Właściwości farmakokinetyczne
Adipine 5 mg

Amlodypina w postaci bezylanu, stosowana w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (64-80%) oraz dużą objętością dystrybucji (~21 l/kg). Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (~97,5%), co może mieć znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym profilu wiązania. Amlodypina ulega intensywnej biotransformacji w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a jej okres półtrwania eliminacji wynosi 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Około 10% niezmienionej substancji jest wydalane przez nerki, a 60% metabolitów również drogą nerkową, pozostała część jest eliminowana żółciowo. U pacjentów z niewydolnością wątroby obserwuje się zmniejszony klirens i wzrost AUC o 40-60%, co wymaga ostrożności i potencjalnej modyfikacji dawkowania.

Właściwości farmakokinetyczne amlodypiny

Amlodypina, występująca w postaci bezylanu w produktach leczniczych Adipine (5 mg i 10 mg tabletki), charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej działanie terapeutyczne oraz wpływają na schemat dawkowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych leku w różnych grupach pacjentów.

Wchłanianie i dystrybucja

Amlodypina po podaniu doustnym wykazuje dobrą absorpcję z przewodu pokarmowego. Biodostępność leku jest wysoka i wynosi 64-80%, co zapewnia efektywne działanie terapeutyczne przy stosowaniu doustnym. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że biodostępność amlodypiny nie ulega zmianie pod wpływem spożytego pokarmu, co zwiększa wygodę stosowania dla pacjenta.1

Amlodypina charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, która wynosi około 21 l/kg, co wskazuje na znaczną penetrację leku do tkanek. W badaniach in vitro wykazano, że amlodypina w wysokim stopniu (około 97,5%) wiąże się z białkami osocza. Tak wysokie wiązanie z białkami osocza może mieć znaczenie podczas jednoczesnego stosowania innych leków o podobnym profilu wiązania.2

Biotransformacja i eliminacja

Amlodypina podlega intensywnej biotransformacji w wątrobie, gdzie przekształcana jest do nieczynnych farmakologicznie metabolitów. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki amlodypiny jest długi okres półtrwania eliminacji w fazie końcowej, wynoszący około 35-50 godzin. Ta właściwość umożliwia wygodne dawkowanie leku raz na dobę, co może zwiększać współpracę pacjenta w procesie terapeutycznym.3

W procesie eliminacji amlodypiny obserwuje się, że około 10% niezmienionej substancji czynnej jest wydalane przez nerki z moczem. Tą samą drogą wydalane jest również około 60% metabolitów leku. Pozostała część leku i jego metabolitów jest prawdopodobnie eliminowana drogą żółciową.4

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z niewydolnością wątroby stwierdza się zmniejszony klirens amlodypiny, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania leku i znaczącego zwiększenia ekspozycji organizmu na lek, mierzonej parametrem AUC (pole pod krzywą zależności stężenia leku we krwi od czasu). Wartość AUC wzrasta u tych pacjentów o około 40-60%. Należy podkreślić, że dane kliniczne dotyczące stosowania amlodypiny w tej grupie chorych są ograniczone, co wskazuje na konieczność zachowania szczególnej ostrożności i potencjalnej modyfikacji dawkowania.5

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku obserwuje się charakterystyczne zmiany w farmakokinetyce amlodypiny. Maksymalne stężenie leku w surowicy (Cmax) występuje po takim samym czasie jak u młodszych pacjentów, jednak klirens amlodypiny ulega zmniejszeniu. Konsekwencją tego jest zwiększenie pola pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC) oraz wydłużenie okresu półtrwania eliminacji. Zjawisko to nasila się jeszcze bardziej u pacjentów z niewydolnością krążenia, u których wraz z wiekiem wzrasta zarówno AUC, jak i okres półtrwania eliminacji.6

Farmakokinetyka u dzieci

Farmakokinetyka amlodypiny u dzieci i młodzieży została zbadana w populacji 74 pacjentów pediatrycznych w wieku od 12 miesięcy do 17 lat z nadciśnieniem tętniczym. W badaniu tym dzieci otrzymywały amlodypinę w dawkach od 1,25 mg do 20 mg, podawanych raz lub dwa razy na dobę. Zaobserwowano istotne różnice w klirensie leku po podaniu doustnym (CL/F) w zależności od wieku i płci pacjentów:

Grupa wiekowa Płeć Klirens po podaniu doustnym (CL/F)
6-12 lat Chłopcy 22,5 l/godz.
6-12 lat Dziewczęta 16,4 l/godz.
13-17 lat Chłopcy 27,4 l/godz.
13-17 lat Dziewczęta 21,3 l/godz.

W badaniu zaobserwowano znaczną zmienność międzyosobniczą w zakresie ekspozycji na amlodypinę. Warto podkreślić, że dane farmakokinetyczne dotyczące dzieci poniżej 6. roku życia są ograniczone, co sugeruje potrzebę zachowania szczególnej ostrożności przy stosowaniu leku w tej grupie wiekowej.7

Implikacje kliniczne właściwości farmakokinetycznych

Przedstawione właściwości farmakokinetyczne amlodypiny, głównie długi okres półtrwania, mają bezpośrednie przełożenie na sposób dawkowania leku – wystarczające jest podawanie go raz na dobę. Z kolei zmiany w farmakokinetyce u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, osób w podeszłym wieku oraz u dzieci wskazują na potrzebę indywidualizacji dawkowania w tych szczególnych populacjach. Warto również zaznaczyć, że brak wpływu pokarmu na biodostępność amlodypiny zwiększa elastyczność przyjmowania leku w stosunku do posiłków.8

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl