organogeneza
Organogeneza to kluczowy etap rozwoju prenatalnego, następujący po gastrulacji, podczas którego z trzech listków zarodkowych (ektodermy, mezodermy i endodermy) formują się zawiązki wszystkich narządów wewnętrznych. U człowieka proces ten rozpoczyna się około 3. tygodnia życia płodowego i trwa zasadniczo do końca 8. tygodnia, choć rozwój i dojrzewanie narządów kontynuowane są przez cały okres płodowy.
W przebiegu organogenezy z ektodermy powstają: układ nerwowy, naskórek, przysadka mózgowa, siatkówka i soczewka oka. Z mezodermy różnicują się: układ mięśniowy, układ kostno-szkieletowy, układ krwionośny, gonady, nerki i kora nadnerczy. Natomiast z endodermy rozwijają się: nabłonek przewodu pokarmowego, wątroba, trzustka, płuca i pęcherz moczowy.
Zaburzenia procesu organogenezy mogą prowadzić do wad wrodzonych, których częstotliwość występowania wynosi około 2-3% żywych urodzeń. Czynniki teratogenne działające w tym okresie, takie jak niektóre leki (np. kwas retinowy, talidomid), infekcje (np. różyczka), alkohol czy promieniowanie jonizujące, mogą powodować poważne malformacje narządów wewnętrznych. Z tego powodu pierwszy trymestr ciąży uznawany jest za okres najwyższej wrażliwości na teratogeny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ketonal forte 100 mg
Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), hamuje syntezę prostaglandyn, co ma istotne konsekwencje dla kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Stosowanie ketoprofenu może osłabiać płodność, dlatego nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę lub w trakcie diagnostyki niepłodności. W ciąży ketoprofen zwiększa ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia jelit, z bezwzględnym wzrostem ryzyka wad sercowo-naczyniowych z <1% do około 1,5%. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ketoprofenu może powodować małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. W pierwszym i drugim trymestrze lek powinien być stosowany tylko w wyjątkowych sytuacjach, w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas, z zaleceniem monitorowania płodu pod kątem małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego.
czynność skurczowa macicy, działanie antyagregacyjne, inhibitor syntezy prostaglandyn, ketoprofen, małowodzie, nadciśnienie płucne, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, organogeneza, osłabienie płodności, poronienie, przebieg ciąży, przedłużenie porodu, synteza prostaglandyn, trudność z zajściem w ciążę, utrata zarodka, wada rozwojowa, wada układu sercowo-naczyniowego, wytrzewienie jelit, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Strepsils Intensive Direct 8,75 mg/dawkę
Strepsils Intensive Direct zawiera flurbiprofen w dawce 8,75 mg na trzy rozpylenia aerozolu do stosowania w jamie ustnej i należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) hamujących syntezę prostaglandyn. Mechanizm ten jest kluczowy w ocenie bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w kontekście płodności. Zahamowanie syntezy prostaglandyn może zwiększać ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia, ze wzrostem ryzyka wad układu krążenia z poniżej 1% do około 1,5%. Ryzyko to rośnie wraz z dawką i czasem terapii. W trzecim trymestrze stosowanie flurbiprofenu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, nadciśnienia płucnego, zaburzeń czynności nerek, wydłużenia czasu krwawienia oraz zahamowania skurczów macicy, co może prowadzić do powikłań okołoporodowych.
działanie antyagregacyjne, flurbiprofen, hemostaza, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obumarcie zarodka, organogeneza, owulacja, przewód tętniczy, strata ciąży poimplantacyjna, synteza prostaglandyn, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, wada układu krążenia, wada wrodzona, zaburzenie płodności, zahamowanie skurczów macicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mitomycin Accord 20 mg
Mitomycyna wykazuje wyraźną toksyczność wobec intensywnie dzielących się tkanek, zwłaszcza szpiku kostnego i błony śluzowej przewodu pokarmowego, co koreluje z jej mechanizmem działania polegającym na alkilacji i tworzeniu wiązań krzyżowych w DNA, prowadzącym do zahamowania syntezy DNA i zaburzeń podziałów komórkowych. Przedkliniczne badania na modelach zwierzęcych potwierdziły również zahamowanie spermatogenezy, co wskazuje na potencjalne ryzyko zaburzeń płodności u mężczyzn. Mitomycyna wykazuje silne działanie mutagenne i genotoksyczne, potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, co przekłada się na jej potencjał rakotwórczy, obserwowany przy długotrwałej ekspozycji w modelach zwierzęcych. Ponadto, lek ma działanie teratogenne, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania w ciąży oraz wymaga stosowania skutecznej antykoncepcji u obu płci podczas terapii i po jej zakończeniu.
alkilacja, błona śluzowa przewodu pokarmowego, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, martwica tkanek, mitomycyna, mutacja genetyczna, organogeneza, płodność męska, powikłania miejscowe, szpik kostny, toksyczność tkankowa, wiązania krzyżowe DNA, wstrzyknięcie okołożylne, wynaczynienie, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Flegtac ORO 4 mg
Bromoheksyna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Flegtac ORO, 4 mg) wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w okresie reprodukcyjnym. Stosowanie w pierwszym trymestrze ciąży jest niewskazane ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w okresie organogenezy. W drugim i trzecim trymestrze lek można stosować jedynie po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na rozwój płodu, jednak wyniki te nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na ludzi. Bromoheksyna przenika do mleka kobiecego, dlatego stosowanie Flegtac ORO (4 mg) u kobiet karmiących piersią nie jest zalecane; w takich przypadkach należy rozważyć przerwanie karmienia lub alternatywne metody leczenia oraz monitorować dziecko pod kątem działań niepożądanych.
badanie farmakokinetyczne, badanie przedkliniczne, bromoheksyna, bromoheksyna chlorowodorek, działanie niepożądane, działanie teratogenne, Flegtac ORO, laktacja, mannitol, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, płodność, profil bezpieczeństwa, substancja pomocnicza, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabapentin Teva 100 mg
Przedkliniczne badania gabapentyny wykazały brak istotnego potencjału genotoksycznego oraz mutagennego, co potwierdzono w testach in vitro i in vivo. W dwuletnich badaniach rakotwórczości na myszach i szczurach, jedynie samce szczurów otrzymujące najwyższą dawkę 2000 mg/kg mc./dobę (około 5-krotność dawki ludzkiej w przeliczeniu na mg/m²) wykazały statystycznie istotny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki o niskim stopniu złośliwości, bez wpływu na przeżywalność czy przerzuty. W badaniach reprodukcyjnych nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 2000 mg/kg mc., co odpowiada około 5-krotności dawki stosowanej u ludzi (3600 mg/dobę).
aberracja chromosomowa, badanie teratologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gabapentyna, in vitro, in vivo, mikrojąderka w szpiku kostnym, opóźnienie kostnienia, organogeneza, płodność i rozrodczość, potencjał genotoksyczny, test mutagenności, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asikreba 12,5 mg
Produkt leczniczy Asikreba zawierający sunitynib wykazuje w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym (do 9 miesięcy na szczurach i małpach) działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zmiany w nerkach i przysadce. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości są związane z farmakologicznym działaniem sunitynibu i w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, jednak sunitynib indukował poliploidię in vitro w ludzkich limfocytach, a ocena metabolitu aktywnego nie została przeprowadzona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, degranulacja komórek pęcherzykowych, dysplazja chrząstki, działanie klastogenne, działanie mutagenne, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, krwotok z przewodu pokarmowego, martwica z włóknieniem, narażenie ogólnoustrojowe, odstęp QTc, opóźnienie kostnienia, organogeneza, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek, przewód pokarmowy, resorpcja, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, wady rozwojowe szkieletu, zagnieżdżenie zarodka, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jąder, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gefitynib wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność narządową obejmującą zanik nabłonka rogówki, martwicę brodawek nerkowych oraz zmiany wątrobowe, które pojawiały się przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej. W badaniach in vitro zaobserwowano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego (np. wydłużenie odcinka QT), jednakże dane kliniczne nie potwierdzają związku przyczynowego. W modelach zwierzęcych dawka 20 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic szczurów oraz zmniejszenie przeżycia noworodków przy stosowaniu w okresie ciąży i porodu. Nie stwierdzono wad rozwojowych u szczurów i królików, choć u królików dawki ≥20 mg/kg mc./dobę wiązały się ze zmniejszoną masą ciała płodów. Gefitynib przenika do mleka w stężeniach 11-19-krotnie wyższych niż we krwi, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią. Brak działania genotoksycznego potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w tym zakresie.
badanie in vitro, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, EGFR, fototoksyczność, gefitynib, gruczolak wątroby, leczenie onkologiczne, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, odcinek QT, organogeneza, płodność, potencjał czynnościowy serca, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rozwój postnatalny, ścieńczenie rogówki, teratogenność, wada rozwojowa, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ketokaps Med 100 mg
Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) i inhibitor syntezy prostaglandyn, wykazuje negatywny wpływ na płodność kobiet oraz przebieg ciąży. Preparat Ketokaps Med zawierający 100 mg ketoprofenu w kapsułkach miękkich nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę, a u kobiet z trudnościami w zajściu w ciążę powinno się rozważyć odstawienie leku. Hamowanie syntezy prostaglandyn przez ketoprofen zwiększa ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego i przewodu pokarmowego (np. wytrzewienie jelit). Bezwzględne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrasta z poziomu <1% do około 1,5%, zależnie od dawki i czasu terapii. W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie ketoprofenu jest dopuszczalne tylko w sytuacjach bezwzględnej konieczności, przy minimalnej dawce i najkrótszym czasie leczenia.
czynność skurczowa macicy, działanie przeciwagregacyjne, inhibitor syntezy prostaglandyn, karmienie piersią, ketoprofen, laktacja, małowodzie, model zwierzęcy, nadciśnienie płucne, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, organogeneza, poronienie, przewód pokarmowy, toksyczne działanie na płuca, trymestr ciąży, trzeci trymestr ciąży, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, wytrzewienie jelit, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon substancji czynnych
Azotan butokonazolu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Azotan butokonazolu, substancja czynna kremu dopochwowego Gynazol (20 mg/g), nie wykazał działania mutagennego w badaniach mikrobiologicznych, jednak brak jest długoterminowych badań karcynogennych na modelach zwierzęcych. W badaniach reprodukcyjnych na królikach i szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 30 mg/kg mc./dobę (króliki) oraz 100 mg/kg mc./dobę (szczury). Podawanie dopochwowe u ciężarnych szczurów w dawce 6 mg/kg mc./dobę (3-7-krotnie wyższej niż dawka ludzka) skutkowało zwiększonym wskaźnikiem resorpcji płodów i zmniejszoną liczebnością miotów, bez działania teratogennego. Doustne podawanie szczurzym dawkach do 50 mg/kg mc./dobę nie wywołało efektów niepożądanych, natomiast wyższe dawki (100-750 mg/kg mc./dobę) indukowały wady rozwojowe płodów oraz stany napięcia u samic.
azotan butokonazolu, badanie mikrobiologiczne, dystocja, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Gynazol, krem dopochwowy, lek przeciwgrzybiczny, organogeneza, pochodna azolowa, resorpcja płodu, różnica międzygatunkowa, wada rozwojowa płodu, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności, zaburzenie porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium Ledraxen 4000 j.m.
Przeprowadzone badania przedkliniczne enoksaparyny sodowej wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu w dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, obejmujących szczury, psy i małpy, stosowanie dawki 10-15 mg/kg/dobę przez okres 13-26 tygodni drogą podskórną i dożylną nie wykazało działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Nie stwierdzono toksyczności narządowej ani systemowej, co potwierdza selektywność działania leku względem układu krzepnięcia. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazała potencjału mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, genotoksyczność, lek przeciwzakrzepowy, mutacja powrotna, organogeneza, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność narządowa, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność systemowa, toksyczność wielokrotnego podania, układ krzepnięcia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neurontin 100 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gabapentyny wykazały, że w dwuletnich badaniach rakotwórczości na myszach i szczurach stosowano dawki do 2000 mg/kg/dobę, co odpowiada do 50-krotności dawki ludzkiej (3600 mg/dobę) w przeliczeniu na mg/dobę i do 5-krotności w mg/m². U samców szczurów poddanych najwyższej dawce zaobserwowano statystycznie znamienny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki, jednak nowotwory te charakteryzowały się niskim stopniem złośliwości, nie wpływały na przeżywalność, nie dawały przerzutów i miały obraz podobny do zmian u zwierząt kontrolnych. Gabapentyna nie wykazała działania mutagennego ani genotoksycznego w standardowych testach in vitro i in vivo. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 2000 mg/kg (około 5-krotnie wyższych niż dawka ludzka w mg/m²).
aberracja chromosomowa, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gabapentyna, komórki ssaków in vitro, margines bezpieczeństwa, mikrojąderko w szpiku kostnym, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, teratogenność, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze, wzrost statystycznie znamienny - Leksykon substancji czynnych
Etofenamat – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Etofenamat, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany miejscowo, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania etofenamatu w ciąży, a mechanizm działania poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn może wpływać na przebieg ciąży. Stosowanie w I i II trymestrze jest możliwe jedynie przy bezwzględnej konieczności, po ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z zachowaniem zalecanej dawki dobowej. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronień, wad rozwojowych serca oraz wytrzewień wrodzonych, z ryzykiem wrodzonych wad sercowo-naczyniowych wzrastającym z <1% do około 1,5%. Badania na zwierzętach potwierdzają potencjalne ryzyko zwiększonej śmiertelności zarodków i wad wrodzonych przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy.
dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, efekt antyagregacyjny, etofenamat, inhibitor syntezy prostaglandyn, krwawienie, laktacja, małowodzie, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, organogeneza, plaster leczniczy, poronienie, powikłanie, śmiertelność zarodków, synteza prostaglandyn, trymestr ciąży, trzeci trymestr ciąży, układ krążenia, utrata implantacyjna, wada rozwojowa, wada rozwojowa serca, wada sercowo-naczyniowa, wytrzewienie wrodzone, zamknięcie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kidofen 125 mg
Produkt leczniczy Kidofen (125 mg, czopki) zawierający ibuprofen jest przeznaczony dla dzieci, jednak jego stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących wymaga szczególnej ostrożności. Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronień, wad wrodzonych serca (wzrost ryzyka z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia, zwłaszcza przy wyższych dawkach i dłuższym czasie leczenia. Badania przedkliniczne potwierdzają zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz występowanie wad rozwojowych przy stosowaniu ibuprofenu w okresie organogenezy. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego, co wymaga przedporodowej obserwacji i natychmiastowego zaprzestania terapii w przypadku wykrycia nieprawidłowości.
badanie przedkliniczne, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, Kidofen, małowodzie, organogeneza, poronienie, poronienie po implantacji, poronienie przed implantacją, przenikanie do mleka matki, rozwój zarodka i płodu, śmiertelność zarodków i płodów, substancja czynna, wada układu krążenia, wada wrodzona serca, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dicloberl 50 50 mg
Diklofenak sodowy, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), hamuje syntezę prostaglandyn, co może negatywnie wpływać na płodność, przebieg ciąży oraz rozwój embrionu i płodu. Farmakoepidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, wad wrodzonych serca (wzrost ryzyka z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia wrodzonego przy stosowaniu diklofenaku we wczesnej ciąży, zwłaszcza przy wyższych dawkach i dłuższym czasie terapii. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają zwiększoną śmiertelność embrionów i płodów oraz występowanie wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego. Podawanie diklofenaku od 20. tygodnia ciąży może prowadzić do małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego, które ustępują po odstawieniu leku. W trzecim trymestrze stosowanie diklofenaku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksycznego działania na płuca i serce płodu, zaburzeń czynności nerek, wydłużenia czasu krwawienia u matki i noworodka oraz hamowania czynności skurczowej macicy.
diagnostyka niepłodności, diklofenak sodowy, działanie antyagregacyjne, hamowanie czynności skurczowej macicy, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, organogeneza, poronienie przed zagnieżdżeniem, toksyczne działanie na płuca i serce, trudność z zajściem w ciążę, wada wrodzona serca, wydłużenie czasu krwawienia, wytrzewienie wrodzone, zaburzenie czynności nerek, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Seractil 200 mg
Deksibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, wykazuje potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne w trakcie ciąży, szczególnie od 20. tygodnia, kiedy może powodować małowodzie oraz zwężenie przewodu tętniczego u płodu. Badania na zwierzętach wskazują na zwiększoną śmiertelność zarodka i wady rozwojowe, w tym sercowo-naczyniowe, a dane epidemiologiczne potwierdzają wzrost ryzyka poronień i wad wrodzonych, ze wzrostem bezwzględnego ryzyka wad serca z <1% do około 1,5%. Stosowanie deksibuprofenu w I i II trymestrze (do końca 5. miesiąca) powinno być ograniczone do przypadków bezwzględnej konieczności, w najmniejszej skutecznej dawce i najkrótszym czasie, z monitorowaniem płodu od 20. tygodnia ciąży. Od początku 6. miesiąca ciąży lek jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksyczności sercowo-płucnej, zaburzeń czynności nerek płodu, wydłużenia czasu krwawienia oraz zahamowania czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do powikłań okołoporodowych.
deksibuprofen, hamowanie syntezy prostaglandyn, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, NLPZ, organogeneza, przedwczesne zwężenie przewodu tętniczego, Seractil, strata przedimplantacyjna, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wytrzewienie wrodzone, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie agregacji płytek, zahamowanie czynności skurczowej macicy, zamknięcie przewodu tętniczego, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Voltaren SR 100 100 mg
Diklofenak sodowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, wykazuje potencjalne ryzyko teratogenne i embriotoksyczne, szczególnie w okresie ciąży. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronień, wad rozwojowych serca (wzrost ryzyka bezwzględnego z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia jelit przy stosowaniu diklofenaku w pierwszym i drugim trymestrze. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają zwiększoną liczbę strat przed- i poimplantacyjnych, podwyższoną śmiertelność zarodków i płodów oraz wzrost częstości wad wrodzonych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego, przy podawaniu leku w okresie organogenezy. Po 20. tygodniu ciąży stosowanie diklofenaku może prowadzić do małowodzia z powodu zaburzeń czynności nerek płodu oraz zwężenia przewodu tętniczego, które zwykle ustępuje po odstawieniu leku.
choroba nerek, diklofenak sodowy, drugi trymestr ciąży, inhibitor syntezy prostaglandyn, laktacja, małowodzie, monitorowanie przedporodowe, nadciśnienie, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, płodność, poronienie, powikłania ciążowe, śmiertelność zarodkowa, strata poimplantacyjna, strata przedimplantacyjna, wada rozwojowa serca, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wytrzewienie jelit, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asikreba 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu (substancji czynnej Asikreby) wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce, śliniankach, stawach oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Działania niepożądane obejmowały także wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe i przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak in vitro zaobserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Ocena metabolitu aktywnego pod kątem genotoksyczności nie została przeprowadzona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, ciałko żółte, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, płat przedni przysadki, poliplodia, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, trzustka zewnątrzwydzielnicza, wady rozwojowe szkieletu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ibuprofen Farmalider 200 mg
Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój płodu, szczególnie w pierwszym i drugim trymestrze. Badania epidemiologiczne wskazują na wzrost ryzyka poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza serca i wytrzewienia, z bezwzględnym ryzykiem wzrastającym z poziomu <1% do około 1,5%. Ryzyko to jest skorelowane z dawką i czasem stosowania leku. W związku z tym, Ibuprofen Farmalider nie powinien być stosowany w I i II trymestrze ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne, przy czym należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Wyniki badań na zwierzętach potwierdzają potencjalne zagrożenia, wykazując zwiększoną liczbę poronień, zgonów zarodka oraz wad wrodzonych po ekspozycji na inhibitory prostaglandyn w okresie organogenezy.
badanie ultrasonograficzne, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, organogeneza, płyn owodniowy, poronienie po implantacji, poronienie przed implantacją, trymestr ciąży, wada serca, wada wrodzona, wytrzewienie wrodzone, zaburzenie czynności nerek płodu, zgon zarodka, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro stwierdzono poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w badaniach na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach, gdzie dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja względem AUC u ludzi) indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzy chromochłonne i rozrosty błony śluzowej żołądka.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, kanalik jądrowy, limfocyt krwi obwodowej, nadnercze, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, rak żołądka, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, wpływ na rozród, wydłużenie QTc, zanik błony śluzowej, zanik macicy, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie liczby plemników, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ursopol 300 mg
Produkt leczniczy Ursopol, zawierający kwas ursodeoksycholowy (UDCA), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Przeciwwskazany jest w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne wykazane w badaniach przedklinicznych, zwłaszcza w okresie organogenezy. Przed rozpoczęciem terapii należy bezwzględnie wykluczyć wczesną ciążę. Dane kliniczne z ponad 1000 przypadków stosowania UDCA w drugim i trzecim trymestrze nie wykazują istotnych zagrożeń dla płodu ani noworodka. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji, przy czym w standardowym leczeniu dopuszcza się metody niehormonalne lub doustne środki o niskiej zawartości estrogenów, natomiast w terapii rozpuszczania kamieni żółciowych zalecane są wyłącznie metody niehormonalne ze względu na ryzyko nasilenia kamicy żółciowej przez hormonalne środki antykoncepcyjne.
doustne środki antykoncepcyjne, drugi i trzeci trymestr ciąży, działania niepożądane, kamica żółciowa, kamienie żółciowe, kumulacja substancji czynnej, kwas ursodeoksycholowy, metody niehormonalne, modele zwierzęce, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, UDCA, Ursopol, wiek rozrodczy, wskazania terapeutyczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gexiro 32 mg/ml + 9,6 mg/ml
Produkt leczniczy Gexiro, zawierający 32 mg/mL paracetamolu i 9,6 mg/mL ibuprofenu, wymaga szczególnej ostrożności w okresie planowania ciąży, ciąży oraz laktacji. Ibuprofen może negatywnie wpływać na płodność kobiet poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, co skutkuje zaburzeniami reprodukcyjnymi. Stosowanie Gexiro nie jest zalecane u kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę, a u pacjentek poddawanych diagnostyce niepłodności należy rozważyć odstawienie leku. W ciąży, szczególnie w pierwszym i drugim trymestrze, ibuprofen zwiększa ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych, w tym serca i wytrzewienia, z ryzykiem wzrastającym do około 1,5%. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie Gexiro może prowadzić do małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku wystąpienia tych powikłań. Paracetamol, choć uważany za bezpieczny, powinien być stosowany z zachowaniem zasady najmniejszej skutecznej dawki i najkrótszego czasu terapii.
działanie antyagregacyjne, faza poimplantacyjna, faza przedimplantacyjna, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, monitorowanie przedporodowe, nadciśnienie płucne, organogeneza, paracetamol i ibuprofen, rozwój układu nerwowego, toksyczność układu krążenia, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa serca, wada wrodzona, wydłużenie czasu krwawienia, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie płodności, zahamowanie skurczów macicy, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 100 mg/ml (10 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach, psach i małpach stosowano dawki 10–15 mg/kg/dobę podskórnie i dożylnie przez 13–26 tygodni, nie wykazując działań niepożądanych poza spodziewanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej w szpiku kostnym szczura) nie wykazały mutagenności ani klastogenności enoksaparyny. Badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach, przy dawkach do 30 mg/kg/dobę, nie potwierdziły działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodu. Ponadto, ocena wpływu na funkcje rozrodcze szczurów obu płci przy dawkach do 20 mg/kg/dobę nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży ani rozwój potomstwa.
aberracja chromosomalna, badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, droga dożylna, droga podskórna, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja genowa, ocena histopatologiczna, organogeneza, parametry hematologiczne, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, ryzyko krwawienia, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ krwiotwórczy, wada wrodzona, wskaźnik płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diaflix 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa dapagliflozyny wskazują na brak potencjału rakotwórczego w badaniach 2-letnich na myszach i szczurach przy dawkach terapeutycznych. Jednakże obserwowano istotne zmiany morfologiczne w układzie moczowym młodych szczurów, w tym rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych, które utrzymywały się po zakończeniu podawania leku. Ekspozycja w tych badaniach była wielokrotnie wyższa niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (≥15-krotność MRHD). W badaniach rozwoju przed- i poporodowego u szczurów, przy ekspozycji do 1415-krotności MRHD u matek i 137-krotności u młodych, zaobserwowano nasilenie zmian nerkowych oraz toksyczność rozwojową objawiającą się redukcją masy ciała młodocianych przy dawkach ≥15 mg/kg/dobę (≥29-krotność MRHD). Wysoki margines bezpieczeństwa potwierdzono w badaniach teratogenności u królików i szczurów, gdzie nie stwierdzono toksyczności macierzyńskiej ani rozwojowej przy ekspozycjach do 1191- i 1441-krotności MRHD odpowiednio.
dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie teratogenne, in utero, margines bezpieczeństwa, NOAEL, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, rozwój zarodka i płodu, toksyczność macierzyńska, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnych dawek, trymestr ciąży, układ moczowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atomoksetyna Medice 25 mg
Badania przedkliniczne atomoksetyny, substancji czynnej preparatu Atomoksetyna Medice, nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa potwierdziły brak istotnych efektów niepożądanych. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt odpowiadały ekspozycji zbliżonej lub nieznacznie wyższej niż u ludzi będących wolnymi metabolizatorami CYP2D6 przy dawce maksymalnej 1,4 mg/kg mc./dobę. W badaniach na młodych szczurach zaobserwowano nieznaczne opóźnienia rozwojowe (np. drożność pochwy, oddzielanie napletka) oraz zmniejszenie masy najądrza i liczby plemników przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę, jednak bez wpływu na płodność i zdolność reprodukcyjną.
atomoksetyna, AUC, badanie genotoksyczne, drożność pochwy, liczba plemników, masa najądrza, oddzielanie napletka, organogeneza, potencjał rakotwórczy, rozwój neurobehawioralny, tętnica podobojczykowa, tętnica szyjna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wczesna resorpcja, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Salicylan dwuetyloaminy – Przeciwwskazania stosowania
Salicylan dwuetyloaminy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak żel Aescin (50 mg/g salicylanu dwuetyloaminy, 20 mg/g alfa-escyny, 50 j.m./g heparyny), wykazuje korzystne właściwości terapeutyczne, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną oraz inne składniki preparatu. Preparat nie powinien być aplikowany na błony śluzowe, otwarte rany, obszary martwicy skóry oraz skórę po radioterapii ze względu na ryzyko podrażnień, nasilonego wchłaniania ogólnoustrojowego i pogorszenia stanu miejscowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek lub niewydolnością nerek, gdyż metabolity salicylanu są wydalane przez nerki, co może prowadzić do dodatkowego obciążenia narządu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także stosowanie u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko teratogenne.
alergia na salicylany, alfa-escyna, astma aspirynowa, heparyna, lek przeciwzakrzepowy, martwica skóry, nadwrażliwość, niewydolność nerek, organogeneza, przewlekła choroba nerek, radioterapia, reakcja skórna, salicylan dwuetyloaminy, stan zapalny, trymestr ciąży, wywiad alergologiczny, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nurofen Express Forte Tabs 400 mg
Ibuprofen, w dawce 400 mg (Nurofen Express Forte Tabs), wykazuje mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, co może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na wzrost ryzyka poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego (wzrost ryzyka z <1% do około 1,5%), szczególnie przy dłuższym stosowaniu i wyższych dawkach. W okresie organogenezy obserwuje się zwiększoną częstość wad rozwojowych, a od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku ich wystąpienia. Stosowanie ibuprofenu jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ krążenia i oddechowy płodu, zaburzenia czynności nerek, wydłużenia czasu krwawienia u matki oraz zahamowania skurczów macicy.
działanie antyagregacyjne, ibuprofen z lizyną, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, obumarcie zarodka, organogeneza, poimplantacyjna strata ciąży, poronienie, prostaglandyna, skurcz macicy, synteza prostaglandyn, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stymen 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prasteronu (DHEA) w dawce 10 mg, substancji czynnej leku Stymen, wykazały istotne ryzyko teratogenności związane z ekspozycją na androgeny w okresie prenatalnym. Badania na modelach zwierzęcych oraz obserwacje kliniczne wskazują, że prasteron może powodować nieprawidłowości w rozwoju płodu, zwłaszcza w krytycznych fazach organogenezy, kiedy kształtują się narządy i struktury anatomiczne. Szczególnie narażony jest układ moczowo-płciowy, gdzie androgeny mogą indukować zaburzenia rozwojowe, co jest kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Auroxetyn 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atomoksetyny, substancji czynnej leku Auroxetyn (dostępnego w dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg), nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych przy ekspozycjach zbliżonych do tych u ludzi, w tym u osób wolno metabolizujących lek przez CYP2D6. Analizy genotoksyczności i karcynogenności potwierdziły brak mutagennego i rakotwórczego potencjału atomoksetyny. W badaniach rozwojowych na młodych szczurach zaobserwowano nieznaczne opóźnienia rozwojowe i zmiany w parametrach reprodukcyjnych przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę, jednak bez wpływu na płodność. U ciężarnych królików, przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę, odnotowano zmniejszenie liczby żywych płodów i wzrost resorpcji, jednak efekty te wystąpiły przy dawkach wywołujących toksyczność u samic i mieściły się w zakresie wartości kontrolnych. Dawka 30 mg/kg mc./dobę nie powodowała działań niepożądanych.
atomoksetyna, atypowe pochodzenie tętnicy szyjnej, brak tętnicy podobojczykowej, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzym CYP2D6, genotoksyczność, karcynogenność, najądrze, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rozwój neurobehawioralny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, wczesna resorpcja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etraga 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna preparatu Etraga, wykazuje wyraźny potencjał genotoksyczny potwierdzony badaniami in vitro, które wykazały indukcję mutacji genowych oraz aberracji chromosomowych w komórkach bakterii i ssaków. W badaniach na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) stwierdzono działanie rakotwórcze, w tym rozwój nowotworów układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, sutków i skóry u myszy oraz nowotworów jądra u szczurów po długotrwałej ekspozycji dootrzewnowej (3 razy w tygodniu przez 50-52 tygodnie). Wyniki te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu azacytydyny ze względu na jej onkogenny potencjał.
aberracja chromosomowa, azacytydyna, deformacja stopy, działanie genotoksyczne, egzencefalia, embriotoksyczność, karcynogenność, małoocze, mikrognacja, mikromelia, mutacja genowa, najądrze, nieprawidłowość rozwojowa mózgu, nieprawidłowość żebra, nowotwór jądra, nowotwór płuc, nowotwór sutka, nowotwór układu krwiotwórczego, obrzęk, obumarcie płodu, oligodaktylia, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, plemnik, potencjał rakotwórczy, przepuklina mózgowa, resorpcja, syndaktylia, toksyczność rozwojowa, układ chłonno-siateczkowy, wewnątrzmaciczne obumarcie zarodka, wytrzewienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adartrel 0,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ropinirolu wskazują na profil toksyczności ściśle powiązany z jego działaniem jako agonisty receptorów dopaminergicznych. Główne objawy toksyczności obejmują zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek oraz ślinienie się. W badaniach długoterminowych u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę zaobserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym leku. Ropinirol nie wykazał potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy i szczurów przy dawkach do 50 mg/kg/dobę, choć u szczurów stwierdzono rozrost komórek Leydiga i gruczolak jądra, co jest efektem hipoprolaktynemii i zjawiskiem specyficznym gatunkowo. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów odnotowano wpływ na implantację zarodka związany z obniżeniem prolaktyny, jednak efekt ten nie jest istotny klinicznie u ludzi.
agonista dopaminergiczny, badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek ropinirolu, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał potasowy hERG, komórki Leydiga, organogeneza, receptor dopaminergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, teratogenność, toksyczność ogólna, wady wrodzone, wydzielanie prolaktyny, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon substancji czynnych
Chloroheksydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chloroheksydyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. Toksyczność ostra u szczurów wynosi LD50 doustnie 2300-3000 mg/kg, dożylnie około 20 mg/kg, a u królików doustnie >2000 mg/kg, co wskazuje na niską toksyczność systemową i ograniczoną biodostępność z przewodu pokarmowego. Badania wielokrotnego podawania nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych, a testy genotoksyczności i karcynogenności nie potwierdziły działania mutagennego ani rakotwórczego, nawet przy dawkach do 38 mg/kg u szczurów. W zakresie wpływu na rozród i rozwój potomstwa, chloroheksydyna nie wykazuje negatywnego działania przy dawkach do 100 mg/kg/dobę (płodność) oraz do 300 mg/kg/dobę u szczurów i 40 mg/kg/dobę u królików (okres organogenezy), co stanowi wielokrotność dawek stosowanych klinicznie (30 ml/dobę jako płukanie ust).
benzokaina, biodostępność, błona śluzowa, chloroheksydyna, dawka LD50, diglukonian chloroheksydyny, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie toksyczne, in vitro, in vivo, lidokaina, nabłonek przejściowy, odkażanie błon śluzowych, organogeneza, podanie dożylne, potencjał alergizujący, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, Sebidin Intensive, Skinsept mucosa, substancja rakotwórcza, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność systemowa, tolerancja miejscowa, właściwości mutagenne, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Tribenozyd – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tribenozyd, stosowany w leczeniu hemoroidów, występuje w preparatach takich jak Procto-Glyvenol (krem doodbytniczy zawierający 50 mg tribenozydu i 20 mg lidokainy chlorowodorku na 1 g oraz czopki z 400 mg tribenozydu i 40 mg lidokainy) oraz Procto-Hemolan. Brak jest odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa tribenozydu i lidokainy u kobiet w ciąży, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. W przypadku Procto-Glyvenol nie zaleca się stosowania czopków w pierwszym trymestrze ciąży, natomiast od 4 miesiąca ciąży preparat może być stosowany z zachowaniem zalecanych dawek. Procto-Hemolan może być stosowany w ciąży, jeśli korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, bez rozróżnienia na trymestry. Badania na zwierzętach nie wykazały teratogenności lidokainy w dawkach do 300 mg/kg mc. (domięśniowo) i 40 mg/kg mc. (podskórnie).
chlorowodorek lidokainy, czopki doodbytnicze, embriotoksyczność, hemoroidy, krążenie ogólne, krem doodbytniczy, laktacja, lidokaina, mleko matki, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, Procto-Glyvenol, Procto-Hemolan, stosunek korzyści do ryzyka, teratogenność, toksyczność płodowa, tribenozyd, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bisoratio ASA 5 mg + 75 mg
Produkt leczniczy Bisoratio ASA, zawierający bisoprololu fumaran (5 mg lub 10 mg) oraz kwas acetylosalicylowy (75 mg), nie jest zalecany do stosowania w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Bisoprolol, jako selektywny beta-1-adrenolityk, może powodować zmniejszenie przepływu łożyskowego, zahamowanie wzrostu płodu, zwiększone ryzyko śmierci wewnątrzmacicznej, poronienia oraz porodu przedwczesnego. U noworodków obserwuje się ryzyko hipoglikemii i bradykardii, szczególnie w pierwszych 3 dniach życia. Kwas acetylosalicylowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, zwiększa ryzyko poronienia, wad wrodzonych serca i wytrzewień, zwłaszcza przy stosowaniu we wczesnych trymestrach ciąży. W trzecim trymestrze ASA jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, nadciśnienia płucnego, niewydolności nerek, małowodzia oraz wydłużenia czasu krwawienia i zahamowania czynności skurczowej macicy.
beta-adrenolityk, bisoprololu fumaran, bradykardia, działanie antyagregacyjne, hipoglikemia, inhibitor syntezy prostaglandyn, kwas acetylosalicylowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, obumarcie zapłodnionego jaja, organogeneza, przepływ łożyskowy, selektywny beta-1-adrenolityk, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, wada sercowo-naczyniowa, wada wrodzona serca, wytrzewienie wrodzone, zahamowanie czynności skurczowej macicy, zamknięcie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – IBU-SPA 400 mg + 100 mg
Produkt leczniczy IBU-SPA, zawierający 400 mg ibuprofenu i 100 mg kofeiny, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania w ciąży i karmienia piersią. Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może zwiększać ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych serca i wytrzewienia, zwłaszcza przy dawkach wyższych i dłuższym czasie terapii. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie leku może prowadzić do małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania przedporodowego. W trzecim trymestrze IBU-SPA jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksycznego działania na serce i płuca płodu, zaburzenia czynności nerek, wydłużenie czasu krwawienia u matki oraz zahamowanie skurczy macicy. Kofeina zawarta w preparacie może zwiększać ryzyko poronienia i porodu przedwczesnego oraz wpływać na zachowanie niemowląt karmionych piersią, co ogranicza stosowanie leku w tym okresie do sytuacji bezwzględnej konieczności.
drugi trymestr ciąży, dysfagia, działanie przeciwagregacyjne, hamowanie cyklooksygenazy, hamowanie syntezy prostaglandyn, ibuprofen z kofeiną, inhibitor syntezy prostaglandyn, kardiotoksyczność, malformacja sercowo-naczyniowa, małowodzie, monitorowanie przedporodowe, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, poród przedwczesny, poronienie samoistne, trzeci trymestr ciąży, wada rozwojowa, wada układu krążenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie płodności, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alepton 100 mg
W praktyce klinicznej stosowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) w dawce 100 mg/dobę, jak w preparacie Alepton, u kobiet planujących ciążę, w ciąży lub karmiących wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Dawki do 100 mg/dobę stosowane krótkotrwale w położnictwie są uznawane za względnie bezpieczne, jednak konieczny jest ścisły nadzór medyczny. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania dawek 100-500 mg/dobę, dlatego zaleca się stosowanie zasad obowiązujących dla dawek ≥500 mg. ASA hamuje syntezę prostaglandyn, co może zwiększać ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych serca i wytrzewienia, podnosząc bezwzględne ryzyko wad układu sercowo-naczyniowego z <1% do około 1,5%. Ryzyko to rośnie wraz z dawką i czasem terapii. W pierwszym i drugim trymestrze ASA powinien być stosowany tylko w sytuacjach bezwzględnej konieczności, w możliwie najniższej dawce i przez najkrótszy czas.
działanie przeciwpłytkowe, inhibitor syntezy prostaglandyn, kwas acetylosalicylowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, organogeneza, owulacja, poronienie, salicylany, śmiertelność zarodków, strata przedimplantacyjna, trymestr ciąży, wada rozwojowa serca, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, wydłużenie czasu krwawienia, wytrzewienie, zahamowanie skurczów macicy, zahamowanie syntezy prostaglandyn, zamknięcie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Busulfan Accord 6 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa busulfanu wykazały jego wyraźne działanie mutagenne i klastogenne, potwierdzone w modelach in vitro i in vivo, obejmujących komórki bakterii Salmonella typhimurium, Drosophila melanogaster, komórki gryzoni i ludzkie oraz pacjentów leczonych doustnie. Busulfan jest klasyfikowany przez IARC jako czynnik rakotwórczy dla ludzi, co potwierdzają również dane WHO oraz badania na zwierzętach, gdzie podawanie dożylne busulfanu zwiększało częstość nowotworów grasicy i jajnika. Ponadto, lek wykazuje działanie teratogenne u szczurów, myszy i królików, powodując wady układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzenia wzrostu masy i rozwoju ciała oraz bezpłodność potomstwa z powodu braku komórek rozrodczych w gonadach.
aberracja chromosomalna, busulfan, dimetyloacetoamid, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, lek alkilujący, martwica wątroby, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, oocyt, organogeneza, potencjał rakotwórczy, przewód tętniczy, rozszczep podniebienia, spermatogeneza, Światowa Organizacja Zdrowia, układ mięśniowo-szkieletowy, uogólniony obrzęk, wspólny pień tętniczy, zwężenie pnia płucnego - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Epirubicyna, należąca do grupy antracyklin, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność układową, obejmującą głównie układ krwiotwórczy, przewód pokarmowy, nerki, wątrobę oraz narządy rozrodcze. Szczególnie istotne jest jej kardiotoksyczne działanie, obserwowane u szczurów, królików i psów, co jest charakterystyczne dla antracyklin i stanowi ograniczenie kliniczne. Ponadto, epirubicyna wykazuje działanie mutagenne, genotoksyczne i rakotwórcze, potwierdzone m.in. w modelach na szczurach, z uszkodzeniami chromosomów na poziomie komórkowym. Wpływ na układ rozrodczy obejmuje zmniejszenie masy jąder i zahamowanie spermatogenezy u samców oraz zmiany w jajnikach i macicy u samic, a także działanie embriotoksyczne i teratogenne przy dawkach klinicznie istotnych, szczególnie w okresie organogenezy u szczurów.
antracyklina, chlorowodorek epirubicyny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, epirubicyna, genotoksyczność, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanek, narząd docelowy toksyczności, organogeneza, przewód pokarmowy, spermatogeneza, układ hemolimfopoetyczny, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomów, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klertis 25 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu wykazały toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki, krwotoki), nadnercza (przekrwienie, martwica, włóknienie), układ krwiotwórczy (zmniejszenie liczby komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc i zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium w nerkach oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro, a genotoksyczność głównego metabolitu nie została oceniona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, guz chromochłonny, martwica komórek, opóźnienie kostnienia, organogeneza, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, rak gruczołów Brunnera, rakotwórczość, resorpcja płodu, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, śmiertelność zarodków, toksyczność wielokrotnej dawki, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie komórek szpiku kostnego, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Okitask 25 mg
Ketoprofen z lizyną (40 mg ketoprofenu, odpowiadające 25 mg substancji czynnej) wykazuje działanie polegające na hamowaniu syntezy prostaglandyn, co niesie istotne ryzyko teratogenne i toksyczne w ciąży. W pierwszym trymestrze obserwuje się zwiększone ryzyko poronienia, wad serca (wzrost bezwzględnego ryzyka z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia, przy czym ryzyko jest zależne od dawki i czasu terapii. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz wzrost częstości wad wrodzonych układu sercowo-naczyniowego. Po 20. tygodniu ciąży stosowanie ketoprofenu może powodować małowodzie wskutek zaburzeń czynności nerek płodu oraz skurcz przewodu Botalla, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. W związku z tym lek powinien być stosowany w ciąży jedynie przy wyraźnej konieczności medycznej, w najmniejszej skutecznej dawce i najkrótszym czasie terapii, a po 20. tygodniu ciąży wskazane jest monitorowanie pod kątem małowodzia i skurczu przewodu Botalla.
działanie antyagregacyjne, działanie przeciwagregacyjne, hamowanie syntezy cyklooksygenazy, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, ketoprofen, ketoprofen z lizyną, małowodzie, nadciśnienie płucne, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, Okitask, organogeneza, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, skurcz przewodu Botalla, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lizymax 684 mg
Ibuprofen z lizyną (Lizymax) wykazuje istotne ryzyko toksycznego wpływu na przebieg ciąży, głównie poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie leku powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnej konieczności, z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki i najkrótszego czasu terapii. Epidemiologiczne dane wskazują na wzrost ryzyka poronienia oraz wad rozwojowych serca i przewodu pokarmowego u płodu, ze wzrostem ryzyka wad układu sercowo-naczyniowego z <1% do około 1,5%, zależnym od dawki i czasu ekspozycji. W trzecim trymestrze Lizymax jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ krążenia i płuca płodu (m.in. przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne), zaburzenia czynności nerek prowadzące do niewydolności i małowodzia, a także wydłużenie czasu krwawienia i akcji porodowej u matki.
działanie antyagregacyjne, faza przedimplantacyjna, hamowanie cyklooksygenazy, hamowanie syntezy prostaglandyn, ibuprofen z lizyną, inhibitor cyklooksygenazy, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, organogeneza, przeciwwskazanie w ciąży, trymestr ciąży, wada rozwojowa serca, wada układu sercowo-naczyniowego, wydłużony czas krwawienia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie owulacji, zaburzenie płodności, zamknięcie przewodu tętniczego