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, co może prowadzić do podwyższonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Przykładowo, itrakonazol powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza. W przypadku jednoczesnego stosowania z amiodaronem, werapamilem, diltiazemem czy amlodypiną, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na ryzyko toksyczności mięśniowej. Ponadto, stosowanie fibratów, zwłaszcza gemfibrozylu, oraz niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii, a w przypadku gemfibrozylu interakcja ma charakter farmakokinetyczny. Sok grejpfrutowy w ilości >1 litra/dobę może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny aż 7-krotnie, co również jest klinicznie istotne.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, gruźlica, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, International Normalized Ratio, kolchicyna, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lomitapid, miopatia, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zahron 5 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (produkt leczniczy Zahron) konieczne jest wdrożenie i kontynuacja diety obniżającej stężenie cholesterolu. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, z zalecaną dawką początkową 5 mg lub 10 mg raz na dobę, niezależnie od posiłków. Po 4 tygodniach możliwe jest zwiększenie dawki, jednak dawka maksymalna 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W badaniach klinicznych dawka 20 mg/dobę była stosowana w celu redukcji ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg (6-9 lat) i 20 mg (10-17 lat). W homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u dzieci dawka maksymalna to 20 mg/dobę, a tabletki 40 mg są przeciwwskazane. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Simratio 20 20 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat cytochromu P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy erytromycyna, powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu kwasu symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco podnoszą stężenia symwastatyny, również stanowiąc przeciwwskazanie. Inne leki, takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, zwiększają ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Sok grejpfrutowy w ilości powyżej 1 litra dziennie może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny 7-krotnie, co również jest wskazaniem do unikania tego połączenia.
amiodaron, amlodypina, BCRP, cyklosporyna, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lomitapid, miopatia, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, werapamil, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosucard 20 mg
Rozuwastatyna (Rosucard) powinna być stosowana w połączeniu z dietą obniżającą stężenie cholesterolu. Dawkowanie indywidualizuje się na podstawie stężenia cholesterolu, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancji leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5 mg lub 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Profilaktycznie zaleca się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe to 5 mg/dobę, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawka początkowa wynosi 5-10 mg/dobę, maksymalnie do 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 lat zaleca się dawkę początkową 5 mg, a u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) również 5 mg, przy czym dawka 40 mg jest przeciwwskazana. Stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportowe, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dawka początkowa, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, leczenie skojarzone, lopinawir, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skala Tannera, statyna, stężenie cholesterolu, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ximve 10 mg
Symwastatyna, będąca prolekiem w formie laktonu, ulega in vivo hydrolizie w wątrobie do aktywnego beta-hydroksykwasu, który hamuje reduktazę HMG-CoA. Po podaniu doustnym charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, jednak biodostępność aktywnej formy w krążeniu ogólnym jest niska (<5%), a maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>95%) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (60%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13%), a okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 1,9 godziny. Symwastatyna jest transportowana do hepatocytów przez OATP1B1 oraz BCRP, co wpływa na jej farmakokinetykę.
BCRP, beta-hydroksykwas, białka osocza, biodostępność, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, kwas symwastatyny, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, symwastatyna, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kastel 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Kastel zawiera kombinacje rozuwastatyny (10 mg lub 20 mg) oraz ramiprylu (5 mg lub 10 mg) w formie kapsułek twardych, stosowanych doustnie raz na dobę. Terapia powinna być indywidualnie dostosowana, a rozpoczęcie leczenia lub zmiany dawkowania należy przeprowadzać wyłącznie za pomocą oddzielnych preparatów rozuwastatyny i ramiprylu, zanim przejdzie się do stosowania produktu złożonego Kastel. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się początkową dawkę rozuwastatyny 5 mg oraz rozważenie mniejszej dawki ramiprylu (1,25 mg). Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i czynnością wątroby, a także nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. W przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń nerek nie wymaga modyfikacji dawki, jednak dawkę ramiprylu należy dostosować do klirensu kreatyniny (maksymalnie 10 mg przy CrCl ≥ 60 ml/min i 5 mg przy CrCl 30-60 ml/min).
BCRP, białko oporności raka piersi, białko transportowe, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta obniżająca cholesterol, ekspozycja układowa, inhibitor proteazy, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, lopinawir i typranawir, miopatia, OATP1B1, podanie doustne, polimorfizm genetyczny, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, rozuwastatyna i ramipryl, rytonawir z atazanawirem, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Crestor 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Crestor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery wątrobowe OATP1B1 i BCRP. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę 3-7-krotnie, wymagając redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%. Tikagrelor może zaburzać nerkowe wydalanie rozuwastatyny, zwiększając ryzyko rabdomiolizy i uszkodzenia nerek. Rozuwastatyna nie jest istotnie metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza interakcje z inhibitorami tego układu (np. flukonazol, ketokonazol).
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP 2A6, inhibitor CYP 2C9, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lopinawir, międzynarodowy wskaźnik normalizowany, miopatia, norgestrel, OATP1B1, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin Krka 20 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się niską biodostępnością bezwzględną (~20%) oraz czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 5 godzin po podaniu doustnym. Lek silnie wiąże się z białkami osocza (~90%), głównie albuminami, a jego objętość dystrybucji wynosi około 134 litrów, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności biologicznej, natomiast metabolity laktonowe są nieaktywne klinicznie. Eliminacja leku odbywa się głównie z kałem (~90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (~10%, z czego 5% w formie niezmienionej). Okres półtrwania wynosi około 20 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h (zmienność 21,7%). Farmakokinetyka rozuwastatyny jest liniowa i nie wykazuje kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę.
ABCG2, BCRP, białka transportujące, biodostępność, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dyslipidemia, farmakokinetyka liniowa, genotypowanie, hepatocyty, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, lipoproteiny niskiej gęstości, N-demetylacja, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne laktonowe, polimorfizm genetyczny, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 15 mg
Przy stosowaniu preparatu Romazic (rozuwastatyna) zaleca się indywidualne ustalanie dawki, uwzględniając wyjściowe stężenie cholesterolu, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancję leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym dawki 30-40 mg wymagają nadzoru specjalistycznego i regularnej kontroli. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych rekomendowana dawka to 20 mg/dobę, potwierdzona badaniami klinicznymi. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg (6-9 lat) i 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u dzieci maksymalna dawka to 20 mg/dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, z możliwością zwiększenia do 20 mg, zachowując ostrożność przy wyższych dawkach.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10, 20, 40 i 80 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność całkowita wynosi około 12%, a aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA około 30%, co wynika z efektu pierwszego przejścia i metabolizmu wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (≥98%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, tworząc aktywne metabolity hydroksylowe, które odpowiadają za około 70% aktywności farmakologicznej. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp efluksowych P-gp i BCRP, co wpływa na jej farmakokinetykę i eliminację żółciową. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działania hamującego reduktazę HMG-CoA – 20-30 godzin, co ma znaczenie dla skuteczności terapeutycznej.
AUC, BCRP, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, genotyp c.521TT, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja Child-Pugh, klirens atorwastatyny, LDL-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, skala Tannera, skalowanie allometryczne, stężenie atorwastatyny, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Romazic 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Romazic, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej ekspozycję oraz ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Kluczowe mechanizmy obejmują hamowanie transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do istotnego wzrostu stężenia rozuwastatyny w osoczu. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do łącznego stosowania. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, podnoszą AUC o około 3-krotnie i Cmax o 7-krotnie, wymagając redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax rozuwastatyny, a stosowanie fibratów w dawkach 30 mg i 40 mg jest przeciwwskazane; w takich przypadkach zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg. Leki zobojętniające zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20% i Cmax o 30%, co jednak zwykle nie wymaga korekty dawkowania.
antagonista witaminy K, AUC, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor HMG-CoA, inhibitor proteazy, interakcja międzylekowa, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, norgestrel, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, tikagrelor, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosufy 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii oraz rabdomiolizy. Nie obserwuje się istotnych interakcji związanych z metabolizmem przez cytochrom P450. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami transporterów, takimi jak cyklosporyna (↑AUC 7,1-krotnie, przeciwwskazana), inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir ↑AUC 3,1-krotnie, maksymalna dawka rozuwastatyny 10 mg), gemfibrozyl (↑AUC 1,9-krotnie, przeciwwskazane stosowanie z dawką 40 mg) oraz ezetymib (↑AUC 1,2-krotnie). Leki zobojętniające kwaśność soku żołądkowego mogą zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20%. W przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii rozuwastatyną ze względu na ryzyko miopatii.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, baicalin, BCRP, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir z rytonawirem, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka i farmakodynamika, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, grazoprewir z elbaswirem, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kumaryna, kwas fusydowy, lek zmniejszający kwaśność soku żołądkowego, lopinawir z rytonawirem, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir z parytaprewirem, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, symeprewir, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną, która powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Gemfibrozyl i inne fibraty podwajają stężenie rozuwastatyny (2-krotne zwiększenie Cmax i AUC), a fenofibrat i gemfibrozyl zwiększają stężenie ezetymibu odpowiednio o 1,5- i 1,7-krotnie, co wiąże się z ryzykiem kamicy żółciowej. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC rozuwastatyny nawet 3-krotnie, wymagając dostosowania dawki. Ponadto, rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a ich inhibitory mogą zwiększać ryzyko miopatii. W przypadku stosowania kwasu fusydowego o działaniu ogólnoustrojowym zaleca się przerwanie terapii rozuwastatyną ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, cholesterol LDL, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hepatotoksyczne, erytromycyna, etynyloestradiol, Ezehron Duo, ezetymib, fenofibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, kamica żółciowa, ketokonazol, kolestyramina, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, rytonawir, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir