kumulacja leku
Kumulacja leku to zjawisko polegające na stopniowym gromadzeniu się substancji leczniczej w organizmie, gdy kolejne dawki są podawane przed całkowitym wydaleniem poprzedniej dawki. Proces ten jest szczególnie istotny w przypadku leków o długim biologicznym okresie półtrwania lub przy zaburzeniach eliminacji.
Kumulacja może być przewidywalna i wykorzystywana terapeutycznie (np. w przypadku leków nasercowych, przeciwpadaczkowych) lub niepożądana, prowadząca do działań toksycznych. Najczęściej występuje w przypadku leków lipofilnych, które kumulują się w tkance tłuszczowej, oraz substancji silnie wiążących się z białkami osocza lub tkankami.
Czynniki ryzyka kumulacji leków obejmują niewydolność nerek lub wątroby, podeszły wiek pacjenta, polipragmazję oraz stosowanie stałych dawek bez monitorowania stężenia leku w surowicy. Zapobieganie niepożądanej kumulacji wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z grupy ryzyka, monitorowania stężenia leku w surowicy oraz oceny funkcji narządów odpowiedzialnych za eliminację.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ramipril Actavis 5 mg
Ramipryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), może wpływać na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn poprzez działania niepożądane związane z obniżeniem ciśnienia tętniczego, takie jak zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i spadki reaktywności. Szczególnie istotne są okresy zwiększonego ryzyka, w tym początek terapii, zmiana schematu leczenia, zwiększenie dawki oraz pierwsze godziny po przyjęciu dawki, kiedy to stężenie leku we krwi jest najwyższe. Zaleca się, aby pacjenci powstrzymywali się od prowadzenia pojazdów przez kilka godzin po pierwszej dawce lub po zwiększeniu dawki ramiprylu (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg), a także monitorowali indywidualną reakcję organizmu na lek.
adaptacja organizmu, choroba neurologiczna, działanie hipotensyjne, farmakoterapia ramiprylem, funkcja psychomotoryczna, hipotonia ortostatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, koordynacja wzrokowo-ruchowa, kumulacja leku, lek przeciwnadciśnieniowy, niestabilność hemodynamiczna, objaw niepożądany, obniżenie ciśnienia tętniczego, parametr hemodynamiczny, Ramipril Actavis, ramipryl, sprawność psychomotoryczna, zaburzenia koncentracji, zaburzenie nerkowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Glimepiride Aurovitas 2 mg
Glimepiride Aurovitas, dostępny w dawkach 2 mg, 3 mg i 4 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na glimepiryd, inne pochodne sulfonylomocznika, sulfonamidy oraz składniki pomocnicze, w tym laktozę (157,50 mg w tabletce 2 mg, 156,45 mg w 3 mg i 155,35 mg w 4 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest cukrzyca typu I, gdzie brak funkcji komórek beta trzustki uniemożliwia skuteczne działanie leku. Ponadto, lek nie powinien być stosowany w stanach ostrej dekompensacji cukrzycy, takich jak śpiączka cukrzycowa i kwasica ketonowa, które wymagają natychmiastowego leczenia insuliną. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i przedłużonej hipoglikemii, zaleca się zamianę terapii na insulinę.
ciała ketonowe, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, glimepiryd, hiperglikemia, hipoglikemia, insulinoterapia, komórki beta trzustki, kumulacja leku, kwasica ketonowa, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niewydolność narządowa, ostra dekompensacja cukrzycy, pochodna sulfonylomocznika, śpiączka cukrzycowa, sulfonamid, wydzielanie insuliny, zaburzenie hormonalne, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej - Leksykon substancji czynnych
Midazolam – Dawkowanie i sposób podawania
Midazolam, będący benzodiazepiną o szybkim początku działania, jest dostępny w formie tabletek powlekanych, roztworu do stosowania w jamie ustnej oraz roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do wieku, stanu klinicznego pacjenta oraz współistniejących terapii, z koniecznością stopniowego zwiększania dawki i powolnego podawania. W leczeniu krótkotrwałych zaburzeń snu u dorosłych stosuje się dawki 7,5-15 mg (tabletki), natomiast w premedykacji dawkę podaje się 30-60 minut przed zabiegiem. U osób ≥60 lat i pacjentów osłabionych zaleca się dawkę początkową 7,5 mg z uwagi na zwiększone ryzyko depresji układu oddechowego i krążenia. Roztwór doustny stosowany jest głównie w leczeniu ostrych napadów drgawkowych u dzieci, z dawkami zależnymi od wieku (np. 2,5 mg u niemowląt 3-6 miesięcy, 10 mg u młodzieży 10-18 lat). Podawanie odbywa się na śluzówkę jamy ustnej, unikając aspiracji, a w przypadku braku efektu po 10 minutach konieczny jest kontakt z pogotowiem.
benzodiazepina, ciężka niewydolność wątroby, depresja oddechowa, działanie farmakologiczne, hipotermia, hipowolemia, indukcja znieczulenia, klirens leku, kumulacja leku, lek uspokajający, napad drgawkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział intensywnej opieki medycznej, okres półtrwania leku, płytka sedacja, pompa infuzyjna, pompa strzykawkowa, premedykacja, sedacja płytka, sedacja proceduralna, wlew dożylny, zespół odstawienny, znieczulenie skojarzone, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ambroxol Rivopharm 15 mg/5 ml
Ambroxol Rivopharm w postaci roztworu doustnego o stężeniu 15 mg/5 ml (3 mg ambroksolu chlorowodorku na 1 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ambroksolu chlorowodorek lub jakąkolwiek substancję pomocniczą, w tym sorbitol (0,35 g/ml). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wiek poniżej 6 lat ze względu na farmakokinetyczne i farmakodynamiczne właściwości leku oraz ryzyko działań niepożądanych. Sorbitol zawarty w preparacie stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy, gdyż może wywołać poważne powikłania metaboliczne. Dodatkowo, obecność aromatów truskawkowych może indukować reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
alergia na substancje, ambroksolu chlorowodorek, charakterystyka produktu leczniczego, dysfagia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, kumulacja leku, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, postać roztworu doustnego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór doustny, schorzenie dróg oddechowych, sorbitol, substancja czynna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie połykania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zenofor SR 750 mg
Zenofor SR to preparat zawierający 750 mg chlorowodorku metforminy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co odpowiada 585 mg metforminy. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się nieliniowym wzrostem Cmax i AUC w stanie stacjonarnym, podobnie jak w postaci o natychmiastowym uwalnianiu. Po jednorazowym podaniu 1500 mg Zenofor SR osiąga się średnie Cmax 1193 ng/ml po około 5 godzinach (zakres 4-12 h). Spożycie posiłku zmniejsza AUC o 30%, nie wpływając na Cmax i Tmax. Metformina wykazuje nieznaczne wiązanie z białkami osocza, dużą objętość dystrybucji (63-276 l) oraz brak metabolizmu, jest wydalana w postaci niezmienionej z klirensem nerkowym >400 ml/min, co wskazuje na przesączanie kłębuszkowe i wydzielanie kanalikowe. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 6,5 godziny i ulega wydłużeniu przy niewydolności nerek.
biorównoważność, chlorowodorek metforminy, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, ekspozycja na metforminę, erytrocyt, faza eliminacji, klirens nerkowy, krwinka czerwona, kumulacja leku, maksymalne stężenie w osoczu, metformina w tabletkach, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, postać o natychmiastowym uwalnianiu, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ceroxim 500 mg
Przedawkowanie cefuroksymu, substancji czynnej leku Ceroxim (dostępnego w tabletkach powlekanych o dawkach 250 mg i 500 mg cefuroksymu w postaci cefuroksymu aksetylu), stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza dla układu nerwowego. Objawy przedawkowania obejmują encefalopatię, drgawki oraz śpiączkę, które mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych do stanów zagrażających życiu. Szczególnie niebezpieczne jest to u pacjentów z niewydolnością nerek, u których brak odpowiedniej redukcji dawki prowadzi do kumulacji leku i nasilonych objawów neurologicznych. Wczesne rozpoznanie i szybka interwencja są kluczowe dla ograniczenia powikłań.
cefuroksym, cefuroksym aksetyl, dezorientacja, dializa otrzewnowa, drgawki, encefalopatia, hemodializa, klirens nerkowy, kumulacja leku, monitorowanie funkcji życiowych, nieprawidłowa aktywność elektryczna mózgu, niewydolność nerek, objawy neurologiczne, oczyszczanie pozaustrojowe krwi, skurcz mięśni, śpiączka, stężenie leku w surowicy, tabletki powlekane, upośledzenie funkcji nerek, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Moksyfloksacyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Moksyfloksacyna, fluorochinolon dostępny w postaci kropli do oczu (5 mg/ml) oraz preparatów doustnych i dożylnych (tabletki 400 mg, roztwory do infuzji), wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Krople do oczu generalnie nie wpływają lub wywierają nieistotny wpływ na tę zdolność, choć mogą powodować przejściowe niewyraźne widzenie bezpośrednio po aplikacji, co wymaga od pacjenta odczekania do powrotu pełnej ostrości widzenia przed prowadzeniem pojazdów. Natomiast postaci ogólnoustrojowe mogą indukować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, ostra przemijająca utrata widzenia oraz omdlenia, które znacząco zaburzają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Z tego względu pacjent powinien ocenić własną reakcję na lek przed podjęciem tych czynności.
choroba układu nerwowego, choroba współistniejąca, droga podania, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, fluorochinolon, interakcja lekowa, koordynacja ruchowa, krople do oczu, kumulacja leku, moksyfloksacyna, niewyraźne widzenie, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, ostrość wzroku, pochodzenie ośrodkowe, postać farmaceutyczna, roztwór do infuzji, sprawność psychomotoryczna, utrata przytomności, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zakroplenie, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Memotropil 20% 200 mg/ml (1g/5 ml)
Przedawkowanie piracetamu, substancji czynnej Memotropilu 20%, choć rzadkie, może prowadzić do nasilenia typowych działań niepożądanych leku, bez pojawienia się nowych, specyficznych objawów toksyczności. Szczególną grupą ryzyka są pacjenci z niewydolnością nerek, u których dochodzi do kumulacji piracetamu z powodu upośledzonej eliminacji. W takich przypadkach istnieje zwiększone ryzyko poważniejszych działań niepożądanych, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek oraz diurezy. Nie istnieje swoista odtrutka na piracetam, dlatego leczenie przedawkowania jest wyłącznie objawowe.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Piracetam Polpharma 800 mg
Przedawkowanie piracetamu (800 mg) wiąże się z nasileniem typowych działań niepożądanych, takich jak pobudzenie OUN, bezsenność, drażliwość oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha). Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością nerek, u których dochodzi do kumulacji leku i zwiększonego stężenia piracetamu we krwi, co potęguje ryzyko poważnych objawów toksycznych. W dokumentacji nie odnotowano specyficznych działań niepożądanych związanych wyłącznie z przedawkowaniem, jednak intensyfikacja objawów jest proporcjonalna do dawki. W przypadku ostrego przedawkowania zaleca się leczenie objawowe, w tym płukanie żołądka i nawodnienie, a także monitorowanie diurezy i funkcji nerek.
ciężkie przedawkowanie, eliminacja piracetamu, hemodializa, kumulacja leku, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, monitorowanie diurezy, niewydolność nerek, objawy niepożądane, odtrutka swoista, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie piracetamu, upośledzona funkcja nerek, wywoływanie wymiotów, zaburzenia przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Binabic 50 mg
Binabic (bikalutamid) w dawce 50 mg doustnie raz na dobę jest wskazany u dorosłych mężczyzn, w tym osób w podeszłym wieku, z zaleceniem rozpoczęcia terapii co najmniej 3 dni przed włączeniem analogów LHRH lub jednocześnie z kastracją chirurgiczną, co optymalizuje skuteczność leczenia skojarzonego. Lek nie jest wskazany dla populacji pediatrycznej. U pacjentów z niewydolnością nerek nie wymaga się modyfikacji dawki, natomiast u chorych z łagodną niewydolnością wątroby standardowa dawka pozostaje bez zmian. W przypadku umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności wątroby konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na ryzyko kumulacji bikalutamidu i potencjalne nasilenie działań niepożądanych.
analog LHRH, bikalutamid, Binabic, ciężka niewydolność wątroby, droga doustna, działanie niepożądane, kastracja chirurgiczna, kumulacja leku, łagodna niewydolność wątroby, modyfikacja dawkowania, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, populacja pediatryczna, schemat dawkowania, tabletka powlekana, terapia bikalutamidem, terapia skojarzona, wywiad medyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib G.L. Pharma 50 mg
Farmakokinetyka sunitynibu została oceniona u 135 zdrowych ochotników oraz 266 pacjentów z guzami litymi, wykazując podobne parametry w obu grupach. W zakresie dawek 25-100 mg obserwuje się liniową zależność dawka-ekspozycja, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po wielokrotnym podawaniu dochodzi do kumulacji, z 3-4-krotnym wzrostem stężenia sunitynibu i 7-10-krotnym wzrostem stężenia jego aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu. Stan stacjonarny osiągany jest po 10-14 dniach, przy łącznym stężeniu osoczowym 62,9-101 ng/ml, co odpowiada efektywnemu hamowaniu fosforylacji receptorów i wzrostu guzów. Sunitynib osiąga maksymalne stężenie (Cmax) po 6-12 godzinach, a jego biodostępność nie jest zależna od przyjmowania pokarmu. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (95% dla sunitynibu, 90% dla metabolitu) oraz dużą objętością dystrybucji (Vd = 2230 l), co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek.
aktywność AlAT, AspAT, białko BCRP, białko oporności raka piersi, BSA, cytochrom P450, dezetylosunitynib, fosforylacja receptorów, guz lity, hemodializa, inhibitor enzymu, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, kumulacja leku, kwestionariusz ECOG, maksymalna tolerowana dawka, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, silny induktor enzymu, stężenie maksymalne sunitynibu, sunitynib, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gemsol 40 mg/ml
Farmakokinetyka gemcytabiny została oceniona u 353 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc (45%) i rakiem trzustki (35%), przy dawkach od 500 do 2592 mg/m² podawanych w infuzji trwającej 0,4-1,2 godziny. Maksymalne stężenia w osoczu (3,2-45,5 μg/ml) osiągane są w ciągu 5 minut po infuzji, a okres półtrwania wynosi 42-94 minuty, zależnie od wieku i płci. Objętość dystrybucji kompartmentu centralnego różni się płciowo: 12,4 l/m² u kobiet i 17,5 l/m² u mężczyzn, natomiast kompartment obwodowy wynosi 47,4 l/m² niezależnie od płci. Klirens układowy waha się od 29,2 do 92,2 l/godz./m², jest o 25% niższy u kobiet i maleje z wiekiem. Gemcytabina jest metabolizowana przez deaminazę cytydyny do nieaktywnych metabolitów, głównie dFdU, który osiąga stężenia 28-52 μg/ml i jest wydalany niemal całkowicie z moczem. Mniej niż 10% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, a klirens nerkowy wynosi 2-7 l/godz./m².
