Wpływ ketoprofenu na płodność, ciążę i laktację

Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) i inhibitor syntezy prostaglandyn, wywiera istotny wpływ na płodność oraz przebieg ciąży i laktacji. Lekarze przepisujący preparat Ketokaps Med zawierający 100 mg ketoprofenu w postaci kapsułek miękkich powinni dokładnie informować pacjentki o potencjalnych zagrożeniach stosowania leku w okresie rozrodczym.¹

Wpływ na płodność

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym ketoprofen, mogą negatywnie wpływać na płodność kobiet. Z tego powodu nie zaleca się ich stosowania u pacjentek planujących ciążę. W przypadku kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub są diagnozowane z powodu niepłodności, należy rozważyć odstawienie ketoprofenu i innych leków z grupy NLPZ.²

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania ketoprofenu, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka oraz płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego i przewodu pokarmowego (wytrzewienie jelit), u kobiet stosujących inhibitory syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży.³

Bezwzględne ryzyko wad układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5% po zastosowaniu tych leków. Co istotne, ryzyko to zwiększa się proporcjonalnie do stosowanej dawki oraz czasu trwania terapii.⁴

Badania na modelach zwierzęcych wskazują, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje zwiększoną utratę zarodków zarówno przed, jak i po implantacji oraz zwiększa śmiertelność zarodków i płodów. Dodatkowo stwierdzono, że podawanie tych inhibitorów w okresie organogenezy zwiększa częstość występowania różnych wad rozwojowych, w tym dotyczących układu sercowo-naczyniowego.⁵

Ciąża – pierwszy i drugi trymestr

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać ketoprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku, gdy ketoprofen musi być zastosowany u kobiety planującej ciążę lub w trakcie pierwszego i drugiego trymestru ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy czas.⁶

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki po 20. tygodniu ciąży. Stosowanie ketoprofenu w tym okresie może powodować małowodzie spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu. Objaw ten może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i zazwyczaj ustępuje po jego zaprzestaniu.⁷

Ponadto, zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po zastosowaniu leku w drugim trymestrze, przy czym większość z tych przypadków ustępowała po przerwaniu leczenia. U pacjentek po 20. tygodniu ciąży zaleca się rozważenie przedporodowej obserwacji w celu wykrycia ewentualnego małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na produkt Ketokaps Med. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy natychmiast przerwać stosowanie leku.⁸

Ciąża – trzeci trymestr

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym ketoprofen, mogą wywoływać następujące działania niepożądane u płodu:⁹

• Toksyczne działanie na płuca i serce, w tym przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne¹⁰
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do małowodzia¹¹

Ketoprofen może również wywierać następujące działania u matki i noworodka pod koniec ciąży:¹²

• Wydłużenie czasu krwawienia wskutek działania przeciwagregacyjnego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku¹³
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może powodować opóźnienie lub przedłużenie porodu¹⁴

Z uwagi na powyższe zagrożenia, stosowanie ketoprofenu jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.¹⁵

Karmienie piersią

Aktualnie brak jest dostępnych danych dotyczących przenikania ketoprofenu do mleka kobiet karmiących piersią. W związku z tym nie zaleca się stosowania preparatu Ketokaps Med u kobiet w okresie laktacji.¹⁶

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom

Lekarz przepisujący preparat Ketokaps Med zawierający 100 mg ketoprofenu w postaci kapsułek miękkich powinien przekazać pacjentce w wieku rozrodczym, planującej ciążę, będącej w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje:

Informacje dla pacjentek planujących ciążę

• Ketoprofen może osłabiać płodność u kobiet, dlatego nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę¹⁷
• U pacjentek z trudnościami w zajściu w ciążę lub diagnozowanych z powodu niepłodności należy rozważyć odstawienie ketoprofenu¹⁸

Informacje dla pacjentek w ciąży

• W pierwszym i drugim trymestrze ciąży stosowanie ketoprofenu jest dozwolone wyłącznie w sytuacjach bezwzględnie koniecznych, przy zastosowaniu najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas¹⁹
• Po 20. tygodniu ciąży istnieje ryzyko wystąpienia małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego u płodu – pacjentka powinna być poinformowana o konieczności obserwacji przedporodowej²⁰
• W trzecim trymestrze ciąży stosowanie ketoprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych powikłań dla płodu i matki²¹

Informacje dla pacjentek karmiących piersią

• Brak jest danych dotyczących przenikania ketoprofenu do mleka kobiecego²²
• Nie zaleca się stosowania ketoprofenu w okresie karmienia piersią²³