Działania niepożądane
Ladybon 2,5 mg
Profil bezpieczeństwa tibolonu został oceniony na podstawie 21 badań klinicznych z udziałem 4079 kobiet stosujących dawki terapeutyczne 1,25 mg lub 2,5 mg oraz 3476 kobiet otrzymujących placebo, z okresem leczenia od 2 miesięcy do 4,5 lat. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zaburzenia układu rozrodczego i piersi (np. krwotok pomenopauzalny, przerost endometrium, tkliwość piersi), zaburzenia skóry (trądzik, świąd), bóle podbrzusza oraz zwiększenie masy ciała. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także działania neurologiczne (zawroty głowy, migrena), skórne (wysypka), psychiczne (depresja), mięśniowo-szkieletowe (ból stawów) oraz zaburzenia czynności wątroby. Istotne jest, że ryzyko raka piersi związane ze stosowaniem tibolonu jest mniejsze niż przy skojarzonej HTZ, jednak wzrasta wraz z czasem terapii (współczynnik ryzyka 1,3, dodatkowo 3 przypadki na 1000 kobiet po 5 latach stosowania w wieku 50-65 lat).
Działania niepożądane tibolonu (Ladybon 2,5 mg)
Profil bezpieczeństwa tibolonu został ustalony na podstawie szeroko zakrojonych badań klinicznych, obejmujących 21 badań z grupą kontrolną placebo, w których uczestniczyło 4079 kobiet stosujących dawki terapeutyczne tibolonu (1,25 mg lub 2,5 mg) oraz 3476 kobiet otrzymujących placebo. Okres leczenia w tych badaniach wynosił od 2 miesięcy do 4,5 lat, co umożliwiło dokładną ocenę profilu działań niepożądanych tego leku.1
Najczęstsze działania niepożądane
Podczas stosowania tibolonu zaobserwowano szereg działań niepożądanych, których częstość występowania była statystycznie istotnie większa w porównaniu do placebo. Działania te sklasyfikowano według częstości występowania oraz układów i narządów MedDRA.2
| Klasyfikacja układów i narządów MedDRA | Często ≥ 1/100 do < 1/10 | Niezbyt często ≥ 1/1000 do < 1/100 | Rzadko ≥ 1/10000 do < 1/1000 |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Obrzęk** | – | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból podbrzusza | Dyskomfort brzucha** | – |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nadmierne owłosienie Trądzik |
Świąd** | – |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Upławy Przerost endometrium Krwotok pomenopauzalny Tkliwość piersi Świąd narządów płciowych Kandydoza pochwy Krwotok z pochwy Ból w obrębie miednicy Dysplazja szyjki macicy Wydzielina z narządu rodnego Zapalenie sromu i pochwy |
Umiarkowany ból piersi Zakażenia grzybicze Grzybica pochwy Ból brodawek sutkowych |
– |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Nieprawidłowy wymaz z szyjki macicy* | – |
*Zazwyczaj zmiany łagodne. Częstość występowania patologii szyjki macicy (raka szyjki macicy) nie była zwiększona w grupie leczonych tibolonem w porównaniu do grupy stosującej placebo.
**Te działania niepożądane zostały zidentyfikowane po wprowadzeniu tibolonu do obrotu. Kategorię częstości oszacowano na podstawie odpowiednich badań klinicznych.3
Działania niepożądane zidentyfikowane po wprowadzeniu leku do obrotu
Po wprowadzeniu tibolonu do obrotu zaobserwowano również inne działania niepożądane, takie jak:4
- Zaburzenia neurologiczne: zawroty głowy, ból głowy, migrena
- Zaburzenia skórne: wysypka, łojotokowe zapalenie skóry
- Zaburzenia narządu wzroku: zaburzenia widzenia (w tym nieostre widzenie)
- Zaburzenia psychiczne: depresja
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: ból stawów lub mięśni
- Zaburzenia wątroby: zaburzenia czynności wątroby
Zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów
Rak piersi
Obserwacje kliniczne wskazują na związek pomiędzy stosowaniem tibolonu a ryzykiem wystąpienia raka piersi, jednakże ryzyko to jest mniejsze niż w przypadku skojarzonej hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) zawierającej estrogen i progestagen. Wzrost ryzyka jest zależny od czasu stosowania terapii.5
Badanie Million Women Study (MWS) dostarczyło istotnych danych dotyczących dodatkowego ryzyka raka piersi po 5 latach stosowania tibolonu:6
| Wiek (lata) | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet nie stosujących HTZ* w okresie 5-letnim | Współczynnik ryzyka i 95%CI# | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ w okresie 5-letnim (95%CI) |
|---|---|---|---|
| HTZ zawierająca wyłącznie estrogen | |||
| 50-65 | 9-12 | 1,2 | 1-2 (0-3) |
| Złożona HTZ zawierająca estrogen i progestagen | |||
| 50-65 | 9-12 | 1,7 | 6 (5-7) |
| Tibolon | |||
| 50-65 | 9-12 | 1,3 | 3 (0-6) |
*W oparciu o podstawową częstość występowania w krajach rozwiniętych.
