Właściwości farmakokinetyczne winpocetyny

Produkt leczniczy Vinpocetine Espefa Forte zawierający 10 mg winpocetyny w postaci tabletek charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania substancji czynnej.¹

Wchłanianie

Winpocetyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu już po 1 godzinie od momentu przyjęcia. Substancja czynna wchłaniana jest głównie w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Całkowita dostępność biologiczna winpocetyny po podaniu doustnym wynosi jedynie 7%.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym winpocetyny znakowanej radioaktywnie szczurom, najwyższe stężenie substancji stwierdzono w wątrobie i przewodzie pokarmowym. Maksymalne stężenie w tkankach było osiągane po 2-4 godzinach od momentu podania. Koncentracja substancji radioaktywnej w mózgu nie przekraczała wartości oznaczanych we krwi.³

U ludzi winpocetyna wykazuje 66% wiązanie z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi 246,7 ± 88,5 l, co świadczy o znacznym wiązaniu substancji czynnej z tkankami. Klirens winpocetyny (66,7 l/godz.) przewyższa wartość klirensu wątrobowego (50 l/godz.), co wskazuje na istnienie pozawątrobowych dróg metabolizmu tej substancji.⁴

Metabolizm

Głównym metabolitem winpocetyny jest kwas apowinkaminowy (AVA), który u ludzi stanowi 25-30% wszystkich metabolitów. Po podaniu doustnym winpocetyny, pole pod krzywą stężenia AVA jest dwukrotnie większe niż po podaniu dożylnym, co świadczy o tworzeniu tego metabolitu podczas efektu pierwszego przejścia.⁵

Oprócz AVA, powstają również inne metabolity, takie jak:

• hydroksywinpocetyna
• hydroksy-AVA
• dihydroksy-AVA-glicynian
• połączenia wymienionych metabolitów z glukuronianami i/lub siarczanami

W badaniach na różnych gatunkach zwierząt wykazano, że ilość winpocetyny wydalanej w postaci niezmienionej stanowi zaledwie kilka procent podanej dawki, co świadczy o intensywnym metabolizmie tego związku.⁶

Wydalanie

W przypadku wielokrotnego podawania winpocetyny w dawkach 5 mg i 10 mg, jej stężenie w osoczu w stanie równowagi wynosiło odpowiednio 1,2 ± 0,27 ng/ml oraz 2,1 ± 0,33 ng/ml. Proporcjonalny wzrost stężenia w stosunku do dawki wskazuje na liniową farmakokinetykę winpocetyny. Okres półtrwania winpocetyny u ludzi wynosi 4,83 ± 1,29 godz.⁷

W badaniach ze związkiem znakowanym radioaktywnie stwierdzono, że winpocetyna wydalana jest głównie z moczem (60%) oraz z kałem (40%). U szczurów i psów większość znakowanej radioaktywnie dawki pochodziła z dróg żółciowych, jednak nie wykazano znacznego stężenia w krążeniu jelitowo-wątrobowym.⁸

Kwas apowinkaminowy jest wydalany przez nerki w mechanizmie prostego przesączania kłębuszkowego. Okres półtrwania tego metabolitu zależy od dawki i drogi podania winpocetyny.⁹

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Winpocetyna jest wskazana do stosowania głównie u osób w podeszłym wieku, u których często obserwuje się zmiany właściwości farmakokinetycznych, takie jak:

• zmniejszone wchłanianie
• zmiany w dystrybucji
• zmiany w metabolizmie
• zmniejszone wydalanie

Z tego powodu przeprowadzono szczegółowe badania farmakokinetyki winpocetyny w tej grupie wiekowej, szczególnie w kontekście długotrwałego stosowania leku. Wyniki tych badań wykazały, że właściwości farmakokinetyczne winpocetyny u osób w podeszłym wieku nie różnią się w sposób istotny od właściwości obserwowanych u młodszych pacjentów. Co ważne, nie stwierdzono kumulacji leku u pacjentów geriatrycznych.¹⁰

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania winpocetyny, ponieważ również w tych grupach pacjentów nie dochodzi do kumulacji leku, nawet podczas długotrwałego stosowania.¹¹