rumień wielopostaciowy
Rumień wielopostaciowy (erythema multiforme) to ostra, zazwyczaj samoograniczająca się reakcja skórna charakteryzująca się występowaniem charakterystycznych zmian skórnych o typie tarcz strzelniczych (target lesions). Zmiany te składają się z trzech koncentrycznych stref: centralnego obszaru pęcherzowego lub martwiczego, otoczonego pierścieniem bladej skóry, a następnie zewnętrznym czerwonym pierścieniem.
Etiologia rumienia wielopostaciowego obejmuje najczęściej infekcje (głównie wirusa Herpes simplex typu 1 i 2), rzadziej leki (sulfonamidy, NLPZ, penicyliny), choroby układowe oraz nowotwory. Około 50% przypadków stanowi postać idiopatyczna, gdzie nie udaje się ustalić czynnika wyzwalającego.
Klinicznie wyróżnia się dwie postaci: rumień wielopostaciowy mniejszy (erythema multiforme minor) i większy (erythema multiforme major). Postać mniejsza charakteryzuje się zmianami skórnymi na dystalnych częściach kończyn i twarzy, bez lub z minimalnym zajęciem błon śluzowych. Postać większa obejmuje rozległe zmiany skórne i znaczące zajęcie błon śluzowych.
Diagnostyka rumienia wielopostaciowego opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie. W przypadkach wątpliwych pomocna jest biopsja skóry. W leczeniu najważniejsze jest usunięcie czynnika wyzwalającego. W łagodnych postaciach wystarczające jest leczenie objawowe (leki przeciwhistaminowe, miejscowe glikokortykosteroidy), natomiast w cięższych przypadkach stosuje się ogólnoustrojowe glikokortykosteroidy, a niekiedy leki immunosupresyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen 100 SR 100 mg
Lek Olfen 100 SR zawierający diklofenak sodowy w dawce 100 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu może powodować liczne działania niepożądane, które należy uważnie monitorować. Szczególnie istotne jest ryzyko kardiologiczne, zwłaszcza przy dawkach 150 mg/dobę i długotrwałej terapii, związane ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy tętniczej, zawału mięśnia sercowego oraz udaru mózgu. Do bardzo rzadkich, ale poważnych działań należą kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń oraz zespół Kounisa. Często obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i niestrawność, a rzadziej ciężkie powikłania, w tym krwawienia, chorobę wrzodową i zapalenie błony śluzowej żołądka. Wątroba może reagować podwyższeniem aminotransferaz, a w rzadkich przypadkach zapaleniem, żółtaczką czy nawet piorunującym zapaleniem wątroby.
agranulocytoza, ból głowy, diklofenak sodowy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, węgiel aktywowany, wymioty, wysypka, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia widzenia, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polkepral 250 mg
Lewetyracetam (Polkepral) wykazuje profil bezpieczeństwa spójny we wszystkich grupach wiekowych i wskazaniach w leczeniu padaczki, potwierdzony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne reakcje, takie jak pancytopenia, encefalopatia odwracalna po przerwaniu terapii, zespół DRESS, złośliwy zespół neuroleptyczny, a także zaburzenia psychiczne, w tym depresję, myśli samobójcze i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. U dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej obserwowano wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), agresję (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%), natomiast u niemowląt i dzieci poniżej 4 lat – drażliwość (11,7%) i zaburzenia koordynacji ruchów (3,3%).
ataksja, choreoatetoza, działanie niepożądane, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiponatremia, jadłowstręt, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad częściowy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, topiramat, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie chodu, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum PPH 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek wykazuje działania niepożądane głównie związane z depresyjnym lub paradoksalnym pobudzającym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, działaniem przeciwcholinergicznym oraz reakcjami nadwrażliwości. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo (n=735 dla hydroksyzyny 50 mg/dobę, n=630 placebo) najczęściej obserwowano senność (13,74% vs. 2,70%, bardzo często), ból głowy (1,63% vs. 1,90%, często), suchość w jamie ustnej (1,22% vs. 0,63%, często) oraz zmęczenie (1,36% vs. 0,63%, często). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, takie jak reakcje nadwrażliwości (rzadko), wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko), pobudzenie i splątanie (niezbyt często), sedacja (często), drgawki i dyskineza (rzadko), tachykardia (rzadko), skurcz oskrzeli (bardzo rzadko) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona (bardzo rzadko). Występują również potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak komorowe zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes) i wydłużenie odstępu QT, które wymagają natychmiastowej interwencji.
astenia, cetyryzyna, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, hydroksyzyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napady przymusowego patrzenia, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, utrwalona wysypka polekowa, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia napięcia mięśniowego, zaburzenie akomodacji, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nurofen 200 mg
Ibuprofen w dawce 200 mg (Nurofen) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub inne NLPZ, a także u osób z aktywną lub nawracającą chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, perforacją przewodu pokarmowego w wywiadzie, ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca (klasa IV wg NYHA), skazą krwotoczną oraz w ostatnim trymestrze ciąży. Preparat zawiera sacharozę (116,1 mg/tabletkę) i sód (13,72 mg/tabletkę), które mogą wywołać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z astmą oskrzelową, obrzękiem naczynioruchowym, pokrzywką czy nieżytem błony śluzowej nosa po NLPZ, ze względu na ryzyko krzyżowej nadwrażliwości i poważnych powikłań.
antykoagulant, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, cukrzyca, działanie antyagregacyjne, glikokortykosteroid, hiperlipidemia, ibuprofen, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, krzyżowa nadwrażliwość, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nawracająca choroba wrzodowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przewód tętniczy płodu, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skaza krwotoczna, toksyczna nekroliza naskórka, trzeci trymestr ciąży, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy 500 mg + 500 mg
Produkt leczniczy Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy (500 mg + 500 mg) wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 1723 pacjentów oraz doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności (2,0%), biegunka (1,8%), wymioty (1,5%), wysypka (0,9%) oraz zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył (3,1%). Występują również rzadkie, ale istotne powikłania, takie jak drgawki (0,4%), reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, piorunujące zapalenie wątroby oraz ostra niewydolność nerek. W trakcie terapii zaleca się monitorowanie parametrów hematologicznych, funkcji wątroby oraz nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi schorzeniami. Działania niepożądane u dzieci powyżej 3 miesięcy są zgodne z profilem dorosłych, bez specyficznych odchyleń.
agranulocytoza, aminotransferaza, azotemia przednerkowa, czas protrombinowy, drgawki, dyskineza, encefalopatia, eozynofilia, fosfataza zasadowa, granulocytopenia, hipotensja, kandydoza, krwotoczne zapalenie okrężnicy, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, mioklonia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, skąpomocz, tachykardia, test Coombsa, trombocytopenia, trombocytoza, zaburzenia OUN, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibured Forte 100 mg/g (10%)
Stosowanie miejscowego ibuprofenu w postaci żelu 100 mg/g może wywoływać bardzo rzadkie, lecz potencjalnie poważne działania niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami. Do najważniejszych reakcji należą niespecyficzne reakcje alergiczne i anafilaktyczne, które mogą manifestować się nagłym obrzękiem, trudnościami w oddychaniu oraz spadkiem ciśnienia tętniczego, wymagając natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto obserwuje się reakcje ze strony układu oddechowego, takie jak astma, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli i duszność, szczególnie u osób z istniejącymi schorzeniami dróg oddechowych. Dermatologiczne objawy nadwrażliwości obejmują wysypki, świąd, pokrzywkę, plamicę, obrzęk naczynioruchowy oraz rzadziej dermatozy pęcherzowe, w tym martwicę naskórka i rumień wielopostaciowy. Mimo miejscowego zastosowania, ibuprofen może również powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha i niestrawność, a także zaburzenia funkcji nerek, w tym niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi chorobami nerek.
astma, astma oskrzelowa, ból brzucha, dermatoza pęcherzowa, duszność, ibuprofen miejscowy, martwica naskórka, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka skórna, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenie nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flegtac ORO
Bromoheksyna chlorowodorek, substancja czynna leku Flegtac ORO, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wrzodowymi żołądka i dwunastnicy oraz u chorych na astmę oskrzelową, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów i paradoksalnego skurczu oskrzeli. W przypadku zakażeń bakteryjnych dróg oddechowych zaleca się łączne stosowanie bromoheksyny z antybiotykami i lekami rozszerzającymi oskrzela. Kluczowe jest także zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, zwłaszcza przy gorączce, co zwiększa skuteczność mukolityczną leku poprzez rozrzedzenie wydzieliny oskrzelowej i ułatwienie odkrztuszania.
astma oskrzelowa, bromoheksyna, bromoheksyna z antybiotykami, choroba wrzodowa żołądka, ciężka reakcja skórna, działanie bronchodylatacyjne, działanie mukolityczne, efekt mukolityczny, gorączka, lek rozszerzający drogi oddechowe, mannitol, odkrztuszanie, ostra uogólniona krostkowica, prawidłowe nawodnienie, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, środek ostrożności, stan zapalny dróg oddechowych, substancja czynna, toksyczna martwica naskórka, wysypka skórna, zakażenie bakteryjne, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany na błonach śluzowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omnic Ocas 0,4 0,4 mg
Omnic Ocas 0,4 mg, zawierający tamsulosynę chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych sklasyfikowanych według MedDRA. Najczęściej obserwuje się objawy neuropsychiatryczne, takie jak zawroty głowy (1,3%), ból głowy oraz omdlenia, klasyfikowane jako często występujące (>1/100 do <1/10 pacjentów). Niezbyt często (>1/1000 do <1/100) zgłaszane są kołatanie serca, hipotonia ortostatyczna, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, krwawienia z nosa, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym zaparcia, biegunka, nudności, wymioty i suchość w jamie ustnej. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występują migotanie przedsionków, arytmie, tachykardia, duszność oraz śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, istotny w kontekście zabiegów okulistycznych.
arytmia, astenia, biegunka, ból głowy, brak wytrysku, duszność, hipotonia ortostatyczna, jaskra, kołatanie serca, krwawienie z nosa, migotanie przedsionków, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, priapizm, rumień wielopostaciowy, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, tamsulosyny chlorowodorek, wymioty, wysypka, wytrysk wsteczny, zaburzenia wytrysku, zaćma, zapalenie błony śluzowej nosa, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wiotkiej tęczówki, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Sultamycylina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sultamycylina, będąca prolekiem sulbaktamu (147 mg) i ampicyliny (220 mg), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na penicyliny i cefalosporyny. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwhistaminowego, glikokortykosteroidami oraz adrenaliny, a także zapewnienie drożności dróg oddechowych. Ponadto, zgłaszano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (Lyella) oraz rumień wielopostaciowy, które wymagają pilnego odstawienia leku i odpowiedniego leczenia. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować ocenę ryzyka nadkażeń drobnoustrojami opornymi oraz rozwój biegunki związanej z Clostridium difficile (CDAD), która może ujawnić się nawet do dwóch miesięcy po zakończeniu terapii i prowadzić do ciężkiego zapalenia okrężnicy, zwłaszcza w przypadku szczepów wytwarzających hipertoksynę.
Podczas terapii sultamycyliną obserwowano także przypadki polekowego uszkodzenia wątroby, w tym cholestatycznego zapalenia z żółtaczką, co wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej przy pojawieniu się objawów takich jak żółtaczka, świąd skóry, ciemne zabarwienie moczu czy bóle brzucha. Leku nie należy stosować w mononukleozie zakaźnej ze względu na charakterystyczną, niealergiczną wysypkę po ampicylinie. Zaleca się regularne monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, eGFR, mocz), parametrów wątrobowych (AspAT, AlAT, bilirubina, GGTP) oraz morfologii krwi podczas przewlekłej terapii. Ze względu na nerkową eliminację substancji czynnych, dawkowanie musi być dostosowane u pacjentów z niewydolnością nerek oraz u noworodków, u których funkcja nerek jest niedojrzała. Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z alergią na beta-laktamy konieczna jest dokładna ocena ryzyka reakcji krzyżowych między penicylinami a cefalosporynami.
adrenalina, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, biegunka poantybiotykowa, biegunka związana z Clostridium difficile, cefalosporyny, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridium difficile, intubacja, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na penicyliny, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, sulbaktam, sultamycylina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piperacillin + Tazobactam Kalceks 4 g + 0,5 g
Produkt leczniczy Piperacillin + Tazobactam Kalceks, dostępny w dawkach 2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g do infuzji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowaną reakcją jest biegunka, występująca u około 10% pacjentów, zwykle o charakterze przejściowym. Poważne powikłania obejmują rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego oraz toksyczną rozpływną martwicę naskórka, z częstością 1-10 na 10 000 pacjentów. Inne istotne działania niepożądane to małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia, agranulocytoza oraz reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, których częstość nie została precyzyjnie określona. U pacjentów z mukowiscydozą obserwuje się zwiększoną częstość gorączki i wysypki. Ponadto, lek może indukować objawy neurologiczne, takie jak bóle głowy i napady drgawkowe, co jest charakterystyczne dla antybiotyków beta-laktamowych.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, bezsenność, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Coombsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, piperacylina z tazobaktamem, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamkowa, zakażenie drożdżakowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Isotretinoin Aristo
Isotretinoin Aristo, dostępny w kapsułkach miękkich o dawkach 10 mg i 20 mg, zawiera izotretynoinę, silny retinoid o działaniu teratogennym, który jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i kobiet w wieku rozrodczym bez spełnienia rygorystycznych kryteriów Programu Zapobiegania Ciąży. Lek jest wskazany w ciężkich, opornych na standardowe leczenie postaciach trądziku, takich jak trądzik guzkowy lub skupiony, z ryzykiem powstawania trwałych blizn. Kobiety muszą stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji (niezależną od użytkownika) lub dwie uzupełniające się metody zależne od użytkownika przez minimum 1 miesiąc przed, w trakcie oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii. Konieczne jest wykonywanie nadzorowanych testów ciążowych o czułości minimum 25 mIU/mL przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii (optymalnie co miesiąc) oraz 1 miesiąc po zakończeniu leczenia. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii izotretynoiną, leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty w zakresie teratogenności.
antykoncepcja, bóle mięśniowo-stawowe, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężka reakcja skórna, depresja, dermabrazja, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, fosfokinaza kreatynowa, hipertrójglicerydemia, izotretynoina, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, lipidogram, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nietolerancja soczewek kontaktowych, ostre zapalenie trzustki, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, test ciążowy, trądzik ciężki, zaburzenia lękowe, zaostrzenie trądziku, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalna choroba jelit, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmiany kostne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Preparat Co-Amlessa, zawierający peryndopryl, amlodypinę (w postaci bezylanu) oraz indapamid, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu. Peryndopryl, jako inhibitor układu renina-angiotensyna-aldosteron, zmniejsza utratę potasu indukowaną przez indapamid, jednak mimo tego mechanizmu kompensacyjnego obserwuje się hipokaliemię o częstości zależnej od dawki: 2% przy 2 mg peryndoprylu + 0,625 mg indapamidu, 4% przy 4 mg + 1,25 mg oraz 6% przy 8 mg + 2,5 mg (stężenie potasu <3,4 mmol/l). Indapamid w dawce 1,5 mg powodował hipokaliemię (<3,4 mmol/l) u 10% pacjentów, a w dawce 2,5 mg u 25% pacjentów po 4-6 tygodniach leczenia. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku i widzenia (peryndopryl), hipokaliemię i reakcje nadwrażliwości skórne (indapamid), a także senność, kołatanie serca, obrzęki i zaczerwienienie skóry (amlodypina). W tabeli MedDRA sklasyfikowano liczne działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych po bardzo rzadkie, dotyczące układów krwiotwórczego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry i mięśniowo-szkieletowego.
agranulocytoza, amlodypina, astenia, dławica piersiowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, krótkowzroczność, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, peryndopryl, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysięk naczyniówkowy, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anapran 275 mg
Anapran, zawierający naproksen sodowy w dawkach 275 mg i 550 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, niestrawność, zgaga i bóle brzucha (≥1/100 do <1/10), a także zawroty głowy i bóle głowy (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują poważne powikłania, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa (≥1/10 000 do <1/1000), niewydolność nerek (≥1/10 000 do <1/1000) oraz reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy (≥1/10 000 do <1/1000). Bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania obejmują zespół Stevensa-Johnsona, martwicę naskórka, agranulocytozę, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a także incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca i nadciśnienie tętnicze (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, zwłaszcza u osób starszych, oraz na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych i hematologicznych.
agranulocytoza, choroba wrzodowa żołądka, eozynofilowe zapalenie płuc, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica naskórka, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, naproksen sodowy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Panzol
Stosowanie pantoprazolu w formie tabletek dojelitowych wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, gdzie konieczny jest regularny monitoring enzymów wątrobowych, a w przypadku ich podwyższenia leczenie należy przerwać. Objawowa odpowiedź na pantoprazol może maskować objawy nowotworu żołądka, dlatego przy wystąpieniu objawów alarmowych takich jak znaczna utrata masy ciała, nawracające wymioty, dysfagia, krwawe wymioty, niedokrwistość czy smołowate stolce, wskazane jest wykluczenie podłoża nowotworowego. Nie zaleca się łączenia pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawirem) ze względu na ryzyko zmniejszenia ich biodostępności. Długotrwała terapia może prowadzić do niedoboru witaminy B12, dlatego u pacjentów z ryzykiem lub objawami niedoboru wskazana jest kontrola poziomu kobalaminy i ewentualna suplementacja.
arytmia komorowa, Campylobacter, chromogranina A, Clostridioides difficile, cyjanokobalamina, dysfagia, enzymy wątrobowe, guz neuroendokrynny, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, krwawe wymioty, majaczenie, niedokrwistość, nietolerancja fruktozy, niewydolność wątroby, nowotwór żołądka, osteoporoza, pantoprazol, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Salmonella, skórne działanie niepożądane, smołowate stolce, tężyczka, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, utrata masy ciała, witamina B12, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Agregex 75 mg
Klopidogrel (Agregex 75 mg) jest lekiem przeciwpłytkowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, opartym na badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, w tym 12 000 leczonych przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest krwawienie, które występuje najczęściej w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3%, z podobnym odsetkiem ciężkich krwawień jak w grupie ASA 325 mg/dobę. Badania CURE, CLARITY, COMMIT i ACTIVE-A potwierdziły zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza w połączeniu z ASA, z częstością poważnych krwawień do 6,7% (klopidogrel + ASA) vs 4,3% (placebo + ASA), głównie z przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%) oraz wewnątrzczaszkowych (1,4% vs 0,8%). Intensywna terapia potrójna (ASA + klopidogrel + dipirydamol) po udarze niedokrwiennym zwiększa ryzyko krwawień (OR 2,54; 95% CI 2,05-3,16; p<0,0001) w porównaniu z monoterapią lub terapią dwulekową.
ginekomastia, hemofilia nabyta, hemostaza, incydent krwotoczny, klopidogrel, krwawienie dostawowe, krwiomocz, krwotok pozaotrzewnowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, pomostowanie tętnic wieńcowych, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar niedokrwienny mózgu, wrzód żołądka, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elestar HCT 20 mg + 5 mg + 12,5 mg
Profil bezpieczeństwa leku Elestar HCT, zawierającego olmesartan medoksomil, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 7826 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęki obwodowe (bardzo często, ≥1/10), ból głowy i zawroty głowy (bardzo często, ≥1/10). Inne często występujące objawy to hipokaliemia i hiperurykemia (często, ≥1/100 do <1/10), niedociśnienie tętnicze oraz zaczerwienienie twarzy. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak agranulocytoza, zapalenie wątroby, śródmiąższowe zapalenie płuc czy rabdomioliza (rzadko do bardzo rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nowotworów skóry związane z hydrochlorotiazydem oraz na konieczność monitorowania elektrolitów, funkcji nerek i wątroby, zwłaszcza u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby starsze, odwodnione czy z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
agranulocytoza, amlodypina, ból głowy, dna moczanowa, dyspepsja, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, parestezja, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie naczyń, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – ValproLEK 300 300 mg
Walproinian sodu w preparacie ValproLEK 300 (300 mg walproinianu sodu, w tym 200 mg walproinianu sodu i 87 mg kwasu walproinowego) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, ból w nadbrzuszu, biegunka), które zwykle ustępują po kilku dniach i można je ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas posiłku. W zakresie hematologicznym obserwuje się niedokrwistość i małopłytkowość zależną od dawki, częściej u kobiet i osób starszych, a także rzadkie, ale poważne zaburzenia, takie jak niewydolność szpiku czy agranulocytoza. Neurologicznie bardzo często występuje drżenie, a często zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe, drgawki i senność, z ryzykiem nieodwracalnych zmian przy terapii skojarzonej lub nagłym zwiększeniu dawki. Uszkodzenie wątroby jest częste, szczególnie u dzieci poniżej 3 roku życia, a hiponatremia występuje często, podczas gdy hiperamonemia i otyłość są rzadkie.
agranulocytoza, aplazja czystoczerwonokrwinkowa, ataksja, ból miesiączkowy, ból nadbrzusza, brak miesiączki, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba dziąseł, czynnik von Willebranda, drgawki, drżenie, encefalopatia, ginekomastia, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, kwas walproinowy, letarg, leukopenia, limfocytoza, łysienie, makrocytoza, małopłytkowość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, niewydolność szpiku, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omam, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie przemijające, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śpiączka, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, torbielowatość jajników, trombocytopatia, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia poznawcze, zaburzenia uczenia się, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – TamisPras DUO 6 mg + 0,4 mg
TamisPras DUO, zawierający 6 mg solifenacyny bursztynianu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków o działaniu antycholinergicznym i alfa-adrenolitycznym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są suchość w jamie ustnej (9,5%), zaparcia (3,2%), niestrawność (2,4%), zawroty głowy (1,4%), niewyraźne widzenie (1,2%), zmęczenie (1,2%) oraz zaburzenia ejakulacji, w tym wytrysk wsteczny (1,5%). Najpoważniejszym, choć rzadkim (0,3%), działaniem niepożądanym jest ostre zatrzymanie moczu. Profil bezpieczeństwa pozostaje stabilny także podczas długotrwałego stosowania do 1 roku, a działania niepożądane u pacjentów starszych (wiek 45-91 lat, średnio 65 lat) nie różnią się istotnie od tych u młodszych pacjentów. Wskazaniem do stosowania jest leczenie umiarkowanych i ciężkich objawów związanych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, obejmujących fazę napełniania i opróżniania pęcherza moczowego.
bursztynian solifenacyny, chlorowodorek tamsulosyny, choroba refluksowa przełyku, częstomocz, dysfagia, dysfonia, dysuria, działanie antycholinergiczne, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelit, niedrożność okrężnicy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, parcie naglące, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej nosa, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wytrysk wsteczny, zaburzenie rytmu serca, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie pęcherza moczowego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wiotkiej tęczówki, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Divigel 0,1% 1 mg
Lek Divigel 0,1% zawiera estradiol półwodny w dawkach 0,5 mg/0,5 g lub 1,0 mg/1,0 g żelu i wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla hormonalnej terapii zastępczej. W badaniach klinicznych fazy III obejmujących 611 kobiet oraz na podstawie doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane wystąpiły u około 76% pacjentek. Najczęściej obserwowane były reakcje w miejscu podania oraz ból piersi (>10%). W początkowym okresie terapii mogą pojawić się przejściowe objawy takie jak krwawienia śródcykliczne, plamienia, tkliwość i powiększenie piersi. Działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z systemem MedDRA, jednak częstość występowania wielu z nich pozostaje nieznana, w tym nowotworów estrogenozależnych (np. rak endometrium), reakcji nadwrażliwości, zaburzeń nastroju, bólów głowy, incydentów sercowo-naczyniowych czy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
choroba pęcherzyka żółciowego, estradiol półwodny, glikol propylenowy, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z dróg rodnych, monoterapia estrogenowa, nowotwór estrogenozależny, ostuda, plamienie, podrażnienie skóry, rak endometrium, rak piersi, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, terapia estrogenowa, terapia estrogenowo-progestagenowa, tkliwość piersi, udar mózgu, zaburzenie mikcji, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam NeuroPharma 250 mg
Levetiracetam NeuroPharma, dostępny w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg, charakteryzuje się ustalonym profilem bezpieczeństwa na podstawie badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Profil działań niepożądanych jest spójny we wszystkich grupach wiekowych, w tym u niemowląt poniżej 12 miesięcy, i obejmuje najczęściej zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne reakcje, takie jak pancytopenia, agranulocytoza, zespół DRESS, ciężkie reakcje skórne (martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona), niewydolność wątroby, zaburzenia psychiatryczne (w tym próby samobójcze) oraz rabdomiolizę z podwyższoną aktywnością fosfokinazy kreatynowej.
agranulocytoza, anafilaksja, choreoatetoza, ciężka reakcja skórna, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, tabletka powlekana, terapia przeciwpadaczkowa, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomide Orion 20 mg
Leflunomide Orion, zawierający 20 mg leflunomidu w tabletkach powlekanych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenię (liczba leukocytów > 2 x 10⁹/L) oraz rzadziej pancytopenię i agranulocytozę, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków mielotoksycznych. Często występują również podwyższenia parametrów wątrobowych (aminotransferazy, gamma-GT, fosfataza zasadowa, bilirubina), które mogą prowadzić do zapalenia wątroby, żółtaczki, a w bardzo rzadkich przypadkach do ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności i ostrej martwicy. Działania niepożądane dermatologiczne obejmują częste łagodne objawy, takie jak wysypka, świąd i suchość skóry, ale także bardzo rzadkie, zagrażające życiu reakcje, np. zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, leflunomid może indukować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (zapalenie okrężnicy, biegunka, nudności) oraz neurologiczne (parestezje, neuropatia obwodowa).
agranulocytoza, aminotransferazy, bilirubina, DRESS, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, kinaza kreatynowa, kolagenowe zapalenie okrężnicy, leflunomid, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra martwica wątroby, pancytopenia, parestezja, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie pochewek ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Accord
Atazanavir Accord, inhibitor proteazy HIV-1, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe. Nie zaleca się przekraczania dawki rytonawiru 100 mg/dobę w skojarzeniu z atazanawirem, z wyjątkiem sytuacji stosowania efawirenzu, gdzie dawkę rytonawiru można zwiększyć do 200 mg/dobę przy ścisłym monitorowaniu. Metabolizm wątrobowy atazanawiru powoduje wzrost stężenia leku u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, a bezpieczeństwo u chorych z ciężkimi schorzeniami wątroby nie jest ustalone. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C istnieje ryzyko ciężkich działań hepatotoksycznych, co wymaga regularnej obserwacji i ewentualnego przerwania terapii. Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek nie wymaga modyfikacji, jednak lek nie jest zalecany u osób poddawanych hemodializie. Atazanavir może powodować bezobjawowe wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, blok pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, cytochrom CYP3A4, hemodializa, hemofilia, hiperbilirubinemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kamica nerkowa, kamica żółciowa, martwica kości, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jirovecii, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, terapia przeciwretrowirusowa, transferaza UDP-glukuronozylowa, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1, zakażenie wirusem cytomegalii, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfacetamidum WZF 10 % HEC 100 mg/ml
Preparat Sulfacetamidum WZF 10% HEC (100 mg/ml, krople do oczu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii i monitorowania pacjenta. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje podrażnienia oka, takie jak łzawienie, pieczenie, kłucie, przekrwienie i zapalenie spojówek, a także czasowe zaburzenia widzenia i ból w okolicy oka. Objawy te mają zwykle charakter łagodny i przemijający. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk powiek, rumień wielopostaciowy, wysypka, obrzęk skóry oraz świąd, które mogą wymagać przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłanie w postaci owrzodzenia rogówki, które może mieć etiologię grzybiczą lub bakteryjną, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania preparatu i obecności mikroorganizmów opornych na sulfacetamid.
ból oka, długotrwała terapia, działanie niepożądane, etiologia grzybicza, farmakoterapia, kłucie oka, krople do oczu, łzawienie, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, obrzęk powiek, obrzęk skóry, owrzodzenie rogówki, pieczenie oka, przekrwienie spojówek, reakcja miejscowa, rumień wielopostaciowy, sulfacetamid, świąd, uszkodzenie oka, wysypka skórna, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrox 40 40 mg
Atrox 40 mg zawiera atorwastatynę (41,36 mg atorwastatyny wapniowej) i jest stosowany w terapii hiperlipidemii. Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, gdzie 5,2% przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, bóle mięśni i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3× GGN u 0,8% pacjentów) i kinazy kreatynowej (>3× GGN u 2,5%, >10× GGN u 0,4%). Rzadkie, ale poważne działania obejmują rabdomiolizę, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby oraz reakcje skórne zagrażające życiu (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka).
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, laktoza jednowodna, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon substancji czynnych
Pantoprazol – Działania niepożądane
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, jest stosowany w terapii schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego. Działania niepożądane występują u około 5% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak biegunka i ból głowy (około 1%). W przypadku formy dożylnej najczęściej obserwuje się zakrzepowe zapalenie żył w miejscu podania. Rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne obejmują agranulocytozę, małopłytkowość, leukopenię i pancytopenię. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wymagają natychmiastowej interwencji. Istotne są również zaburzenia elektrolitowe: hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia i hiponatremia, które mogą prowadzić do poważnych komplikacji klinicznych, w tym zaburzeń rytmu serca i skurczów mięśni. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa, co jest szczególnie istotne u pacjentów z czynnikami ryzyka osteoporozy.
agranulocytoza, ginekomastia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, podwyższone enzymy wątrobowe, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, zakrzepowe zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisoratio ASA 10 mg + 75 mg
Bisoratio ASA to lek zawierający bisoprolol fumaran (5 mg lub 10 mg) oraz kwas acetylosalicylowy (75 mg), którego profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty związane z selektywnym beta-adrenolitykiem, jak i działaniem kwasu acetylosalicylowego. Bisoprolol może powodować niezbyt często bradykardię, nasilenie niewydolności serca, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz niedociśnienie tętnicze, a także często uczucie ziębnięcia kończyn. Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego to często zawroty głowy i ból głowy, rzadziej omdlenia czy zaburzenia snu. W układzie oddechowym mogą wystąpić skurcze oskrzeli u pacjentów z astmą. Kwas acetylosalicylowy zwiększa ryzyko krwawień (często), w tym krwiomoczu (niezbyt często) oraz zespołu krwotocznego (rzadko). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego: zapalenie błony śluzowej żołądka, niestrawność i krwawienia, które mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, anemia z niedoboru żelaza, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, duszność, granulocytoza, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipoglikemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotoczne zapalenie naczyń, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, łuszczyca, napad astmy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność serca, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba dróg oddechowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, plamica, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nurofen Mięśnie i Stawy Forte
Podczas terapii lekiem Nurofen Mięśnie i Stawy Forte (ibuprofen) zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu krążenia. U osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca czy chorobami naczyń obwodowych i mózgowych należy zachować szczególną ostrożność. Stosowanie dawek ibuprofenu do 1200 mg/dobę nie wiąże się z istotnym wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, natomiast dawki 2400 mg/dobę mogą zwiększać ryzyko zawału mięśnia sercowego i udaru. Ibuprofen może powodować zatrzymanie płynów, nadciśnienie, obrzęki, a także nasilać niewydolność nerek i zaburzenia czynności wątroby, szczególnie u pacjentów z istniejącymi schorzeniami. U młodzieży 12-18 lat z odwodnieniem ryzyko nefropatii jest podwyższone.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, cyklooksygenaza, hiperlipidemia, kortykosteroid, krwawienie, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie, owulacja, perforacja, perforacja przewodu pokarmowego, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, synteza prostaglandyn, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Bromoheksyna – Działania niepożądane
Bromoheksyna, stosowana jako mukolityk i lek wykrztuśny w terapii mokrego kaszlu, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych obejmujących układy immunologiczny, nerwowy, naczyniowy, oddechowy, pokarmowy oraz skórę. Reakcje nadwrażliwości, choć rzadkie, mogą przybierać formę ciężkich anafilaksji i obrzęku naczynioruchowego, stanowiąc bezpośrednie zagrożenie życia. Objawy neurologiczne, takie jak ból głowy, zawroty głowy i senność, mogą wpływać na zdolność pacjenta do wykonywania codziennych czynności. Wśród działań niepożądanych układu pokarmowego najczęściej występują nudności, wymioty, biegunka i ból w nadbrzuszu (częstość niezbyt często, tj. ≥1/1000 do <1/100). Skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą i przewlekłymi obturacyjnymi chorobami płuc, wymaga ostrożności przy podawaniu bromoheksyny, zwłaszcza drogą inhalacyjną. Ponadto, bromoheksyna może powodować przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (częstość nieznana), co wymaga monitorowania funkcji wątroby u pacjentów z chorobami wątroby.
aminotransferaza, astma oskrzelowa, bromoheksyna, choroba obturacyjna dróg oddechowych, choroba wrzodowa żołądka, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, działanie mukolityczne, lek wykrztuśny, mokry kaszel, nadreaktywność oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, podwyższone enzymy wątrobowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, terminologia MedDRA, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Arilin Rapid 1000 mg
Arilin Rapid 1000 mg to globulki dopochwowe zawierające metronidazol w dawce 1000 mg, z biodostępnością systemową około 20% po podaniu dopochwowym, co skutkuje rzadszym występowaniem działań niepożądanych w porównaniu do terapii ogólnoustrojowej. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia żołądka i jelit (uczucie metalicznego smaku, nudności, wymioty, biegunka), utratę apetytu oraz ciemne zabarwienie moczu, które jest klinicznie nieistotne. Niezbyt często występują leukopenia, granulocytopenia, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne i neurologiczne, a także zaburzenia czynności wątroby i skóry. Bardzo rzadko notowano agranulocytozę, trombocytopenię, ciężkie reakcje alergiczne, rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz bóle stawów.
agranulocytoza, ataksja, drgawki, dyzuria, encefalopatia, fosfatydylocholina, globulka dopochwowa, gorączka polekowa, hepatotoksyczność, kandydoza, leukopenia, metronidazol, neuropatia obwodowa, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, oczopląs, ostra niewydolność wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół Cockayne’a, zespół Lyella, zespół móżdżkowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bioracef 500 mg
Bioracef, zawierający cefuroksym aksetyl w dawkach 125 mg, 250 mg i 500 mg, jest cefalosporynowym antybiotykiem o określonym profilu bezpieczeństwa, który lekarze powinni znać przed przepisaniem. Najczęstsze działania niepożądane obejmują nadmierny wzrost Candida (często), eozynofilię (często), bóle i zawroty głowy (często), zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty (często), a także przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (często). Rzadziej obserwuje się małopłytkowość (rzadko), leukopenię i niedokrwistość hemolityczną (bardzo rzadko). Działania niepożądane są klasyfikowane według układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej ze względu na brak danych z badań kontrolowanych placebo.
anafilaksja, biegunka, cefalosporyna, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hepatitis, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, próba krzyżowa krwi, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Storvas CRT 80 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Storvas CRT, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA, z 5,2% pacjentów przerywających terapię z powodu działań niepożądanych w badaniach klinicznych (n=16 066, mediana leczenia 53 tygodnie). Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego, w tym bóle mięśni, stawów i kończyn (często), a także rzadkie, ale poważne powikłania takie jak rabdomioliza i miopatia. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) >3 razy GGN wystąpiło u 2,5% pacjentów, a >10 razy GGN u 0,4%, co wymaga monitorowania w kierunku potencjalnego uszkodzenia mięśni. Ponadto, 0,8% pacjentów doświadczyło podwyższenia aminotransferaz w surowicy >3 razy GGN, zwykle przemijającego i zależnego od dawki, choć bardzo rzadko może dojść do niewydolności wątroby. Zalecane jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, szczególnie u pacjentów z istniejącymi schorzeniami hepatologicznymi.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, badanie czynności wątroby, cholestaza, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie mięśni, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego – Działania niepożądane
Immunoterapia swoista z użyciem wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego, takich jak produkt Actair zawierający standaryzowane ekstrakty Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 3007 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha, które mają charakter łagodny do umiarkowanego i najczęściej ustępują w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. W badaniu u 1583 dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa stosujących dawkę 300 IR, działania niepożądane zgłosiło 57% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), obejmując m.in. zapalenia błon śluzowych, zaburzenia smaku, świąd oczu i uszu, podrażnienie gardła, obrzęk jamy ustnej oraz reakcje skórne i ogólne.
alergia sezonowa, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, choroba refluksowa żołądka i przełyku, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, duszność, dysfagia, dysfonia, dyskomfort krtaniowy, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipestezja, immunoterapia swoista, kandydoza jamy ustnej, martwicze zapalenie jelit, obrzęk gardła, obrzęk jamy ustnej, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oczu, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, parestezja, parestezja wewnątrznosowa, podrażnienie gardła, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan lękowy, świąd jamy ustnej, świąd ucha, świszczący oddech, szum uszny, tachykardia, wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zaburzenie smaku, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zespół alergii jamy ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apenal 250 mg
Lek Apenal, zawierający paracetamol w dawkach 250 mg lub 500 mg w postaci czopków, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, głównie dotyczące skóry i tkanki podskórnej, układu krwiotwórczego oraz narządów wewnętrznych, zwłaszcza wątroby i nerek. Do rzadkich działań należą świąd, pokrzywka, wysypka, rumień oraz obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1 000). Bardzo rzadkie reakcje (<1/10 000) obejmują trombocytopenię z plamicą trombocytopeniczną, upośledzenie czynności wątroby i nerek oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku i hospitalizacji.
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, enzym wątrobowy, filtracja kłębuszkowa, hepatotoksyczność, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, plamica trombocytopeniczna, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, retencja wody i elektrolitów, rumień, rumień wielopostaciowy, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, tkanka podskórna, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, układ chłonny, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji hepatocytów, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Aurovitas
Ibuprofen wymaga ostrożnego stosowania i monitorowania, zwłaszcza przy długotrwałej terapii lub dawkach do 2400 mg/dobę. Lekarz powinien rozważyć stosunek korzyści do ryzyka u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, chorobami przewodu pokarmowego, niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami nerek i wątroby oraz chorobami alergicznymi. Istotne jest unikanie stosowania ibuprofenu w I i II trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią. Ryzyko powikłań przewodu pokarmowego, takich jak krwawienie, owrzodzenie czy perforacja, wzrasta przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę, współistnieniu chorób przewodu pokarmowego, podeszłym wieku oraz jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, kortykosteroidów i innych NLPZ. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy czas oraz rozważenie terapii ochronnej inhibitorami pompy protonowej lub mizoprostolem u pacjentów wysokiego ryzyka.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kortykosteroidy doustne, krwiomocz, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba dróg oddechowych, ostra przerywana porfiria, ostra uogólniona osutka krostkowa, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematopoezy, zaburzenia krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibandronic Acid Aurovitas 150 mg
Kwas ibandronowy w dawce 150 mg raz na miesiąc lub 2,5 mg raz na dobę, stosowany w leczeniu osteoporozy u kobiet po menopauzie, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w badaniach klinicznych na 1251 pacjentkach. Częstość działań niepożądanych wynosiła odpowiednio 22,7% po roku i 25,0% po dwóch latach terapii. Najczęściej obserwowanymi objawami są bóle stawów oraz objawy grypopodobne, które mają charakter przejściowy i łagodny do umiarkowanego. Do poważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, atypowe złamania kości udowej, martwica kości szczęki i/lub żuchwy (ONJ), zapalenie gałki ocznej oraz podrażnienie przewodu pokarmowego manifestujące się m.in. zapaleniem przełyku, refluksem czy owrzodzeniami. Działania te wymagają szczególnej uwagi i odpowiedniego monitorowania pacjentek podczas terapii.
atypowe złamanie kości udowej, bisfosfoniany, ból mięśniowo-szkieletowy, ból stawów, dyspepsja, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas ibandronowy, martwica kości szczęki, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza pomenopauzalna, owrzodzenie przełyku, pęcherzowe zapalenie skóry, perforacja przewodu pokarmowego, podrażnienie przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie gałki ocznej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie przełyku, zapalenie twardówki, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie podkrętarzowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibandronat Polpharma 150 mg
Kwas ibandronowy w dawce 150 mg raz na miesiąc, stosowany w leczeniu osteoporozy, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący zarówno często występujące, jak i rzadkie, ale poważne działania niepożądane. Najczęstsze objawy to bóle stawów oraz symptomy grypopodobne, takie jak bóle mięśni, gorączka, dreszcze, nudności i utrata apetytu, które zwykle pojawiają się po pierwszej dawce i mają charakter przejściowy, łagodny do umiarkowanego. W badaniach klinicznych, obejmujących 1251 pacjentów przyjmujących 2,5 mg dziennie oraz grupę kobiet po menopauzie przyjmujących 150 mg miesięcznie, odsetek działań niepożądanych wynosił odpowiednio 22,7% po roku i 25,0% po dwóch latach, z niewielką liczbą przypadków prowadzących do przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zapalenie błony śluzowej przełyku, żołądka, refluks czy dyspepsja, które występowały z podobną częstością w obu schematach dawkowania.
astma oskrzelowa, atypowe złamanie kości udowej, bisfosfonian, ból mięśni, ból stawów, dysfagia, dyspepsja, kwas ibandronowy, martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego, martwica kości szczęki, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pęcherzowe zapalenie skóry, podrażnienie przewodu pokarmowego, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie gałki ocznej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie twardówki, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie podkrętarzowe, złamanie zmęczeniowe, zwężenie przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Camlocor 16 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Camlocor łączy kandesartan cyleksetyl i amlodypinę, jednak nie przeprowadzono odrębnych badań klinicznych dla tej kombinacji, a profil bezpieczeństwa opiera się na danych dotyczących monoterapii obu substancji. Kandesartan wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi głównie łagodnymi i przemijającymi, takimi jak zawroty głowy, ból głowy i infekcje dróg oddechowych. Amlodypina natomiast najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, obrzęki i nudności. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zawał serca (<1/10 000), zaburzenia rytmu serca (≥1/1 000 do <1/100), niedociśnienie (≥1/1 000 do <1/100), leukopenię, neutropenię, agranulocytozę (bardzo rzadko), zapalenie wątroby i trzustki (bardzo rzadko), a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka.
agranulocytoza, amlodypina, diplopia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, kandesartan cyleksetylu, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, rumień wielopostaciowy, szum uszny, tachykardia komorowa, toksyczna martwica naskórka, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie widzenia, zakażenie układu oddechowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Spedifen 400
Ibuprofen, stosowany w dawce do 2400 mg/dobę, może negatywnie wpływać na płodność kobiet, dlatego nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę. W przypadku trudności z zajściem w ciążę lub diagnostyki niepłodności, wskazane jest rozważenie odstawienia leku. Ibuprofen może maskować objawy infekcji, co może opóźniać właściwe leczenie, szczególnie w pozaszpitalnym bakteryjnym zapaleniu płuc i powikłaniach ospy wietrznej. Istotne jest monitorowanie przebiegu infekcji oraz konsultacja lekarska przy utrzymujących się lub nasilających objawach. Ponadto, stosowanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem ciężkich skórnych reakcji niepożądanych (SCAR), takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy zespół DRESS, które mogą wystąpić w pierwszym miesiącu terapii i zagrażać życiu. W przypadku pojawienia się objawów SCAR konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie alternatywnego leczenia.
astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działania niepożądane, ibuprofen, inhibitor pompy protonowej, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowa reakcja z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Adamed 25 mg
Hydroksyzyna w dawce do 50 mg/dobę, stosowana w formie tabletek powlekanych, wykazuje działania niepożądane wynikające z hamującego, paradoksalnie pobudzającego oraz przeciwcholinergicznego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, a także z reakcji nadwrażliwości. W badaniach klinicznych na 735 pacjentach częstość występowania najczęstszych działań niepożądanych była następująca: senność (13,74% vs 2,70% placebo), ból głowy (1,63% vs 1,90%), zmęczenie (1,36% vs 0,63%) oraz suchość w jamie ustnej (1,22% vs 0,63%). Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano szeroki zakres działań niepożądanych o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), obejmujących m.in. trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, omamy), neurologiczne (sedacja, zawroty głowy, drgawki), okulistyczne, kardiologiczne (w tym rzadkie przypadki zatrzymania akcji serca, migotania komór, torsade de pointes), naczyniowe, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, skórne oraz zaburzenia nerek i układu moczowego.
