Działania niepożądane
Dexamethasone Krka 0,5 mg

Działania niepożądane leku Dexamethasone Krka (0,5 mg)

Podczas stosowania deksametazonu w postaci tabletek mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których ryzyko i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz czasem trwania terapii. W przypadku hormonalnej terapii zastępczej przy zastosowaniu zalecanych dawek, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest stosunkowo niskie. Natomiast podczas farmakoterapii deksametazonem należy liczyć się z możliwością wystąpienia licznych działań niepożądanych o różnym nasileniu.¹

Zakażenia i zaburzenia odporności

Deksametazon może prowadzić do zamaskowania objawów infekcji, co utrudnia ich rozpoznanie i leczenie. Lek może również powodować wystąpienie, pogorszenie lub reaktywację zakażeń różnego pochodzenia – wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych oraz pasożytniczych. Szczególnie niebezpieczne jest pobudzenie strongyloidozy oraz rozwój zakażeń patogenami oportunistycznymi, które w normalnych warunkach nie stanowiłyby zagrożenia dla organizmu.²

W zakresie układu odpornościowego możliwe jest wystąpienie reakcji alergicznych, w tym wysypki polekowej, a także ciężkich reakcji anafilaktycznych. Te ostatnie mogą objawiać się zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli, wahaniami ciśnienia tętniczego (zarówno jego obniżeniem, jak i podwyższeniem), a w skrajnych przypadkach zapaścią krążeniową lub zatrzymaniem pracy serca. Długotrwałe stosowanie deksametazonu prowadzi do ogólnego osłabienia układu odpornościowego.³

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Długotrwałe stosowanie deksametazonu może prowadzić do zahamowania czynności nadnerczy oraz rozwoju zespołu Cushinga, którego typowe objawy obejmują charakterystyczny wygląd twarzy (tzw. twarz księżycowata), otyłość tułowia oraz nadmiar płynów ustrojowych.⁴

W zakresie zaburzeń metabolicznych obserwuje się zatrzymanie sodu w organizmie, któremu towarzyszą obrzęki, przy jednoczesnym zwiększonym wydalaniu potasu (co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca). Deksametazon może powodować wzrost masy ciała, obniżenie tolerancji glukozy, a nawet rozwój cukrzycy. Częstym zjawiskiem jest podwyższenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów oraz zwiększenie apetytu.⁵

Zaburzenia hematologiczne

W obrazie morfologicznym krwi podczas terapii deksametazonem można zaobserwować umiarkowaną leukocytozę (wzrost liczby białych krwinek), limfopenię (zmniejszenie liczby limfocytów), eozynopenię (zmniejszenie liczby eozynofili) oraz policytemię (zwiększenie liczby czerwonych krwinek).⁶

Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne

Stosowanie deksametazonu może wiązać się z wystąpieniem rzekomego guza mózgu oraz ujawnieniem się objawów utajonej padaczki lub nasileniem skłonności do drgawek u pacjentów z rozpoznaną padaczką.⁷

W zakresie zaburzeń psychicznych opisywano: depresję, drażliwość, euforię, zwiększenie napędu psychoruchowego, psychozę, manię, omamy, chwiejność emocjonalną, lęk, zaburzenia snu, a nawet myśli samobójcze.⁸

Zaburzenia narządu wzroku

Długotrwałe stosowanie deksametazonu może prowadzić do rozwoju zaćmy (szczególnie zaćmy tylnej podtorebkowej) oraz jaskry. Obserwowano także pogorszenie objawów istniejącego wcześniej wrzodu rogówki oraz nasilenie infekcji oka o różnej etiologii (wirusowej, grzybiczej, bakteryjnej). W rzadkich przypadkach dochodzi do opadania powieki, rozszerzenia źrenicy (mydriaza), obrzęku spojówek czy jatrogennej perforacji twardówki. U niektórych pacjentów opisywano odwracalny wytrzeszcz, centralną retinopatię surowiczą oraz nieostre widzenie.⁹

Zaburzenia układu naczyniowego

Terapia deksametazonem zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, miażdżycy i zakrzepicy. Może również prowadzić do zapalenia naczyń (także jako objaw zespołu odstawienia po długotrwałym leczeniu) oraz zwiększonej łamliwości naczyń włosowatych.¹⁰

Zaburzenia żołądka i jelit

W trakcie leczenia deksametazonem istnieje ryzyko rozwoju wrzodów żołądka i jelit oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Możliwe jest również wystąpienie zapalenia trzustki, niestrawności oraz czkawki.¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Długotrwałe stosowanie deksametazonu może prowadzić do charakterystycznych zmian skórnych, takich jak rozstępy, zanik skóry, wybroczyny, wylewy krwi, trądzik steroidowy oraz zapalenie skóry (wokół ust) przypominające trądzik różowaty.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Stosowanie deksametazonu może prowadzić do miopatii, zaniku i osłabienia mięśni oraz osteoporozy (zależnej od dawki, możliwej nawet podczas krótkotrwałego stosowania). Opisywano także jałowe martwice kości oraz problemy dotyczące ścięgien: zaburzenia w ich obrębie, zapalenie, a nawet zerwanie. Możliwe jest również wystąpienie tłuszczakowatości nadtwardówkowej oraz zahamowanie wzrostu u dzieci.¹³

Należy zwrócić szczególną uwagę, że zbyt szybkie zmniejszanie dawki deksametazonu może wywołać objawy takie jak bóle mięśni i stawów.¹⁴

Zaburzenia układu rozrodczego

Deksametazon może powodować zaburzenia wydzielania hormonów płciowych, co skutkuje brakiem krwawień miesiączkowych u kobiet, hirsutyzmem (nadmiernym owłosieniem typu męskiego) oraz impotencją u mężczyzn.¹⁵

Inne zaburzenia

W trakcie leczenia deksametazonem obserwowano opóźnione gojenie się ran.¹⁶

Tabela działań niepożądanych leku Dexamethasone Krka

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Dexamethasone Krka do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