Wpływ bisoprololu z kwasem acetylosalicylowym na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Bisoratio ASA, zawierający bisoprololu fumaran (5 mg lub 10 mg) oraz kwas acetylosalicylowy (75 mg), nie jest zalecany do stosowania podczas ciąży, chyba że istnieją bezwzględne wskazania medyczne do jego zastosowania. Lekarze powinni dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią.¹

Stosowanie w ciąży

Brak jest specyficznych danych klinicznych dotyczących stosowania produktu złożonego Bisoratio ASA u kobiet ciężarnych. Pacjentki planujące ciążę lub będące w ciąży powinny zostać poinformowane o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem tego leku.²

Ryzyko związane z bisoprololem

Bisoprolol, jako lek beta-adrenolityczny, wykazuje działania farmakologiczne, które mogą mieć niekorzystny wpływ na przebieg ciąży, rozwój płodu oraz stan noworodka. Należy poinformować pacjentkę, że leki z tej grupy powodują zmniejszenie przepływu łożyskowego, co może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:³

• Zahamowanie wzrostu płodu
• Ryzyko śmierci wewnątrzmacicznej
• Zwiększone ryzyko poronienia
• Możliwość przedwczesnego porodu

U płodu i noworodka mogą wystąpić specyficzne działania niepożądane, przede wszystkim hipoglikemia oraz bradykardia. W przypadku konieczności stosowania beta-adrenolityków w ciąży, preferowane są selektywne beta-1-adrenolityki, do których należy bisoprolol.⁴

Jeżeli terapia bisoprololem jest niezbędna, należy poinformować pacjentkę o konieczności regularnego monitorowania przepływu łożyskowego oraz oceny wzrostu płodu. W przypadku stwierdzenia niekorzystnego wpływu na ciążę lub rozwój płodu, lekarz powinien rozważyć modyfikację leczenia. Noworodki matek przyjmujących bisoprolol wymagają szczególnie wnikliwej obserwacji, zwłaszcza w pierwszych 3 dobach życia, ze względu na możliwość występowania hipoglikemii i bradykardii.⁵

Ryzyko związane z kwasem acetylosalicylowym

Kwas acetylosalicylowy (ASA) jako inhibitor syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ na ciążę oraz rozwój zarodka i płodu. Obserwacje epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko specyficznych powikłań w przypadku stosowania inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży:⁶

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Podwyższone ryzyko występowania wad wrodzonych serca
• Większa częstość wytrzewień wrodzonych

Całkowite ryzyko wystąpienia wrodzonych wad sercowo-naczyniowych wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5% u kobiet stosujących te leki. Warto podkreślić, że ryzyko to zwiększa się wraz z dawką i długością okresu terapii.⁷

W badaniach na zwierzętach wykazano, że inhibitory syntezy prostaglandyn zwiększają ryzyko obumarcia zapłodnionego jaja w okresie przed i po implantacji oraz obumarcia zarodka lub płodu. Dodatkowo, u zwierząt, którym podawano te związki w okresie organogenezy, obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, w tym sercowo-naczyniowych.⁸

Zalecenia dla poszczególnych trymestrów ciąży

I i II trymestr ciąży: Kwas acetylosalicylowy nie powinien być stosowany w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku stosowania u kobiet planujących ciążę lub będących w I lub II trymestrze ciąży należy stosować jak najmniejszą dawkę przez jak najkrótszy czas.⁹

III trymestr ciąży: W trzecim trymestrze wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym kwas acetylosalicylowy, mogą powodować następujące zagrożenia dla płodu:¹⁰

• Działania toksyczne na układ krążenia i oddechowy (włącznie z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym)
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do niewydolności nerek i małowodzia

Pod koniec ciąży inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować dodatkowe zagrożenia dla matki i noworodka:¹¹

• Wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do opóźnienia porodu lub przedłużenia akcji porodowej

Z uwagi na powyższe zagrożenia, kwas acetylosalicylowy w dawkach 100 mg/dobę lub większych jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.¹²

Laktacja (karmienie piersią)

Nie ma wystarczających danych dotyczących przenikania bisoprololu do mleka kobiecego. Wiadomo natomiast, że salicylany i ich metabolity przenikają do mleka ludzkiego, choć w niewielkich ilościach. Z tego względu nie zaleca się karmienia piersią w trakcie stosowania produktu Bisoratio ASA.¹³

Wpływ na płodność

Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących potencjalnego wpływu produktu leczniczego Bisoratio ASA na płodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Lekarz powinien poinformować pacjentów w wieku rozrodczym o braku takich danych.¹⁴

Informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce

Lekarz powinien dokładnie poinformować kobietę w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią o wszystkich potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem produktu Bisoratio ASA:

1. Produkt Bisoratio ASA nie jest zalecany do stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią, chyba że występują bezwzględne wskazania medyczne.
2. Bisoprolol może powodować zmniejszenie przepływu łożyskowego i związane z tym powikłania, dlatego w przypadku jego stosowania konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu płodu.
3. Kwas acetylosalicylowy zwiększa ryzyko wad wrodzonych i innych powikłań ciąży, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i większych dawkach.
4. W trzecim trymestrze ciąży kwas acetylosalicylowy w dawkach 100 mg/dobę lub większych jest przeciwwskazany.
5. Noworodek matki przyjmującej bisoprolol wymaga szczególnej obserwacji w pierwszych 3 dniach życia.
6. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania tego produktu leczniczego.

W przypadku konieczności stosowania leku podczas ciąży, należy wybrać najmniejszą skuteczną dawkę i ograniczyć czas terapii do niezbędnego minimum, a także prowadzić dokładne monitorowanie stanu kobiety ciężarnej i płodu.