chlorowodorek hydroksyzyny, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, osutka krostkowa, pemfigoid, polimorficzny częstoskurcz komorowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zaburzenie akomodacji, zapalenie wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – AzitroLEK 250 250 mg
AzitroLEK 250 zawiera azytromycynę w dawce 250 mg, będącą antybiotykiem makrolidowym, stosowanym w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (bardzo często), wymioty, ból brzucha i nudności (często). W badaniach diagnostycznych często stwierdza się zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie eozynofilów, bazofilów, monocytów i neutrofilów oraz obniżenie stężenia wodorowęglanów we krwi. Do poważnych działań niepożądanych należą ciężkie reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), hepatotoksyczność (niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, rumień wielopostaciowy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, tachykardia komorowa, wydłużenie QT), nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, Clostridioides difficile, drożdżyca, eozynofilia, głuchota, hepatotoksyczność, jadłowstręt, leukopenia, limfocyty, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nieżyt żołądka i jelit, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zakażenie grzybicze, zapalenie gardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Furaginum Hasco 50 mg/5 ml
Furaginum Hasco (zawiesina doustna 50 mg/5 ml) zawiera furazydynę, pochodną nitrofuranu, która może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych. Do najpoważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy (rzadko), a także zaburzenia hematologiczne, w tym methemoglobinemia i niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (częstość nieznana). Neurologiczne działania niepożądane obejmują ból głowy (często) oraz zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia i neuropatię obwodową (częstość nieznana), z tą ostatnią mającą potencjał do ostrego lub nieodwracalnego przebiegu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, niedokrwistością, cukrzycą, zaburzeniami elektrolitowymi lub niedoborem witaminy B.
anafilaksja, Clostridioides difficile, drobnoustroje oporne, działanie niepożądane, furazydyna, grzyby Candida, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pałeczki Pseudomonas, pochodna nitrofuranu, polekowe zapalenie wątroby, reakcja astmatyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sinica, śródmiąższowe zapalenie płuc, wysypka, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Letrozol – Działania niepożądane
Letrozol, stosowany w leczeniu raka piersi, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z częstością występowania do 80% w leczeniu uzupełniającym. Najczęstsze objawy to uderzenia gorąca, hipercholesterolemia, bóle stawowe, zmęczenie, nasilone pocenie się i nudności, wynikające głównie z farmakologicznego pozbawienia estrogenów. Szczególnie istotne są działania niepożądane dotyczące układu kostnego, takie jak osteoporoza i złamania kości (10,2% vs. 7,2% złamań podczas leczenia w porównaniu z tamoksyfenem; 14,7% vs. 11,4% w długoterminowej obserwacji), oraz układu sercowo-naczyniowego, w tym udary mózgu i zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, które w przedłużonym leczeniu uzupełniającym występowały istotnie częściej niż w grupie placebo (np. udar 1,5% vs. 0,8%, zakrzepica 0,9% vs. 0,3%). Mediana czasu terapii wynosiła 5 lat dla letrozolu i 3 lata dla placebo lub tamoksyfenu.
ból stawowy, duszność, dyspepsja, działanie niepożądane, gęstość mineralna kości, hipercholesterolemia, hiperplazja endometrium, jadłowstręt, krwawienie z pochwy, leukopenia, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, parestezja, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, udar mózgu, udar niedokrwienny mózgu, uderzenie gorąca, zaćma, zakażenie układu moczowego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie mózgowo-naczyniowe, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zerwanie ścięgna, zespół cieśni nadgarstka, złamanie kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Afenix 5 mg
Bursztynian solifenacyny, substancja czynna leku Afenix, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z jego cholinolitycznego mechanizmu działania, blokującego receptory muskarynowe. Najczęściej obserwowanym efektem jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg/dobę oraz u 22% przy dawce 10 mg/dobę, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Objawy te mają zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i rzadko prowadzą do przerwania terapii. Inne działania niepożądane o różnej częstości występowania obejmują m.in. zapalenie pęcherza moczowego, zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie u ≥1/100 do <1/10 pacjentów), zaparcia, nudności, suchość w gardle oraz rzadziej występujące reakcje alergiczne, zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes, migotanie przedsionków, wydłużenie QT), a także objawy neurologiczne takie jak omamy, splątanie czy majaczenie. Występują również zaburzenia czynności wątroby i reakcje skórne, które wymagają monitorowania.
bursztynian solifenacyny, dysfonia, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, hiperkaliemia, jaskra, kołatanie serca, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelit, niedrożność okrężnicy, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśni, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, receptor muskarynowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, splątanie, suchość jamy ustnej, tachykardia, torsade de pointes, trudności w oddawaniu moczu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie układu moczowego, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zaparcie, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asbima 5 mg + 160 mg
Produkt leczniczy Asbima, zawierający amlodypinę i walsartan, był oceniany w pięciu badaniach klinicznych na ponad 5000 pacjentach, z czego 2613 otrzymywało kombinację obu substancji. Profil bezpieczeństwa wykazuje, że najczęstsze działania niepożądane to zapalenie części nosowej gardła, grypa, nadwrażliwość, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne oraz obrzęki obwodowe (częstość 5,1%), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występują rzadziej niż przy monoterapii. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości.
amlodypina i walsartan, ból głowy, choroba posurowicza, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, rumień wielopostaciowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 25 mg
Telmisartan HCT EGIS to lek łączący telmisartan, antagonista receptora angiotensyny II, z hydrochlorotiazydem, diuretykiem tiazydowym. Profil bezpieczeństwa tego preparatu obejmuje najczęściej występujące działania niepożądane, takie jak zawroty głowy (częstość ≥1/100 do <1/10), oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje, np. ciężki obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000). Częstość występowania działań niepożądanych nie zależy od dawki (40 mg + 12,5 mg, 80 mg + 12,5 mg, 80 mg + 25 mg), płci, wieku ani rasy pacjentów. Wśród innych istotnych działań niepożądanych wymienia się hipokaliemię (≥1/1000 do <1/100), hiponatremię, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz reakcje skórne, takie jak pokrzywka i rumień. Działania te zostały sklasyfikowane zgodnie z konwencją częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, bradykardia, diuretyk tiazydowy, dyspepsja, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra jaskra z zamkniętym kątem, parestezja, posocznica, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa