Działania niepożądane
Hydrocortisonum AFP 10 mg/g
Lek Hydrocortisonum AFP w postaci kremu 10 mg/g, zawierający octan hydrokortyzonu, może wywoływać liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy terapii trwającej powyżej 14 dni. Miejscowe działania obejmują zmiany atroficzne skóry, zaburzenia rogowacenia, pigmentacji, reakcje alergiczne, trądzik posteroidowy, opóźnione gojenie ran, teleangiektazje oraz ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych. Szczególnie wrażliwe są okolice o delikatnej skórze, takie jak twarz, powieki, pachy i pachwiny. Długotrwałe stosowanie w okolicy oczu może prowadzić do jaskry i zaćmy. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, u których skóra jest bardziej przepuszczalna dla substancji czynnych.
- Działania niepożądane leku Hydrocortisonum AFP
- Miejscowe działania niepożądane
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia oka
- Ogólnoustrojowe działania niepożądane
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych leku Hydrocortisonum AFP
Działania niepożądane leku Hydrocortisonum AFP
Lek Hydrocortisonum AFP (octan hydrokortyzonu) w postaci kremu 10 mg/g może wywoływać szereg działań niepożądanych, szczególnie podczas długotrwałej terapii trwającej powyżej 14 dni. Działania te mogą mieć charakter miejscowy oraz ogólnoustrojowy, przy czym nasilenie i częstość występowania zależą od czasu trwania leczenia, wielkości leczonej powierzchni oraz zastosowania opatrunków okluzyjnych.1
Miejscowe działania niepożądane
Miejscowe działania niepożądane dotyczą głównie skóry i tkanek podskórnych, a ich nasilenie związane jest z siłą działania kortykosteroidu, czasem leczenia oraz wrażliwością leczonego obszaru. Szczególnie narażone są okolice o delikatnej strukturze skóry, takie jak twarz, powłoki oczne, pachy czy pachwiny.2
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Wśród zaburzeń dotyczących skóry i tkanki podskórnej występują różnorodne objawy związane z długotrwałym stosowaniem glikokortykosteroidów miejscowych. Należą do nich zmiany atroficzne skóry, zaburzenia rogowacenia, nieprawidłowości pigmentacji oraz reakcje alergiczne.3
Przy długotrwałej terapii obserwuje się również zaburzenia procesu gojenia ran, zmiany naczyniowe oraz trądzik posteroidowy, który jest charakterystycznym objawem przedłużającego się leczenia kortykosteroidami.4
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Miejscowe kortykosteroidy, w tym octan hydrokortyzonu, mogą sprzyjać rozwojowi zakażeń na leczonej powierzchni, co wynika z działania immunosupresyjnego preparatu. Dotyczy to szczególnie zakażeń wtórnych oraz różnego rodzaju nadkażeń.5
Zaburzenia naczyniowe
Stosowanie miejscowych kortykosteroidów może prowadzić do zmian w naczyniach skórnych, manifestujących się jako powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz wybroczyny.6
Zaburzenia oka
Długotrwałe stosowanie leku Hydrocortisonum AFP, szczególnie w okolicy powiek i oczu, może prowadzić do rozwoju jaskry lub zaćmy – poważnych chorób oczu wymagających specjalistycznego leczenia okulistycznego.7
Ogólnoustrojowe działania niepożądane
Mimo że preparat podawany jest miejscowo, przy niewłaściwym stosowaniu może dochodzić do wchłaniania systemowego octanu hydrokortyzonu i rozwoju ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Ryzyko to zwiększa się w przypadku:8
- długotrwałego stosowania preparatu
- aplikacji na dużą powierzchnię skóry
- stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym
- stosowania u dzieci, których skóra wykazuje większą przepuszczalność dla substancji czynnych
Do ogólnoustrojowych działań niepożądanych octanu hydrokortyzonu należą:9
- Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza – może prowadzić do zaburzeń hormonalnych i niedoboru endogennych kortykosteroidów
- Zespół Cushinga – charakteryzujący się otyłością centralną, księżycowatą twarzą, rozstępami, nadciśnieniem tętniczym i innymi objawami hiperkortyzolemii
- Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci – szczególnie istotne u pacjentów pediatrycznych
- Hiperglikemia – podwyższenie poziomu glukozy we krwi
- Cukromocz – obecność glukozy w moczu
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.10
Tabela działań niepożądanych leku Hydrocortisonum AFP
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Opis | Częstość występowania |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zanikowe zapalenie skóry | Ścieńczenie naskórka i skóry właściwej, zwiększona przezierność naczyń | Częste przy długotrwałym stosowaniu |
| Zapalenie mieszków włosowych | Stan zapalny wokół mieszków włosowych | Niezbyt częste | |
| Alergia kontaktowa | Reakcja nadwrażliwości na składniki preparatu | Niezbyt częste | |
| Zapalenie okołooczne | Stan zapalny skóry wokół oczu | Częste przy aplikacji w okolicy oczu | |
| Nadmierne owłosienie | Hirsutyzm w miejscu aplikacji | Rzadkie | |
| Opóźnienie gojenia ran i owrzodzeń | Wydłużony proces regeneracji skóry | Częste przy długotrwałym stosowaniu | |
| Wybroczyny | Drobne wylewy krwi pod skórą | Niezbyt częste | |
| Rozstępy | Linearne zmiany zanikowe skóry | Częste przy długotrwałym stosowaniu | |
| Plamica posteroidowa | Przebarwienia i odbarwienia skóry | Częste przy długotrwałym stosowaniu | |
| Trądzik posteroidowy | Zmiany trądzikopodobne będące reakcją na steroid | Częste przy długotrwałym stosowaniu | |
| Dermatitis perioralis | Zmiany rumieniowo-grudkowe wokół ust | Niezbyt częste | |
| Pieczenie, zaczerwienienie, nadmierna suchość | Miejscowe objawy podrażnienia | Częste | |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Nadkażenia bakteryjne | Wtórne infekcje bakteryjne na leczonym obszarze | Częste przy długotrwałym stosowaniu |
| Zakażenia grzybicze i wirusowe | Infekcje oportunistyczne skóry | Częste przy długotrwałym stosowaniu | |
| Wtórne zakażenia | Zakażenia rozwijające się na tle zmienionej odporności miejscowej | Częste przy długotrwałym stosowaniu | |
| Zaburzenia naczyniowe | Powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych | Teleangiektazje, widoczne rozszerzone naczynka | Częste przy długotrwałym stosowaniu |
| Wybroczyny | Drobne wylewy podskórne | Niezbyt częste | |
| Zaburzenia oka | Jaskra | Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego | Rzadkie, głównie przy aplikacji w okolicy oczu |
| Zaćma | Zmętnienie soczewki oka | Rzadkie, głównie przy aplikacji w okolicy oczu | |
| Działania ogólnoustrojowe | Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza | Zaburzenie regulacji hormonalnej organizmu | Rzadkie, przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod okluzją |
| Zespół Cushinga | Zespół objawów hiperkortyzolemii | Rzadkie, przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod okluzją | |
| Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci | Zaburzenie rozwoju u pacjentów pediatrycznych | Rzadkie, głównie u dzieci przy długotrwałym stosowaniu | |
| Hiperglikemia | Podwyższony poziom glukozy we krwi | Rzadkie, przy wchłanianiu systemowym | |
| Cukromocz | Obecność glukozy w moczu | Rzadkie, przy wchłanianiu systemowym |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania