Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna zawarta w leku Tadamen w dawce 10 mg, wykazuje określone właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis procesów, jakim podlega lek od momentu przyjęcia do eliminacji z organizmu.¹

Proces wchłaniania

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Średnie maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach od przyjęcia tabletki. Należy zaznaczyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została dotychczas precyzyjnie określona.²

Istotną cechą tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na szybkość i stopień jego wchłaniania. Oznacza to, że lek można przyjmować niezależnie od posiłków, bez obawy o zmianę jego parametrów farmakokinetycznych. Podobnie pora przyjmowania leku (rano czy wieczorem) nie wpływa w sposób klinicznie istotny na proces wchłaniania.³

Dystrybucja leku

Po wchłonięciu tadalafil ulega dystrybucji w organizmie. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 litrów, co wskazuje na rozległe rozmieszczanie leku w tkankach. W stężeniach terapeutycznych aż 94% tadalafilu w osoczu występuje w postaci związanej z białkami. Parametr ten nie ulega zmianie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.⁴

Badania wykazały, że mniej niż 0,0005% podanej dawki leku pojawia się w nasieniu u zdrowych osób, co jest istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku.⁵

Metabolizm

Tadalafil podlega procesom metabolicznym głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem wykrywanym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Istotne jest, że metabolit ten wykazuje działanie farmakologiczne na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) co najmniej 13 000 razy słabsze niż związek macierzysty. Z tego powodu, przy obserwowanych stężeniach, metabolit ten uznaje się za klinicznie nieaktywny.⁶

Eliminacja

U zdrowych osób średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę, natomiast średni okres półtrwania tego leku to 17,5 godziny. Tadalafil jest wydalany z organizmu głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim z kałem (około 61% dawki), a w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁷

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość względem dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja (AUC) zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Stężenie tadalafilu w osoczu w stanie stacjonarnym jest osiągane w ciągu 5 dni przy stosowaniu leku raz na dobę.⁸

Warto podkreślić, że farmakokinetyka określona w ujęciu populacyjnym u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki u osób bez zaburzeń erekcji.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu mogą ulegać modyfikacjom w zależności od stanu klinicznego pacjenta i współistniejących chorób. Poniżej przedstawiono charakterystykę farmakokinetyki w wybranych populacjach pacjentów.

Pacjenci w podeszłym wieku

U zdrowych osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi osobami (w wieku 19-45 lat). Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji (AUC) o około 25%. Należy jednak podkreślić, że ten związany z wiekiem efekt nie jest znaczący klinicznie i nie wymaga modyfikacji dawkowania leku.¹⁰

Pacjenci z niewydolnością nerek

Badania farmakologiczne z użyciem pojedynczej dawki tadalafilu (od 5 do 20 mg) wykazały, że ekspozycja (AUC) na tadalafil ulega zwiększeniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Pacjenci z następującymi stopniami niewydolności nerek wykazują istotne zmiany w parametrach farmakokinetycznych:

• Łagodne zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min) – ekspozycja na lek jest w przybliżeniu dwukrotnie większa niż u zdrowych osób
• Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 31 do 50 ml/min) – ekspozycja na lek jest w przybliżeniu dwukrotnie większa niż u zdrowych osób
• Schyłkowa niewydolność nerek u pacjentów poddawanych dializie – ekspozycja na lek jest w przybliżeniu dwukrotnie większa niż u zdrowych osób

U pacjentów poddawanych hemodializie, stężenie maksymalne (Cmax) tadalafilu było o 41% większe w porównaniu ze zdrowymi osobami. Warto zaznaczyć, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu.¹¹

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Po podaniu dawki 10 mg tadalafilu, ekspozycja na lek (AUC) u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną u zdrowych osób.¹²

Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) są ograniczone. W przypadku rozważania terapii u takich pacjentów, lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Należy podkreślić, że brak jest danych dotyczących podawania tadalafilu w dawkach większych niż 10 mg u osób z zaburzeniami czynności wątroby.¹³

Pacjenci z cukrzycą

Ekspozycja na tadalafil (AUC) u pacjentów chorych na cukrzycę jest o około 19% mniejsza w porównaniu ze zdrowymi osobami. Ta różnica w ekspozycji nie jest na tyle znacząca, by wymagała modyfikacji dawki leku.¹⁴