Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Etorykoksyb (Etuxor) może wchodzić w istotne interakcje z wieloma grupami leków. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które należy uwzględnić podczas stosowania etorykoksybu u pacjentów przyjmujących równocześnie inne produkty lecznicze.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Doustne leki przeciwzakrzepowe: U pacjentów długotrwale przyjmujących warfarynę, podawanie etorykoksybu w dawce 120 mg na dobę zwiększa międzynarodowy wskaźnik znormalizowany (INR) czasu protrombinowego o około 13%. Z tego względu konieczne jest kontrolowanie czasu protrombinowego u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia etorykoksybem lub po modyfikacji jego dawki.²

Leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) i antagoniści receptora angiotensyny II: Etorykoksyb, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), może osłabiać działanie leków moczopędnych i innych leków przeciwnadciśnieniowych. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (szczególnie u odwodnionych lub osób w podeszłym wieku) jednoczesne stosowanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II z lekami hamującymi cyklooksygenazę może prowadzić do dalszego pogorszenia czynności nerek, w tym możliwej ostrej niewydolności nerek. Dlatego takie połączenie leków należy stosować ostrożnie, zwłaszcza u osób starszych. Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni, a monitorowanie czynności nerek powinno być rozważone po rozpoczęciu leczenia skojarzonego oraz okresowo w późniejszym czasie.³

Kwas acetylosalicylowy: Etorykoksyb w dawce 120 mg jeden raz na dobę nie wpływa na działanie antyagregacyjne małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg raz na dobę). Etorykoksyb może być stosowany równocześnie z małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego stosowanymi profilaktycznie w chorobach układu krążenia. Należy jednak pamiętać, że takie skojarzenie może zwiększać częstość występowania owrzodzeń przewodu pokarmowego i innych zaburzeń w porównaniu do monoterapii etorykoksybem. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym w dawkach większych niż stosowane w profilaktyce chorób układu krążenia lub z innymi NLPZ.⁴

Cyklosporyna i takrolimus: Chociaż interakcje etorykoksybu z tymi lekami nie były bezpośrednio badane, jednoczesne stosowanie cyklosporyny lub takrolimusu z NLPZ może nasilać nefrotoksyczny wpływ tych leków. Podczas stosowania etorykoksybu z cyklosporyną lub takrolimusem zaleca się monitorowanie czynności nerek.⁵

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ etorykoksybu na parametry farmakokinetyczne innych leków

Lit: NLPZ zmniejszają wydalanie litu przez nerki, przez co zwiększają jego stężenie w osoczu. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania litu i etorykoksybu należy monitorować stężenie litu we krwi i dostosować jego dawkę zarówno podczas terapii skojarzonej, jak i po odstawieniu NLPZ.⁶

Metotreksat: W badaniach z udziałem pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów przyjmujących metotreksat raz na tydzień (7,5-20 mg) etorykoksyb w dawkach 60 mg i 90 mg nie wpływał na stężenie metotreksatu w osoczu ani na jego klirens nerkowy. Etorykoksyb w dawce 120 mg w jednym badaniu nie wywierał wpływu na stężenie metotreksatu, natomiast w innym badaniu w tej samej dawce zwiększał stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejszał klirens nerkowy metotreksatu o 13%. U pacjentów stosujących jednocześnie etorykoksyb i metotreksat należy monitorować pacjenta pod kątem potencjalnej toksyczności metotreksatu.⁷

Doustne leki antykoncepcyjne: Etorykoksyb w dawce 60 mg podawany jednocześnie z doustnym lekiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 mikrogramów etynyloestradiolu (EE) i 0,5-1 mg noretyndronu przez 21 dni zwiększa wartość AUC0-24h etynyloestradiolu w stanie stacjonarnym o 37%. Przy dawce 120 mg, niezależnie od schematu podawania (jednocześnie lub w odstępie 12 godzin), wartość AUC0-24h etynyloestradiolu zwiększa się o 50-60%. Należy uwzględnić to zwiększenie stężenia EE przy wyborze doustnego leku antykoncepcyjnego stosowanego jednocześnie z etorykoksybem, ponieważ może ono zwiększać ryzyko działań niepożądanych związanych ze stosowaniem doustnych leków antykoncepcyjnych (np. żylnych incydentów zakrzepowych u kobiet z grupy ryzyka).⁸

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ): Podczas stosowania etorykoksybu w dawce 120 mg jednocześnie z hormonalną terapią zastępczą zawierającą skoniugowane estrogeny (np. PREMARIN 0,625 mg) przez 28 dni obserwowano zwiększenie średniej wartości AUC0-24h w stanie stacjonarnym niesprzężonych estrogenów: estronu o 41%, ekwiliny o 76% i 17-β-estradiolu o 22%. Wpływ mniejszych dawek etorykoksybu (30 mg, 60 mg i 90 mg) podczas długotrwałej terapii nie został przebadany. Wybierając pomenopauzalną hormonalną terapię zastępczą stosowaną jednocześnie z etorykoksybem, należy uwzględnić możliwość zwiększenia stężenia estrogenów, które może zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z HTZ.⁹

Prednizon i prednizolon: W badaniach interakcji etorykoksyb nie wykazywał klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę prednizonu lub prednizolonu.¹⁰

Digoksyna: Etorykoksyb w dawce 120 mg, podawany raz na dobę przez 10 dni, nie wpływał na wartość AUC0-24h digoksyny ani na jej wydalanie nerkowe w stanie stacjonarnym. Obserwowano jedynie zwiększenie Cmax digoksyny (o około 33%), które dla większości pacjentów nie miało istotnego znaczenia klinicznego. Niemniej jednak, pacjentów z podwyższonym ryzykiem toksyczności digoksyny należy monitorować podczas jednoczesnego stosowania tych leków.¹¹

Leki metabolizowane z udziałem sulfotransferaz: Etorykoksyb jest inhibitorem ludzkiej sulfotransferazy, szczególnie izoenzymu SULT1E1. Wykazano, że zwiększa on stężenie etynyloestradiolu w surowicy. Ze względu na ograniczone dane dotyczące działania sulfotransferaz, zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z innymi lekami metabolizowanymi głównie przy udziale sulfotransferaz (np. salbutamol w postaci doustnej, minoksydyl).¹²

Leki metabolizowane z udziałem izoenzymów cytochromu P450: Na podstawie badań in vitro nie przewiduje się, aby etorykoksyb hamował izoenzymy cytochromu P450 (CYP) 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 oraz 3A4. W badaniu z udziałem zdrowych ochotników przyjmujących etorykoksyb w dawce 120 mg raz na dobę nie stwierdzono zmian w aktywności wątrobowego izoenzymu CYP3A4 ocenianej testem oddechowym z erytromycyną.¹³

Wpływ innych leków na farmakokinetykę etorykoksybu

Etorykoksyb jest metabolizowany głównie przez enzymy układu CYP3A4. Badania in vitro wskazują, że CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 oraz CYP2C19 również mogą uczestniczyć w metabolizmie etorykoksybu, jednak ich udział in vivo nie został jednoznacznie określony.¹⁴

Ketokonazol: Ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4, podawany zdrowym ochotnikom w dawce 400 mg raz na dobę przez 11 dni, nie wpływał w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę pojedynczej dawki 60 mg etorykoksybu (zwiększenie AUC o 43%).¹⁵

Worykonazol i mikonazol: Jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP3A4 – worykonazolu (doustnie) lub mikonazolu (miejscowego żelu doustnego) z etorykoksybem powoduje niewielkie zwiększenie ekspozycji na etorykoksyb, jednak dostępne dane wskazują, że zjawisko to nie ma znaczenia klinicznego.¹⁶

Ryfampicyna: Jednoczesne stosowanie etorykoksybu z ryfampicyną, silnym induktorem enzymów układu CYP, powodowało zmniejszenie stężenia etorykoksybu w osoczu o 65%. Może to prowadzić do nawrotu objawów choroby. Mimo to nie zaleca się zwiększania dawki etorykoksybu, ponieważ nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania etorykoksybu w połączeniu z ryfampicyną w dawkach większych niż zalecane w poszczególnych wskazaniach.¹⁷

Leki zobojętniające: Leki zobojętniające nie wpływają na farmakokinetykę etorykoksybu w sposób klinicznie istotny.¹⁸

Interakcje etorykoksybu z alkoholem

Etorykoksyb, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, w połączeniu z alkoholem może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawień i owrzodzeń. Alkohol może nasilać uszkadzające działanie NLPZ na błonę śluzową żołądka, a także wpływać na farmakokinetykę leków poprzez zmianę ich biodostępności lub metabolizmu wątrobowego.

Dodatkowo, jednoczesne stosowanie etorykoksybu i alkoholu może potencjalnie nasilać działanie niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji, co może zwiększać ryzyko wypadków podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn.

Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii etorykoksybem, szczególnie u pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zaburzeniami czynności wątroby lub przyjmujących jednocześnie inne leki mogące wchodzić w interakcje z alkoholem.

Lista interakcji etorykoksybu – zestawienie tabelaryczne