Właściwości farmakokinetyczne desloratadyny

Desloratadyna, substancja czynna produktu leczniczego Deslodyna fast (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, 5 mg), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje sposób stosowania leku oraz jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego związku.¹

Wchłanianie i biodostępność

Desloratadyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Stężenia leku w osoczu można wykryć już w ciągu 30 minut od podania, co wskazuje na szybki początek procesu absorpcji. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 3 godzinach od przyjęcia leku.²

Istotną cechą desloratadyny jest jej biodostępność proporcjonalna do dawki w zakresie od 5 mg do 20 mg, co oznacza przewidywalny wzrost stężenia leku we krwi wraz ze zwiększaniem podawanej dawki.³

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Obecność pokarmu wpływa na parametry farmakokinetyczne desloratadyny, wydłużając czas osiągnięcia stężenia maksymalnego (Tmax) z 2,5 do 4 godzin. Podobnie wydłuża się Tmax metabolitu 3-OH-desloratadyny z 4 do 6 godzin.⁴

Warto zaznaczyć, że sok grejpfrutowy nie wpływa na dystrybucję desloratadyny, co stanowi istotną informację kliniczną, gdyż sok ten jest znanym inhibitorem wielu enzymów metabolizujących leki.⁵

Biorównoważność postaci farmaceutycznej

Prowadzone badania wykazały, że tabletki desloratadyny ulegające rozpadowi w jamie ustnej (5 mg) są biorównoważne w stosunku do tabletek konwencjonalnych o tej samej dawce.⁶ Co istotne, woda nie wpływa na biodostępność desloratadyny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, co potwierdza praktyczność tej formy podania.⁷

Dystrybucja

Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu, w zakresie 83% do 87%, co warunkuje jej dystrybucję w organizmie.⁸

Badania kliniczne nie wykazały klinicznie istotnej kumulacji desloratadyny przy stosowaniu raz na dobę w dawkach od 5 mg do 20 mg przez okres 14 dni, co wskazuje na stabilny profil dystrybucji leku podczas terapii wielodniowej.⁹

Metabolizm

Dokładny szlak metaboliczny desloratadyny nie został w pełni scharakteryzowany. Do tej pory nie zidentyfikowano konkretnego enzymu odpowiedzialnego za metabolizm desloratadyny, co ma istotne znaczenie kliniczne.¹⁰

Badania wykazały, że desloratadyna:

• Nie hamuje izoenzymu CYP3A4 in vivo, co zmniejsza ryzyko potencjalnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten szlak¹¹
• Nie hamuje izoenzymu CYP2D6 in vitro¹²
• Nie jest substratem ani inhibitorem glikoproteiny P¹³

Zmienność osobnicza w metabolizmie

Istotnym aspektem farmakokinetyki desloratadyny jest zidentyfikowana zmienność osobnicza w szybkości metabolizmu. W serii badań farmakokinetycznych i klinicznych u około 6% badanych wykryto zwiększone stężenie desloratadyny.¹⁴

Zaobserwowano zróżnicowanie etniczne w występowaniu fenotypu spowolnionego metabolizmu:

• U dorosłych rasy czarnej – występuje u około 18% populacji¹⁵
• U dorosłych rasy kaukaskiej – występuje u około 2% populacji¹⁶

Pomimo różnic w metabolizmie, profil bezpieczeństwa u pacjentów z wolnym metabolizmem nie różnił się od profilu w populacji ogólnej.¹⁷

W badaniu farmakokinetycznym z zastosowaniem dawek wielokrotnych u zdrowych osób dorosłych, u 4 osób stwierdzono słaby metabolizm desloratadyny, co skutkowało:

• Około 3-krotnie większym stężeniem Cmax osiąganym po około 7 godzinach¹⁸
• Wydłużeniem okresu półtrwania w fazie eliminacji do około 89 godzin¹⁹

Eliminacja i okres półtrwania

Desloratadyna charakteryzuje się długim okresem półtrwania w fazie eliminacji, wynoszącym około 27 godzin.²⁰ Ten długi okres półtrwania umożliwia stosowanie leku raz na dobę, co stanowi istotną zaletę w kontekście stosowania się pacjentów do zaleceń terapeutycznych.

Stopień kumulacji desloratadyny jest odpowiedni do jej okresu półtrwania (około 27 godzin) i częstości podawania raz na dobę, co przekłada się na przewidywalny profil farmakokinetyczny podczas terapii przewlekłej.²¹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Przeprowadzono szczegółowe badania farmakokinetyki desloratadyny u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (CRI – chronic renal insufficiency). Porównano farmakokinetykę u tych pacjentów i u osób zdrowych w badaniach z pojedynczą dawką oraz z dawkami wielokrotnymi.²²

W badaniu z pojedynczą dawką ekspozycja na desloratadynę wykazywała następujące różnice:

• U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek – zwiększenie ekspozycji o około 2 razy w porównaniu do osób zdrowych²³
• U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek – zwiększenie ekspozycji o około 2,5 raza w porównaniu do osób zdrowych²⁴

W badaniu z dawkami wielokrotnymi, stan stacjonarny osiągnięto po 11 dniach, a ekspozycja na desloratadynę wykazywała następujące różnice:

• U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek – zwiększenie ekspozycji o około 1,5 raza w porównaniu do osób zdrowych²⁵
• U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek – zwiększenie ekspozycji o około 2,5 raza w porównaniu do osób zdrowych²⁶

Mimo obserwowanych różnic w ekspozycji, zmiany w parametrach farmakokinetycznych (AUC i Cmax) desloratadyny i jej metabolitu 3-hydroksydesloratadyny były nieistotne klinicznie, co sugeruje brak konieczności dostosowywania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.²⁷