Właściwości farmakokinetyczne leku Etuxor

Etorykoksyb, substancja czynna leku Etuxor (tabletki powlekane 60 mg), charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, co pozwala na jego stosowanie w schemacie dawkowania raz na dobę. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące poszczególnych procesów farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie

Etorykoksyb charakteryzuje się doskonałym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając całkowitą dostępność biologiczną na poziomie około 100%. Przy standardowym dawkowaniu 120 mg raz na dobę u dorosłych pacjentów (na czczo, w stanie stacjonarnym), maksymalne stężenie w osoczu osiąga wartość średnią geometryczną Cₘₐₓ = 3,6 µg/ml po około 1 godzinie od podania (Tₘₐₓ). Średnia geometryczna pola pod krzywą stężenie-czas (AUC₀₋₂₄ₕ) wynosi 37,8 µg·h/ml. W zakresie dawek klinicznych lek wykazuje farmakokinetykę liniową.²

Obecność pokarmu, szczególnie posiłku bogatotłuszczowego, powoduje wydłużenie wchłaniania etorykoksybu i zmniejszenie jego maksymalnego stężenia. Badania wykazały, że Cₘₐₓ zmniejsza się o około 36%, a Tₘₐₓ wydłuża się o około 2 godziny. Te zmiany nie mają jednak istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach klinicznych etorykoksyb podawany był niezależnie od posiłków.³

Dystrybucja

Etorykoksyb w zakresie stężeń terapeutycznych (0,05-5 µg/ml) w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – około 92%. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vdss) wynosi u ludzi około 120 l. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że etorykoksyb przenika przez barierę łożyska u szczurów i królików oraz przez barierę krew-mózg u szczurów.⁴

Metabolizm

Etorykoksyb podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Mniej niż 1% dawki wykrywane jest w moczu w postaci niezmienionej. Główny szlak metaboliczny polega na powstawaniu pochodnej 6′-hydroksymetylowej, a proces ten katalizowany jest przez enzymy układu cytochromu P450.⁵

W metabolizmie etorykoksybu uczestniczą następujące izoenzymy cytochromu P450:

• CYP3A4 – główny izoenzym biorący udział w metabolizmie etorykoksybu in vivo
• CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 i CYP2C19 – enzymy również katalizujące główny szlak metaboliczny in vitro, jednak ich rola jakościowa in vivo nie została w pełni określona

⁶

U ludzi zidentyfikowano pięć metabolitów etorykoksybu. Najważniejszym jest pochodna kwasu 6′-karboksylowego, powstająca w wyniku dalszego utleniania pochodnej 6′-hydroksymetylowej. Istotne z klinicznego punktu widzenia jest to, że główne metabolity wykazują jedynie słabe działanie hamujące COX-2 lub nie wykazują go wcale. Żaden z tych metabolitów nie hamuje COX-1.⁷

Eliminacja

Eliminacja etorykoksybu zachodzi niemal wyłącznie poprzez metabolizm i wydalanie nerkowe metabolitów. Po dożylnym podaniu znakowanego promieniotwórczo etorykoksybu w dawce 25 mg, 70% aktywności promieniotwórczej wykrywano w moczu, a 20% w kale, głównie w postaci metabolitów. Mniej niż 2% leku wykrywano w postaci niezmienionej.⁸

Lek charakteryzuje się korzystnymi parametrami farmakokinetycznymi, które umożliwiają dawkowanie raz na dobę:

• Stężenia w stanie stacjonarnym osiągane są w ciągu 7 dni przy podawaniu 120 mg jeden raz na dobę
• Wskaźnik kumulacji wynosi około 2
• Okres półtrwania fazy kumulacji wynosi około 22 godzin
• Klirens osoczowy po podaniu dożylnym dawki 25 mg określono na około 50 ml/min

⁹

Farmakokinetyka w różnych grupach pacjentów

Parametry farmakokinetyczne etorykoksybu mogą różnić się w zależności od wieku, płci pacjenta oraz funkcji wątroby i nerek. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące farmakokinetyki w poszczególnych populacjach.¹⁰

Wpływ wieku

Farmakokinetyka etorykoksybu u osób w podeszłym wieku (65 lat i starszych) jest zasadniczo zbliżona do farmakokinetyki obserwowanej u osób młodych. Nie ma więc konieczności modyfikacji dawkowania wyłącznie ze względu na wiek pacjenta.¹¹

Wpływ płci

Nie zaobserwowano istotnych różnic w farmakokinetyce etorykoksybu między kobietami a mężczyznami. Parametry farmakokinetyczne u obu płci są porównywalne, co oznacza, że płeć nie wpływa na sposób dawkowania leku.¹²

Zaburzenia czynności wątroby

Stopień niewydolności wątroby ma istotny wpływ na farmakokinetykę etorykoksybu:

¹³

Warto zauważyć, że nie przeprowadzono badań z zastosowaniem etorykoksybu w dawce 30 mg, jeden raz na dobę u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby. Brak jest również danych klinicznych i farmakokinetycznych dotyczących stosowania produktu leczniczego u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.

Zaburzenia czynności nerek

Farmakokinetyka pojedynczej dawki etorykoksybu 120 mg nie wykazuje istotnych różnic w następujących grupach pacjentów:

• Pacjenci z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek
• Pacjenci z krańcową niewydolnością nerek
• Osoby zdrowe

¹⁴

Hemodializa nie wpływa znacząco na proces eliminacji etorykoksybu. Klirens kreatyniny podczas dializy wynosi około 50 ml/min. Oznacza to, że u pacjentów z niewydolnością nerek poddawanych hemodializie nie jest konieczna modyfikacja dawki leku.¹⁵

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka etorykoksybu u dzieci poniżej 12. roku życia nie była dotychczas badana. U młodzieży (w wieku 12-17 lat) parametry farmakokinetyczne zależą od masy ciała:

• Młodzież o masie ciała 40-60 kg, otrzymująca etorykoksyb w dawce 60 mg, jeden raz na dobę
• Młodzież o masie ciała powyżej 60 kg, otrzymująca etorykoksyb w dawce 90 mg, jeden raz na dobę

W obu przypadkach farmakokinetyka była zbliżona do farmakokinetyki u osób dorosłych otrzymujących etorykoksyb w dawce 90 mg, jeden raz na dobę. Należy podkreślić, że bezpieczeństwo stosowania i skuteczność etorykoksybu u dzieci nie zostały definitywnie określone.¹⁶