Działania niepożądane leku ValproLEK 300

ValproLEK 300 zawiera 200 mg walproinianu sodu i 87 mg kwasu walproinowego, co odpowiada 300 mg walproinianu sodu. Na początku leczenia często występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, ból żołądka i biegunka, które zazwyczaj ustępują po kilku dniach bez konieczności przerywania terapii. Tych objawów można zazwyczaj uniknąć, przyjmując lek podczas lub po posiłku.¹

Klasyfikacja częstości działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały skategoryzowane według częstości występowania w następujący sposób:²

• bardzo często (≥1/10)
• często (≥1/100 do <1/10)
• niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
• bardzo rzadko (<1/10 000)
• częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowe działania niepożądane

Zaburzenia układu krwiotwórczego

Wpływ walproinianu na układ krwiotwórczy może objawiać się w postaci niedokrwistości i małopłytkowości, która jest zależna od dawki i występuje częściej u kobiet oraz osób w podeszłym wieku. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak niewydolność szpiku, agranulocytoza czy aplazja czystoczerwonokrwinkowa.³

Obserwuje się również zaburzenia krzepnięcia krwi, w tym wydłużony czas krwawienia na skutek zaburzonej agregacji płytek i/lub trombocytopatii w wyniku niedoboru czynnika VIII/von Willebranda.⁴

Zaburzenia neurologiczne

Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony układu nerwowego należy drżenie (występujące bardzo często). Często obserwuje się zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe (które mogą być nieodwracalne), drgawki, senność, osłupienie, zaburzenia pamięci, ból głowy i oczopląs.⁵

Niezbyt często występują: letarg, śpiączka, encefalopatia, nasilenie drgawek, przemijające objawy parkinsonizmu, ataksja i parestezje. Rzadko może dojść do przemijającego otępienia związanego z odwracalną atrofią mózgu oraz zaburzeń poznawczych.⁶

Należy zwrócić uwagę, że niektóre z tych objawów, szczególnie letarg, śpiączka i encefalopatia, mogą niezbyt często prowadzić do chwilowej śpiączki. Większość opisywanych przypadków występowała w trakcie leczenia skojarzonego (zwłaszcza z fenobarbitalem lub topiramatem) lub po nagłym zwiększeniu dawki produktu.⁷

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Nudności występują bardzo często, natomiast często obserwowane są: ból w nadbrzuszu, biegunka, wymioty, choroba dziąseł (głównie rozrost dziąseł) oraz zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Niezbyt często dochodzi do zapalenia trzustki, które czasami może zakończyć się zgonem.⁸

Wymienione objawy żołądkowo-jelitowe zwykle są przemijające i występują głównie na początku leczenia.⁹

Zaburzenia wątroby

Często może dochodzić do uszkodzenia wątroby, co stanowi poważne ryzyko, szczególnie dla niemowląt i małych dzieci poniżej 3 roku życia. Ryzyko to zmniejsza się wraz z wiekiem.¹⁰

Zaburzenia metaboliczne

Często występuje hiponatremia, a rzadko hiperamonemia i otyłość. Hiperamonemia może występować bez objawów zaburzeń czynności wątroby, w takim przypadku nie jest konieczne przerwanie leczenia. Zgłaszano również hiperamonemię z objawami neurologicznymi, wtedy należy rozważyć dalsze badania.¹¹

Zaburzenia psychiczne

Często występują: stan splątania, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi i omamy. Rzadziej obserwowane są nieprawidłowe zachowanie, nadmierna aktywność psychoruchowa i zaburzenia uczenia się. Te objawy występują zwłaszcza u dzieci.¹²

Zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość psychoruchowa i zaburzenia uczenia się są głównie obserwowane u dzieci i młodzieży.¹³

Zaburzenia skórne

Często występuje łysienie oraz zaburzenia w obrębie paznokci i łożyska paznokci. Niezbyt często obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, wysypkę i zaburzenia dotyczące włosów (w tym nieprawidłowa struktura włosów, zmiana ich koloru, nieprawidłowy wzrost włosów).¹⁴

Rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak polekowy odczyn z eozynofilią i objawami układowymi (zespół DRESS), rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.¹⁵

Zaburzenia układu rozrodczego

Często obserwuje się bóle miesiączkowe i nieregularne miesiączkowanie. Niezbyt często występuje brak miesiączki. Rzadko może dojść do niepłodności mężczyzn i torbielowatości jajników. Bardzo rzadko obserwuje się ginekomastię.¹⁶

Niezbyt często może wystąpić zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) oraz hiperandrogenizm (hirsutyzm, wirylizm, trądzik, łysienie typu męskiego i/lub zwiększone stężenie androgenów).¹⁷

Wpływ na kości

Istnieją doniesienia o występowaniu zmniejszonej gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy i złamań u pacjentów długotrwale leczonych walproinianem sodu. Mechanizm wpływu walproinianu sodu na metabolizm kości nie jest znany.¹⁸

Ryzyko dla dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa stosowania walproinianu u dzieci i młodzieży jest porównywalny z profilem bezpieczeństwa u dorosłych, ale niektóre działania niepożądane są cięższe lub są obserwowane głównie w tej grupie wiekowej.¹⁹

Istnieje szczególne ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza w wieku poniżej 3 lat. Małe dzieci są również szczególnie narażone na zapalenie trzustki. Ryzyka te zmniejszają się wraz z wiekiem.²⁰

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301/faks: + 48 22 49 21 309/strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²¹