Działania niepożądane
Letrozol

Letrozol, stosowany w leczeniu raka piersi, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z częstością występowania do 80% w leczeniu uzupełniającym. Najczęstsze objawy to uderzenia gorąca, hipercholesterolemia, bóle stawowe, zmęczenie, nasilone pocenie się i nudności, wynikające głównie z farmakologicznego pozbawienia estrogenów. Szczególnie istotne są działania niepożądane dotyczące układu kostnego, takie jak osteoporoza i złamania kości (10,2% vs. 7,2% złamań podczas leczenia w porównaniu z tamoksyfenem; 14,7% vs. 11,4% w długoterminowej obserwacji), oraz układu sercowo-naczyniowego, w tym udary mózgu i zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, które w przedłużonym leczeniu uzupełniającym występowały istotnie częściej niż w grupie placebo (np. udar 1,5% vs. 0,8%, zakrzepica 0,9% vs. 0,3%). Mediana czasu terapii wynosiła 5 lat dla letrozolu i 3 lata dla placebo lub tamoksyfenu.

Profil bezpieczeństwa letrozolu

Letrozol jest substancją czynną stosowaną w leczeniu raka piersi, która wykazuje określony profil bezpieczeństwa ustalony głównie na podstawie danych z badań klinicznych. Działania niepożądane występują maksymalnie u około jednej trzeciej pacjentek otrzymujących letrozol w leczeniu nowotworu z przerzutami oraz u około 80% pacjentek otrzymujących leczenie uzupełniające i przedłużone leczenie uzupełniające. Większość działań niepożądanych pojawia się w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia.12

Najczęściej występujące działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych w badaniach klinicznych należą: uderzenia gorąca, hipercholesterolemia, bóle stawowe, uczucie zmęczenia, nasilone pocenie się i nudności. Wiele działań niepożądanych można przypisać farmakologicznym skutkom pozbawienia estrogenów (uderzenia gorąca, wypadanie włosów i krwawienie z pochwy).34

Ponadto, ważnymi działaniami niepożądanymi, które mogą wystąpić po zastosowaniu letrozolu są: zdarzenia w obrębie kośćca takie jak osteoporoza i/lub złamania kości oraz zdarzenia sercowo-naczyniowe (w tym zdarzenia mózgowo-naczyniowe i zakrzepowo-zatorowe).5

Klasyfikacja działań niepożądanych letrozolu

Działania niepożądane letrozolu zostały sklasyfikowane zgodnie z częstością występowania według następującej skali:
– bardzo często: ≥1/10 (≥10%)
– często: ≥1/100 do <1/10 (≥1% do <10%)
– niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (≥0,1% do <1%)
– rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (≥0,01% do <0,1%)
– bardzo rzadko: <1/10 000 (<0,01%)
– częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych<sup data-drug="Symletrol" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały sklasyfikowane zgodnie z częstością występowania, najczęściej występujące podano jako pierwsze, stosując następującą skalę: bardzo często: ≥10 %, często: ≥1% do <10%; niezbyt często: ≥0,1% do <1%; rzadko: ≥0,01% do <0,1%; bardzo rzadko: 6

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia układu moczowego Niezbyt często Infekcje obejmujące drogi moczowe
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Ból nowotworowy Niezbyt często Dolegliwości bólowe związane z nowotworem
Leukopenia Niezbyt często Zmniejszenie liczby białych krwinek
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja anafilaktyczna Częstość nieznana Ciężka reakcja alergiczna
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipercholesterolemia Bardzo często Podwyższone stężenie cholesterolu we krwi
Jadłowstręt/zmniejszenie apetytu Często/Niezbyt często Utrata zainteresowania jedzeniem
Wzmożony apetyt Często/Niezbyt często Zwiększone łaknienie
Zaburzenia psychiczne Depresja Często Zaburzenie nastroju
Lęk (w tym nerwowość), drażliwość Niezbyt często Uczucie niepokoju, podenerwowania
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy Często Dolegliwości bólowe głowy
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania, niestabilności
Senność Niezbyt często Zwiększona potrzeba snu
Bezsenność Niezbyt często Trudności z zasypianiem/utrzymaniem snu
Zaburzenia pamięci Niezbyt często Problemy z zapamiętywaniem
Nieprawidłowe odczuwanie bodźców (parestezje, niedoczulica) Niezbyt często Mrowienie, drętwienie lub zmniejszone czucie
Udar mózgu/zespół cieśni nadgarstka Niezbyt często Poważne incydenty naczyniowe mózgu/ucisk nerwu pośrodkowego w nadgarstku
Zaburzenia oka Zaćma Niezbyt często Zmętnienie soczewki oka
Podrażnienie oka Niezbyt często Dyskomfort, zaczerwienienie oczu
Niewyraźne widzenie Niezbyt często Zaburzenia ostrości widzenia
Zaburzenia serca Kołatanie serca Często Odczuwanie własnej akcji serca
Tachykardia/incydenty niedokrwienia serca Niezbyt często Przyspieszenie akcji serca/epizody niedokrwienia mięśnia sercowego
Zaburzenia naczyniowe Uderzenia gorąca Bardzo często Nagłe uczucie gorąca, zazwyczaj w górnej części ciała
Nadciśnienie tętnicze Często Podwyższone ciśnienie tętnicze krwi
Zakrzepowe zapalenie żył Niezbyt często Stan zapalny żył z tworzeniem zakrzepów
Zator płuc/zakrzepica tętnic/udar niedokrwienny mózgu Rzadko Zablokowanie tętnicy płucnej/tworznie zakrzepów/niedokrwienie mózgu
Zaburzenia układu oddechowego Duszność Niezbyt często Uczucie braku tchu
Kaszel Niezbyt często Odruchy kaszlowe
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Często Uczucie mdłości
Wymioty Często Odruch wymiotny
Niestrawność, zaparcia, biegunka Często Zaburzenia trawienia, trudności z wypróżnianiem, luźne stolce
Ból brzucha Często Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej
Suchość jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej Niezbyt często Zmniejszone wydzielanie śliny, stan zapalny błony śluzowej jamy ustnej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Niezbyt często Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach
Hiperbilirubinemia, żółtaczka Niezbyt często Podwyższone stężenie bilirubiny, zażółcenie skóry i białkówek oczu
Zapalenie wątroby Częstość nieznana Stan zapalny tkanki wątrobowej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zwiększona potliwość Bardzo często Nasilone pocenie się
Łysienie Często Wypadanie włosów
Wysypka (rumieniowa, plamisto-grudkowa, łuszczycopodobna, pęcherzykowa) Często Różne typy zmian skórnych
Świąd, suchość skóry Niezbyt często/Często Swędzenie skóry, zmniejszone nawilżenie skóry
Pokrzywka/obrzęk naczynioruchowy/rumień wielopostaciowy Niezbyt często/Częstość nieznana Reakcje alergiczne skórne różnego typu
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle stawów Bardzo często Dolegliwości bólowe stawów
Bóle mięśni, bóle kości Często Dolegliwości bólowe mięśni i struktury kostnej
Osteoporoza, złamania kości Często Utrata gęstości mineralnej kości, złamania patologiczne
Zapalenie stawów Często Stan zapalny stawów
Zapalenie/zerwanie ścięgna Niezbyt często/Rzadko Stan zapalny ścięgien/przerwanie ciągłości ścięgna
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie częstości oddawania moczu Niezbyt często Częstsze niż zwykle oddawanie moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Krwawienia z dróg rodnych Często Nieprawidłowe krwawienia z narządów rodnych
Wydzielina z dróg rodnych Niezbyt często Nieprawidłowa wydzielina z pochwy
Suchość pochwy, ból piersi Niezbyt często Zmniejszone nawilżenie pochwy, dolegliwości bólowe piersi
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Uczucie zmęczenia (w tym astenia, złe samopoczucie) Bardzo często Ogólne osłabienie, zmęczenie
Obrzęki obwodowe Często Zatrzymanie płynów w kończynach
Ból w klatce piersiowej Często Dolegliwości bólowe w okolicy klatki piersiowej
Obrzęk ogólny Niezbyt często Uogólnione zatrzymanie płynów
Suchość błon śluzowych, pragnienie, gorączka Niezbyt często Zmniejszone nawilżenie błon śluzowych, zwiększone pragnienie, podwyższona temperatura
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Często Przyrost masy ciała
Zmniejszenie masy ciała Niezbyt często Utrata masy ciała

Istotne działania niepożądane letrozolu wymagające szczególnej uwagi

Działania niepożądane dotyczące układu kostnego

Jednym z najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem letrozolu jest zwiększone ryzyko działań niepożądanych dotyczących układu kostnego. W leczeniu uzupełniającym, wśród pacjentek otrzymujących letrozol, w porównaniu z pacjentkami leczonymi tamoksyfenem, istotnie częściej występowały złamania kości (10,2% vs. 7,2% podczas leczenia; 14,7% vs. 11,4% w długotrwałej obserwacji) oraz osteoporoza (5,1% vs. 2,7%).78

W przedłużonym leczeniu uzupełniającym, u istotnie większej liczby pacjentek leczonych letrozolem występowały złamania kości (10,4%) i osteoporoza (12,2%) w porównaniu do pacjentek z grupy placebo (odpowiednio 5,8% i 6,4%). Mediana czasu trwania leczenia wyniosła 5 lat w przypadku letrozolu i 3 lata w przypadku placebo.9

Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego

Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem letrozolu są działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego. W leczeniu uzupełniającym, w porównaniu z tamoksyfenem (mediana czasu trwania leczenia 60 miesięcy plus 30 dni), podczas terapii letrozolem obserwowano następujące zdarzenia:10

11

W przedłużonym leczeniu uzupełniającym, w porównaniu z placebo (mediana czasu leczenia dla letrozolu 5 lat, dla placebo 3 lata), podczas terapii letrozolem obserwowano:

  • dusznicę wymagającą leczenia chirurgicznego (0,8% vs. 0,6%)
  • nowe przypadki dusznicy lub nasilenie istniejącej dusznicy (1,4% vs. 1,0%)
  • zawał mięśnia sercowego (1,0% vs. 0,7%)
  • zdarzenia zakrzepowo-zatorowe* (0,9% vs. 0,3%)
  • udar i/lub przemijający napad niedokrwienny* (1,5% vs. 0,8%)

Zdarzenia oznaczone * wykazywały statystycznie istotne różnice pomiędzy dwiema grupami leczenia.12

Działania niepożądane w monoterapii letrozolu vs. tamoksyfen

W porównaniu z tamoksyfenem, podczas monoterapii letrozolem obserwowano istotne różnice w częstości występowania niektórych działań niepożądanych:13

  • Częściej występujące w grupie letrozolu: złamania kości, osteoporoza, zawał mięśnia sercowego
  • Rzadziej występujące w grupie letrozolu: zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, hiperplazja endometrium/rak endometrium

14

Porównanie bezpieczeństwa różnych schematów leczenia

Leczenie sekwencyjne (letrozol → tamoksyfen lub tamoksyfen → letrozol) wykazało odmienny profil bezpieczeństwa w porównaniu z monoterapią letrozolem. Zaobserwowano istotne różnice w częstości występowania następujących działań niepożądanych:15

  • Istotnie mniej w porównaniu z monoterapią letrozolem: złamania kości (schemat letrozol → tamoksyfen), hipercholesterolemia (oba schematy sekwencyjne)
  • Istotnie więcej w porównaniu z monoterapią letrozolem: zaburzenia proliferacyjne endometrium, uderzenia gorąca, krwawienia z dróg rodnych (oba schematy sekwencyjne)

16

Rekomendacje dotyczące monitorowania pacjentek

Ze względu na istotne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi letrozolu, szczególnie w obrębie układu kostnego i sercowo-naczyniowego, zaleca się regularne monitorowanie pacjentek podczas terapii, obejmujące:

  • Ocenę gęstości mineralnej kości przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie
  • Monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych, szczególnie u pacjentek z czynnikami ryzyka chorób serca
  • Regularne badania profilu lipidowego ze względu na wysokie ryzyko hipercholesterolemii
  • Obserwację pod kątem symptomów zakrzepowo-zatorowych

Porady praktyczne dla pacjentek stosujących letrozol

Pacjentki stosujące letrozol powinny być poinformowane o możliwych działaniach niepożądanych i otrzymać wskazówki dotyczące postępowania w przypadku ich wystąpienia. Lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na:

  • Konieczność suplementacji wapnia i witaminy D oraz rozważenie farmakoterapii osteoporozy
  • Zalecenia dotyczące aktywności fizycznej (odpowiednio dostosowanej) w celu zmniejszenia ryzyka osteoporozy
  • Przestrzeganie terminów badań kontrolnych
  • Natychmiastowy kontakt z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów mogących sugerować poważne działania niepożądane (np. bóle w klatce piersiowej, duszność, jednostronne osłabienie kończyn)

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.17

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl