Działania niepożądane leku Bisoratio ASA

Bisoratio ASA to produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne: bisoprololu fumaran (5 mg lub 10 mg) oraz kwas acetylosalicylowy (75 mg). Każda z tych substancji charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych działań niepożądanych, ich nasilenia oraz częstotliwości występowania.^{1}

Klasyfikacja częstości działań niepożądanych

W opisie działań niepożądanych zastosowano następującą klasyfikację częstości ich występowania:^{2}

• Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane bisoprololu

Bisoprolol jako selektywny beta-adrenolityk może powodować szereg działań niepożądanych związanych z jego mechanizmem działania farmakologicznego.^{3}

Układ sercowo-naczyniowy

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy jest jednym z kluczowych aspektów działania bisoprololu, co może prowadzić do następujących działań niepożądanych:

• Niezbyt często: bradykardia (zwolnienie rytmu serca), nasilenie istniejącej niewydolności serca, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego^{4}
• Niezbyt często: niedociśnienie tętnicze^{5}
• Często: uczucie ziębnięcia lub drętwienia kończyn^{6}

Układ nerwowy i psychika

Bisoprolol może wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, powodując:

• Często: zawroty głowy, ból głowy (objawy te występują zwykle na początku leczenia, są łagodne i zazwyczaj ustępują w ciągu 1-2 tygodni)^{7}
• Rzadko: omdlenie^{8}
• Niezbyt często: zaburzenia snu, depresja^{9}
• Rzadko: koszmary senne, omamy^{10}

Układ oddechowy

Ze względu na mechanizm działania betaadrenolityków, mogą wystąpić następujące zaburzenia układu oddechowego:

• Niezbyt często: skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub obturacyjną chorobą dróg oddechowych w wywiadzie^{11}
• Rzadko: alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa^{12}

Układ pokarmowy

Często: dolegliwości żołądkowo-jelitowe takie jak: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia^{13}

Układ moczowo-płciowy

Rzadko: zaburzenia potencji^{14}

Skóra i układ mięśniowo-szkieletowy

• Rzadko: reakcje nadwrażliwości (takie jak: świąd, zaczerwienienie, wysypka)^{15}
• Bardzo rzadko: beta-adrenolityki mogą wywoływać lub nasilać objawy łuszczycy, lub wywoływać wysypkę łuszczycopodobną, łysienie^{16}
• Niezbyt często: osłabienie mięśni, skurcze mięśni^{17}

Pozostałe zaburzenia

• Często: uczucie zmęczenia (objaw ten występuje zwykle na początku leczenia, jest łagodny i zazwyczaj ustępuje w ciągu 1-2 tygodni)^{18}
• Niezbyt często: osłabienie^{19}
• Rzadko: zaburzenia słuchu^{20}
• Rzadko: zmniejszenie wydzielania łez (należy to uwzględnić w przypadku pacjenta stosującego soczewki kontaktowe)^{21}
• Rzadko: zapalenie wątroby^{22}
• Rzadko: zwiększenie stężenia triglicerydów, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT)^{23}

Działania niepożądane kwasu acetylosalicylowego

Działania niepożądane kwasu acetylosalicylowego są często zależne od zastosowanej dawki i wynikają z jego mechanizmu działania farmakologicznego. Większość z nich dotyczy przewodu pokarmowego. U pacjentów z rozpoznanymi alergiami lub astmą występuje zwiększone ryzyko reakcji nadwrażliwości. Może także rozwinąć się nadwrażliwość krzyżowa z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.^{24}

Zaburzenia krzepnięcia i układu krwiotwórczego

Kwas acetylosalicylowy wpływa na proces krzepnięcia krwi, co może prowadzić do:

• Często: zwiększona skłonność do krwawień^{25}
• Niezbyt często: krew w moczu^{26}
• Rzadko: zespół krwotoczny (krwawienie z nosa, krwawienie dziąseł, krwawe wymioty i utrata krwi z kałem, itp.), trombocytopenia, granulocytoza, niedokrwistość aplastyczna^{27}
• Częstość nieznana: przypadki krwawień z przedłużonym czasem krwawienia jak krwawienie z nosa, krwawienie z dziąseł, bardziej obfita menstruacja. Objawy mogą się utrzymywać przez okres 4-8 dni po przerwaniu podawania kwasu acetylosalicylowego. W wyniku tego może zwiększyć się ryzyko krwawienia podczas zabiegu chirurgicznego. Istniejące krwawienie (krwawe wymioty, smoliste stolce) lub utajone krwawienie z przewodu pokarmowego, może prowadzić do anemii z niedoboru żelaza (częstsze po większych dawkach)^{28}

Zaburzenia żołądka i jelit

Przewód pokarmowy jest miejscem, gdzie najczęściej występują działania niepożądane kwasu acetylosalicylowego:

• Często: zapalenie błony śluzowej żołądka, niestrawność, łagodne do umiarkowanego krwawienie z przewodu pokarmowego. Długotrwałe lub powtarzające się krwawienie może prowadzić do niedokrwistości^{29}
• Rzadko: silne krwawienia z przewodu pokarmowego, nudności i wymioty^{30}
• Częstość nieznana: owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy i perforacja, biegunka^{31}

Zaburzenia układu oddechowego i narządów zmysłów

• Niezbyt często: nieżyt nosa, duszność^{32}
• Rzadko: skurcz oskrzeli, napady astmy^{33}
• Częstość nieznana: osłabienie słuchu, szumy uszne^{34}

Zaburzenia układu nerwowego

• Rzadko: krwotok wewnątrzczaszkowy, zawroty głowy^{35}
• Częstość nieznana: zawroty głowy pochodzenia błędnikowego (vertigo), ból głowy^{36}

Zaburzenia skóry

• Niezbyt często: pokrzywka^{37}
• Rzadko: zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, plamica, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy^{38}

Zaburzenia układu immunologicznego

• Rzadko: reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk alergiczny, reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs^{39}
• Bardzo rzadko: nasilenie objawów alergii pokarmowej^{40}

Pozostałe zaburzenia kwasu acetylosalicylowego

• Bardzo rzadko: hipoglikemia^{41}
• Częstość nieznana: hiperurykemia^{42}
• Rzadko: krwawienie miesiączkowe^{43}
• Rzadko: krwotoczne zapalenie naczyń^{44}
• Bardzo rzadko: zaburzenia czynności wątroby^{45}
• Częstość nieznana: ostra niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek, dekompensacją serca, zespołem nerczycowym lub stosujących jednocześnie leki moczopędne. Zatrzymanie wody i soli^{46}

Tabela działań niepożądanych

Szczególne uwagi dotyczące obserwowanych działań niepożądanych

Objawy związane z układem sercowo-naczyniowym

W przypadku bisoprololu objawy takie jak zawroty głowy, ból głowy oraz uczucie zmęczenia występują zwykle na początku leczenia, są łagodne i zazwyczaj ustępują w ciągu 1-2 tygodni.^{47} W przypadku wystąpienia bradykardii, nasilenia niewydolności serca lub zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego należy rozważyć modyfikację dawki lub przerwanie leczenia.

Objawy związane z układem pokarmowym

Krwawienia z przewodu pokarmowego spowodowane kwasem acetylosalicylowym mogą być utajone lub jawne. Długotrwałe lub powtarzające się krwawienie może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, zwłaszcza przy stosowaniu większych dawek.^{48} W przypadku wystąpienia silnego krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy oraz ryzyka perforacji, należy natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.

Reakcje nadwrażliwości

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy, zwłaszcza u pacjentów z rozpoznanymi alergiami lub astmą, u których występuje zwiększone ryzyko takich reakcji.^{49} Ciężkie reakcje nadwrażliwości mogą obejmować obrzęk naczynioruchowy, obrzęk alergiczny, a w skrajnych przypadkach reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl^{50}