hirsutyzm
Hirsutyzm to zaburzenie polegające na nadmiernym owłosieniu typu męskiego u kobiet, występujące w miejscach androgenozależnych, takich jak twarz, klatka piersiowa, linia biała brzucha, wewnętrzna powierzchnia ud oraz okolice krzyżowe. Jest to objaw kliniczny związany z nadmiernym działaniem androgenów na mieszki włosowe lub zwiększoną wrażliwością tych mieszków na androgeny.
Przyczynami hirsutyzmu mogą być zaburzenia hormonalne (zespół policystycznych jajników, wrodzony przerost nadnerczy, guzy wydzielające androgeny), stosowanie niektórych leków (np. danazol, steroidy anaboliczne), a także uwarunkowania genetyczne i etniczne. W około 5-15% przypadków hirsutyzm może być idiopatyczny, bez uchwytnej przyczyny.
Diagnostyka hirsutyzmu obejmuje ocenę nasilenia owłosienia (najczęściej w skali Ferrimana-Gallweya), badania hormonalne (testosteron całkowity i wolny, DHEA-S, androstendion, 17-OH-progesteron), badania obrazowe (USG miednicy mniejszej, badania nadnerczy) oraz wykluczenie innych przyczyn nadmiernego owłosienia. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię antyandrogennną, doustne środki antykoncepcyjne zawierające antyandrogeny, metforminę w przypadku PCOS, a także metody kosmetyczne usuwania owłosienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg
Przedawkowanie systemu transdermalnego Systen Conti, zawierającego 3,2 mg estradiolu (estradiol półwodny) oraz 11,2 mg noretysteronu octanu, jest rzadkie ze względu na specyfikę drogi podania. System o powierzchni 16 cm² uwalnia 50 µg estradiolu i 170 µg noretysteronu octanu na dobę. Objawy przedawkowania wynikają z nadmiernej ekspozycji na estrogeny i progestageny i obejmują: tkliwość piersi, nudności, wymioty oraz krwotoki z dróg rodnych (estradiol), a także obniżenie nastroju, zmęczenie, trądzik i hirsutyzm (noretysteron octan). Obraz kliniczny zależy od dominującego składnika hormonalnego.
droga transdermalna, ekspozycja na lek, estradiol półwodny, estrogen, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, krwotok z dróg rodnych, leczenie objawowe, nudności i wymioty, obniżenie nastroju, octan noretysteronu, preparat estrogenowy, progestagen, przedawkowanie leku, stężenie leku, system transdermalny, tkanka gruczołowa, tkliwość piersi, trądzik - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Zapobieganie i profilaktyka
Hirsutyzm, występujący u 5-10% kobiet, charakteryzuje się nadmiernym wzrostem terminalnego owłosienia w lokalizacjach typowych dla mężczyzn i jest często związany z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Kluczowym elementem profilaktyki jest redukcja masy ciała, nawet o około 5%, co prowadzi do obniżenia poziomu androgenów, zwiększenia stężenia SHBG oraz poprawy insulinooporności. Modyfikacja stylu życia, obejmująca dietę bogatą w antyoksydanty, ograniczenie spożycia cukrów prostych, czerwonego mięsa i tłuszczów trans, a także regularną aktywność fizyczną (minimum 30 minut dziennie, 5 dni w tygodniu), jest istotna w kontroli hormonalnej i zapobieganiu rozwojowi hirsutyzmu. Dodatkowo, suplementacja myo-inozytolem, cynkiem, magnezem i omega-3 może wspierać regulację hormonalną, szczególnie u pacjentek z PCOS.
androgeny, cukrzyca typu 2, czerwone mięso, DHEA, doustne środki antykoncepcyjne, drospirenon, globulina wiążąca hormony płciowe, hiperplazja endometrium, hirsutyzm, insulinooporność, metformina, mieszki włosowe, myo-inozytol, PCOS, poziom androgenów, przysadka mózgowa, siemię lniane, terapia hormonalna, testosteron, tiazolidynediony, tłuszcze trans, zaburzenia hormonalne, zaburzenia lipidowe, zaburzenia nadnerczy, zaburzenia tarczycy, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ladybon 2,5 mg
Profil bezpieczeństwa tibolonu został oceniony na podstawie 21 badań klinicznych z udziałem 4079 kobiet stosujących dawki terapeutyczne 1,25 mg lub 2,5 mg oraz 3476 kobiet otrzymujących placebo, z okresem leczenia od 2 miesięcy do 4,5 lat. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zaburzenia układu rozrodczego i piersi (np. krwotok pomenopauzalny, przerost endometrium, tkliwość piersi), zaburzenia skóry (trądzik, świąd), bóle podbrzusza oraz zwiększenie masy ciała. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także działania neurologiczne (zawroty głowy, migrena), skórne (wysypka), psychiczne (depresja), mięśniowo-szkieletowe (ból stawów) oraz zaburzenia czynności wątroby. Istotne jest, że ryzyko raka piersi związane ze stosowaniem tibolonu jest mniejsze niż przy skojarzonej HTZ, jednak wzrasta wraz z czasem terapii (współczynnik ryzyka 1,3, dodatkowo 3 przypadki na 1000 kobiet po 5 latach stosowania w wieku 50-65 lat).
ból głowy, ból podbrzusza, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, demencja, depresja, dyskomfort brzucha, dysplazja szyjki macicy, działanie niepożądane, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, kandydoza pochwy, klasyfikacja MedDRA, krwawienie z pochwy, krwotok pomenopauzalny, łojotokowe zapalenie skóry, mastodynia, migrena, obrzęk, plamica naczyniowa, profil bezpieczeństwa leku, przerost endometrium, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, świąd, tibolon, trądzik, udar niedokrwienny, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zakrzepica żył głębokich, zapalenie sromu i pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Galaktocele lub laktoreja – Objawy
Galaktocele, definiowane jako samoistny lub wywołany wyciek mleka lub wydzieliny mlekopodobnej z piersi u osób niebędących w ciąży ani niekarmiących, występują u około 20-25% kobiet w wieku reprodukcyjnym (20-35 lat) oraz rzadziej u mężczyzn (około 5,5%). Charakterystyczny jest biały, mleczny wyciek, który może mieć także barwę żółtawą lub zielonkawą, pojawiający się z jednej lub obu piersi, stale lub okresowo, z wielu przewodów mlecznych. Galaktocele często towarzyszą zaburzenia hormonalne, zwłaszcza hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. zaburzeniami miesiączkowania, bólami głowy, zaburzeniami widzenia, obniżonym libido, hirsutyzmem czy ginekomastią u mężczyzn. W przypadku podejrzenia nowotworu piersi (np. wyciek krwisty, obecność guzka) konieczna jest pilna diagnostyka.
amenorrhea, galaktocele, galaktocele idiopatyczna, ginekomastia, guz przysadki, guzek piersi, hiperprolaktynemia, hirsutyzm, kortyzol, niepłodność, nowotwór piersi, obniżony poziom testosteronu, osteoporoza, podwyższony poziom prolaktyny, powiększenie tkanki piersiowej, problemy z płodnością, prolaktynoma, przewód mleczny, równowaga hormonalna, utrata pola widzenia, wyciek krwisty, zaburzenia erekcji, zaburzenia hormonalne, zaburzenia owulacji - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 10 mg
Prednizon, glikokortykosteroid zawarty w leku Medoxa, wykazuje silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, jednak jego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki i czasu terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast wyższe dawki prednizonu zwiększają częstość i ciężkość powikłań, obejmujących zaburzenia endokrynologiczne (np. zespół Cushinga, niedoczynność kory nadnerczy), metaboliczne (cukrzyca, hiperlipidemia), immunologiczne (zwiększona podatność na infekcje, maskowanie zakażeń, aktywacja infekcji utajonych, w tym węgorczycy) oraz mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, miopatia, aseptyczna martwica kości). Dodatkowo obserwuje się zmiany hematologiczne, takie jak leukocytoza, limfopenia i eozynopenia, które mogą wpływać na funkcje immunologiczne. Prednizon może także powodować zaburzenia psychiczne od łagodnych do ciężkich, nadciśnienie śródczaszkowe, zaćmę, jaskrę, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, ryzyko miażdżycy i zakrzepicy oraz powikłania żołądkowo-jelitowe, w tym wrzody i krwawienia.
aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, bradykardia, eozynopenia, glikokortykosteroid, hirsutyzm, jaskra, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażeń, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, policytemia, prednizon, psychoza, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorczyca, wrzód żołądka, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia hormonalne, zaćma, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Triamcynolon – Działania niepożądane
Triamcynolon, stosowany zarówno miejscowo (kremy, maści, aerozole) jak i ogólnoustrojowo (tabletki), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych zależnych od drogi podania, dawki i czasu terapii. Miejscowe działania niepożądane obejmują pieczenie, świąd, podrażnienie, zmiany zanikowe skóry, teleangiektazje, rozstępy, trądzikopodobne zmiany oraz wtórne zakażenia. Szczególnie istotne jest ryzyko zaniku skóry i teleangiektazji przy długotrwałym stosowaniu na twarz. Preparat Pevisone (triamcynolon acetonid 0,1% + ekonazol 1%) u dorosłych wywołuje pieczenie i podrażnienie skóry (1,6%), a u dzieci rumień (1%). Po odstawieniu mogą wystąpić reakcje odstawienne, takie jak zaczerwienienie, pieczenie, świąd i łuszczenie skóry. Wchłanianie ogólnoustrojowe, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach, może prowadzić do typowych dla kortykosteroidów działań niepożądanych, w tym zahamowania wzrostu u dzieci, zespołu Cushinga, wtórnej niedoczynności kory nadnerczy, hiperglikemii, zaburzeń elektrolitowych oraz zaburzeń psychicznych i neurologicznych.