#Wskaźnik ogólnego ryzyka. Współczynnik ryzyka nie jest stały, rośnie wraz z wydłużeniem czasu stosowania.7
Rak endometrium
Tibolon wykazuje związek ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka endometrium. U kobiet z zachowaną macicą niestosujących HTZ ani tibolonu, ryzyko zachorowania na raka endometrium wynosi około 5 przypadków na 1000 kobiet.8
Badanie LIFT (badanie z randomizacją, z grupą kontrolną otrzymującą placebo) przeprowadzone u kobiet (średnia wieku 68 lat) bez wcześniejszego screeningu endometrium wykazało:9
- Po 2,9 roku obserwacji w grupie placebo (n=1773) nie zdiagnozowano żadnego przypadku raka endometrium
- W grupie przyjmującej tibolon (n=1746) zdiagnozowano 4 przypadki raka endometrium
- Przekłada się to na 0,8 dodatkowego zdiagnozowanego przypadku raka endometrium na każde 1000 kobiet przyjmujących tibolon przez jeden rok
Rak jajnika
Stosowanie tibolonu może wiązać się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozwoju raka jajnika. Dane z badania Million Women Study wskazują, że stosowanie tibolonu przez okres 5 lat prowadziło do wystąpienia 1 dodatkowego przypadku raka na 2500 kobiet.10
Dla porównania, metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała:11
- Zwiększone ryzyko wystąpienia raka jajnika u kobiet stosujących aktualnie HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy jej nie stosowały (RR 1,43, 95% CI 1,31–1,56)
- U kobiet w wieku 50-54 lat stosujących HTZ przez 5 lat wiąże się to z około 1 dodatkowym zachorowaniem na 2000 kobiet
- U kobiet w wieku 50-54 lat niestosujących HTZ, rak jajnika zostanie rozpoznany u około 2 na 2000 kobiet w okresie 5 lat
Ryzyko incydentów naczyniowych
Udar niedokrwienny
Stosowanie tibolonu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru niedokrwiennego. Ryzyko to wzrasta wraz z wiekiem, niezależnie od czasu trwania terapii.12
Randomizowane badanie z grupą kontrolną trwające 2 lata i 9 miesięcy wykazało:13
- 2,2-krotny wzrost ryzyka wystąpienia udaru mózgu wśród kobiet (średnia wieku 68 lat) stosujących tibolon w dawce 1,25 mg (28/2249) w porównaniu z grupą placebo (13/2257)
- W 80% przypadków był to udar o etiologii niedokrwiennej
Częstość występowania udaru mózgu jest silnie zależna od wieku:14
- Częstość wystąpienia udaru po 5 latach:
- 3 przypadki na 1000 kobiet w wieku 50–59 lat
- 11 przypadków na 1000 kobiet w wieku 60–69 lat
- Dodatkowe przypadki u kobiet stosujących tibolon przez 5 lat:
- 4 przypadki na 1000 kobiet w wieku 50–59 lat
- 13 przypadków na 1000 kobiet w wieku 60–69 lat
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) wiąże się z 1,3–3-krotnym zwiększeniem ryzyka względnego wystąpienia żylnej choroby zatorowo-zakrzepowej (ŻChZZ), w tym zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Ryzyko to jest najwyższe w pierwszym roku stosowania HTZ.15
| Wiek (lata) | Częstość występowania na 1000 kobiet w okresie 5-letnim w grupie placebo | Współczynnik ryzyka i 95% CI | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ |
|---|---|---|---|
| Produkty doustne zawierające jedynie estrogen* | |||
| 50-59 | 7 | 1,2 (0,6-2,4) | 1 (-3–10) |
| Produkty doustne zawierające estrogen i progestagen | |||
| 50-59 | 4 | 2,3 (1,2–4,3) | 5 (1-13) |
*Badanie u kobiet bez macicy16
Inne działania niepożądane związane z HTZ
Poniższe działania niepożądane były raportowane w związku z terapią estrogenowo-progestagenową i mogą potencjalnie dotyczyć również pacjentów stosujących tibolon:17
- Choroba wieńcowa: Ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie zwiększone u kobiet w wieku powyżej 60 lat stosujących HTZ z użyciem produktów złożonych zawierających estrogen i progestagen. Nie ma dowodów wskazujących na to, że ryzyko zawału mięśnia sercowego podczas stosowania tibolonu jest inne niż w przypadku innych rodzajów HTZ.18
- Choroby pęcherzyka żółciowego19
- Choroby skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa20
- Prawdopodobna demencja powyżej 65. roku życia21
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.22
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:23
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: +48 22 49 21 301
- faks: +48 22 49 21 309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych możliwe jest zgromadzenie większej ilości informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania