Działania niepożądane
Tacrolimus STADA 3 mg

<h3 id="dzialania-niepozadane-takrolimusu”>Działania niepożądane leku Tacrolimus STADA

Takrolimus jest silnie działającym lekiem immunosupresyjnym, który podobnie jak inne leki z tej grupy charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych. Ustalenie profilu działań niepożądanych związanych ze stosowaniem takrolimusu jest często trudne ze względu na zasadniczą chorobę i równoczesne stosowanie wielu produktów leczniczych.¹

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych takrolimusu (występujących u ponad 10% pacjentów) należą: drżenie mięśniowe, zaburzenie czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność. ^{10% pacjentów) należą drżenie mięśniowe, zaburzenie czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność.”>2}

Ryzyko zakażeń

Podobnie jak w przypadku innych silnie działających leków immunosupresyjnych, u pacjentów otrzymujących takrolimus często zwiększa się ryzyko zakażenia (wirusowego, bakteryjnego, grzybiczego, pierwotniakowego). Istniejące zakażenia mogą ulec nasileniu. Mogą wystąpić zarówno zakażenia uogólnione, jak i miejscowe.³

U pacjentów leczonych takrolimusem raportowano przypadki zakażeń o szczególnym znaczeniu klinicznym:

• Zakażenia wirusem cytomegalii (CMV)
• Nefropatia związana z zakażeniem wirusem BK
• Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) związana z zakażeniem wirusem JC⁴

Ryzyko nowotworowe

U pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne, w tym takrolimus, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych. W związku ze stosowaniem takrolimusu zgłaszano wystąpienie łagodnych oraz złośliwych nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z wirusem Epsteina-Barr (EBV) oraz nowotworów złośliwych skóry.⁵

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych takrolimusem z podziałem na układy i narządy oraz częstość występowania. Klasyfikacja częstości: bardzo często (>1/10); często (od >1/100 do <1/10); niezbyt często (od >1/1000 do <1/100); rzadko (od >1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).^{1/10); często (od >1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (6}

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Często: niedokrwistość, trombocytopenia, leukopenia, niemieszczące się w normie wyniki badań krwinek czerwonych, leukocytoza

Niezbyt często: koagulopatie, pancytopenia, neutropenia, niemieszczące się w normie parametry krzepnięcia krwi i krwawienia, mikroangiopatia zakrzepowa

Rzadko: plamica zakrzepowa małopłytkowa, hipoprotrombinemia

Nieznana: aplazja czysto czerwonokrwinkowa, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, gorączka neutropeniczna⁷

Zaburzenia układu immunologicznego

U pacjentów otrzymujących takrolimus obserwowano reakcje alergiczne i anafilaktoidalne.⁸

Zaburzenia endokrynologiczne

Rzadko: hirsutyzm⁹

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Bardzo często: cukrzyca, hiperglikemia, hiperkaliemia

Często: kwasica metaboliczna, inne zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia, zatrzymanie płynów w ustroju, nadmierne stężenie kwasu moczowego we krwi, hipomagnezemia, hipokaliemia, hipokalcemia, zmniejszenie apetytu, zwiększone stężenie cholesterolu we krwi, hiperlipidemia, zwiększone stężenie triglicerydów, hipofosfatemia

Niezbyt często: odwodnienie, hipoglikemia, hipoproteinemia, hiperfosfatemia¹⁰

Zaburzenia psychiczne

Bardzo często: bezsenność

Często: stany splątania i dezorientacja, depresja, objawy niepokoju, omamy, zaburzenia umysłowe, pogorszenie nastroju, zaburzenia nastroju, koszmary senne

Niezbyt często: zaburzenia psychotyczne¹¹

Zaburzenia układu nerwowego

Bardzo często: ból głowy, drżenie mięśniowe

Często: zaburzenia układu nerwowego, drgawki, zaburzenia świadomości, neuropatia obwodowa, zawroty głowy, parestezje i zaburzenia czucia, trudności w pisaniu

Niezbyt często: encefalopatia, krwawienia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego i udar naczyniowy mózgu, śpiączka, zaburzenia mowy i wysławiania, porażenie i niedowład, amnezja

Rzadko: wzmożone napięcie

Nieznana: miastenia, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES)¹²

Zaburzenia oka

Często: schorzenia oczu, niewyraźne widzenie, światłowstręt

Niezbyt często: zaćma

Rzadko: ślepota

Nieznana: neuropatia nerwu wzrokowego¹³

Zaburzenia ucha i błędnika

Często: szumy uszne

Niezbyt często: niedosłuch

Rzadko: nerwowo-czuciowa głuchota

Bardzo rzadko: zaburzenia słuchu¹⁴

Zaburzenia serca

Często: choroba niedokrwienna serca, tachykardia

Niezbyt często: niewydolność serca, komorowe zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie czynności serca, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, kardiomiopatie, przerost mięśnia komór, kołatanie serca

Rzadko: wysięk osierdziowy

Bardzo rzadko: Torsades de Pointes¹⁵

Zaburzenia naczyniowe

Bardzo często: nadciśnienie tętnicze

Często: zdarzenia zatorowo-zakrzepowe i niedokrwienne, niedociśnienie pochodzenia obwodowego, krwotok, choroby naczyń obwodowych

Niezbyt często: zakrzepica żył głębokich kończyn, wstrząs, zawał¹⁶

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Często: śródmiąższowe schorzenia płuc, duszność, wysięk opłucnowy, kaszel, zapalenie gardła, przekrwienie i zapalenie błon śluzowych nosa

Niezbyt często: niewydolność oddechowa, zaburzenia układu oddechowego, astma

Rzadko: zespół ostrej niewydolności oddechowej¹⁷

Zaburzenia żołądka i jelit

Bardzo często: biegunka, nudności

Często: objawy żołądkowo-jelitowe przedmiotowe i podmiotowe, wymioty, bóle żołądkowo-jelitowe i bóle brzucha, stany zapalne żołądka i jelit, krwotok z żołądka lub jelit, owrzodzenie i perforacja żołądka i jelit, puchlina brzuszna, zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej, zaparcia, przedmiotowe i podmiotowe objawy dyspepsji, wzdęcia z oddawaniem gazów, wzdęcia i rozdęcia, luźne stolce

Niezbyt często: ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, porażenna niedrożność jelita, refluks żołądkowo-przełykowy, upośledzone opróżnianie żołądka¹⁸

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często: zaburzenia przewodów żółciowych, uszkodzenie komórek wątroby i zapalenie wątroby, zastój żółci i żółtaczka

Rzadko: wenookluzyjna choroba wątroby, zakrzepica tętnicy wątrobowej

Bardzo rzadko: niewydolność wątroby¹⁹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często: wysypka, świąd, łysienie, trądzik, nadmierne pocenie

Niezbyt często: zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło

Rzadko: martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella)

Bardzo rzadko: zespół Stevensa-Johnsona²⁰

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często: bóle stawów, ból pleców, kurcze mięśni, ból kończyn

Niezbyt często: zaburzenia stawów

Rzadko: zmniejszenie ruchliwości²¹

Ból kończyn został opisany jako część zespołu bólowego indukowanego przez inhibitor kalcyneuryny (CIPS). Zazwyczaj występuje jako obustronny i symetryczny, silny ból w kończynach dolnych i może być związany z większymi niż terapeutyczne stężeniami takrolimusu we krwi. Zmniejszenie dawki takrolimusu może zmniejszyć objawy tego zespołu. W niektórych przypadkach konieczne było zastosowanie alternatywnej immunosupresji.²²

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Bardzo często: zaburzenie czynności nerek

Często: niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, toksyczna nefropatia, martwica kanalików nerkowych, nieprawidłowe wyniki badania moczu, skąpomocz, zaburzenia pęcherza i cewki moczowej

Niezbyt często: zespół hemolityczno-mocznicowy, bezmocz

Bardzo rzadko: nefropatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego²³

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Niezbyt często: bolesne miesiączkowanie, krwawienie z macicy²⁴

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często: gorączka, dolegliwości bólowe i złe samopoczucie, osłabienie, obrzęki, zaburzenia zdolności odczuwania temperatury ciała

Niezbyt często: objawy grypopodobne, zdenerwowanie, złe samopoczucie, niewydolność wielonarządowa, uczucie ucisku w klatce piersiowej, nietolerancja temperatury

Rzadko: upadek, owrzodzenia, ucisk w klatce piersiowej, pragnienie

Bardzo rzadko: zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej²⁵

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Bardzo często: nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby

Często: zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększenie masy ciała

Niezbyt często: zwiększona aktywność amylazy we krwi, nieprawidłowy zapis EKG, nieprawidłowa częstość akcji serca i nieprawidłowe tętno, zmniejszenie masy ciała, zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi

Bardzo rzadko: nieprawidłowości w echokardiogramie, wydłużony odstęp QT w elektrokardiogramie²⁶

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Często: pierwotne zaburzenia czynności przeszczepu²⁷

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania

Obserwowano przypadki błędnego stosowania leku, w tym nieumyślną, niezamierzoną lub nienadzorowaną przez lekarza zamianę produktu leczniczego zawierającego takrolimus o natychmiastowym lub przedłużonym uwalnianiu na inny produkt leczniczy zawierający takrolimus. W związku z nimi zgłaszano szereg przypadków odrzucania przeszczepionego narządu.²⁸

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁹

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.³⁰