działanie rakotwórcze
Działanie rakotwórcze (kancerogenne) to zdolność substancji, czynnika fizycznego lub biologicznego do indukowania procesu nowotworowego. Substancje o takim działaniu nazywane są kancerogenami lub karcynogenami. Mogą one inicjować mutacje w DNA, promować proliferację komórek nowotworowych lub działać jako kofaktory w procesie kancerogenezy.
Mechanizm działania rakotwórczego obejmuje najczęściej uszkodzenie materiału genetycznego komórki, zaburzenia w procesach naprawy DNA, indukcję stresu oksydacyjnego, aktywację onkogenów lub inaktywację genów supresorowych nowotworów. Kancerogeny mogą działać bezpośrednio lub po metabolicznej aktywacji w organizmie.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje substancje rakotwórcze w pięciu grupach, od udowodnionego działania rakotwórczego u ludzi (grupa 1), przez prawdopodobne (grupa 2A) i możliwe (grupa 2B), do niesklasyfikowanych pod względem rakotwórczości (grupa 3) oraz prawdopodobnie nierakotwórczych (grupa 4). Do znanych kancerogenów należą m.in. azbest, niektóre wirusy (np. HPV), promieniowanie jonizujące, aflatoksyny czy związki zawarte w dymie tytoniowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caspofungin Adamed 70 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kaspofunginy wykazały, że wielokrotne dożylne podawanie leku w dawkach do 7-8 mg/kg masy ciała u szczurów i małp powodowało reakcje miejscowe oraz objawy uwalniania histaminy u szczurów, a także hepatotoksyczność u małp. W toksyczności rozwojowej u szczurów przy dawce 5 mg/kg zaobserwowano istotny spadek masy ciała płodów oraz zwiększoną częstość anomalii kostnych, takich jak niepełne skostnienie kręgów, mostka i kości czaszki oraz występowanie żeber szyjnych. Zmiany te korelowały z objawami histaminowymi u ciężarnych samic. Badania genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo (myszy), nie wykazały potencjału mutagennego kaspofunginy.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zaranta 30 mg
Przedkliniczne badania rozuwastatyny, substancji czynnej leku Zaranta, wykazały brak istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. W ramach oceny farmakologicznej nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych, choć nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących wpływu na kanał potasowy hERG, co pozostawia pewną lukę w ocenie ryzyka kardiologicznego. W badaniach toksyczności po podaniu dawek wielokrotnych zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie u myszy i szczurów oraz zmiany w pęcherzyku żółciowym u psów, jednak te efekty nie występowały u małp. Ekspozycja zwierząt była zbliżona do klinicznej, co wskazuje na potencjalne, ale ograniczone ryzyko tych zmian u ludzi.
badanie farmakologiczne, dawka lecznicza, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja kliniczna, ekspozycja ustrojowa, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, ocena genotoksyczności, pęcherzyk żółciowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozuwastatyna, rozwój embrionalny, ryzyko kardiologiczne, toksyczność dawek wielokrotnych, układ rozrodczy, uszkodzenie jąder, zmiany histopatologiczne wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vixam 75 mg
Badania przedkliniczne klopidogrelu wykazały, że hepatotoksyczność obserwowana u szczurów i pawianów pojawiała się przy dawkach co najmniej 25-krotnie wyższych niż standardowa dawka kliniczna u ludzi (75 mg/dobę), manifestując się zmianami w wątrobie i wpływem na enzymy metabolizujące. W dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne u ludzi, u tych samych gatunków zaobserwowano również niekorzystne efekty żołądkowe, takie jak zapalenie błony śluzowej, nadżerki i wymioty. Długoterminowe badania rakotwórczości prowadzone na myszach i szczurach przy dawkach do 77 mg/kg mc./dobę przez 78-104 tygodnie nie wykazały działania kancerogennego. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak wpływu klopidogrelu na materiał genetyczny, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania leku w kontekście mutagenności.
badanie farmakokinetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja leku, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, hepatotoksyczność, klopidogrel, nadżerka błony śluzowej, tolerancja żołądkowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmycar 80 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu Telmycar, zawierającego telmisartan 80 mg oraz hydrochlorotiazyd 12,5 mg, wykazały, że jednoczesne podawanie tych substancji w dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej nie powoduje dodatkowych efektów toksycznych poza tymi obserwowanymi przy podawaniu pojedynczych składników. W modelach zwierzęcych zaobserwowano typowe dla antagonistów receptora angiotensyny II zmiany hematologiczne (redukcja erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), hormonalne (wzrost aktywności reniny), strukturalne (przerost komórek aparatu przykłębuszkowego) oraz uszkodzenia śluzówki żołądka. Działania te, w tym rozszerzenie i atrofia kanalików nerkowych u psów, są powiązane z farmakologiczną aktywnością telmisartanu i nie mają istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach rozwojowych nie stwierdzono jednoznacznej teratogenności, choć toksyczne dawki telmisartanu wpływały na niższą masę urodzeniową i opóźnione otwarcie oczu u noworodków.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadciśnienie tętnicze, renina, śluzówka żołądka, telmisartan - Leksykon substancji czynnych
Chlorochinaldol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorochinaldol, stosowany miejscowo na skórę i dopochwowo, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa na podstawie dostępnych danych przedklinicznych. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, przeprowadzone głównie dla preparatów Chlorchinaldin i Chlorchinaldin H, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, w tym braku działania genotoksycznego, rakotwórczego oraz negatywnego wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Dane te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania chlorochinaldolu w dawkach i formach dostępnych na rynku, choć dla niektórych postaci, takich jak tabletki do ssania (Chlorchinaldin o smaku czarnej porzeczki i Chlorchinaldin VP), brak jest szczegółowych danych przedklinicznych.
badania in vivo i in vitro, badanie bezpieczeństwa farmakologicznego, badanie epidemiologiczne, badanie mutagenności, chlorochinaldol, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwbakteryjne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, komórki bakteryjne, komórki ssaków, metronidazol, podanie dopochwowe, podanie miejscowe na skórę, tabletka do ssania, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acitren 10 mg
Acytretyna, będąca syntetycznym analogiem kwasu retynowego i substancją czynną leku Acitren (dostępnego w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg i 25 mg), należy do grupy leków przeciwłuszczycowych stosowanych ogólnie (kod ATC: D05BB02). Mechanizm jej działania pozostaje w dużej mierze niewyjaśniony, jednak klinicznie potwierdzono, że acytretyna normalizuje proliferację, różnicowanie oraz rogowacenie komórek nabłonkowych, co przekłada się na skuteczność w terapii łuszczycy i innych zaburzeń rogowacenia. Badania przedkliniczne nie wykazały istotnego działania mutagennego, rakotwórczego ani bezpośredniej hepatotoksyczności, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa pod względem tych parametrów.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gerocilan 5 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne tadalafilu, substancji czynnej Gerocilan, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka w zakresie bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. W modelach zwierzęcych, w tym u szczurów i myszy, nie stwierdzono efektów teratogennych, embriotoksycznych ani fetotoksycznych przy dawkach sięgających 1000 mg/kg mc./dobę, co znacznie przekracza dawki stosowane u ludzi. Dawka 30 mg/kg mc./dobę u szczurów nie wywołała zauważalnych efektów toksycznych, a ekspozycja (AUC) u ciężarnych szczurów była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po standardowej dawce 20 mg, bez istotnych skutków toksycznych. Badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu tadalafilu na funkcje rozrodcze u samców i samic szczurów.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, pole pod krzywą stężenia, profil bezpieczeństwa, rozwój przedurodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Razarxo 2,5 mg
Przedkliniczne badania rywaroksabanu wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, zgodny z mechanizmem działania jako selektywnego inhibitora czynnika Xa. Standardowe testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Toksyczność ostra po pojedynczej dawce nie wykazała poważnych efektów niepożądanych, a toksyczność po podaniu wielokrotnym była związana głównie z nasilonym działaniem przeciwkrzepliwym, co potwierdziło obserwacje zwiększonych stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu szczurów przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału rywaroksabanu, a testy fototoksyczności potwierdziły niskie ryzyko reakcji nadwrażliwości skórnej na światło UV.
aberracje chromosomowe, działanie mutagenne i klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny IgG i IgA, inhibitor czynnika Xa, karcynogenność, nadwrażliwość skórna, ośrodkowy układ nerwowy, powikłania krwotoczne, promieniowanie ultrafioletowe, rozwój zarodkowo-płodowy, rywaroksaban, selektywny inhibitor czynnika Xa, toksyczność przed- i pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, układ fizjologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwości przeciwkrzepliwe, zmiany łożyskowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzaran 5 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały, że substancja ta charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa akceptowalnym w kontekście stosowania klinicznego. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni LD50 wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, a u psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych efektów. Objawy toksyczności obejmowały zahamowanie OUN, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Długoterminowe badania (do 1 roku) ujawniły odwracalne zmiany hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów obserwowano zwiększenie prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych, a także zaburzenia cykli płciowych przy dawkach 1,1-3 mg/kg, co odpowiada 3-9-krotności maksymalnej dawki u ludzi. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny ani działania teratogennego, mutagennego czy rakotwórczego.
anoreksja, ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, drgawki kloniczne, drżenie, duszność, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, lek neuroleptyczny, leukocyt, małopłytkowość, mioza, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, prolaktyna, prostracja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, tachykardia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uspokojenie polekowe, zaburzenia hematologiczne, zahamowanie OUN, zmniejszenie aktywności - Leksykon substancji czynnych
Moksyfloksacyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Moksyfloksacyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach nieklinicznych, przy czym działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi, hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz objawy neurotoksyczne (drgawki u małp) przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu. W badaniach in vitro wykazano genotoksyczność, jednak badania in vivo nie potwierdziły tych efektów nawet przy bardzo dużych dawkach, co wskazuje na zachowanie marginesu bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Nie stwierdzono działania rakotwórczego ani fototoksycznego, co wyróżnia moksyfloksacynę spośród innych chinolonów. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg u psów (stężenia w osoczu >16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki ≥300 mg/kg (stężenia ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca. Wydłużenie QT zależało od szybkości infuzji, nie obserwowano go przy dawce 30 mg/kg podawanej przez 60 minut.
atrofia siatkówki, chinolon, drgawki, działanie fototoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, elektroretinogram, enzymy wątrobowe, erytrocyty, fotokancerogenność, fotomutagenność, gałka oczna, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, mięsień sercowy, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, prąd potasowy, spontaniczna aktywność, staw maziówkowy, szybkość infuzji, tkanka chrzęstna, tkanka miękka, toksyczność u samic, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, wady rozwojowe kręgów, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia płodności, zaburzenia rytmu serca, zmiany zapalne, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Calcium Polfarmex 115 mg Ca 2+/5 ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa syropu Calcium Polfarmex, zawierającego 115 mg jonów wapnia na 5 ml, obejmowała standardowe badania farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczne oraz oceny potencjału rakotwórczego i wpływu na reprodukcję. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych wskazujących na toksyczność, a także nie zaobserwowano kumulacji substancji czynnych (wapnia glubionianu i wapnia laktobionianu). Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe, aberracje chromosomowe i uszkodzenia DNA, nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego in vitro i in vivo.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jon wapnia, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wapń glubionowy, wapń laktobionowy, zaburzenie rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meloksam 15 mg
Przedkliniczne badania meloksykamu potwierdziły, że jego profil bezpieczeństwa jest zgodny z charakterystyką niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Długotrwałe podawanie wysokich dawek (≥1 mg/kg masy ciała) u zwierząt laboratoryjnych wywoływało typowe dla NLPZ zmiany, takie jak owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwicę brodawek nerkowych, wskazując na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego nawet przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i 80 mg/kg u królików, co znacznie przekracza dawki kliniczne (7,5–15 mg, odpowiadające około 0,1–0,2 mg/kg dla osoby 75 kg). Jednakże, podawanie dawek toksycznych dla matki (≥1 mg/kg) skutkowało zaburzeniami reprodukcji, takimi jak zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczność manifestująca się nasilonym resorpcją zarodków.
badanie toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, implantacja zarodka, in vitro, in vivo, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał onkogenny, resorpcja zarodka, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxium 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wapnia dobesylanu, stosowanego w leku DOXIUM 500, wykazały, że substancja ta indukuje zmiany histologiczne w nerkach szczurów jedynie przy dawkach około 13,5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi. Zmiany te przypisuje się zwiększonej ekspozycji na jony wapnia. W badaniach toksyczności przewlekłej, teratogenności i fetotoksyczności na modelach zwierzęcych (szczury, króliki, myszy) nie stwierdzono negatywnego wpływu wapnia dobesylanu na rozwój płodu, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawkę terapeutyczną (do 30x u szczurów, do 13,5x u królików). Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani zdolności do indukcji aberracji chromosomowych.
aberracja chromosomowa, dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt teratogenny, karcynogenność, materiał genetyczny, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, struktura nerkowa, tkanka nerkowa, toksyczność przewlekła, wapnia dobesylan, zmiana histologiczna, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mibrex 15 mg/20 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu (Mibrex) obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz reprodukcyjnych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności ostrej po podaniu pojedynczej dawki nie ujawniły specyficznych efektów toksycznych, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z nasilonym działaniem przeciwkrzepliwym leku jako inhibitora czynnika Xa. W badaniach immunologicznych u szczurów odnotowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA przy ekspozycji odpowiadającej klinicznym poziomom. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani aberracji chromosomowych, a badania długoterminowe nie potwierdziły potencjału rakotwórczego rywaroksabanu. Ponadto, badania fototoksyczności nie wskazały na ryzyko nadwrażliwości na światło UV.
aberracja chromosomowa, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, funkcja łożyska, genotoksyczność, immunoglobulina IgA, immunoglobulina IgG, inhibitor czynnika Xa, mutagenność bakteryjna, nadwrażliwość na światło, opóźnione kostnienie, ośrodkowy układ nerwowy, parametr immunologiczny, poronienie, potencjał kancerogenny, powikłanie krwotoczne, promieniowanie UV, rozwój pourodzeniowy, rywaroksaban, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Bisoprolol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bisoprolol, selektywny antagonista receptorów β1-adrenergicznych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Testy farmakologiczne nie ujawniły specyficznych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, ośrodkowego układu nerwowego ani funkcji metabolicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na gryzoniach i psach nie wykazały efektów toksycznych innych niż typowe dla beta-adrenolityków. Kompleksowe testy genotoksyczności i mutagenności, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie potwierdziły potencjału bisoprololu do uszkodzeń DNA. Długoterminowe badania karcinogenności na gryzoniach przez okres do 2 lat nie wskazały na ryzyko rakotwórczości. Ponadto, bisoprolol nie wpływa negatywnie na płodność samic i samców, a parametry rozrodu pozostają w normie nawet przy wyższych dawkach.
aberracja chromosomowa, amlodypina, antagonista receptorów β1-adrenergicznych, beta-adrenolityk, choroba niedokrwienna serca, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fetotoksyczność, genotoksyczność, implantacja zarodka, karcinogenność, kwas acetylosalicylowy, mutagenność, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, płodność, potencjał genotoksyczny, resorpcja płodu, stężenie hormonów, testosteron, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Cetylopirydyniowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek cetylopirydyniowy, stosowany miejscowo w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnego ryzyka dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Wielokrotne podawanie substancji nie powodowało efektów toksycznych ani kumulacji toksyczności. Testy genotoksyczności i mutagenności nie wskazały na ryzyko uszkodzeń DNA, a badania karcynogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, chlorek cetylopirydyniowy nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa.
aerozol do jamy ustnej, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, bakteryjna flora jelitowa, chlorek cetylopirydyniowy, chlorowodorek benzydaminy, działanie rakotwórcze, efekt niepożądany, flora bakteryjna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko mutagenne, Septolete ultra, stan zapalny jamy ustnej i gardła, substancja antyseptyczna, terapia długoterminowa, teratogenność, test mutagenności, tolerancja miejscowa, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Zuklopentyksol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zuklopentyksol, substancja czynna preparatów Clopixol, Clopixol Acuphase oraz Clopixol Depot, wykazuje niską toksyczność ostrą oraz brak istotnych klinicznie efektów toksyczności przewlekłej w badaniach przedklinicznych. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach zaobserwowano opóźnienie zachowań seksualnych, jednak bez wpływu na płodność przy skutecznej kopulacji. Podawanie zuklopentyksolu w dawkach 5 i 15 mg/kg/dobę w okresie okołoporodowym wiązało się ze zwiększoną liczbą martwych urodzeń oraz opóźnieniem rozwoju noworodków, co prawdopodobnie wynikało z zaniedbania potomstwa przez samice. Nie stwierdzono działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodów. Zuklopentyksol nie wykazuje potencjału mutagennego ani rakotwórczego, a obserwowane u szczurów niewielkie, statystycznie nieistotne zwiększenie częstości nowotworów (gruczolakorak sutka, gruczolak i rak komórek wysp trzustkowych, rak pęcherzykowy tarczycy) jest prawdopodobnie związane z mechanizmem podwyższonego wydzielania prolaktyny, co nie ma jasnego znaczenia klinicznego u ludzi.
antagonista receptorów D2, dekanonian zuklopentyksolu, działanie miejscowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolakorak sutka, neuroleptyk, octan zuklopentyksolu, podanie domięśniowe, potencjał mutagenny, prolaktyna, rak komórek wysp trzustkowych, rak pęcherzykowy tarczycy, roztwór wodny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność rozrodcza, zuklopentyksol - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gerocilan 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu, substancji czynnej leku Gerocilan (2,5 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Długoterminowe podawanie tadalafilu psom w dawkach 25 mg/kg mc./dobę i wyższych (3,7-18,6-krotność ekspozycji u ludzi po dawce 20 mg) ujawniło zanik nabłonka kanalików nasiennych i zmniejszenie spermatogenezy u części zwierząt. Testy genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w dłuższym okresie. Badania reprodukcyjne u szczurów i myszy, z dawkami do 1000 mg/kg mc./dobę, nie wykazały działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego, a także nie wpłynęły negatywnie na płodność.
AUC, badania przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, męski układ rozrodczy, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój pre- i postnatalny, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 40 40 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne chlorowodorku werapamilu obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. Werapamil podawano zwierzętom laboratoryjnym (szczury i psy Beagle) w dawkach od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję do dawek 60 mg/kg u psów. Działania niepożądane, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach i szczurach wykazały brak działania teratogennego w dawkach do 60 mg/kg, natomiast dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, objawiającą się zwiększoną resorpcją płodów oraz opóźnieniem rozwoju, prawdopodobnie wtórnym do niedociśnienia i zmniejszenia masy ciała samic.
aberracja chromosomalna, bradykardia, chlorowodorek werapamilu, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt hipotensyjny, indukcja siostrzanych chromatyd, mutacja punktowa, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, werapamil - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Aristo 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na reprodukcję. W modelach zwierzęcych, w tym u szczurów i myszy, nie zaobserwowano działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego przy dawkach sięgających 1000 mg/kg m.c./dobę, co znacznie przekracza stosowane u ludzi dawki terapeutyczne (20 mg). W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg m.c./dobę nie wywołała efektów toksycznych. Nie stwierdzono również zaburzeń płodności u szczurów obu płci. Standardowe testy genotoksyczności i kancerogenności wykazały brak mutagennego, klastogennego oraz rakotwórczego potencjału tadalafilu.
aberracja chromosomowa, AUC, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą stężenia leku, potencjał mutagenny i klastogenny, rozwój przed- i pourodzeniowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność embrionalna i płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, zaburzenia płodności, zagrożenie kancerogenne, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vardenafil Aristo 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wardenafilu, substancji czynnej produktu leczniczego Vardenafil Aristo w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani nerwowego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały znaczących efektów toksycznych, co potwierdza akceptowalne ryzyko stosowania leku w terapii zaburzeń erekcji. Ponadto, testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe, aberracje chromosomowe i uszkodzenia DNA, nie wykazały potencjału genotoksycznego wardenafilu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, chlorowodorek trójwodny, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, karcinogenność, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wardenafil, zaburzenie erekcji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Belupo 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, w tym ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. W badaniach na szczurach i myszach, nawet przy wysokich dawkach do 1000 mg/kg/dobę, nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego. W badaniach pre- i postnatalnych u szczurów dawka 30 mg/kg/dobę, odpowiadająca ekspozycji AUC około 18-krotnie wyższej niż u ludzi po dawce 20 mg, nie wywołała niekorzystnych efektów. Ponadto, nie zaobserwowano zaburzeń płodności u szczurów obu płci. Badania toksyczności przewlekłej u psów wykazały zanik nabłonka kanalików nasiennych i zmniejszenie spermatogenezy przy dawkach ≥25 mg/kg/dobę przez 6-12 miesięcy, co odpowiada ekspozycji 3,7-18,6 razy wyższej niż u ludzi po dawce terapeutycznej 20 mg.
AUC, badanie pourodzeniowe, badanie przedurodzeniowe, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ekspozycja na lek, ośrodkowy układ nerwowy, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xalofree 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna Xalofree (50 μg/ml), wykazuje bardzo dobry profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Tolerancja ogólnoustrojowa jest wysoka, z marginesem bezpieczeństwa co najmniej 1000-krotnym między dawką miejscową (~1,5 μg/oko/dobę) a dawką toksyczną. Podanie dożylne dawek około 100-krotnie wyższych u małp powodowało jedynie przejściowe zwiększenie częstości oddechów, prawdopodobnie związane ze skurczem oskrzeli. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach nie wykazały toksyczności przy dawkach do 100 μg/oko/dobę, choć u małp obserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki bez zmian proliferacyjnych, co wskazuje na brak potencjału rakotwórczego. Dawki 6 μg/oko/dobę powodowały przemijające poszerzenie szpary powiekowej, efekt niezaobserwowany u ludzi. Latanoprost nie wykazuje właściwości alergizujących ani mutagennych, co potwierdzają negatywne wyniki testów mutacji powrotnych u bakterii, mutacji genowej chłoniaka mysiego oraz testu mikrojąderkowego u myszy. Aberracje chromosomowe obserwowane in vitro są charakterystyczne dla całej grupy prostaglandyn i nie mają potwierdzenia w testach nieplanowanej syntezy DNA.
aberracje chromosomowe, badania przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, latanoprost, melanina, melanocyty tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, płodność, potencjał rakotwórczy, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojąderkowy, test mutacji genowej, test mutacji powrotnych, toksyczność embrionalna, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólna, tolerancja ogólnoustrojowa, właściwości alergizujące, właściwości kancerogenne, Xalofree, zmiany proliferacyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darifenacin Aristo 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa daryfenacyny wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy dawkach terapeutycznych, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa względem maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (MRHD). W badaniach na szczurach i psach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach odpowiednio do 50 mg/kg mc./dobę (78x AUC0-24h MRHD) oraz 6 mg/kg mc./dobę (82x AUC0-24h MRHD). Nie zaobserwowano działania genotoksycznego ani rakotwórczego. W badaniach teratologicznych u szczurów i królików, przy dawkach do 50 mg/kg mc./dobę (59x AUC0-24h MRHD) i 30 mg/kg mc./dobę (28x AUC0-24h MRHD), odnotowano jedynie opóźnienie kostnienia kręgów oraz toksyczność matczyno-płodową, bez cech teratogenności.
AUC, daryfenacyna, dawka terapeutyczna, dystocja, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, ekspozycja systemowa, farmakologia bezpieczeństwa, maksymalna dawka zalecana, margines bezpieczeństwa, narząd rozrodczy, opóźnienie kostnienia, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, śmiertelność płodów, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Glatiramer octan – Właściwości farmakokinetyczne
Glatiramer octan, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego w postaci rzutowo-remisyjnej, jest syntetycznym polipeptydem o średniej masie cząsteczkowej 5000-9000 daltonów, zawierającym kwas L-glutaminowy, L-alaninę, L-tyrozynę i L-lizynę. Po podaniu podskórnym lek jest szybko wchłaniany, jednak już w tkance podskórnej ulega intensywnemu metabolizmowi, prowadzącemu do rozpadu na mniejsze fragmenty peptydowe. Złożoność i heterogenność składu glatirameru octanu oraz jego szybki rozpad uniemożliwiają klasyczną ocenę farmakokinetyczną (ADME), co ogranicza precyzyjne określenie marginesów bezpieczeństwa i utrudnia ekstrapolację danych toksykologicznych ze zwierząt na ludzi.
ADME, alanina, anafilaksja, badanie farmakokinetyczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie leku, działanie immunomodulujące, działanie rakotwórcze, fragment peptydowy, genotoksyczność, glatiramer octan, kłębuszek nerkowy, kompleks immunologiczny, kwas glutaminowy, lizyna, parametry ADME, podanie podskórne, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, syntetyczne polipeptydy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tyrozyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Foradil 12 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa formoterolu fumaranu dwuwodnego wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro i in vivo, co eliminuje potencjał genotoksyczny substancji. Długoterminowe badania rakotwórczości na modelach gryzoni (myszy i szczury) ujawniły zwiększoną częstość występowania łagodnych nowotworów mięśni gładkich oraz guzów wątroby przy bardzo wysokich dawkach, co jest zgodne z dobrze znanym efektem β-adrenergicznych agonistów u tych gatunków. Występowanie guzów jajnika u szczurów, związane z długotrwałym podawaniem dużych dawek, jest prawdopodobnie specyficzne dla gryzoni i nie ma bezpośredniego przełożenia na ludzi. W badaniach z najniższymi dawkami, odpowiadającymi 10-krotnej ekspozycji klinicznej, nie stwierdzono istotnego wzrostu częstości nowotworów, co sugeruje brak działania rakotwórczego formoterolu w dawkach terapeutycznych u ludzi.
działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer formoterolu, formoterol fumaran dwuwodny, guz warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa, guz wątroby, mięśniak gładkokomórkowy kręzki jajnika, nowotwór komórek podtorebkowych nadnerczy, receptor β-adrenergiczny, receptor β2-adrenergiczny, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność jąder, toksyczny wpływ na rozrodczość, torbiel jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cetip 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cetyryzyny dichlorowodorku obejmowały kompleksową ocenę farmakologiczną, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, potencjał kancerogenny oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. W dawkach terapeutycznych substancja nie wykazywała istotnych klinicznie działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły mutagenności ani aberracji chromosomowych, a badania długoterminowe na modelach zwierzęcych nie wykazały działania rakotwórczego. Wyniki toksykologiczne po wielokrotnym podaniu nie wskazały na ryzyko dla ludzi przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
aberracja chromosomowa, badania długoterminowe, badania przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, cetyryzyna dichlorowodorek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, materiał genetyczny, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, testy mutagenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranigast 150 mg
Ranitydyna, substancja czynna leku Ranigast (150 mg tabletki powlekane), została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo farmakologiczne. Testy wykazały brak istotnych negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy oraz inne kluczowe układy fizjologiczne. Badania toksyczności po wielokrotnym podawaniu na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały istotnych objawów toksyczności narządowej ani układowej. Ponadto, testy genotoksyczności (in vitro i in vivo) nie potwierdziły potencjału mutagennego, a długoterminowe badania kancerogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów.
aberracja chromosomowa, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kancerogenność, mutacja genowa, płodność, potencjał genotoksyczny, ranitydyna, rozwój płodowy, rozwój zarodkowy, teratogenność, toksyczność, toksyczność narządowa, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fervex ból i gorączka baby 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa paracetamolu, zawartego w produkcie Efferalgan 80 mg (czopki doodbytnicze), wykazały brak działania genotoksycznego przy dawkach terapeutycznych. Efekty genotoksyczne pojawiały się jedynie po zastosowaniu dawek znacznie przekraczających zalecane limity, co wiązało się z toksycznością wątroby i szpiku kostnego. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach, przy stężeniach 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm przez 2 lata, nie potwierdziły działania rakotwórczego u większości badanych grup, z wyjątkiem niejednoznacznych oznak u samic szczurów, gdzie zaobserwowano zwiększoną częstość białaczki z komórek jednojądrzastych. Warto podkreślić, że dawki cytotoksyczne stosowane w tych badaniach znacznie przekraczały poziomy terapeutyczne stosowane u ludzi.
badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, białaczka z komórek jednojądrzastych, czopek doodbytniczy, dawka cytotoksyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, paracetamol, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, szpik kostny, toksyczność paracetamolu, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Septogard Plus (1,5 mg + 5 mg)/ml
Produkt leczniczy Septogard Plus, zawierający benzydaminy chlorowodorek (1,5 mg/ml) oraz cetylopirydyniowy chlorek (5 mg/ml) w formie aerozolu do stosowania w jamie ustnej, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo. Standardowe testy farmakologiczne nie wykazały działań niepożądanych ani toksycznych przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły kumulacji toksyczności, a testy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, preparat nie wpływa negatywnie na płodność, rozwój embrionalny, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy, co potwierdza jego bezpieczeństwo w kontekście reprodukcyjnym.
aerozol do jamy ustnej, badanie przedkliniczne, benzydaminy chlorowodorek, cetylopirydyniowy chlorek, działanie farmakologiczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na substancję czynną, farmakologia bezpieczeństwa, flora jelitowa, genotoksyczność, mikrobiom, objawy toksyczności, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clofarabine Accord 1 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klofarabiny na myszach, szczurach i psach wykazały, że głównym celem toksyczności są szybko proliferujące tkanki, ze szczególnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy, nerkowy oraz wątrobowy. U szczurów obserwowano kardiomiopatię i niewydolność serca przy ekspozycjach 7-13-krotnie wyższych (po ≥3 cyklach) lub 16-35-krotnie wyższych (po 1-2 cyklach) niż kliniczne Cmax. Nefropatia kłębuszkowa pojawiała się przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczną AUC po 6 cyklach, charakteryzując się subklinicznymi zmianami histopatologicznymi bez odchyleń biochemicznych. Długotrwałe podawanie powodowało zmiany czynnościowe wątroby, również bez korelacji z parametrami biochemicznymi. Ponadto, klofarabina indukowała toksyczność na męskie narządy płciowe (np. zwyrodnienie nabłonka kanalików nasiennych przy dawkach 150 mg/m²/d u szczurów oraz >7,5 mg/m²/d u psów) oraz zmiany w żeńskich narządach rozrodczych (atrofia jajników i apoptoza błony śluzowej macicy u myszy przy 225 mg/m²/d), co wskazuje na ryzyko zaburzeń płodności.
aberracja chromosomowa, apoptoza błony śluzowej macicy, atrofia jajników, działanie hepatotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, działanie klastogenne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osocza, genotoksyczność, kanaliki nasienne, kardiomiopatia, komórki najądrza, komórki śródmiąższowe, mutacje powrotne, nefropatia kłębuszkowa, profil toksyczny, spermatydy, test mikrojąderkowy, toksyczność klofarabiny, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Fresenius Kabi 2,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lenalidomidu wykazały istotne działania teratogenne w modelach małp i królików, obejmujące wady wrodzone kończyn, atrezję odbytu oraz zmiany w narządach wewnętrznych przy dawkach od 0,5 do 20 mg/kg/dobę. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni dawka letalna przekraczała 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na niski potencjał toksyczności ostrej. W badaniach przewlekłych u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co stanowi około 25-krotność ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC. U małp podawanie lenalidomidu w dawkach 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni powodowało poważne działania niepożądane, w tym śmiertelność, znaczny spadek masy ciała, pancytopenię, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofię układu chłonnego i szpiku kostnego.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, dawka letalna, działanie rakotwórcze, ekspozycja leku, karcynogenność, komórka mieloidalna, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok, lenalidomid, miedniczka nerkowa, mutagenność, NOAEL, płat środkowy płuca, płytka krwi, polidaktylia, przemieszczenie nerki, szpik kostny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność rozwojowa, utrata masy ciała, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Movalis 7,5 mg
Badania przedkliniczne meloksykamu wykazały profil bezpieczeństwa typowy dla NLPZ, z charakterystycznymi działaniami niepożądanymi przy długotrwałym podawaniu dużych dawek, obejmującymi owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwicę brodawek nerkowych u dwóch gatunków zwierząt. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki ≥1 mg/kg m.c. (toksyczne dla matki) powodowały zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczną resorpcję zarodków. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i 80 mg/kg u królików, co stanowi 5-10-krotność dawek klinicznych (7,5-15 mg dla osoby 75 kg). Meloksykam przenika do mleka zwierząt karmiących, co sugeruje możliwość przenikania do mleka matki w okresie laktacji.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawki nerkowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie i nadżerka, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, przewód pokarmowy, resorpcja zarodka, wpływ na reprodukcję, zahamowanie implantacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rispolept 4 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne rysperydonu wykazały dawkozależne efekty na układ rozrodczy i gruczoły piersiowe u szczurów i psów, związane z hiperprolaktynemią wynikającą z blokady receptorów dopaminergicznych D₂. Nie stwierdzono bezpośredniego działania teratogennego u szczurów i królików, jednak obserwowano negatywne skutki na zachowania rodzicielskie, masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa oraz deficyty funkcji poznawczych po ekspozycji prenatalnej. W badaniach długoterminowych u młodych psów odnotowano opóźnienie dojrzewania płciowego, a przy ekspozycji 15-krotnie przekraczającej maksymalną dawkę u młodzieży (1,5 mg/dobę) zaobserwowano istotne zaburzenia wzrostu kości długich i dojrzewania płciowego. Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego, jednak w badaniach rakotwórczych u gryzoni stwierdzono powiększenie gruczolaków przysadki, trzustki i gruczołów mlecznych, co wiąże się z przewlekłą hiperprolaktynemią, choć znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
antagonista dopaminy, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, deficyt funkcji poznawczej, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak gruczołu mlecznego, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, hiperprolaktynemia, odstęp QT, pole pod krzywą AUC, prolaktyna, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, teratogenność, toksyczność przewlekła, torsade de pointes - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa 5 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, podczas gdy psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki progenitorowe szpiku, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Disiarczek dibenzotiazylu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Disiarczek dibenzotiazylu jest składnikiem mieszaniny pochodnych merkaptanowych (substancja nr 22) w preparacie TRUE Test 36, gdzie występuje wraz z morfolinylomerkaptobenzotiazolem i N-cykloheksylobenzotiazylosufonamidem w równych proporcjach wagowych. Całkowita dawka mieszaniny wynosi 75 µg/cm² lub 61 µg/płatek, co oznacza, że dawka samego disiarczku dibenzotiazylu jest proporcjonalnie niższa. Przeprowadzone badania toksykologiczne przedkliniczne nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego przy zastosowaniu w testach płatkowych, a ograniczony czas ekspozycji dodatkowo minimalizuje potencjalne zagrożenia.
Pomimo doniesień o potencjalnym działaniu rakotwórczym niektórych alergenów z preparatu TRUE Test 36 w badaniach na zwierzętach, nie ma bezpośrednich danych wskazujących na takie działanie disiarczku dibenzotiazylu. Całościowa ocena bezpieczeństwa uwzględniająca dawki stosowane w testach, czas ekspozycji oraz dotychczasowe doświadczenia kliniczne potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa tej substancji. W związku z tym preparaty diagnostyczne zawierające disiarczek dibenzotiazylu, takie jak TRUE Test 36, mogą być bezpiecznie stosowane w diagnostyce alergii kontaktowej, pod warunkiem przestrzegania standardowych procedur klinicznych.
alergia kontaktowa, badanie toksykologiczne, diagnostyka alergii, disiarczek dibenzotiazylu, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja, morfolinylomerkaptobenzotiazol, N-cykloheksylobenzotiazylosufonamid, ocena bezpieczeństwa, plaster testowy, pochodne merkaptanowe, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, test płatkowy, TRUE Test - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Qsiva 11,25 mg + 69 mg
Dane przedkliniczne dotyczące leku Qsiva, zawierającego fenterminę i topiramat, nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego ani karcynogennego dla obu substancji stosowanych w monoterapii. Badania rozwojowe u szczurów i królików wskazały na brak toksyczności matczynej oraz nieprawidłowości rozwojowych przy podawaniu pojedynczych składników. Jednakże topiramat wykazał działanie teratogenne u różnych gatunków zwierząt oraz u ludzi, co ma kluczowe znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. W terapii skojarzonej obserwowano obniżenie masy ciała płodów bez działania teratogennego w dawkach niepowodujących toksyczności matczynej, przy marginesie ekspozycji wynoszącym <1 dla fenterminy i 2× dla topiramatu u szczurów oraz królików.
badania pourodzeniowe, dawka kliniczna, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fentermina, genotoksyczność, margines ekspozycji, monoterapia, NOAEL, organogeneza, potencjał karcynogenny, Qsiva, rozwój fizyczny, rozwój zarodkowo-płodowy, terapia skojarzona, toksyczność matczyna, topiramat - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pricoron 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej peryndoprylu z argininą, substancji czynnej preparatu Pricoron, wykazały, że głównym narządem docelowym działania leku są nerki, u szczurów i małp. Zmiany morfologiczne i czynnościowe w nerkach miały charakter odwracalny po zaprzestaniu podawania, co jest zgodne z mechanizmem działania inhibitorów ACE wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne substancji. Ponadto, badania reprodukcyjne na szczurach, myszach, królikach i małpach nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności bezpośrednio związanej z peryndoprylem, choć jako inhibitor ACE może on potencjalnie powodować opóźnienie rozwoju płodu, śmierć płodu, wady wrodzone, uszkodzenia nerek płodów oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, karcynogenność, obumarcie wewnątrzmaciczne płodu, peryndopryl z argininą, potencjał mutagenny, śmiertelność okołoporodowa, teratogenność, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Progesterone Besins 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mikronizowanego progesteronu, zawartego w produkcie leczniczym Progesterone Besins, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz kancerogennych. Badania te nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego i klastogennego działania na DNA, a długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie wskazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów. Ponadto, wielokrotne podawanie progesteronu mikronizowanego w dawkach 100 mg i 200 mg nie wywołało istotnych toksycznych efektów przy przewlekłym stosowaniu.
badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kancerogeneza, mikronizowany progesteron, niepożądana reakcja organizmu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, progesteron, progesteron mikronizowany, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój postnatalny, toksyczny wpływ na rozród, układ fizjologiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losartan Krka 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa losartanu potasowego wykazały typowy dla antagonistów receptora angiotensyny II profil farmakologiczny bez istotnych zagrożeń genotoksycznych i rakotwórczych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek zaobserwowano zmniejszenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt), wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadycznie kreatyniny w surowicy, a także zmiany w przewodzie pokarmowym (uszkodzenia błony śluzowej, owrzodzenia, nadżerki, krwawienia) oraz zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych. Zmiany te są charakterystyczne dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna i wymagają monitorowania parametrów hematologicznych i nerkowych u pacjentów przewlekle leczonych losartanem.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, błona śluzowa, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kreatynina, losartan potasowy, małowodzie, masa serca, nadciśnienie tętnicze, nadżerka, nefropatia cukrzycowa, niewydolność serca, obumarcie płodu, owrzodzenie, parametry czerwonokrwinkowe, parametry hematologiczne, potencjał mutagenny, rozwój płodu, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna, wada rozwojowa, zaburzenie rozwoju nerek płodu, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Właściwości farmakodynamiczne
Acytretyna, będąca syntetycznym analogiem kwasu retynowego i oznaczona kodem ATC D05BB02, jest stosowana ogólnie w leczeniu łuszczycy oraz zaburzeń rogowacenia skóry. Preparaty Acitren i Neotigason dostępne są w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg i 25 mg. Mechanizm działania acytretyny nie jest w pełni poznany, jednak klinicznie wykazuje ona działanie objawowe poprzez normalizację proliferacji oraz różnicowania komórek nabłonkowych, co prowadzi do poprawy stanu skóry. Terapia acytretyną jest zazwyczaj dobrze tolerowana, a dawki terapeutyczne umożliwiają kontrolę działań niepożądanych.
acytretyna, badanie tolerancji, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt terapeutyczny, hepatotoksyczność, kapsułka twarda, keratynizacja, komórka nabłonkowa, kwas retynowy, lek przeciwłuszczycowy, łuszczyca, Neotigason, potencjał karcynogenny, rogowacenie skóry, teratogenność, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Banavin 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności wortioksetyny, substancji czynnej leku Banavin, wykazały, że działania niepożądane dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego, z objawami takimi jak nadmierne wydzielanie śliny, rozszerzenie źrenic oraz sporadyczne drgawki u psów. Dawka bezobjawowa dla drgawek została ustalona z marginesem bezpieczeństwa 5 względem maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej 20 mg/dobę. Toksyczność narządowa ograniczała się do nerek (zapalenie kłębuszków, niedrożność kanalików, obecność kryształków) u szczurów oraz wątroby (przerost i martwica hepatocytów, hiperplazja przewodów żółciowych, obecność kryształków) u myszy i szczurów, przy ekspozycji przekraczającej odpowiednio 10- i 2-krotnie dawkę terapeutyczną u ludzi. Zmiany te są związane z zatykaniem kanalików i przewodów przez kryształki, co u ludzi uznano za mało prawdopodobne. Wortioksetyna nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego w standardowych testach in vitro i in vivo, a badania 2-letnie na myszach i szczurach potwierdziły brak ryzyka kancerogennego przy stosowaniu terapeutycznym.
badanie przedkliniczne, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hiperplazja przewodów żółciowych, kłębuszek nerkowy, kryształki w kanalikach nerkowych, kryształki w przewodach żółciowych, margines bezpieczeństwa, martwica hepatocytów, mydriaza, narząd rozrodczy, niedrożność kanalików nerkowych, opóźnione kostnienie, ośrodkowy układ nerwowy, przerost hepatocytów, przewód żółciowy, ryzyko środowiskowe, sialorrhea, toksyczność ogólna, układ rozrodczy, zapalenie kłębuszków nerkowych