deaminaza cytydyny, difluorourydyna, eliminacja leku, farmakokinetyka gemcytabiny, infuzja dożylna, karboplatyna, klirens nerkowy, klirens układowy, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, kumulacja leku, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, rak trzustki, stężenie w stanie stacjonarnym, stężenie wewnątrzkomórkowe, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik filtracji kłębuszkowej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Desmopressin Aristo 120 mcg
Desmopresyna (Desmopressin Aristo) dostępna jest w formie tabletek podjęzykowych w dawkach 60, 120 oraz 240 μg. W kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, brak jest specjalistycznych badań oceniających wpływ leku na płodność u ludzi, jednak badania in vitro z wykorzystaniem modelu perfuzji zrazika łożyska wykazały, że desmopresyna w stężeniu terapeutycznym nie przenika przez łożysko. Dane kliniczne obejmujące 53 kobiety z moczówką prostą ośrodkową oraz 54 kobiety z chorobą von Willebranda nie wskazują na negatywny wpływ leku na przebieg ciąży, rozwój płodu ani stan noworodków. Badania na zwierzętach potwierdzają brak działania teratogennego i toksycznego na rozwój zarodkowy, płodowy oraz poporodowy.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Alprox 1 mg
Alprazolam, substancja czynna leku Alprox dostępnego w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg oraz 1 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną ≥ 80% oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w zakresie 8-37 ng/mL po dawkach 0,5-3 mg w ciągu 1-2 godzin (Tmax). W stanie stacjonarnym, przy dawkach 1,5-10 mg/dobę, średnie stężenie w osoczu wynosi 18,3-100 ng/mL. Alprazolam wiąże się w około 70% z białkami osocza i jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 do aktywnych metabolitów alfa-hydroksyalprazolamu oraz 4-hydroksyalprazolamu, przy czym metabolity wykazują niższą aktywność biologiczną, a ich stężenia w osoczu są niskie. Średni okres półtrwania wynosi 12-15 godzin, co determinuje schemat dawkowania i czas działania leku.
4-hydroksyalprazolam, alfa-hydroksyalprazolam, alprazolam, biodostępność, biotransformacja, CYP3A4, działania niepożądane, eliminacja leku, farmakokinetyka, kumulacja leku, okres półtrwania, pochodne benzofenonu, podanie doustne, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ceclor MR 500 mg
Produkt leczniczy Ceclor MR zawiera cefaklor w postaci o przedłużonym uwalnianiu, co wpływa na jego specyficzny profil farmakokinetyczny. Po podaniu doustnym po posiłku, maksymalne stężenia cefakloru w osoczu wynoszą odpowiednio 4 µg/ml dla dawki 375 mg (czas do osiągnięcia Cmax: 2,5-3 godziny), 8 µg/ml dla dawki 500 mg oraz 11 µg/ml dla dawki 750 mg. Okres półtrwania leku u zdrowych osób wynosi około 1 godziny, co wskazuje na szybką eliminację. Cefaklor jest wydalany głównie w postaci niezmienionej, bez udokumentowanego metabolizmu w organizmie. Brak kumulacji leku przy schemacie dawkowania dwa razy na dobę potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa podczas długotrwałej terapii.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valsartan HCT Fair-Med 80 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Valsartan HCT Fair-Med zawiera walsartan oraz hydrochlorotiazyd w różnych dawkach (od 80 mg + 12,5 mg do 320 mg + 25 mg). Farmakokinetyka walsartanu charakteryzuje się niską biodostępnością (23%), Tmax 2-4 godziny, silnym wiązaniem z białkami osocza (94-97%) oraz eliminacją głównie z kałem (83%) i moczem (13%). Hydrochlorotiazyd wykazuje wyższą biodostępność (70%), Tmax około 2 godzin, umiarkowane wiązanie z białkami (40-70%) i jest wydalany niemal całkowicie z moczem (>95%). Wspólne podanie obniża biodostępność hydrochlorotiazydu o około 30%, nie wpływając istotnie na farmakokinetykę walsartanu, a efekt hipotensyjny jest wzmocniony klinicznie. Pokarm zmniejsza ekspozycję walsartanu (AUC o 40%, Cmax o 50%), jednak bez wpływu na skuteczność terapeutyczną, co pozwala na podawanie leku niezależnie od posiłków.
bierna filtracja, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dializa, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka, hydrochlorotiazyd, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja leku, nadciśnienie tętnicze, okres półtrwania, preparat złożony, stężenie w osoczu, walsartan, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby