Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Azotan butokonazolu

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania azotanu butokonazolu

Azotan butokonazolu, substancja czynna zawarta w preparacie Gynazol (krem dopochwowy 20 mg/g), została poddana szeregowi badań przedklinicznych mających na celu ocenę jej bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące potencjalnego działania rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na reprodukcję tej substancji.¹

Badania rakotwórczości

W odniesieniu do potencjalnego działania rakotwórczego azotanu butokonazolu należy zauważyć, że nie przeprowadzono długoterminowych badań na modelach zwierzęcych, które mogłyby dostarczyć danych dotyczących ewentualnego działania karcynogennego tej substancji.²

Badania mutagenności

Przeprowadzone badania mikrobiologiczne dostarczyły ważnych informacji dotyczących potencjalnego działania mutagennego azotanu butokonazolu. Wyniki tych badań nie wykazały działania mutagennego badanej substancji, co stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa stosowania leku Gynazol.³

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Badania płodności

Badania przeprowadzone na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych – królikach i szczurach – nie wykazały negatywnego wpływu azotanu butokonazolu na płodność. Substancję podawano doustnie w dawkach wynoszących odpowiednio do 30 mg/kg masy ciała na dobę (króliki) lub 100 mg/kg masy ciała na dobę (szczury). W żadnej z badanych grup nie zaobserwowano zaburzeń płodności związanych ze stosowaniem azotanu butokonazolu.⁴

Działanie teratogenne i wpływ na rozwój płodu

Badania na ciężarnych samicach szczura, którym podawano azotan butokonazolu dopochwowo w okresie organogenezy, wykazały pewne efekty niepożądane przy zastosowaniu wysokich dawek. Przy dawce 6 mg/kg masy ciała na dobę (co stanowi dawkę 3-7-krotnie większą od odpowiedniej dawki stosowanej u ludzi) zaobserwowano zwiększenie wskaźnika resorpcji płodów oraz zmniejszenie liczebności miotów. Należy jednak podkreślić, że nie stwierdzono działania teratogennego przy tym poziomie dawkowania.⁵

W przypadku doustnego podawania azotanu butokonazolu ciężarnym samicom szczura przez cały okres organogenezy, nie stwierdzono działania niepożądanego przy dawkach do 50 mg/kg masy ciała na dobę. Jednakże przy wyższych dawkach zaobserwowano szereg efektów niepożądanych. Podczas podawania leku doustnie w dawkach: 100, 200, 300 lub 750 mg/kg masy ciała na dobę stwierdzono występowanie wad rozwojowych płodów. Dodatkowo, w przypadku podawania większych dawek z powyższego zakresu, u samic obserwowano widoczne stany napięcia.⁶

Interesujące wyniki uzyskano w badaniach na królikach. Nie stwierdzono działania niepożądanego na mioty królików otrzymujących azotan butokonazolu doustnie, nawet przy dawkach powodujących zaburzenia u samic (np. 150 mg/kg masy ciała na dobę). Wynik ten wskazuje na różnice w odpowiedzi na badaną substancję między różnymi gatunkami zwierząt laboratoryjnych.⁷

Wpływ na poród

Zaobserwowano, że azotan butokonazolu, podobnie jak inne leki przeciwgrzybicze z grupy pochodnych azolowych, powoduje dystocję (zaburzenia porodu) u samic szczura po długotrwałym podawaniu w okresie ciąży do momentu porodu. Jest to istotna obserwacja w kontekście bezpieczeństwa stosowania leku Gynazol. Warto jednak zaznaczyć, że nie stwierdzono takiego działania u samic królika, którym podawano lek w dawce do 100 mg/kg masy ciała na dobę, co ponownie wskazuje na różnice międzygatunkowe w odpowiedzi na azotan butokonazolu.⁸

⁹