Właściwości farmakokinetyczne
Trazodon

Właściwości farmakokinetyczne trazodonu – charakterystyka ogólna

Trazodon jest substancją czynną stosowaną w leczeniu zaburzeń depresyjnych, która wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, mające kluczowe znaczenie dla jego działania terapeutycznego. Farmakokinetyka trazodonu obejmuje szereg procesów, w tym wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz wydalanie leku z organizmu. Sposób podania, postać farmaceutyczna oraz dawka wpływają na parametry farmakokinetyczne trazodonu i determinują uzyskiwane stężenia terapeutyczne w osoczu.¹

Wchłanianie i biodostępność

Trazodon po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Różne postaci farmaceutyczne trazodonu (o natychmiastowym uwalnianiu, o zmodyfikowanym uwalnianiu, o przedłużonym uwalnianiu) zapewniają odmienne profile farmakokinetyczne, co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.²

Parametry farmakokinetyczne postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu

Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 75 mg trazodonu w postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu (Azoneurax), maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) wynosi około 0,7 µg/ml i jest osiągane po 4 godzinach od podania. Wartość pola pod krzywą stężenia leku w zależności od czasu (AUC) wynosi około 8 µg/ml/h. Natomiast dla dawki 150 mg trazodonu w postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, Cmax wynosi około 1,2 µg/ml i również jest osiągane po 4 godzinach od podania, przy czym wartość AUC kształtuje się na poziomie około 18 µg/ml/h.³

Parametry farmakokinetyczne postaci o przedłużonym uwalnianiu

Wyniki farmakokinetyczne dla trazodonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Trittico CR) są zgodne z parametrami dla postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 75 mg trazodonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu, maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) wynosi około 0,7 μg/ml i jest osiągane po 4 godzinach, przy wartości AUC wynoszącej około 8 μg/ml/h. Dla dawki 150 mg trazodonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu, Cmax wynosi około 1,2 μg/ml, osiągane jest po 4 godzinach od podania, przy czym wartość AUC kształtuje się na poziomie około 18 μg/ml/h.⁴

Szczegółowe parametry farmakokinetyczne w zależności od dawki

Właściwości farmakokinetyczne trazodonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Trittico XR) zostały szczegółowo zbadane dla różnych dawek. Poniższa tabela przedstawia parametry farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki 75 mg, 150 mg i 300 mg, a także kinetykę stanu stabilnego po wielokrotnie stosowanej dawce 300 mg (1 raz na dobę aż do uzyskania stanu stabilnego).⁵

*średnia (odchylenie standardowe); **mediana (zakres)
Cmax = największe stężenie w osoczu; Cmax,ss = największe stężenie w osoczu po osiągnięciu stanu stabilnego; AUC0-∞ = pole pod krzywą od czasu zero ekstrapolowana do nieskończoności; AUCss = pole pod krzywą w stanie stabilnym; Tmax = czas do uzyskania największego stężenia.⁶

Metabolizm trazodonu

Trazodon podlega intensywnemu metabolizmowi w organizmie, głównie w wątrobie. Badania in vitro przeprowadzone na mikrosomach wątroby ludzkiej wykazały, że trazodon jest metabolizowany przede wszystkim przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450. Jest to kluczowa informacja z punktu widzenia potencjalnych interakcji lekowych, gdyż inne leki mogące wpływać na aktywność tego izoenzymu mogą modyfikować metabolizm trazodonu.^{7 8 9}

Szlaki metaboliczne trazodonu obejmują n-utlenianie i hydroksylację. Jednym z głównych metabolitów trazodonu jest m-chlorofenylopiperazyna, która zachowuje aktywność farmakologiczną. Chociaż metabolizm przez CYP3A4 jest istotny, jego dokładny udział w całkowitym klirensie trazodonu nie został w pełni określony.¹⁰

Dystrybucja i eliminacja

Okres półtrwania

Okres półtrwania trazodonu różni się w zależności od postaci farmaceutycznej i sposobu dawkowania. Dla postaci o zmodyfikowanym/przedłużonym uwalnianiu (Azoneurax, Trittico CR) okres półtrwania wynosi około 12 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.^{11 12}

W przypadku preparatu Trittico XR, po pierwszym podaniu okres półtrwania trazodonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu wynosi od 10 do 13 godzin.¹³

Z kolei dla preparatu Trazodone Neuraxpharm eliminacja trazodonu jest dwuetapowa, z okresem półtrwania w fazie końcowej eliminacji wynoszącym od 5 do 13 godzin.¹⁴

Drogi wydalania

Trazodon jest wydalany głównie z moczem w postaci metabolitów. Metabolity mogą występować w moczu w formie niezwiązanej lub w postaci sprzężonej.^{15 16}

Przenikanie do mleka kobiecego

Istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet karmiących piersią jest fakt, że trazodon przenika do mleka kobiecego.¹⁷

Zbiorcze zestawienie parametrów farmakokinetycznych trazodonu

Analiza dostępnych danych o właściwościach farmakokinetycznych trazodonu pozwala na wyciągnięcie następujących wniosków:

• Trazodon wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego¹⁸
• Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) osiągane są po około 4-8 godzinach, w zależności od postaci farmaceutycznej i dawki¹⁹
• Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450²⁰
• Jeden z głównych metabolitów – m-chlorofenylopiperazyna – wykazuje aktywność farmakologiczną²¹
• Okres półtrwania wynosi około 10-13 godzin dla postaci o przedłużonym uwalnianiu²²
• Wydalanie następuje głównie przez nerki w postaci metabolitów²³