aseptyczna martwica kości, ekonazol azotan, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, miopatia posteroidowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedoczynność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, reakcja odstawienna, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, tarcza zastoinowa, teleangiektazja, triamcynolon, triamcynolonu acetonid, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wytrzeszcz, zaćma, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół Cushinga, zespół zakrzepowo-zatorowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Verospiron 50 mg
Spironolakton, zawarty w leku Verospiron, wykazuje działania niepożądane wynikające z antagonizmu względem aldosteronu oraz działania antyandrogennego. Najczęściej obserwowane efekty obejmują zaburzenia endokrynologiczne, takie jak ginekomastia u mężczyzn i zaburzenia miesiączkowania u kobiet, oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hiperkaliemię i hiponatremię. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka) oraz reakcje skórne od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) również są istotne klinicznie. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z podziałem na kategorie od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000) oraz nieznaną.
agranulocytoza, antagonista aldosteronu, antagonizm aldosteronu, bezpłodność, działanie antyandrogenne, eozynofilia, ginekomastia, gorączka polekowa, hemoglobina glikowana, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hiponatremia, hirsutyzm, klasyfikacja MedDRA, kwasica hiperchloremiczna, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, osteomalacja, ostra niewydolność nerek, plamica, porfiria, spironolakton, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia wątroby, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Lewonorgestrel – Działania niepożądane
Lewonorgestrel (LNG) jest syntetycznym progestagenem stosowanym w różnych formach antykoncepcji, w tym tabletkach (w tym awaryjnych w dawce 1,5 mg), wkładkach domacicznych (Mirena, Kyleena, Jaydess, Levosert) oraz systemach terapeutycznych. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha), układu rozrodczego (nieregularne krwawienia, plamienia, brak miesiączki), układu nerwowego (bóle i zawroty głowy) oraz objawy ogólne (zmęczenie). W przypadku tabletek antykoncepcyjnych złożonych z lewonorgestrelu i etynyloestradiolu obserwuje się także zwiększenie masy ciała, bóle i tkliwość piersi oraz zmiany nastroju. Systemy domaciczne charakteryzują się specyficznymi działaniami miejscowymi, takimi jak ból podczas zakładania, reakcje wazowagalne, torbiele jajników, bolesne miesiączkowanie oraz ryzykiem perforacji macicy (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), szczególnie u kobiet karmiących i w okresie do 36 tygodni po porodzie.
antykoncepcja awaryjna, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, choroba pęcherzyka żółciowego, ciąża pozamaciczna, etynyloestradiol, hirsutyzm, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, lewonorgestrel, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nastrój depresyjny, nieregularne krwawienie, nowotwór wątroby, perforacja macicy, pokrzywka, progestagen syntetyczny, przemijający atak niedokrwienny, reakcja wazowagalna, sepsa, system terapeutyczny domaciczny, tabletka antykoncepcyjna, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, torbiel jajnika, trądzik, udar mózgu, upławy, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie układu pokarmowego, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakażenie narządów miednicy mniejszej, zakrzepica żył głębokich, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie szyjki macicy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmniejszenie libido, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Linestrenol – Działania niepożądane
Linestrenol, substancja czynna leku Orgametril, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia psychiczne (nerwowość i zmniejszone libido występują bardzo często, tj. ≥ 1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, ból brzucha, wymioty, biegunka i zaparcia również bardzo często), a także zaburzenia metaboliczne, takie jak zatrzymanie płynów (często, ≥ 1/100 do < 1/10) prowadzące do obrzęków i wzrostu masy ciała (bardzo często). Istotne są również zmiany parametrów czynności wątroby (często) oraz ryzyko żółtaczki (niezbyt często, ≥ 1/1000 do < 1/100), co wymaga szczególnej uwagi i ewentualnej diagnostyki. Zaburzenia cyklu miesiączkowego, zwłaszcza krwotoki maciczne, występują często przy stosowaniu ciągłym, a ich częstość maleje z czasem terapii; w przypadku uporczywych krwawień możliwe jest krótkotrwałe zwiększenie dawki leku.
amenorrhea, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dyslipidemia, hepatotoksyczność, hirsutyzm, krwotok maciczny, linestrenol, łojotok, mastodynia, migrena, nadwrażliwość, nastrój depresyjny, nietolerancja glukozy, nudności, obniżenie libido, Orgametril, ostuda, plamienie międzymiesiączkowe, pokrzywka, progestagen, retencja płynów, trądzik, upławy, wysypka, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia lipidowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaparcia, zawroty głowy, żółtaczka, zwiększenie libido - Leksykon substancji czynnych
Prasteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prasteron (DHEA) jest steroidowym hormonem wymagającym ostrożnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów powyżej 40. roku życia, z wykluczeniem osób stosujących hormonalną terapię zastępczą (HTZ) oraz sportowców ze względu na jego klasyfikację jako środek anaboliczno-androgenny niedozwolony w sporcie wyczynowym. Terapia powinna być prowadzona zgodnie z naturalnym rytmem dobowym – preparaty przyjmuje się rano, a dawkowanie nie może być przekraczane bez konsultacji lekarskiej. Przeciwwskazane jest łączenie prasteronu z innymi androgenami z powodu ryzyka nasilenia działań niepożądanych. Przed i w trakcie terapii konieczne jest kompleksowe monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych, w tym stężeń LH, FSH, wolnego testosteronu, prolaktyny, morfologii, hematokrytu, glukozy, elektrolitów (Na, K, Ca, P), enzymów wątrobowych, lipidogramu oraz u mężczyzn PSA i stanu gruczołu krokowego.
andropauza, biodostępność, ciśnienie tętnicze, densytometria, enzymy wątrobowe, FSH, gęstość mineralna kości, gruczoł krokowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, LH, lipidogram, łysienie androgenowe, maskulinizacja, menopauza, morfologia krwi, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór, parametry biochemiczne, prasteron, prolaktyna, PSA, sorbitol, środek anaboliczno-androgenny, testosteron wolny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hirsutyzm to nadmierne owłosienie u kobiet, manifestujące się wzrostem ciemnych, grubych włosów w lokalizacjach androgenozależnych (twarz, szyja, klatka piersiowa, brzuch, dolna część pleców, pośladki, uda). Dotyczy 5-10% populacji kobiet, z wyższą częstością u osób pochodzenia śródziemnomorskiego i bliskowschodniego. Etiologia opiera się na nadprodukcji androgenów (pochodzących z jajników i nadnerczy) lub zwiększonej wrażliwości mieszków włosowych na androgeny. Najczęstszą przyczyną jest zespół policystycznych jajników (PCOS), obecny u 80% pacjentek z hirsutyzmem. Diagnostyka obejmuje wywiad, badanie fizykalne, ocenę nasilenia hirsutyzmu skalą Ferrimana-Gallweya, badania hormonalne (testosteron i inne androgeny) oraz w razie potrzeby badania obrazowe (USG miednicy, nadnerczy). Warto podkreślić, że nadwaga i otyłość nasilają objawy poprzez zwiększenie produkcji androgenów w tkance tłuszczowej.
eflornitin, elektroliza, fotoepilacja, glikokortykoidy, guz jajnika, guz nadnerczy, hirsutyzm, laseroterapia, lek antyandrogenowy, mieszek włosowy, nadprodukcja androgenów, odpowiedź na leczenie, przerost nadnerczy, redukcja masy ciała, skala Ferrimana-Gallweya, spironolakton, środki antykoncepcyjne, trądzik, włos terminalny, wrażliwość na androgeny, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników - Leksykon substancji czynnych
Prasteron – Działania niepożądane
Prasteron (DHEA) stosowany w dawkach 25-100 mg/24 h przez okres 3-12 miesięcy jest generalnie dobrze tolerowany, bez istotnego wpływu na funkcje wątroby, nerek, tarczycy, parametry hematologiczne oraz podstawowe funkcje życiowe. Działania niepożądane występują rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), głównie u kobiet przy dawkach 50-200 mg/dobę stosowanych długotrwale. Najczęstsze efekty niepożądane to hirsutyzm, trądzik, świąd skóry, wzrost potliwości, przetłuszczanie się skóry i włosów oraz łysienie androgenowe. W zakresie metabolizmu obserwuje się rzadko niekorzystne zmiany lipidów (np. spadek HDL), zwiększenie apetytu, retencję wody i soli oraz hiperkalcemię. U mężczyzn mogą wystąpić powiększenie gruczołu krokowego i ginekomastia, wymagające monitorowania. Rzadkie działania obejmują nudności, wymioty, hepatomegalię, zapalenie wątroby, obniżenie tonu głosu, zaburzenia psychiczne (w tym objawy manii) oraz zaburzenia rytmu serca, które ustępują po odstawieniu leku i zastosowaniu beta-adrenolityków.
antygen PSA, beta-adrenolityk, bezsenność, dehydroepiandrosteron, ginekomastia, hepatomegalia, hiperkalcemia, hirsutyzm, łysienie androgenowe, nudności, obrzęk, przerost prostaty, retencja wody, świąd skóry, trądzik, trądzikowate zapalenie skóry, zaburzenia lipidowe, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zmiany łojotokowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Femistelin
Produkt leczniczy Femistelin 10 mg zawiera dehydroepiandrosteron (DHEA) i wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego oraz biochemicznego podczas terapii. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie stosowania należy wykluczyć nowotwory hormonozależne i inne przeciwwskazania, a także regularnie kontrolować stan psychiczny, somatyczny, parametry hormonalne (LH, FSH, wolny testosteron, prolaktyna), densytometrię kości, ciśnienie tętnicze oraz badania biochemiczne (morfologia, hematokryt, glukoza, elektrolity, enzymy wątrobowe, lipidogram). Femistelin jest przeciwwskazany u pacjentek poniżej 40 roku życia, dzieci i młodzieży, a także u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą lub inne androgeny, ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia działań niepożądanych. Lek należy podawać rano, zgodnie z naturalnym rytmem dobowym wydzielania DHEA, i nie przekraczać zalecanej dawki bez konsultacji lekarskiej.
amenorrhea, androgeny, ciśnienie tętnicze, dehydroepiandrosteron, densytometria, densytometria kości, enzym wątrobowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormonalna terapia zastępcza, lipidogram, łysienie androgenowe, maskulinizacja, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, obniżona odporność, prolaktyna, przetłuszczanie skóry, środki anaboliczno-androgenne, układ sercowo-naczyniowy, wolny testosteron, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dutamsol Mono 0,5 mg
Dutasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy typu II stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych u około 19% pacjentów w pierwszym roku terapii (n=2167). Dominują zaburzenia układu rozrodczego, takie jak impotencja (6,0%), zmniejszone libido (3,7%) oraz zaburzenia wytrysku nasienia (1,8%), które w większości przypadków mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Inne działania niepożądane obejmują zmiany w obrębie piersi (1,3%), reakcje alergiczne, depresję oraz zaburzenia skóry, takie jak łysienie. W badaniu CombAT, oceniającym terapię skojarzoną dutasterydem (0,5 mg) i tamsulosyną (0,4 mg), częstość działań niepożądanych była wyższa w pierwszym roku (22%) w porównaniu do monoterapii dutasterydem (15%) lub tamsulosyną (13%), głównie z powodu zwiększonej częstości zaburzeń wytrysku nasienia (9,0%). W kolejnych latach obserwowano istotny spadek częstości zdarzeń niepożądanych do poziomu 2% w roku czwartym.
alfa-adrenolityk, badanie CombAT, badanie fazy III, działania niepożądane dutasterydu, ginekomastia, hirsutyzm, impotencja, inhibitor 5-alfa-reduktazy, kardiomiopatia zastoinowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, monoterapia dutasterydem, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność serca, obrzęk jąder, obrzęk naczynioruchowy, profil bezpieczeństwa leku, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, reakcja alergiczna, skala Gleasona, stosunek korzyści do ryzyka, wydzielina z brodawki sutkowej, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia wytrysku, zawroty głowy, zmniejszone libido - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vines 60 mcg + 15 mcg
Złożone doustne środki antykoncepcyjne, takie jak Vines zawierający 60 µg gestodenu i 15 µg etynyloestradiolu, wiążą się ze znaczącym ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym zakrzepowo-zatorowych zdarzeń naczyniowych. Do najcięższych powikłań należą zakrzepica żylna i tętnicza, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu oraz zatorowość płucna. W badaniach klinicznych III fazy najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy, migrena, krwawienia oraz plamienia, a u 15% pacjentek odnotowano amenorrheę. Ponadto, preparat może powodować zaburzenia metaboliczne, immunologiczne, neurologiczne oraz zmiany w funkcjonowaniu wątroby i dróg żółciowych, co wymaga szczegółowej oceny stanu pacjentki przed i w trakcie terapii.
amenorrhea, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, cholestaza, etynyloestradiol, gestoden, gruczolak wątroby, hipertrójglicerydemia, hirsutyzm, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, łysienie, migrena, nietolerancja glukozy, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik, udar mózgu, upławy, zaburzenie miesiączkowania, zakrzepica naczyń siatkówki, zakrzepica żylna, zapalenie pochwy, zapalenie trzustki, zastój żółci, zatorowość płucna, zawał serca, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Medoxa 20 mg
Prednizon, substancja czynna produktu leczniczego Medoxa, jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii wielu schorzeń, dostępny w dawkach od 1 mg do 50 mg w formie tabletek. Przedawkowanie prednizonu nie posiada specyficznego antidotum, a objawy toksyczności wynikają z nasilenia typowych działań niepożądanych, obejmujących zaburzenia hormonalne (np. zespół Cushinga jatrogenny, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza), metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca posteroidowa), elektrolitowe (hipokaliemia, retencja sodu i wody), psychiczne (psychoza sterydowa, stany maniakalne), pokarmowe (owrzodzenia, krwawienia), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, osteoporoza), immunologiczne (supresja układu odpornościowego) oraz sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, arytmie). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują m.in. hamowanie wydzielania ACTH, antagonizm insuliny, zwiększoną reabsorpcję sodu w nerkach oraz wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.
ACTH, cukrzyca posteroidowa, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperglikemia, hipernatremia, hipokaliemia, hirsutyzm, inhibitor pompy protonowej, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, owrzodzenie żołądka, prednizon, prostaglandyna, psychoza sterydowa, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, stan maniakalny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie miesiączkowania, zapalenie trzustki, zespół Cushinga jatrogenny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Climara-50 50 mcg/24 h (3,8 mg)
Produkt leczniczy Climara-50, zawierający 3,8 mg estradiolu (odpowiadającego 3,9 mg estradiolu półwodnego) i uwalniający 50 µg estradiolu na dobę, stosowany jest jako system transdermalny w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Na podstawie badań klinicznych III fazy (611 kobiet) oraz danych po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane występują u około 76% pacjentek, z ponad 10% doświadczających reakcji w miejscu podania oraz bólu piersi. W początkowym okresie terapii mogą pojawić się przejściowe krwawienia śródcykliczne, plamienia oraz tkliwość lub powiększenie piersi, które zwykle ustępują. Działania niepożądane obejmują m.in. reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (nastrój depresyjny, niepokój, zmiany libido), bóle głowy, zaburzenia widzenia, kołatanie serca, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zmiany skórne (wysypka, świąd, trądzik), skurcze mięśni oraz objawy ze strony układu rozrodczego i piersi (krwawienia, ból, powiększenie piersi). Częstość występowania tych działań jest różna, jednak wiele z nich ma nieznaną częstość na podstawie dostępnych danych.
chloasma, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, depresja, dysmenorrhea, dyspepsja, estradiol, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, kołatanie serca, krwawienie śródcykliczne, otępienie, plamica naczyniowa, plamienie, powiększenie piersi, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśnia, system transdermalny, udar niedokrwienny, upławy, zaburzenie widzenia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawrót głowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Spironolakton – Działania niepożądane
Spironolakton, jako antagonista aldosteronu, wywołuje działania niepożądane wynikające z hamowania wydalania potasu, co prowadzi do ryzyka hiperkaliemii, szczególnie podczas długotrwałej terapii. Inne zaburzenia elektrolitowe obejmują hiponatremię i odwodnienie, a u pacjentów z marskością wątroby może rozwinąć się hiperchloremiczna kwasica metaboliczna. Lek może pogarszać funkcję nerek, zwłaszcza u chorych z istniejącą niewydolnością nerek, co manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Antyandrogenne działanie spironolaktonu u mężczyzn może powodować ginekomastię, ból piersi oraz zaburzenia libido, natomiast u kobiet obserwuje się zaburzenia miesiączkowania. Objawy neurologiczne, takie jak splątanie, bóle głowy, apatia, zawroty głowy, senność, ataksja i letarg, występują głównie u pacjentów z marskością wątroby.
agranulocytoza, antagonista aldosteronu, apatia, ataksja, biegunka, ból głowy, działanie antyandrogenne, eozynofilia, ginekomastia, gorączka polekowa, hiperkaliemia, hiponatremia, hirsutyzm, impotencja, kurcze mięśni, kwasica hiperchloremiczna, łagodny nowotwór piersi, letarg, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, marskość wątroby, niedokrwistość, nudności, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pemfigoid, plamica, pokrzywka, senność, spironolakton, splątanie, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Działania niepożądane
Estradiol, kluczowy estrogen stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) oraz leczeniu zaburzeń hormonalnych, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane to ból i tkliwość piersi (6-31%), krwawienia z dróg rodnych (10-20%), bóle głowy (7-10%) oraz nudności i bóle brzucha (2-5%). Systemy transdermalne często wywołują miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień (8,5-20,8%), świąd (19,8%) i wysypka (20,8%). Estradiol wpływa na układ rozrodczy, nerwowy i żołądkowo-jelitowy, powodując m.in. hiperplazję endometrium, migreny, depresję, nudności oraz zatrzymanie płynów i nadciśnienie tętnicze. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (1,3-3-krotnie wyższe), udaru niedokrwiennego mózgu (1,5-krotnie wyższe) oraz powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza w pierwszym roku terapii.
choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, hiperplazja endometrium, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór hormonozależny, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, plamica naczyniowa, pokrzywka, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, rozrost błony śluzowej macicy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, trądzik, udar niedokrwienny mózgu, układ nerwowy, włókniak macicy, zaburzenie hormonalne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g
Lek Hydrocortisonum AFP w postaci kremu 10 mg/g, zawierający octan hydrokortyzonu, może wywoływać liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy terapii trwającej powyżej 14 dni. Miejscowe działania obejmują zmiany atroficzne skóry, zaburzenia rogowacenia, pigmentacji, reakcje alergiczne, trądzik posteroidowy, opóźnione gojenie ran, teleangiektazje oraz ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych. Szczególnie wrażliwe są okolice o delikatnej skórze, takie jak twarz, powieki, pachy i pachwiny. Długotrwałe stosowanie w okolicy oczu może prowadzić do jaskry i zaćmy. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, u których skóra jest bardziej przepuszczalna dla substancji czynnych.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, jaskra, nadkażenie, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, rozstęp, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wchłanianie systemowe, wybroczyna, zaburzenie rogowacenia, zaćma, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 100 mg
Cyklosporyna w postaci kapsułek miękkich Sandimmun Neoral (dawki 10 mg, 25 mg, 50 mg, 100 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są w dużej mierze zależne od dawki i wskazań terapeutycznych. Szczególnie u pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałą terapię podtrzymującą, obserwuje się częstsze i bardziej nasilone działania niepożądane. Immunosupresyjne działanie cyklosporyny zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym infekcji oportunistycznych takich jak poliomawirusowe zapalenie nerek (PVAN) oraz postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) wywołana przez wirusa JC. Ponadto, stosowanie cyklosporyny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania immunosupresji.
cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drżenie, działanie immunosupresyjne, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migrena, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profil bezpieczeństwa leku, przerost dziąseł, wątroba, wrzód trawienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna (Sandimmun, 50 mg/ml) jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie w transplantologii i terapii chorób autoimmunologicznych, charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (w tym zaburzenia homeostazy jonowej: hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia), nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Działania te są często zależne od dawki i mogą ustąpić po jej redukcji. U pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i z większym nasileniem. Ponadto, po podaniu dożylnym obserwowano reakcje rzekomoanafilaktyczne. Istotnym ryzykiem jest zwiększona podatność na zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), w tym zakażenia poliomawirusem prowadzące do nefropatii (PVAN) oraz wirusem JC związanym z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Cyklosporyna zwiększa także ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania terapii.
anoreksja, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostra nefrotoksyczność, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zmiany morfologiczne, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Flucinar N w postaci maści zawiera 0,25 mg fluocynolonu acetonidu (kortykosteroid) oraz 5 mg neomycyny siarczanu (antybiotyk aminoglikozydowy) w 1 g preparatu i może wywoływać liczne działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak zmiany trądzikopodobne, pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość skóry, a także atrofia skóry, rozstępy i teleangiektazje, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na wrażliwe obszary. Neomycyna może indukować reakcje alergiczne, w tym opóźnione, a immunosupresyjne działanie fluocynolonu sprzyja rozwojowi zakażeń wtórnych, w tym zapaleniu mieszków włosowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy oraz nieostrego widzenia, a także w okolicy ucha z uwagi na potencjalną ototoksyczność neomycyny.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, cukromocz, działanie immunosupresyjne, fluocynolon acetonid, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nefropatia toksyczna, neomycyny siarczan, nieostre widzenie, obrzęk, okołoustne zapalenie skóry, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, ototoksyczność, plamica, reakcja alergiczna, retencja płynów, rozstępy, teleangiektazja, zaburzenie wzrostu, zaćma, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna, zmniejszenie odporności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Predasol 10 mg
Prednizolon, glikokortykosteroid dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg (produkt leczniczy Predasol), jest szeroko stosowany w terapii schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych. Przedawkowanie prednizolonu, choć nie opisane jako ostre zatrucie w literaturze, może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla tej grupy leków, zwłaszcza w układach endokrynologicznym, metabolicznym i elektrolitowym. Objawy przedawkowania obejmują m.in. zespół cushingoidalny (twarz księżycowata, otyłość centralna), hiperglikemię z ryzykiem glikozurii, hipokaliemię skutkującą zaburzeniami rytmu serca, retencję sodu i wody prowadzącą do nadciśnienia tętniczego, a także zaburzenia psychiczne i miopatię posteroidową. Nasilenie objawów zależy od dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta.
antagonista receptora H2, bezsenność, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, glikokortykosteroid, glikozuria, glukoza we krwi, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, obrzęk, osłabienie mięśniowe, otyłość centralna, potas we krwi, powikłanie, psychoza, retencja sodu, rozstęp skórny, schorzenie autoimmunologiczne, twarz księżycowata, układ endokrynologiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zespół cushingoidalny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minovivax 2% 20 mg/ml
Minoksydyl w postaci roztworu na skórę (Minovivax 2%, 20 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów organizmu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (≥1/10), a także duszność, obrzęk obwodowy i zwiększenie masy ciała (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zawroty głowy i nudności (≥1/1 000 do <1/100), natomiast częstość innych objawów, takich jak tachykardia, kołatanie serca, niedociśnienie, wymioty, reakcje alergiczne (w tym obrzęk naczynioruchowy i nadwrażliwość), poważne reakcje skórne (łuszczenie, pęcherze, owrzodzenia) oraz podrażnienie oczu, pozostaje nieznana. Minoksydyl, pierwotnie stosowany jako lek przeciwnadciśnieniowy, może wywoływać działania ogólnoustrojowe nawet przy miejscowym stosowaniu, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, duszność, etanol bezwodny, glikol propylenowy, hirsutyzm, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwnadciśnieniowy, łuszczenie skóry, minoksydyl, nastrój depresyjny, niedociśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, rumień wielopostaciowy, suchość skóry, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka trądzikopodobna, zapalenie skóry, zawroty głowy, zmiana koloru włosów, zmiana struktury włosów, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piloxidil 20 mg/ml
Lek Piloxidil zawiera 20 mg/ml minoksydylu w postaci płynu do stosowania miejscowego i może wywoływać działania niepożądane zarówno związane z substancją czynną, jak i składnikami pomocniczymi, w szczególności glikolem propylenowym (0,15 ml/1 ml) oraz etanolem (0,7 ml/1 ml). Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje skórne, takie jak podrażnienie i świąd, które mogą być spowodowane glikolem propylenowym. Minoksydyl, ze względu na swoje właściwości wazodylatacyjne, może powodować działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, takie jak niedociśnienie tętnicze (niedociśnienie – częstość niezbyt często), tachykardia, kołatanie serca (rzadko) oraz obrzęki obwodowe (niedociś często). Dodatkowo, mogą wystąpić bóle głowy (często), duszność (niedociś często) oraz nadmierne owłosienie (często), także poza miejscem aplikacji, zwłaszcza u kobiet.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, duszność, działanie wazodylatacyjne, glikol propylenowy, hirsutyzm, kołatanie serca, krążenie ogólnoustrojowe, lek przeciwnadciśnieniowy, łuszczenie skóry, minoksydyl, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, personel medyczny, płyn na skórę, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, retencja płynów, rumień, świąd, system MedDRA, tachykardia, wypadanie włosów, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zawrót głowy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Agrocia 50 mg/ml
Lek Agrocia, zawierający 50 mg/ml minoksydylu w postaci roztworu do stosowania miejscowego, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie reakcjami skórnymi o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, które są zazwyczaj odwracalne po przerwaniu terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to miejscowe podrażnienie skóry (złuszczanie, rumień, wysypka), świąd, kontaktowe zapalenie skóry, suchość, obrzęk, wysypka przypominająca trądzik, uczucie pieczenia oraz paradoksalne nadmierne owłosienie. Rzadziej występują wyprysk, zmiany struktury i koloru włosów, a bardzo rzadko przemijające wypadanie włosów i nierównomierny wzrost owłosienia. Działania ogólnoustrojowe, wynikające z niewielkiego wchłaniania systemowego minoksydylu, obejmują ból głowy (≥1/10), zawroty głowy (≥1/1000 do <1/100), duszność (≥1/100 do <1/10), a bardzo rzadko zmiany ciśnienia tętniczego krwi i tachykardię (<1/10 000). Ponadto, mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy o nieznanej częstości, wymagające natychmiastowej interwencji.
ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, ból w klatce piersiowej, ciśnienie tętnicze, depresja, duszność, działanie niepożądane, hirsutyzm, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, minoksydyl, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie oczu, reakcja alergiczna, rumień, suchość skóry, świąd skóry, tachykardia, wypadanie włosów, wyprysk, wysypka trądzikopodobna, zaburzenia układu nerwowego, zawroty głowy, złuszczanie naskórka