Właściwości farmakodynamiczne leku Deslodyna fast

Deslodyna fast należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych, będących antagonistami receptora H1 (kod ATC: R06AX27). Substancja czynna – desloratadyna – wykazuje złożone działanie farmakodynamiczne, które obejmuje zarówno antagonistyczne działanie wobec receptorów histaminowych, jak i dodatkowe efekty przeciwalergiczne i przeciwzapalne.¹

Mechanizm działania

Desloratadyna to długo działający antagonista histaminy, pozbawiony działania uspokajającego, który wykazuje selektywną antagonistyczną aktywność wobec obwodowych receptorów H1. Po podaniu doustnym substancja ta blokuje obwodowe receptory histaminowe, nie przenikając do ośrodkowego układu nerwowego, co tłumaczy brak działania sedatywnego.²

Badania in vitro wykazały, że desloratadyna wykazuje także właściwości przeciwalergiczne, które obejmują:

• Hamowanie uwalniania cytokin indukujących reakcję zapalną (IL-4, IL-6, IL-8 i IL-13) z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• Hamowanie ekspresji adhezyjnej cząsteczki selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

Należy zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.³

Profil farmakodynamiczny

Desloratadyna charakteryzuje się specyficznym profilem farmakodynamicznym, który obejmuje:

• Brak istotnego przenikania do ośrodkowego układu nerwowego
• Brak zwiększonej częstości występowania senności w porównaniu do placebo przy stosowaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę
• Brak wpływu na sprawność psychoruchową przy dawce 7,5 mg raz na dobę
• Brak wpływu na podstawowe umiejętności pilotowania przy dawce 5 mg, w tym na nasilenie subiektywnie odczuwanej senności czy wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem

Co istotne, w farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie nasilało wywoływanych przez alkohol zaburzeń sprawności psychoruchowej ani nie zwiększało senności. Nie odnotowano istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej między grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od tego, czy były one podawane z alkoholem, czy bez.⁴

Badania bezpieczeństwa kardiologicznego

Bezpieczeństwo kardiologiczne desloratadyny potwierdzono w specjalistycznych badaniach, w których:

• Nie zaobserwowano statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia przy stosowaniu dawki do 20 mg na dobę przez 14 dni (4-krotność dawki terapeutycznej)
• Nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc przy podawaniu dawki 45 mg na dobę przez 10 dni (9-krotność dawki leczniczej)

Wyniki te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego leku, nawet przy wielokrotnym przekroczeniu dawki terapeutycznej.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Biorównoważność formulacji

W badaniach klinicznych wykazano, że Deslodyna fast w postaci tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej (ODT) zawierająca 5 mg desloratadyny jest biorównoważna z konwencjonalną tabletką zawierającą tę samą dawkę substancji czynnej. Oznacza to, że skuteczność kliniczna obu formulacji jest taka sama. Ponadto, badania z zastosowaniem dawki wielokrotnej wykazały, że Deslodyna fast w postaci ODT była dobrze tolerowana przez pacjentów.⁶

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

Desloratadyna wykazała skuteczność w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, takich jak:

• Kichanie
• Świąd i wydzielina z nosa
• Świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu
• Świąd podniebienia

Co istotne, efekt terapeutyczny utrzymywał się przez pełne 24 godziny, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę.⁷

Analizując skuteczność leku w różnych rodzajach alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, warto zaznaczyć, że można je klasyfikować na kilka sposobów:

1. Ze względu na sezonowość:
   • Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (występujące w określonych porach roku)
   • Całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (występujące przez cały rok)
2. Ze względu na czas trwania objawów:
   • Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (objawy krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie)
   • Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (objawy przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez dłużej niż 4 tygodnie)

Desloratadyna była szczególnie skuteczna w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co potwierdzono za pomocą kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów i codziennej aktywności ograniczanej przez objawy.⁸

Skuteczność w pokrzywce

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność desloratadyny w leczeniu przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, którą uznano za model kliniczny dla innych zaburzeń o charakterze pokrzywkowym. Wybór tej jednostki chorobowej do badań uzasadniony był podobną patofizjologią leżącą u podłoża różnych typów pokrzywki oraz możliwością łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej przewlekle chorych pacjentów.⁹

Wyniki dwóch kontrolowanych placebo, sześciotygodniowych badań klinicznych z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną wykazały, że desloratadyna skutecznie:

• Łagodzi świąd
• Zmniejsza rozmiar zmian pokrzywkowych
• Redukuje liczbę zmian pokrzywkowych

Efekt terapeutyczny pojawia się szybko – przed podaniem drugiej dawki leku i utrzymuje się przez pełne 24 godziny między dawkami. Złagodzenie świądu o ponad 50% obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do 19% pacjentów otrzymujących placebo. Ponadto, leczenie desloratadyną znacząco zmniejszało negatywny wpływ pokrzywki na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, co oceniano przy użyciu czteropunktowej skali.¹⁰

Należy jednak zaznaczyć, że podobnie jak w przypadku innych leków przeciwhistaminowych stosowanych w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej, istnieje niewielka grupa pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe – zostali oni wykluczeni z badań klinicznych.¹¹

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Wyniki badań klinicznych z udziałem młodzieży w wieku 12-17 lat nie wykazały jednoznacznie skuteczności desloratadyny w postaci tabletek w tej grupie wiekowej. Konieczna może być indywidualna ocena odpowiedzi na leczenie u młodszych pacjentów.¹²