AUC
Area Under the Curve (AUC) to parametr statystyczny używany w medycynie do oceny skuteczności diagnostycznej testów i wartości predykcyjnej biomarkerów. Najczęściej odnosi się do obszaru pod krzywą ROC (Receiver Operating Characteristic), która obrazuje zależność między czułością a swoistością testu diagnostycznego.
W farmakologii klinicznej AUC (Area Under the plasma Concentration-time curve) oznacza pole pod krzywą stężenia leku we krwi w funkcji czasu. Parametr ten jest kluczowy w badaniach biorównoważności leków i farmakokinetyce, pozwalając na ocenę całkowitej ekspozycji organizmu na substancję czynną po podaniu pojedynczej dawki.
Wartość AUC ma istotne znaczenie w doborze dawkowania leków, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby, gdzie metabolizm i wydalanie substancji czynnych mogą być zmienione. W onkologii i innych dziedzinach medycyny parametr ten służy również do monitorowania odpowiedzi na leczenie i dostosowywania protokołów terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungina wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się wielofazową dystrybucją, powolną eliminacją oraz znacznym wiązaniem z albuminami osocza (frakcja wolna 3,5–7,6%). Maksymalna dystrybucja do tkanek następuje po 1,5–2 dniach, obejmując około 92% dawki, przy czym eliminacja zachodzi bez równowagi dystrybucji, co utrudnia precyzyjne określenie objętości dystrybucji. Kaspofungina ulega samoistnemu rozpadowi do związku z otwartym pierścieniem, a jej metabolizm obejmuje hydrolizę peptydu i N-acetylację. Lek nie wpływa na izoenzymy cytochromu P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 3A4) ani nie jest ich substratem, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Klirens osoczowy wynosi 10–12 mL/min, a eliminacja przebiega wielofazowo z okresem półtrwania fazy beta 9–11 godzin i fazy gamma około 45 godzin. Około 75% dawki jest wydalane w ciągu 27 dni (41% z moczem, 34% z kałem), przy czym wydalanie niezmienionej kaspofunginy w moczu stanowi około 1,4% dawki. Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, z kumulacją zależną od dawki.
albumina osocza, AUC, białko osocza, biotransformacja, cytochrom P450, dawka wielokrotna, dostosowanie dawki, dystrybucja do tkanek, farmakokinetyka nieliniowa, glikoproteina p, hydroliza peptydu, infuzja dożylna, inhibitor izoenzymu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, klirens, N-acetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, równowaga dystrybucji, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Lekoklar 250 mg/5 ml
Klarytromycyna, jako inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne prowadzące do istotnego zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami przeciwhistaminowymi i prokinetycznymi takimi jak astemizol, cyzapryd, terfenadyna, pimozyd oraz domperydon, co może skutkować wydłużeniem odstępu QT i groźnymi zaburzeniami rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór). Również połączenie z alkaloidami sporyszu (ergotaminą, dihydroergotaminą) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ostrego zatrucia sporyszem objawiającego się skurczem naczyń i niedokrwieniem tkanek. Doustne podanie midazolamu w dawce 500 mg dwa razy na dobę wraz z klarytromycyną powoduje 7-krotne zwiększenie AUC midazolamu, co znacząco podnosi ryzyko nadmiernej sedacji i depresji oddechowej, dlatego takie połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, AUC, biodostępność leku, choroba wątroby, CYP3A4, cytochrom P450, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, ergotamina, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja z alkoholem, kinaza kreatynowa, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, midazolam doustny, migotanie komór, miopatia, niedokrwienie kończyn, ośrodkowy układ nerwowy, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, skurcz naczyń krwionośnych, statyna, stężenie leku w osoczu, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amlonor
Amlodypina (lek Amlonor) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością serca, zwłaszcza w klasie III i IV wg NYHA, ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku płuc oraz zdarzeń sercowo-naczyniowych. Nie zaleca się stosowania amlodypiny w przełomie nadciśnieniowym, gdyż bezpieczeństwo i skuteczność w tej sytuacji nie zostały potwierdzone. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się wydłużony okres półtrwania i zwiększone AUC amlodypiny, co wymaga rozpoczynania terapii od najmniejszej dawki oraz stopniowego jej zwiększania przy jednoczesnym monitorowaniu klinicznym. Brak jest szczegółowych wytycznych dawkowania w tej grupie chorych.
amlodypina, antagonista wapnia, AUC, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dieta z ograniczeniem sodu, farmakokinetyka amlodypiny, hemodializa, klasyfikacja NYHA, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, okres półtrwania, podeszły wiek, pole pod krzywą stężenia leku, przełom nadciśnieniowy, stężenie amlodypiny w osoczu, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flumycon 50 mg
Flukonazol wykazuje wysoką biodostępność (>90%) po podaniu doustnym, z szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w 0,5-1,5 godziny. Okres półtrwania wynosi około 30 godzin u dorosłych, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (11-12%) i dobrą penetracją do tkanek oraz płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (około 80% stężenia osoczowego), śliny, plwociny oraz struktur skórnych i paznokci. Stężenia w warstwie rogowej naskórka po dawce 50 mg/dobę osiągają 73 μg/g po 12 dniach, a w paznokciach po 4 miesiącach terapii dawką 150 mg raz na tydzień wynoszą odpowiednio 4,05 μg/g (zdrowe) i 1,8 μg/g (zainfekowane). Flukonazol jest wydalany głównie przez nerki (80% w postaci niezmienionej), a jego klirens koreluje z klirensem kreatyniny, co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek. U pacjentów z GFR <20 mL/min okres półtrwania wydłuża się do 98 godzin, a lek może być częściowo usuwany podczas hemodializy (około 50% w 3 godziny). Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C9 i CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C19, co należy uwzględnić w kontekście potencjalnych interakcji lekowych.
AUC, biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, dializa otrzewnowa, faza eliminacji leku, grzybica paznokci, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, klirens kreatyniny, lek moczopędny, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, płyn mózgowo-rdzeniowy, steady state, warstwa rogowa naskórka, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Xorimax 500 500 mg
Podczas terapii aksetylem cefuroksymu (Xorimax 500) należy uwzględnić istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego (IPP, antagoniści H₂, leki zobojętniające) obniżają biodostępność cefuroksymu, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej; zaleca się zachowanie odstępu czasowego między podaniem tych leków a cefuroksymem oraz monitorowanie efektu klinicznego. Probenecyd znacząco zwiększa maksymalne stężenie cefuroksymu w surowicy, AUC oraz wydłuża okres półtrwania (t₁/₂), co podnosi ryzyko działań niepożądanych i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Równoczesne podawanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny, acenokumarolu) może podwyższać INR, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga częstszego monitorowania i ewentualnej korekty dawki antykoagulantu.
acenokumarol, aksetyl cefuroksymu, antagonista receptora H2, AUC, biodostępność cefuroksymu, cefalosporyna, cefoperazon, doustny lek przeciwzakrzepowy, farmakokinetyka cefuroksymu, flora jelitowa, hepatotoksyczność, inhibitor pompy protonowej, INR, interakcja typu disulfiram, lek zmniejszający kwaśność soku żołądkowego, lek zobojętniający, okres półtrwania leku, probenecyd, przesączanie kłębuszkowe, sekrecja kanalikowa, warfaryna, witamina K, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Etiagen 200 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Etiagen, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm kwetiapiny odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, dlatego inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać stężenie kwetiapiny w osoczu nawet 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Z kolei induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina) mogą obniżać ekspozycję na kwetiapinę do około 13% wartości monoterapii, co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawki. Równoczesne stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a leki antycholinergiczne nasilają działania niepożądane o charakterze muskarynowym. Interakcje z tiorydazyną prowadzą do wzrostu klirensu kwetiapiny o około 70%, co może obniżać jej skuteczność terapeutyczną.
AUC, choroba afektywna dwubiegunowa, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie antycholinergiczne, działanie sedatywne, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hepatotoksyczność, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, ketokonazol, kwetiapina, lek normotymiczny, lek serotoninergiczny, leukopenia, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, SNRI, SSRI, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adipine 5 mg
Amlodypina w postaci bezylanu, stosowana w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (64-80%) oraz dużą objętością dystrybucji (~21 l/kg). Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (~97,5%), co może mieć znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym profilu wiązania. Amlodypina ulega intensywnej biotransformacji w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a jej okres półtrwania eliminacji wynosi 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Około 10% niezmienionej substancji jest wydalane przez nerki, a 60% metabolitów również drogą nerkową, pozostała część jest eliminowana żółciowo. U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwuje się zmniejszony klirens i wzrost AUC o 40-60%, co wymaga ostrożności i potencjalnej modyfikacji dawkowania.
