fenyloketonuria
Fenyloketonuria (PKU) jest wrodzoną chorobą metaboliczną dziedziczoną autosomalnie recesywnie, spowodowaną mutacją genu kodującego hydroksylazę fenyloalaninową. Defekt ten prowadzi do zaburzenia przemiany fenyloalaniny do tyrozyny, co skutkuje podwyższonym stężeniem fenyloalaniny we krwi i płynach ustrojowych.
Nieleczona fenyloketonuria powoduje poważne i nieodwracalne uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, prowadząc do niepełnosprawności intelektualnej, zaburzeń neurologicznych oraz opóźnienia rozwoju psychoruchowego. Podstawą diagnostyki jest badanie przesiewowe noworodków, które umożliwia wczesne wykrycie podwyższonego poziomu fenyloalaniny we krwi.
Leczenie PKU opiera się na rygorystycznej diecie niskofenyloalaninowej, którą należy wprowadzić jak najwcześniej po urodzeniu i kontynuować przez całe życie. Dieta ta wyklucza produkty wysokobiałkowe (mięso, nabiał, jaja, orzechy, większość produktów zbożowych) i zastępuje je specjalnymi preparatami białkowymi pozbawionymi fenyloalaniny. Regularne monitorowanie poziomu fenyloalaniny we krwi jest niezbędne do oceny skuteczności leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine Lekam
Olanzapina wymaga starannego monitorowania ze względu na opóźnioną poprawę kliniczną, która może nastąpić dopiero po kilku tygodniach terapii. Nie jest zalecana u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat), gdzie obserwowano dwukrotny wzrost śmiertelności (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotny wzrost zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo). Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, niedożywienie, choroby płuc, stosowanie benzodiazepin i inne. Olanzapina nie jest wskazana w psychozie indukowanej agonistami dopaminy u chorych na chorobę Parkinsona ze względu na nasilenie objawów parkinsonizmu i omamów. Istotnym zagrożeniem jest zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się m.in. gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferaza wątrobowa, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dyskineza polekowa, dyslipidemia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, odstęp QT, otępienie, parkinsonizm, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, sedacja polekowa, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Desloratadine Genepharm 2,5 mg
Desloratadine Peseri to lek przeciwhistaminowy dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, zawierających 2,5 mg desloratadyny. Tabletki mają charakterystyczny ceglastoczerwony kolor, są okrągłe, płaskie o wymiarach 6,4 mm x 2,4 mm, z wytłoczeniem „2,5”. Substancje pomocnicze obejmują m.in. aspartam (E 951) w ilości 1,5 mg na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią, oraz polakrylinę potasową i kroskarmelozę sodową jako środki rozsadzające, kwas cytrynowy jako regulator kwasowości, a także barwnik (żelaza tlenek czerwony E 172) i aromat Tutti Frutti. Tabletki rozpuszczają się szybko w jamie ustnej, co ułatwia podawanie pacjentom z dysfagią.
aspartam, celuloza mikrokrystaliczna, desloratadyna, dysfagia, fenyloketonuria, glikol propylenowy, kroskarmeloza sodowa, kwas cytrynowy jednowodny, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, polakarylina potasowa, stearynian magnezu, substancja lecznicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tlenek żelaza czerwony, wodorotlenek potasu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Auglavin PPH 500 mg + 125 mg
Auglavin PPH to preparat w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, zawierający amoksycylinę trójwodną (500 mg) oraz potasu klawulanian odpowiadający 125 mg kwasu klawulanowego w każdej saszetce. Substancje pomocnicze obejmują m.in. aspartam (20 mg na saszetkę), co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią, oraz maltodekstrynę. Preparat charakteryzuje się truskawkowym aromatem, co ułatwia akceptację przez pacjentów. Zawiesinę należy przygotować przez rozpuszczenie proszku w około 100 ml wody i podać natychmiast po przygotowaniu, gdyż nie jest przeznaczona do dłuższego przechowywania. Przechowywanie proszku powinno odbywać się w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nieprzekraczającej 25°C, a okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji.
amoksycylina trójwodna, aromat truskawkowy, aspartam, Auglavin PPH, cytrynian trietylu, działanie przeciwbakteryjne, fenyloketonuria, glikol propylenowy, krospowidon, krzemionka koloidalna, kwas klawulanowy, magnezu stearynian, maltodekstryna, niezgodność farmaceutyczna, potasu klawulanian, środek przeciwzbrylający, substancja czynna, substancja pomocnicza, tereftalan polietylenu, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apra-swift 30 mg
Podczas kwalifikacji do terapii preparatem Apra-swift zawierającym arypiprazol, kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na substancję czynną oraz na substancje pomocnicze. Arypiprazol występuje w dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg, a preparat zawiera dodatkowo aspartam (od 1 mg do 3 mg), laktozę jednowodną (od 95,05 mg do 285,15 mg) oraz alkohol benzylowy (od 0,0036 mg do 0,0108 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z fenyloketonurią (ze względu na aspartam), nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy (laktoza) oraz na osoby z nadwrażliwością na alkohol benzylowy. W przypadku potwierdzonej nadwrażliwości na którykolwiek składnik preparatu, stosowanie Apra-swift jest bezwzględnie przeciwwskazane.
alkohol benzylowy, arypiprazol, aspartam, dokumentacja medyczna, fenyloalanina, fenyloketonuria, laktoza jednowodna, leczenie przeciwpsychotyczne, lek psychotropowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, opcja terapeutyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine Aurovitas
Olanzapina, stosowana w leczeniu psychoz, wymaga uważnego monitorowania stanu klinicznego pacjentów, gdyż poprawa może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na dwukrotnie zwiększoną śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie wyższe ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. Szczególnie narażone są osoby powyżej 65-75 lat, z otępieniem naczyniowym, chorobami płuc, niedożywieniem, odwodnieniem, sedacją, zaburzeniami połykania oraz stosujące benzodiazepiny. Olanzapina nie jest wskazana w psychozie indukowanej agonistami dopaminy u chorych na Parkinsona, gdyż nie wykazuje skuteczności i nasila objawy parkinsonizmu oraz omamy. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferaza wątrobowa, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, mioglobinuria, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, stężenie glukozy we krwi, wydłużenie odstępu QT, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – AuroMirta ORO 45 mg
Lek AuroMirta ORO zawiera mirtazapinę w dawkach 15 mg, 30 mg oraz 45 mg i jest wskazany do leczenia epizodów dużej depresji u dorosłych. Mirtazapina działa poprzez antagonizm presynaptycznych receptorów α2-adrenergicznych oraz receptorów serotoninergicznych 5-HT2 i 5-HT3, co przekłada się na poprawę nastroju, redukcję lęku oraz poprawę jakości snu. Szczególnie korzystne jest jej działanie sedatywne wynikające z blokady receptorów histaminowych H1, zwłaszcza w dawce 15 mg, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami snu. Ponadto, antagonizm receptorów 5-HT2C sprzyja stymulacji apetytu, co może być pomocne u pacjentów z utratą masy ciała w przebiegu depresji. Tabletki AuroMirta ORO ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia podawanie leku pacjentom z dysfagią. W preparacie obecny jest aspartam w ilościach odpowiednio 3 mg, 6 mg i 9 mg dla dawek 15 mg, 30 mg i 45 mg, co wymaga uwagi u pacjentów z fenyloketonurią lub nadwrażliwością na tę substancję.
aspartam, dysfagia, działanie sedatywne, efekt przeciwdepresyjny, epizod dużej depresji, fenyloketonuria, kryteria diagnostyczne, lek przeciwdepresyjny, mirtazapina, nawrót choroby, receptor 5-HT2C, receptor histaminowy H1, receptor serotoninergiczny, receptor α2-adrenergiczny, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, układ noradrenergiczny i serotoninergiczny, utrata masy ciała, zaburzenia snu, zaburzenie łaknienia - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionka Infanrix-IPV zawiera inaktywowany poliowirus typów 1 (szczep Mahoney: 40 jednostek antygenu D), 2 (szczep MEF-1: 8 jednostek antygenu D) oraz 3 (szczep Saukett: 32 jednostek antygenu D), namnażany w hodowli komórkowej VERO, co wymaga uwzględnienia potencjalnych pozostałości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny. Po podaniu szczepionki należy zapewnić możliwość natychmiastowego leczenia reakcji anafilaktycznych, ze względu na obecność śladowych substancji alergizujących. Szczególną uwagę należy zwrócić na wystąpienie działań niepożądanych związanych ze składnikiem krztuścowym, takich jak gorączka ≥ 40,0ºC, zapaść, długotrwały płacz ≥ 3 godziny oraz drgawki w określonym czasie po szczepieniu. Decyzja o podaniu kolejnej dawki powinna uwzględniać te objawy oraz indywidualne ryzyko zachorowania na krztusiec i stan neurologiczny pacjenta.
antygen D, biologiczny produkt leczniczy, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, fenyloalanina, fenyloketonuria, hodowla komórkowa VERO, immunosupresja, inaktywowany poliowirus, kwas para-aminobenzoesowy, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, ruchy toniczno-kloniczne, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie neurologiczne, zakażenie HIV, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon leków
Działania niepożądane – APAP przeziębienie MAX 1000 mg + 50 mg + 12,2 mg/sasz.
APAP przeziębienie MAX to preparat zawierający paracetamol 1000 mg, kofeinę 50 mg oraz fenylefryny chlorowodorek 12,2 mg w proszku do sporządzania roztworu doustnego. Działania niepożądane związane z tym lekiem występują głównie rzadko i dotyczą różnych układów organizmu, w tym hematologicznego (niedokrwistość, agranulocytoza, leukopenia), sercowo-naczyniowego (obrzęki), przewodu pokarmowego (bóle brzucha, zapalenie trzustki, krwotok), skóry (wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), nerek (nefropatie, tubulopatie) oraz wątroby (niewydolność, martwica, żółtaczka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nefrotoksyczności przy długotrwałym stosowaniu oraz potencjalne ciężkie reakcje skórne i układowe, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, działanie nefrotoksyczne, fenyloketonuria, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, nefropatia, nekroliza naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, plamica, pokrzywka, przedawkowanie substancji czynnej, rumień wielopostaciowy, szpik kostny, układ chłonny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia naczyniowe, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Deslodyna 5 mg
Desloratadyna, stosowana w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Deslodyna), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na loratadynę, z uwagi na możliwość reakcji krzyżowych. Ponadto, preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak mannitol (131 mg/tabletka), aspartam (E 951, 3 mg/tabletka), glikol propylenowy (0,0314 mg/tabletka) oraz alkohol benzylowy (0,00562 mg/tabletka), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z fenyloketonurią ze względu na obecność aspartamu, będącego źródłem fenyloalaniny.
alkohol benzylowy, aspartam, bezpieczeństwo pacjenta, desloratadyna, fenyloalanina, fenyloketonuria, glikol propylenowy, leczenie objawowe, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, mannitol, nadwrażliwość na desloratadynę, nadwrażliwość na loratadynę, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, tabletka ulegająca rozpadowi, wskazanie kliniczne, związek macierzysty - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vita-Gem C 1000 mg
VITA-GEM C to preparat w postaci proszku musującego o smaku malinowym, zawierający 1000 mg kwasu askorbinowego w jednej saszetce o masie 5 g. Substancje pomocnicze obejmują 400 mg sodu wodorowęglanu (odpowiadającego 156 mg jonów sodu Na⁺), 50 mg aspartamu oraz 2,35 g sacharozy. Ze względu na obecność aspartamu, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z fenyloketonurią, natomiast zawartość sacharozy wymaga uwagi u osób z cukrzycą. Zawartość sodu może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów stosujących dietę niskosodową.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapin Krka 10 mg
Olanzapin Krka, dostępny w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to senność oraz przyrost masy ciała średnio o 2-3 kg w pierwszych tygodniach terapii, co może prowadzić do otyłości i powikłań metabolicznych. Często (≥1/100 do <1/10) występują zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, dyslipidemia), hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe (akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne oraz działania antycholinergiczne. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, hepatitis, rabdomioliza czy reakcje anafilaktyczne, które stanowią wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie parametrów metabolicznych, morfologii krwi, funkcji wątroby, ciśnienia tętniczego oraz objawów neurologicznych.
agranulocytoza, akatyzja, aspartam, bezdech senny, bradykardia, cukromocz, dyskineza, dyslipidemia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, fenyloketonuria, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, kwas moczowy, leukopenia, mlekotok, nagła śmierć sercowa, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, parkinsonizm, podwyższenie aminotransferaz, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, senność, wydłużenie QTc, zaburzenia miesiączkowania, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół odstawienia noworodkowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Havrix Adult nie mniej niż 1440 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/ml; 1 dawka (1 ml)
Szczepionka Havrix Adult zawiera inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, szczep HM175, w dawce nie mniejszej niż 1440 jednostek ELISA na 1 ml. Preparat jest przeznaczony dla osób dorosłych powyżej 19 roku życia i stosowany jest w celu profilaktyki WZW typu A. Schemat szczepienia pierwotnego obejmuje podanie jednej dawki 1440 j. ELISA/ml domięśniowo w mięsień naramienny. Dla utrzymania długotrwałej ochrony immunologicznej zaleca się podanie dawki uzupełniającej w okresie od 6 miesięcy do 5 lat po szczepieniu pierwotnym, optymalnie między 6 a 12 miesiącem. U pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub małopłytkowością dopuszcza się podskórne podanie szczepionki z zastosowaniem ucisku miejsca iniekcji przez co najmniej 2 minuty, aby zminimalizować ryzyko krwawienia.
fenyloketonuria, inaktywowany wirus WZW A, komórki diploidalne, małopłytkowość, miejsce wstrzyknięcia, mięsień naramienny, ochrona immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, ryzyko krwawienia, szczepienie pierwotne, szczepienie podstawowe, szczepienie uzupełniające, szczepionka Havrix Adult, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wodorotlenek glinu, zaburzenia krzepnięcia, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zenmem 10 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 1784 pacjentów leczonych memantyną oraz 1595 pacjentów otrzymujących placebo, częstość działań niepożądanych była porównywalna i przeważnie miała charakter łagodny do umiarkowanego. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane z większą częstością w grupie memantyny to zawroty głowy (6,3% vs. 5,6%), ból głowy (5,2% vs. 3,9%), zaparcia (4,6% vs. 2,6%), senność (3,4% vs. 2,2%) oraz nadciśnienie tętnicze (4,1% vs. 2,8%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości występowania: od zakażeń grzybiczych (≥1/1 000 do <1/100) po bardzo rzadkie napady padaczkowe (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na omamy i splątanie, które występowały głównie u pacjentów z ciężkim stadium choroby Alzheimera, a także na ryzyko reakcji psychotycznych i depresji, w tym myśli samobójczych, które wymaga monitorowania stanu psychicznego pacjentów leczonych memantyną.
choroba Alzheimera, depresja, dieta niskosodowa, duszność, enzymy wątrobowe, fenyloketonuria, laktoza jednowodna, memantyna, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, napad padaczkowy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, omamy, otępienie, reakcje psychotyczne, splątanie, zaburzenia równowagi, zakażenie grzybicze, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatorowość, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzapine Lekam 15 mg
Olanzapine Lekam, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na olanzapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (1,5 mg w dawce 5 mg do 6 mg w dawce 20 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych u osób z historią nadwrażliwości na atypowe leki przeciwpsychotyczne oraz na pacjentów z alergią na sztuczne słodziki. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest obecność jaskry z wąskim kątem przesączania lub anatomiczne predyspozycje do tej choroby, ze względu na potencjalne działanie antycholinergiczne olanzapiny, które może podnosić ciśnienie wewnątrzgałkowe. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu okulistycznego i konsultacja z okulistą w razie wątpliwości.
aspartam, atypowy lek przeciwpsychotyczny, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fenyloalanina, fenyloketonuria, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadwrażliwość na olanzapinę, olanzapina, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wywiad okulistyczny, zaburzenie motoryki jamy ustnej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Donectil ODT 10 mg
Donectil ODT to tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawierające 10 mg donepezylu chlorowodorku, przeznaczone do szybkiego uwalniania substancji czynnej bez konieczności popijania wodą. Preparat zawiera substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak aspartam (E951) – istotny dla pacjentów z fenyloketonurią, laktoza jednowodna suszona rozpyłowo (262,5 mg/tabletkę) – ważna dla osób z nietolerancją laktozy, oraz sód cytrynian bezwodny (15,0 mg/tabletkę) i potasu polakrilina (40,00 mg/tabletkę), które mogą mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej lub na diecie niskosodowej. Tabletki mają okrągły kształt, barwę od białej do kremowej, a dawka 10 mg jest oznaczona wytłoczoną cyfrą „10”.
aspartam, celuloza mikrokrystaliczna, cytrynian sodu, dieta niskosodowa, donepezyl chlorowodorek, fenyloketonuria, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, kwas solny, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, stearynian magnezu, tabletki ODT, zaburzenia gospodarki potasowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Theraflu Grip Owoce Leśne 500 mg
Theraflu GRIP Owoce Leśne to preparat w formie proszku do sporządzenia roztworu doustnego, zawierający 500 mg paracetamolu w każdej saszetce, przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawowego bólu i gorączki. Wskazania obejmują dolegliwości bólowe o małym i umiarkowanym nasileniu, takie jak ból głowy, mięśniowo-stawowy, zęba oraz bolesne miesiączkowanie, a także gorączkę towarzyszącą infekcjom przeziębieniowym i grypowym. Lek jest wskazany dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia, nie jest natomiast zalecany dla dzieci poniżej 12 lat. Preparat należy rozpuścić w gorącej wodzie przed podaniem.
alergia na soję, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, ból zęba, bolesne miesiączkowanie, cukrzyca, cytrynian sodu, dolegliwość bólowa, dolegliwość mięśniowo-stawowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, fenyloketonuria, grypa, infekcja, krwawienie menstruacyjne, leczenie objawowe, paracetamol, przeziębienie, stan gorączkowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Priorix –
Szczepionka Priorix jest żywą, atenuowaną szczepionką skojarzoną, przeznaczoną do czynnego uodparniania przeciwko odrze, śwince i różyczce. Każda dawka 0,5 ml po rekonstytucji zawiera co najmniej 10 CCID50 wirusa odry (szczep Schwarz), świnki (szczep RIT 4385) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3). Preparat jest wskazany do stosowania u dzieci powyżej 9. miesiąca życia, młodzieży oraz dorosłych, zarówno w ramach szczepień pierwotnych, jak i przypominających. Szczególną uwagę należy zwrócić na specyfikę podawania u dzieci w wieku 9-12 miesięcy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkty 4.2, 4.4, 5.1). Szczepionka występuje w formie liofilizowanego proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.
antybiotyk aminoglikozydowy, choroba zakaźna, czynne uodparnianie, fenyloalanina, fenyloketonuria, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, szczep Jeryl Lynn, szczep Schwarz, szczep Wistar RA, szczepionka MMR, szczepionka żywa atenuowana, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Manti 200 mg + 200 mg + 25 mg
Manti w dawce 200 mg glinu wodorotlenku, 200 mg magnezu wodorotlenku oraz 25 mg symetykonu w formie tabletek do rozgryzania i żucia stanowi preparat o złożonym mechanizmie działania, łączącym zobojętnianie kwasu solnego z działaniem przeciwpieniącym. Lek jest wskazany do objawowego leczenia zgagi, nadkwaśności, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zapalenia błony śluzowej żołądka, przepukliny rozworu przełykowego oraz niestrawności związanej z nadmierną produkcją gazów. Symetykon redukuje napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu, ułatwiając ich eliminację, co jest istotne w terapii wzdęć i dyskomfortu brzusznego. Tabletki o lekko miętowym zapachu i jasnozielonym kolorze z napisem „MANTI” zapewniają wygodę stosowania i szybkie działanie miejscowe.
choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, dysfagia, dyskomfort brzuszny, dyspepsja, fenyloketonuria, górny odcinek przewodu pokarmowego, inhibitory pompy protonowej, nadkwaśność, nietolerancja fruktozy, przepuklina rozworu przełykowego, symetykon, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wzdęcia i bóle brzucha, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie żołądka, zgaga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amoxil
Przed rozpoczęciem terapii amoksycyliną (Amoxil) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji i zespołu Kounisa. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, u których może wystąpić zapalenie jelit indukowane lekiem (DIES) objawiające się przewlekłymi wymiotami (1-4 godziny po podaniu), bólem brzucha, biegunką, niedociśnieniem oraz leukocytozą z neutrofilią. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych lub DIES należy natychmiast przerwać podawanie amoksycyliny i wdrożyć alternatywne leczenie. Amoksycylina powinna być stosowana wyłącznie przy potwierdzonej wrażliwości patogenu lub wysokim prawdopodobieństwie skuteczności, zwłaszcza w zakażeniach układu moczowego oraz ciężkich zakażeniach ucha, nosa i gardła, gdzie wskazane jest określenie wrażliwości drobnoustroju przed terapią.
amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, Borrelia burgdorferi, cefalosporyna, choroba z Lyme, drgawki, fenyloketonuria, krystaluria, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, nadmierny wzrost drobnoustrojów, nadwrażliwość na penicyliny, niedociśnienie, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, padaczka, penicylina, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja uczuleniowa, wydłużenie czasu protrombinowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oponowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit, zapalenie jelit indukowane lekiem, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Gardimax medica lemon 5 mg + 1 mg
Produkt leczniczy Gardimax medica lemon w postaci tabletek do ssania zawiera chloroheksydyny dichlorowodorek 5 mg oraz lidokainy chlorowodorek 1 mg. Badania kliniczne i doświadczenia porejestracyjne nie wykazały negatywnego wpływu tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Stężenie lidokainy jest zbyt niskie, aby wywołać ogólnoustrojowe działania niepożądane wpływające na funkcje psychomotoryczne. Lek zawiera również substancje pomocnicze: sorbitol (E 420) w ilości 1208,95 mg oraz aspartam (E 951) 5,5 mg na tabletkę, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów lub fenyloketonurią.
aspartam, chloroheksydyny dichlorowodorek, dawkowanie leku, działanie niepożądane, efekt ogólnoustrojowy, fenyloketonuria, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, lidokainy chlorowodorek, miejscowe działanie substancji czynnej, miejscowy środek znieczulający, nietolerancja cukrów, przedawkowanie, sorbitol, tabletka do ssania, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Paracetamol – Przeciwwskazania stosowania
Paracetamol, mimo stosunkowo bezpiecznego profilu terapeutycznego, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na paracetamol oraz ciężka niewydolność wątroby (Child-Pugh ≥9) i nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). U pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby, chorobą alkoholową oraz wrodzonymi deficytami enzymatycznymi (niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, reduktazy methemoglobinowej) stosowanie paracetamolu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, niedokrwistości hemolitycznej i methemoglobinemii. Dodatkowo, produkty zawierające paracetamol w połączeniu z innymi substancjami (fenylefryna, difenhydramina, ibuprofen, kodeina, chlorfenamina) mają rozszerzone przeciwwskazania, m.in. zaburzenia sercowo-naczyniowe, jaskrę, astmę, niewydolność oddechową, czy wiek poniżej 12-15 lat. W ciąży i laktacji przeciwwskazania zależą od dodatkowych składników, np. fenylefryna i kodeina są przeciwwskazane.
adenoidektomia, astma oskrzelowa, bezdech śródsenny, choroba alkoholowa, choroba wrzodowa żołądka, enzym CYP2D6, fenyloketonuria, glutation, guz chromochłonny, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra zamkniętego kąta, klirens kreatyniny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, methemoglobinemia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, polipy nosa, porfiria, przerost prostaty, tonsilektomia, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zydowudyna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Montelukast Aurovitas 4 mg
Montelukast Aurovitas w dawce 4 mg to tabletki do rozgryzania i żucia zawierające montelukast sodowy jako substancję czynną. Każda tabletka zawiera 4 mg montelukastu oraz 1,2 mg aspartamu (E 951), co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią. Tabletki mają charakterystyczny różowy kolor dzięki dodatku tlenku żelaza (E 172) i są owalne, obustronnie wypukłe, o wymiarach 11,0 mm × 8,0 mm, z oznaczeniami 'X’ i ’52’. Substancje pomocnicze obejmują m.in. mannitol, celulozę mikrokrystaliczną, hydroksypropylocelulozę, kroskarmelozę sodową, aromat wiśniowy oraz magnezu stearynian, które pełnią funkcje wypełniaczy, stabilizatorów, środków wiążących i poprawiających rozpuszczalność.
aspartam, celuloza mikrokrystaliczna, fenyloketonuria, hydroksypropyloceluloza, kroskarmeloza sodowa, mannitol, montelukast, montelukast sodowy, niezgodność farmaceutyczna, środek pochłaniający wilgoć, środek rozluźniający, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka niepowlekana, tlenek żelaza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ascorvita
Ascorvita zawiera 1000 mg kwasu askorbowego (witamina C) i wymaga ostrożności u pacjentów z określonymi schorzeniami. Dawki przekraczające 1 g/dobę są przeciwwskazane u osób ze skłonnością do dny moczanowej, cystynurią, przyjmujących trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub amfetaminę oraz u pacjentów z nadmiernym wchłanianiem żelaza, ze względu na ryzyko nasilenia objawów chorobowych i interakcje farmakokinetyczne. Witamina C może również powodować fałszywie dodatnie wyniki testów diagnostycznych na obecność glukozy w moczu oraz krwi utajonej w kale, co wymaga uwzględnienia podczas interpretacji wyników badań laboratoryjnych u leczonych pacjentów.
amfetamina, aspartam, cystynuria, dna moczanowa, dziedziczna nietolerancja fruktozy, fałszywie dodatni wynik, fenyloalanina, fenyloketonuria, glikozuria, glukoza w moczu, krew utajona w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas askorbowy, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wchłanianie żelaza, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, sorbitol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, witamina C - Leksykon leków
Skład i postać leku – Imodium Instant 2 mg
Imodium Instant to tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej zawierająca 2 mg loperamidu chlorowodorku jako substancji czynnej, działającej na receptory opioidowe jelita w celu leczenia biegunek. Formuła zawiera substancje pomocnicze takie jak żelatyna, mannitol, aspartam (0,750 mg/tabletkę), kompozycję smakowo-zapachową miętową oraz sodu wodorowęglan, który umożliwia szybki rozpad tabletki w ustach bez konieczności popijania. Ze względu na obecność aspartamu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z fenyloketonurią, a obecność siarczynów i alkoholu benzylowego może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych. Tabletki mają przyjemny, miętowy smak, co zwiększa komfort stosowania, zwłaszcza w sytuacjach ograniczonego dostępu do płynów.
alkohol benzylowy, aspartam, fenyloketonuria, glikol propylenowy, kompozycja smakowo-zapachowa, lek przeciwbiegunkowy, loperamidu chlorowodorek, maltodekstryna, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, receptor opioidowy, receptor opioidowy jelitowy, salicylan benzylu, siarczan, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wodorowęglan sodu, żelatyna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Stoperan FAST 2 mg
Stoperan Fast, zawierający 2 mg chlorowodorku loperamidu w postaci liofilizatu doustnego, jest wskazany do leczenia ostrej i przewlekłej biegunki u dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia, gdy leczenie przyczynowe jest niemożliwe lub nieskuteczne. Lek działa objawowo, hamując perystaltykę jelit i zmniejszając nasilenie biegunki, nie eliminując jednak jej przyczyny. Postać liofilizatu umożliwia łatwe podanie, gdyż tabletka o średnicy około 10 mm rozpuszcza się w jamie ustnej bez konieczności popijania wodą. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, takie jak 1 mg aspartamu (E951) i 4,3 mg maltodekstryny, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią lub cukrzycą.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Benzydamine neo-angin smak miodowo-pomarańczowy 3 mg
Benzydamine neo-angin smak miodowo-pomarańczowy to preparat zawierający 3 mg benzydaminy chlorowodorku (2,68 mg benzydaminy) w formie pastylek twardych, przeznaczony do miejscowego stosowania na błonę śluzową jamy ustnej w celu łagodzenia stanów zapalnych gardła i błony śluzowej. Dawkowanie u dorosłych i młodzieży to 1 pastylka 3 razy na dobę, u dzieci w wieku 6-11 lat stosowanie wymaga nadzoru osoby dorosłej, a u dzieci poniżej 6 lat lek nie jest zalecany ze względu na postać farmaceutyczną. Maksymalny czas terapii nie powinien przekraczać 7 dni, a brak poprawy po 3 dniach wymaga ponownej oceny klinicznej. Pastylki należy powoli rozpuszczać w jamie ustnej, nie połykać ani nie rozgryzać, aby zapewnić skuteczność działania miejscowego.
aspartam, benzydamina, benzydaminy chlorowodorek, błona śluzowa jamy ustnej, fenyloketonuria, izomalt, nasilenie objawów, nietolerancja fruktozy, pastylka twarda, postać farmaceutyczna, przeciwwskazanie, skuteczność leczenia, stan kliniczny, stan zapalny, substancja czynna, substancja pomocnicza, weryfikacja diagnozy, wywiad medyczny, zapalenie gardła - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sortis 10 10 mg
Atorwastatyna w formie tabletek do rozgryzania i żucia (Sortis 10 mg, 20 mg) posiada bezwzględne przeciwwskazania, które należy ściśle przestrzegać w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, u osób z czynną chorobą wątroby lub z utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. Ponadto, atorwastatyna nie powinna być stosowana u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Równoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir jest przeciwwskazane z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i potencjalnych działań niepożądanych, takich jak miopatia czy rabdomioliza.
aminotransferazy w surowicy, aspartam, atorwastatyna wapniowa, czynna choroba wątroby, czynniki ryzyka miopatii, działanie teratogenne, dziedziczne choroby mięśni, fenyloalanina, fenyloketonuria, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, leki przeciwwirusowe WZW C, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność tarczycy, parametry wątrobowe, reakcja alergiczna na statyny, reakcja anafilaktyczna, toksyczny wpływ na mięśnie, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia funkcji nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Septogard smak miodowo-pomarańczowy 3 mg
Septogard smak miodowo-pomarańczowy zawiera 3 mg benzydaminy chlorowodorku (2,68 mg benzydaminy) w formie twardych pastylek, stosowanych miejscowo w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Dawkowanie dla dorosłych i dzieci powyżej 6 roku życia to 1 pastylka trzy razy na dobę, maksymalnie przez 7 dni. W przypadku braku poprawy po 3 dniach lub wystąpienia wysokiej gorączki konieczna jest dalsza ocena kliniczna. Pastylki należy powoli ssać do całkowitego rozpuszczenia, nie połykać ani nie rozgryzać, aby zachować skuteczność miejscowego działania. Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6 lat ze względu na postać farmaceutyczną, a u dzieci 6-11 lat powinien być stosowany pod nadzorem osoby dorosłej.
aspartam, benzydaminy chlorowodorek, czerwień koszenilowa, działanie miejscowe leku, edukacja pacjenta, fenyloketonuria, gorączka, izomalt, nietolerancja pokarmowa, ocena kliniczna, pastylka twarda, podanie dogardłowe, postać farmaceutyczna, stan zapalny jamy ustnej, substancja pomocnicza, wywiad medyczny, zapalenie gardła - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX jest inaktywowaną, adsorbowaną szczepionką o zmniejszonej zawartości antygenów, przeznaczoną do czynnego uodpornienia przeciw błonicy, tężcowi oraz poliomyelitis. Produkt stosowany jest wyłącznie jako dawka przypominająca po uprzednim pełnym szczepieniu podstawowym i nie jest wskazany do szczepień podstawowych. Zalecana jest dla dzieci powyżej 6. roku życia, nastolatków oraz dorosłych w celu podtrzymania odporności. Każda dawka 0,5 ml zawiera minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 w ilościach odpowiednio 40, 8 i 32 jednostek antygenu D, adsorbowane na 0,35 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Szczepionka zawiera także około 10 μg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią.
choroba zakaźna, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fenyloalanina, fenyloketonuria, komórki Vero, ochrona poszczepienna, odporność poszczepienna, schemat szczepień, szczepienie podstawowe, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis inaktywowany, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Benzydamine neo-angin smak cytrynowy 3 mg
Benzydamine neo-angin w postaci twardych pastylek o smaku cytrynowym zawiera 3 mg chlorowodorku benzydaminy (odpowiadające 2,68 mg benzydaminy) i jest wskazany do miejscowego, objawowego leczenia ostrego bólu gardła z towarzyszącymi objawami zapalenia, takimi jak ból, zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Lek jest przeznaczony dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6 roku życia, natomiast nie jest zalecany dla dzieci poniżej 6 lat. Pastylki o średnicy około 19 mm zapewniają miejscowe działanie substancji czynnej bezpośrednio w miejscu zapalenia, co umożliwia szybkie łagodzenie dolegliwości bólowych, szczególnie nasilających się podczas przełykania.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zenmem
Podczas terapii memantyną (Zenmem) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z padaczką, drgawkami w wywiadzie lub predyspozycjami do ich wystąpienia, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów. Bezwzględnie należy unikać jednoczesnego stosowania memantyny z innymi antagonistami receptora NMDA, takimi jak amantadyna, ketamina czy dekstrometorfan, gdyż może to zwiększać częstość i nasilenie działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, u pacjentów z czynnikami podwyższającymi pH moczu (np. zmiany diety, stosowanie leków alkalizujących, nerkowa kwasica cewkowa, zakażenia dróg moczowych wywołane przez Proteus) należy monitorować eliminację memantyny, gdyż zasadowe pH moczu może ją zaburzać.
amantadyna, antagonista NMDA, aspartam, bakterie Proteus, dekstrometorfan, drgawki, fenyloalanina, fenyloketonuria, ketamina, kwas N-metylo-D-asparaginowy, laktoza jednowodna, memantyna, nadciśnienie tętnicze, nerkowa kwasica cewkowa, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pH moczu, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy