Przeciwwskazania stosowania
Salicylan dwuetyloaminy

Przeciwwskazania stosowania salicylanu dwuetyloaminy

Salicylan dwuetyloaminy jest substancją czynną stosowaną w preparatach miejscowych, m.in. w postaci żelu Aescin, gdzie występuje w stężeniu 50 mg/g w połączeniu z alfa-escyną (20 mg/g) oraz heparyną (50 j.m./g). Pomimo korzyści terapeutycznych wynikających ze stosowania tej substancji, istnieją określone przeciwwskazania, które muszą być bezwzględnie przestrzegane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających salicylan dwuetyloaminy jest nadwrażliwość pacjenta na tę substancję czynną. Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia reakcji alergicznej na pozostałe składniki preparatu, takie jak alfa-escyna czy heparyna w przypadku żelu Aescin. Przed zaleceniem preparatu należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny.²

Przeciwwskazania związane z miejscem aplikacji

Preparaty zawierające salicylan dwuetyloaminy, takie jak żel Aescin, charakteryzują się istotnymi ograniczeniami dotyczącymi miejsca aplikacji. Substancja ta nie powinna być stosowana:

• Na błony śluzowe – ze względu na ryzyko podrażnienia oraz zwiększonego wchłaniania substancji czynnych
• Na otwarte rany – co może prowadzić do nasilenia stanu zapalnego oraz zwiększonego ryzyka wchłaniania ogólnoustrojowego
• W przypadkach martwicy skóry – gdyż może to pogorszyć stan miejscowy i utrudnić proces gojenia

³

Przeciwwskazania w przypadku radioterapii

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania produktów z salicylanem dwuetyloaminy jest aplikacja na obszary skóry, które zostały poddane napromienianiu w ramach radioterapii. Skóra po radioterapii charakteryzuje się zwiększoną wrażliwością i podatnością na podrażnienia, dlatego stosowanie preparatów zawierających salicylan dwuetyloaminy może nasilić niepożądane reakcje skórne.⁴

Przeciwwskazania związane z chorobami nerek

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Salicylan dwuetyloaminy jest przeciwwskazany u osób z:

• Przewlekłą chorobą nerek – niezależnie od stadium zaawansowania
• Niewydolnością nerek – zarówno ostrą, jak i przewlekłą

⁵

Przeciwwskazanie to wynika z faktu, że nawet przy stosowaniu miejscowym część substancji czynnej może ulegać wchłanianiu do krwiobiegu, a jej metabolity są wydalane przez nerki, co może stanowić dodatkowe obciążenie dla już upośledzonych nerek.⁶

Przeciwwskazania w ciąży

Salicylan dwuetyloaminy jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży. Wynika to z potencjalnego ryzyka, jakie pochodne kwasu salicylowego mogą stwarzać dla rozwijającego się płodu, zwłaszcza w okresie organogenezy. Przed zaleceniem preparatów zawierających tę substancję u kobiet w wieku rozrodczym, należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży, szczególnie w jej pierwszym trymestrze.⁷

Kiedy odradzić stosowanie preparatów z salicylanem dwuetyloaminy

Poza wymienionymi bezwzględnymi przeciwwskazaniami, należy rozważyć odradzenie stosowania preparatów zawierających salicylan dwuetyloaminy w następujących sytuacjach:

• U pacjentów z rozpoznaną alergią na salicylany, w tym kwas acetylosalicylowy
• U osób z astmą aspirynową w wywiadzie
• W przypadku chorób skóry z naruszoną ciągłością naskórka w miejscu potencjalnej aplikacji
• Przy współistniejących zaburzeniach krzepnięcia, zwłaszcza gdy preparat zawiera również heparynę
• U pacjentów stosujących systemowe leki przeciwzakrzepowe

⁸

Monitorowanie pacjentów stosujących salicylan dwuetyloaminy

Nawet w przypadku braku bezwzględnych przeciwwskazań, pacjenci stosujący preparaty z salicylanem dwuetyloaminy powinni być monitorowani pod kątem wystąpienia miejscowych reakcji skórnych, takich jak zaczerwienienie, świąd czy pieczenie. W przypadku ich wystąpienia, należy rozważyć przerwanie aplikacji preparatu i zmianę leczenia. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z obciążeniami nerkowym w wywiadzie, nawet jeśli nie zostały one zaklasyfikowane jako przewlekła choroba nerek.⁹

Podsumowanie przeciwwskazań salicylanu dwuetyloaminy

Salicylan dwuetyloaminy jest substancją czynną o szerokim zastosowaniu w preparatach miejscowych, jednak lekarz przepisujący lek zawierający tę substancję powinien zawsze uwzględnić przeciwwskazania do jej stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na składniki preparatu, aplikacja na błony śluzowe, otwarte rany czy obszary z martwicą skóry, stosowanie na skórę poddaną napromienianiu, a także u pacjentów z chorobami nerek oraz u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży.¹⁰