absorpcja z przewodu pokarmowego, amlodypina, AUC, bezylan amlodypiny, białko osocza, biodostępność leku, biotransformacja wątrobowa, Cmax, ekspozycja na lek, klirens amlodypiny, klirens po podaniu doustnym, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, właściwość farmakokinetyczna, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Enoxaparin sodium LEK-AM 8 000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Farmakokinetyka enoksaparyny sodowej charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu podskórnym (około 100% na podstawie aktywności anty-Xa). Maksymalne stężenie aktywności anty-Xa w osoczu osiąga się po 3-5 godzinach i jest zależne od dawki: 0,2 j.m./ml dla 2000 j.m. (20 mg), 0,4 j.m./ml dla 4000 j.m. (40 mg), 1,0 j.m./ml dla 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) oraz 1,3 j.m./ml dla 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.). Stan stacjonarny osiągany jest zwykle w 2-4 dniu leczenia, w zależności od schematu dawkowania. Klirens enoksaparyny jest niski (0,74 l/h po dawce 150 j.m./kg mc. w infuzji dożylnej), a okres półtrwania wynosi około 5 godzin po pojedynczym podaniu podskórnym i około 7 godzin po wielokrotnym podaniu. Objętość dystrybucji aktywności anty-Xa wynosi około 4,3 litra, co odpowiada objętości krwi. Aktywność anty-IIa jest około 10-krotnie niższa niż anty-Xa, osiągając maksima 0,13-0,19 j.m./ml w zależności od dawki.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, antytrombina III, AUC, biodostępność bezwzględna, depolimeryzacja, enoksaparyna sodowa, farmakokinetyka populacyjna, interakcja farmakokinetyczna, klirens anty-Xa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kumulacja leku, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toctino 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne alitretynoiny wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 powyżej 4000 mg/kg masy ciała po podaniu dootrzewnowym u myszy i szczurów oraz około 3000 mg/kg masy ciała po podaniu doustnym u szczurów. Badania podprzewlekłe i przewlekłe na psach (do 9 miesięcy) i szczurach (do 6 miesięcy) potwierdziły toksyczność zależną od dawki, z objawami typowymi dla nadmiaru witaminy A, które były na ogół odwracalne po zaprzestaniu leczenia. Alitretynoina wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga rygorystycznego stosowania środków antykoncepcyjnych u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii i przez co najmniej 1 miesiąc po jej zakończeniu. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, jednak odnotowano odwracalne zaburzenia spermatogenezy i zmiany zwyrodnieniowe jąder, z marginesem bezpieczeństwa dla męskich narządów rozrodczych u psów wynoszącym 1-6 w stosunku do dawki terapeutycznej 30 mg u ludzi.
alitretynoina, AUC, charakterystyka produktu leczniczego, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, ekspozycja terapeutyczna, fototoksyczność, LD50, margines bezpieczeństwa, nadmiar witaminy A, parametr reprodukcyjny, płodność, pole pod krzywą stężenia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil toksykologiczny, promieniowanie UV, retynoid, substancja teratogenna, Toctino, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie spermatogenezy, zapobieganie ciąży, zmiany zwyrodnieniowe jąder - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amoxicillin Aurovitas 750 mg
Amoksycylina, dostępna w dawkach 500 mg, 750 mg i 1000 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 70% po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax około 1 godziny). Parametry farmakokinetyczne dla dawki 250 mg podawanej 3 razy na dobę u zdrowych ochotników to: Cmax 3,3 ± 1,12 µg/ml, AUC(0-24 h) 26,7 ± 4,56 µg·h/ml oraz okres półtrwania (T1/2) 1,36 ± 0,56 h. Amoksycylina wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 250-3000 mg, a jej wchłanianie nie jest zaburzone przez obecność pokarmu. Lek wiąże się z białkami osocza w około 18%, a objętość dystrybucji wynosi 0,3-0,4 l/kg, co umożliwia dobrą penetrację do tkanek, takich jak pęcherzyk żółciowy, tkanki jamy brzusznej, skóra, mięśnie, płyn maziowy, otrzewnowy, żółć oraz ropa, jednak przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewystarczające.
antybiotyk beta-laktamowy, AUC, biodostępność amoksycyliny, Cmax, hemodializa, infekcja dróg żółciowych, klirens amoksycyliny, klirens całkowity, kwas penicylinowy, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pęcherzyk żółciowy, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, probenecyd, przenikanie przez łożysko, retencja tkankowa, ropień, wiązanie z białkami osocza, wpływ płci na farmakokinetykę, wydzielanie kanalikowe, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lacosamide Teva 200 mg
Leczenie lakozamidem u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej konsultacji dotyczącej planowania rodziny oraz stosowania antykoncepcji, ze względu na potencjalne ryzyko związane z terapią przeciwpadaczkową w ciąży. Dane epidemiologiczne wskazują, że wady rozwojowe u dzieci kobiet z padaczką występują z częstością 6-9% (2-3-krotnie wyższą niż w populacji ogólnej, gdzie wynosi około 3%). W przypadku politerapii ryzyko to jest jeszcze wyższe, jednak nie jest jasne, na ile odpowiada za to leczenie, a na ile sama choroba. Lakozamid nie wykazuje działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, choć przy toksycznych dawkach obserwowano toksyczność zarodkową. Ze względu na ograniczone dane kliniczne, stosowanie lakozamidu w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Przerwanie leczenia jest niewskazane ze względu na ryzyko zaostrzenia napadów, które mogą być szkodliwe dla matki i płodu.