Przeciwwskazania stosowania leku Nurofen

Nurofen (ibuprofen 200 mg) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Lekarz powinien dokładnie ocenić sytuację kliniczną pacjenta przed zaleceniem tego leku, biorąc pod uwagę przedstawione poniżej przeciwwskazania.

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Stosowanie ibuprofenu jest absolutnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub na którykolwiek ze składników pomocniczych preparatu Nurofen. Nadwrażliwość może dotyczyć również innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Należy odnotować, że preparat zawiera m.in. sacharozę (116,1 mg na tabletkę) oraz sód (13,72 mg na tabletkę), które również mogą być przyczyną reakcji nadwrażliwości u predysponowanych osób.¹

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów, u których w wywiadzie występowały jakiekolwiek reakcje nadwrażliwości po przyjęciu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ. Do reakcji takich należą:

• Pokrzywka – reakcja skórna manifestująca się charakterystycznymi bąblami
• Nieżyt błony śluzowej nosa – objawy podobne do kataru siennego
• Obrzęk naczynioruchowy – potencjalnie zagrażający życiu obrzęk tkanek miękkich
• Astma oskrzelowa – skurcz oskrzeli wywołany przez NLPZ

Te reakcje mogą wskazywać na krzyżową nadwrażliwość na NLPZ, która może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań.²

Choroby przewodu pokarmowego

Ibuprofen jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Czynną chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy
• Występującą w wywiadzie nawracającą chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy
• Krwawieniem z przewodu pokarmowego (dwa lub więcej wyraźnych epizodów potwierdzonego owrzodzenia lub krwawienia)

Powyższe stany znacząco zwiększają ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego podczas terapii NLPZ.³

Dodatkowo, Nurofen nie powinien być stosowany u pacjentów z perforacją lub krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie, które były związane z wcześniejszym leczeniem NLPZ. Te poważne powikłania mogą wystąpić ponownie podczas kolejnej ekspozycji na lek z tej grupy.⁴

Niewydolność narządowa

Nurofen jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Ciężką niewydolnością wątroby – ze względu na ryzyko nasilenia dysfunkcji wątroby i zwiększonej toksyczności leku
• Ciężką niewydolnością nerek – ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji nerek i rozwoju ostrej niewydolności nerek
• Ciężką niewydolnością serca (klasa IV wg NYHA) – ze względu na ryzyko dekompensacji krążenia poprzez retencję płynów i sodu

U tych pacjentów metabolizm i wydalanie ibuprofenu mogą być znacząco zaburzone, co prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.⁵

Ciąża i zaburzenia krzepnięcia

Stosowanie Nurofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane:

• W ostatnim trymestrze ciąży – ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu, hamowanie czynności skurczowej macicy i możliwe przedłużenie czasu krwawienia
• U pacjentów ze skazą krwotoczną – ze względu na działanie antyagregacyjne ibuprofenu, które może nasilać skłonność do krwawień

Stosowanie leku w tych przypadkach wiąże się z istotnym zwiększeniem ryzyka poważnych powikłań, które mogą zagrażać życiu pacjenta lub płodu.⁶

Sytuacje kliniczne, w których należy odradzić stosowanie Nurofenu

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania ibuprofenu ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych:

Podwyższone ryzyko ze strony układu pokarmowego

Należy rozważyć odradzenie stosowania Nurofenu u pacjentów z:

• Wywiadem w kierunku choroby wrzodowej, nawet jeśli nie spełnia kryteriów bezwzględnego przeciwwskazania
• Chorobą zapalną jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna)
• Równoczesnym stosowaniem leków zwiększających ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego (np. antykoagulantów, glikokortykosteroidów)

U tych pacjentów ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego jest podwyższone, nawet jeśli nie osiąga poziomu bezwzględnego przeciwwskazania.⁷

Umiarkowana niewydolność narządowa

Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością wątroby, nerek lub serca (klasa II-III wg NYHA) również powinni być traktowani z ostrożnością, a lekarz powinien rozważyć, czy korzyści z zastosowania leku przewyższają potencjalne ryzyko. W tych przypadkach konieczne może być:

• Zmniejszenie dawki leku
• Wydłużenie odstępów między kolejnymi dawkami
• Regularne monitorowanie parametrów funkcji narządowej

W przypadku braku możliwości odpowiedniego monitorowania, należy rozważyć odradzenie stosowania Nurofenu.⁸

Pacjenci z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym

U pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takimi jak:

• Nadciśnienie tętnicze
• Hiperlipidemia
• Cukrzyca
• Palenie tytoniu

lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania ibuprofenu, szczególnie w przypadku konieczności długotrwałego leczenia lub stosowania wysokich dawek leku. U tych pacjentów NLPZ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.⁹

Reakcje skórne

Pacjenci, u których w przeszłości występowały ciężkie reakcje skórne w związku ze stosowaniem leków, szczególnie:

• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczna nekroliza naskórka
• Rumień wielopostaciowy

powinni być informowani o ryzyku występowania podobnych reakcji po zastosowaniu NLPZ, w tym ibuprofenu. W tych przypadkach należy rozważyć odradzenie stosowania Nurofenu i zaproponowanie alternatywnego leczenia.¹⁰

Inne grupy pacjentów wysokiego ryzyka

Należy rozważyć odradzenie stosowania Nurofenu u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci w wieku podeszłym (≥65 lat) – ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i nerek
• Pacjenci z łagodnymi do umiarkowanych reakcjami alergicznymi w wywiadzie – nawet jeśli nie są one związane z NLPZ
• Pacjenci z astmą oskrzelową – szczególnie przy współistnieniu polipów nosa i przewlekłego zapalenia zatok
• Pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujący leki przeciwzakrzepowe

W tych przypadkach konieczna jest szczególnie staranna ocena stosunku korzyści do ryzyka.¹¹

Warunki, w których należy zachować szczególną ostrożność

Jeżeli lekarz zdecyduje o zastosowaniu Nurofenu pomimo istnienia czynników ryzyka, należy:

• Stosować najniższą skuteczną dawkę ibuprofenu
• Stosować lek przez najkrótszy możliwy okres
• Monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych
• Rozważyć jednoczesne zastosowanie leków gastroprotekcyjnych (inhibitory pompy protonowej) u pacjentów z podwyższonym ryzykiem powikłań ze strony przewodu pokarmowego
• Monitorować funkcję nerek i wątroby u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego upośledzeniem funkcji tych narządów

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych, leczenie powinno zostać niezwłocznie przerwane.¹²