biegunka
Biegunka (diarrhoea) to stan charakteryzujący się zwiększoną częstotliwością wypróżnień (powyżej 3 razy na dobę) oraz zmianą konsystencji stolca na luźną lub płynną. W zależności od czasu trwania, biegunkę klasyfikuje się jako ostrą (trwającą do 14 dni) lub przewlekłą (powyżej 4 tygodni).
Ostre biegunki mają najczęściej etiologię infekcyjną, wywołaną przez wirusy (rotawirusy, norowirusy), bakterie (Salmonella, Shigella, enterotoksyczna E. coli) lub pasożyty. Przewlekłe biegunki mogą być związane z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, zespołem jelita drażliwego, zespołami złego wchłaniania, nowotworami czy nietolerancjami pokarmowymi.
Diagnostyka biegunki obejmuje badanie fizykalne, badania laboratoryjne, badanie kału (w tym posiewy mikrobiologiczne), badania endoskopowe i obrazowe. W terapii kluczowe znaczenie ma nawodnienie i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, a w zależności od przyczyny – leczenie przyczynowe (antybiotykoterapia, leki przeciwpasożytnicze, modyfikacja diety, leki przeciwzapalne).
Powikłaniami nieleczonej biegunki mogą być odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność nerek, wstrząs hipowolemiczny, a w niektórych przypadkach (np. infekcje C. difficile) – toksyczne rozdęcie okrężnicy. U niemowląt i osób starszych biegunka może stanowić poważne zagrożenie życia, wymagające pilnej interwencji medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – AzitroLEK 250 250 mg
AzitroLEK 250 zawiera azytromycynę w dawce 250 mg, będącą antybiotykiem makrolidowym, stosowanym w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (bardzo często), wymioty, ból brzucha i nudności (często). W badaniach diagnostycznych często stwierdza się zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie eozynofilów, bazofilów, monocytów i neutrofilów oraz obniżenie stężenia wodorowęglanów we krwi. Do poważnych działań niepożądanych należą ciężkie reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), hepatotoksyczność (niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica wątroby), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, rumień wielopostaciowy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, tachykardia komorowa, wydłużenie QT), nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, Clostridioides difficile, drożdżyca, eozynofilia, głuchota, hepatotoksyczność, jadłowstręt, leukopenia, limfocyty, małopłytkowość, martwica wątroby, Mycobacterium avium, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nieżyt żołądka i jelit, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zakażenie grzybicze, zapalenie gardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclogest 400 mg
Progesteron w postaci globulek dopochwowych Cyclogest 400 mg, stosowany w leczeniu wspomagającym fazę lutealną w technikach wspomaganego rozrodu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do często występujących (≥1/100 do <1/10) należą senność, wzdęcia, ból brzucha, reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd), ból piersi, krwawienia z pochwy oraz zmęczenie. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się zaburzenia nastroju, ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia smaku, uderzenia gorąca, krwawienia, zaparcia, biegunkę, wymioty, gazy jelitowe, rozstrzeń żołądka, nocne pocenie się, bóle stawów, częstomocz, nietrzymanie moczu, ból miednicy, nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych, powiększenie jajników, świąd sromu i pochwy, uczucie zimna, zmiany temperatury ciała, świąd w miejscu podania oraz dyskomfort. Wyciek z globulki po aplikacji jest zjawiskiem fizjologicznym i nie wpływa na skuteczność terapii.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból miednicy, ból piersi, ból stawu, Cyclogest, częstomocz, faza lutealna, gazy jelitowe, globulka dopochwowa, krwawienie z pochwy, nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych, nietrzymanie moczu, nocne pocenie, powiększenie jajnika, profil bezpieczeństwa leku, progesteron, reakcja nadwrażliwości, senność, świąd, świąd sromu, uderzenie gorąca, wspomagany rozród, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie nastroju, zaburzenie smaku, zaparcie, zawrót głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ginkofar 40 mg
Produkt leczniczy Ginkofar 40 mg, zawierający wyciąg z liści miłorzębu (Ginkgo biloba L.), wykazuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które dotyczą głównie układu nerwowego oraz przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwowanym objawem jest ból głowy, występujący bardzo często (≥1/10), oraz zawroty głowy, które pojawiają się często (≥1/100 do <1/10). Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty, również występują często (≥1/100 do <1/10) i mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych przy dłuższym utrzymywaniu się. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko krwawień narządowych (oczy, nos, przewód pokarmowy, naczynia mózgowe) o nieznanej częstości, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, dolegliwości gastryczne, ginkgo biloba, gospodarka wodno-elektrolitowa, krwawienie narządowe, krwawienie oczne, lek przeciwzakrzepowy, naczynia mózgowe, nudności, obrzęk, parametry krzepnięcia, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, rumień, świąd, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, układ nerwowy, wstrząs alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z liści miłorzębu, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krzepnięcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Alvogen 0,5 mg
Fingolimod Alvogen w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, wymagającym ścisłego monitorowania pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunkę (12,6%), kaszel (12,3%) oraz infekcje, w tym zakażenia dolnych dróg oddechowych i herpeswirusami. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń oportunistycznych, takich jak PML wywołane przez wirusa JC, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych oraz atypowe mykobakteriozy. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, głównie w ciągu pierwszych 3-4 miesięcy terapii, z wyższym ryzykiem u osób z zapaleniem błony naczyniowej oka i cukrzycą. Początkowo obserwuje się spowolnienie czynności serca, ze średnim spadkiem częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od rozpoczęcia leczenia, a także blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia u 4,7% pacjentów.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, herpeswirus, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, natężona objętość wydechowa, obrzęk obwodowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wyprysk, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zawroty głowy, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bronchipret TE 15 g + 1,5 g
Przedawkowanie syropu Bronchipret TE, zawierającego płynne wyciągi z tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., herba) oraz liścia bluszczu (Hedera helix L., folium), może prowadzić do objawów ze strony przewodu pokarmowego, głównie wymiotów i biegunki. Syrop zawiera 7% [V/V] alkoholu oraz substancje pomocnicze maltitol (423 mg/ml) i sorbitol (28,76 mg/ml), które mogą nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Objawy te wynikają z drażniącego działania wyciągów roślinnych na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz osmotycznego efektu substancji pomocniczych. W przypadku znacznego przedawkowania istnieje ryzyko zatrucia alkoholowego, szczególnie u dzieci i pacjentów z chorobami wątroby.
biegunka, choroba wątroby, dolegliwości przewodu pokarmowego, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, monitoring kliniczny, odwodnienie, parametry życiowe, perystaltyka jelit, podrażnienie błony śluzowej, preparat przeciwbiegunkowy, stan nawodnienia, wyciąg z liścia bluszczu, wyciąg z tymianku, wymioty, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrucie alkoholowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sodium oxybate Accord 500 mg/ml
Terapia hydroksymaślanem sodu (Sodium oxybate Accord 500 mg/ml, roztwór doustny) jest związana z licznymi działaniami niepożądanymi, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane objawy to zawroty głowy, nudności oraz bóle głowy, występujące u 10-20% pacjentów. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z czterech wieloośrodkowych, randomizowanych badań klinicznych u chorych na narkolepsję i katapleksję. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak próby samobójcze, psychoza, depresja oddechowa oraz drgawki, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, po zakończeniu terapii może wystąpić nawrót lub nasilenie katapleksji, a w rzadkich przypadkach obserwowano objawy zespołu odstawiennego, m.in. bezsenność, lęk, omamy i zaburzenia psychotyczne.
astenia, bezdech senny, bezsenność, biegunka, ból głowy, chodzenie we śnie, chrapanie, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, drżenie, duszność, dyskineza, fibromialgia, gamma-hydroksymaślan, hydroksymaślan sodu, jadłowstręt, katapleksja, kołatanie serca, lęk, mioklonie, moczenie nocne, nadciśnienie, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, niedoczulica, niepamięć, nietrzymanie kału, nietrzymanie moczu, niewyraźne widzenie, nudności, nykturia, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omamy, paranoja, parestezje, pokrzywka, porażenie przysenne, próba samobójcza, psychoza, senność, skurcz mięśni, stan splątania, suchość w ustach, szumy uszne, utrata świadomości, wymioty, zaburzenia równowagi, zaburzenia snu, zaburzenie psychotyczne, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Maalox (35 mg + 40 mg)/ml
Przedawkowanie preparatu Maalox, zawierającego wodorotlenek glinu (35 mg/ml) i wodorotlenek magnezu (40 mg/ml), może prowadzić do objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunka, ból brzucha oraz wymioty, a także do zaparć i niedrożności jelit, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka. Długotrwałe stosowanie w dawkach przekraczających zalecane, szczególnie u osób z niewydolnością nerek, może skutkować zaburzeniami równowagi elektrolitowej oraz hipermagnezemią, co niesie ryzyko poważnych powikłań neurologicznych i kardiologicznych. W 100 ml zawiesiny znajduje się 3,5 g wodorotlenku glinu i 4,0 g wodorotlenku magnezu, co podkreśla potencjał do kumulacji tych jonów w organizmie przy niewłaściwym stosowaniu.
arytmia, biegunka, błona śluzowa, ból brzucha, dializa otrzewnowa, diureza wymuszona, hemodializa, hipermagnezemia, niedrożność jelit, niewydolność nerek, odwodnienie, powikłania kardiologiczne, przewód pokarmowy, układ nerwowo-mięśniowy, układ sercowo-naczyniowy, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wymioty, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dalacin C 150 mg/ml
Dalacin C (klindamycyna 150 mg/ml) w formie roztworu do wstrzykiwań zawiera klindamycynę w postaci fosforanu oraz 9 mg/ml alkoholu benzylowego jako konserwantu. Klindamycyna przenika przez łożysko, osiągając w płynie owodniowym około 30% stężenia we krwi matki. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach terapeutycznych, jednak działanie teratogenne obserwowano przy dawkach toksycznych dla matki. Dane kliniczne wskazują, że stosowanie klindamycyny doustnie lub dożylnie w II i III trymestrze ciąży nie zwiększa ryzyka wad wrodzonych, natomiast brak jest odpowiednich badań w I trymestrze. Ze względu na obecność alkoholu benzylowego i przenikanie leku przez łożysko, stosowanie Dalacin C w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranloc 40 mg
Pantoprazol, substancja czynna leku RANLOC, wywołuje działania niepożądane u około 5% pacjentów, obejmujące różne układy i narządy. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznaną. Do istotnych działań należą rzadko agranulocytoza, trombocytopenia, leukopenia i pancytopenia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Niezbyt często obserwuje się hiperlipidemię, zmiany masy ciała, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia), zaburzenia snu, ból i zawroty głowy, polipy dna żołądka, biegunki, nudności, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz wysypki skórne. Z nieznaną częstością występują poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), śródmiąższowe zapalenie nerek, ginekomastia oraz zaburzenia psychiczne, takie jak dezorientacja, omamy i splątanie, szczególnie u pacjentów predysponowanych.
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, ból stawów, depresja, dezorientacja, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, podwyższona bilirubina, pokrzywka, polip dna żołądka, Ranloc, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uczucie pełności, uszkodzenie komórek wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcie, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaparcie, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Salicylamid – Działania niepożądane
Salicylamid wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, których częstość i nasilenie rośnie wraz z dawką, szczególnie powyżej 600 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (nudności, wymioty, skurcze brzucha, uczucie palenia za mostkiem, biegunka, podrażnienie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, suchość w jamie ustnej) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy). W preparatach złożonych (Scorbolamid, Scorbolamid EXTRA, Scorbolamid EXTRA Hot) dodatkowo obecne są kwas askorbinowy i glukonian cynku, które mogą nasilać działania niepożądane, np. zmniejszenie pH moczu i ryzyko kamicy nerkowej, a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe i bóle głowy. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego ryzyka krwawień z przewodu pokarmowego, co odróżnia salicylamid od innych NLPZ.
anoreksja, astma, biegunka, ból głowy, choroba wrzodowa, cynk, działanie niepożądane, glukonian cynku, glukoza, kamienie nerkowe, kreatynina, krew utajona w kale, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, metoda oksydoredukcyjna, nadmierna potliwość, nadżerki i owrzodzenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieżyt nosa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, pH moczu, podrażnienie błony śluzowej, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, salicylamid, senność, skurcz jamy brzusznej, skurcz oskrzeli, stan zagrożenia życia, układ pokarmowy, witamina C, właściwości przeciwbólowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, zgaga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dasatinib Stada 50 mg
Przedawkowanie dazatynibu, szczególnie w dawce 280 mg/dobę przez 7 dni, wiąże się z istotnym ryzykiem mielosupresji, w tym ciężkiej trombocytopenii, neutropenii oraz niedokrwistości, co może prowadzić do poważnych powikłań hematologicznych i zwiększonego ryzyka krwawień oraz infekcji zagrażających życiu. W badaniach klinicznych odnotowano znaczące obniżenie liczby płytek krwi jako główny objaw toksyczności hematologicznej. Działanie mielosupresyjne jest mechanizmem toksyczności dazatynibu, a ryzyko to nasila się wraz ze wzrostem dawki powyżej zalecanych wartości terapeutycznych. Ponadto, przedawkowanie może powodować nasilenie objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha, które mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia.
biegunka, dazatynib, dieta niskosodowa, elementy morfotyczne krwi, erytrocyty, G-CSF, hemoglobina, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, koncentrat płytek krwi, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, niedokrwistość, nietolerancja laktozy, nudności, parametry hematologiczne, płytki krwi, szpik kostny, tachykardia, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wybroczyny, wymioty, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Fresenius Kabi 7,5 mg
Lenalidomid jest stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych oraz chłoniaków z komórek płaszcza i grudkowego, jednak jego profil bezpieczeństwa jest zróżnicowany w zależności od wskazania i schematu terapii. W terapii podtrzymującej po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, najczęstsze ciężkie działania niepożądane obejmują zapalenie płuc (10,6%), zakażenia płuc (9,4%), neutropenię (60,8-79%), trombocytopenię (do 72,3%), biegunkę (38,9-54,5%) oraz wysypkę (31,7%). W schematach skojarzonych, takich jak RVd, obserwuje się wysoką częstość neuropatii obwodowej (71,8%), zmęczenia (73,7%), hipokalcemii (50%) oraz niedociśnienia tętniczego (6,5%). U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakami dominują neutropenia (do 76,8%), trombocytopenia (do 46,4%), biegunka (do 34,8%) oraz ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (5-10%).
alergiczne zapalenie skóry, astenia, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, kaszel, leukopenia, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia 4 stopnia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, skurcz mięśni, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, wysypka, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Kabazytaksel – Właściwości farmakodynamiczne
Kabazytaksel, należący do grupy taksanów (ATC: L01CD04), działa poprzez stabilizację mikrotubul, hamując podziały mitotyczne i interfazowe komórek nowotworowych. W badaniu III fazy EFC6193 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, wcześniej leczonych docetakselem, kabazytaksel w dawce 25 mg/m² co 3 tygodnie w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem wykazał istotną poprawę całkowitego przeżycia (OS) – mediana 15,1 vs 12,7 miesiąca (HR 0,70; p<0,0001) oraz przeżycia bez progresji choroby (PFS) – 2,8 vs 1,4 miesiąca (HR 0,74; p<0,0001) w porównaniu do mitoksantronu. Ponadto, kabazytaksel zwiększył odsetek odpowiedzi guza (14,4% vs 4,4%; p=0,0005) oraz odpowiedź PSA (39,2% vs 17,8%; p=0,0002). W badaniu EFC11785 wykazano, że dawka 20 mg/m² kabazytakselu jest nie gorsza od 25 mg/m² pod względem OS (13,4 vs 14,5 miesiąca), przy lepszym profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza mniejszej częstości neutropenii stopnia ≥3 (41,8% vs 73,3%). Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nudności, zmęczenie i krwiomocz, z większą toksycznością przy dawce 25 mg/m².
abirateron, astenia, biegunka, całkowite przeżycie, docetaksel, działanie przeciwnowotworowe, enzalutamid, glejak o wysokim stopniu złośliwości, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, kryteria RECIST, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, mikrotubula, mitoksantron, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obwodowa neuropatia czuciowa, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, prednizon, progresja guza, przeżycie bez progresji choroby, receptor androgenowy, rozlany glejak pnia mózgu, skala Gleasona, taksan, tubulina - Leksykon leków
Przedawkowanie – MBE 150 mg + 7,29 mg + 200 mg
Przedawkowanie preparatu MBE, zawierającego 150 mg jonów magnezu, 7,29 mg pirydoksyny chlorowodorku oraz 200 mg all-rac-α-tokoferylu octanu, może prowadzić do wielokierunkowych objawów toksycznych. U dorosłych jednorazowa dawka jonów magnezu w zakresie 300-350 mg wywołuje przede wszystkim zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, jadłowstręt), a także objawy związane z zaburzeniami gospodarki wodnej (suchość błon śluzowych, wzmożone pragnienie, częstomocz) oraz niespecyficzne zaburzenia neurologiczne. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet ciężarnych i karmiących, u których dzienna dawka magnezu powyżej 350 mg może skutkować przedawkowaniem i specyficznymi objawami toksyczności.
all-rac-α-tokoferylu octan, biegunka, ból głowy, częstomocz, jadłowstręt, jon magnezu, karmienie piersią, kobieta ciężarna, neuropatia obwodowa, nudności i wymioty, pirydoksyna chlorowodorek, przedawkowanie magnezu, suchość błon śluzowych, witamina B6, witamina E, wysypka skórna, wzmożone pragnienie, zaburzenie gospodarki wodnej, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zmęczenie i osłabienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ticagrelor Aristo 90 mg
Profil bezpieczeństwa tikagreloru został oceniony w badaniach fazy 3 PLATO i PEGASUS, obejmujących ponad 39 000 pacjentów. Tikagrelor charakteryzuje się wyższym odsetkiem przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w porównaniu do klopidogrelu (7,4% vs 5,4% w PLATO) oraz ASA w monoterapii (16,1% vs 8,5% w PEGASUS). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia oraz duszność. Krwawienia, związane z mechanizmem przeciwpłytkowym tikagreloru, występują często, w tym krwawienia śródczaszkowe (0,3% tikagrelor vs 0,2% klopidogrel w PLATO) oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które są główną przyczyną ciężkich krwawień. W badaniu PEGASUS częstość ciężkich krwawień wg TIMI była wyższa przy tikagrelorze 60 mg dwa razy dziennie niż przy ASA, jednak ryzyko krwawień prowadzących do zgonu pozostawało niskie (0,3%). Duszność występowała u 13,8% pacjentów leczonych tikagrelorem w PLATO i 14,2% w PEGASUS, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, częściej u pacjentów z POChP, astmą lub niewydolnością serca. Zgłoszenia duszności prowadziły do przerwania leczenia u 0,9% pacjentów na tikagrelorze.
biegunka, CABG, dnawe zapalenie stawów, duszność, hiperurykemia, krwawienie, krwawienie podskórne, krwawienie pozabiegowe, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z układu moczowego, kwas moczowy, lek przeciwpłytkowy, niedociśnienie, nudności, omdlenie, ostry zespół wieńcowy, POChP, podwyższone stężenie kreatyniny, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, prewencja wtórna zdarzeń sercowo-naczyniowych, przewlekła obturacyjna choroba płuc, tikagrelor, wysypka, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teikoplanina BRADEX 200 mg* *odpowiada 200 000 IU
Teikoplanina BRADEX, dostępna w dawkach 200 mg i 400 mg, jest antybiotykiem stosowanym do wstrzykiwań, infuzji oraz doustnie. W trakcie terapii należy monitorować działania niepożądane, które obejmują m.in. leukopenię, małopłytkowość, eozynofilię (częstość: często), a także agranulocytozę, neutropenię i pancytopenię (częstość nieznana). Istotne są reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, wstrząs anafilaktyczny oraz DRESS, a także ciężkie reakcje skórne, w tym zespół czerwonego człowieka, toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, złuszczające zapalenie skóry i pokrzywka. Często występują również objawy ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy) oraz zaburzenia słuchu i błędnika (częstość nieznana).
agranulocytoza, antybiotyk, biegunka, drgawka, działanie niepożądane, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ototoksyczność, pancytopenia, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, teikoplanina, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył, zapalenie żył, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Melatonina Pharma Nord 3 mg
Przedawkowanie melatoniny, szczególnie preparatu Melatonina Pharma Nord zawierającego 3 mg melatoniny na tabletkę, manifestuje się przede wszystkim sennością, bólem głowy, zawrotami głowy oraz nudnościami, które mogą pojawić się już przy dawkach przekraczających standardową dawkę terapeutyczną 3 mg. Badania kliniczne wskazują, że dawki dobowej melatoniny do 300 mg nie wywołują istotnych działań niepożądanych, co jest istotne przy ocenie ryzyka przypadkowego przedawkowania. Jednak długotrwałe stosowanie ekstremalnie wysokich dawek w zakresie 3000-6600 mg może prowadzić do poważniejszych objawów, takich jak nagłe zaczerwienienia twarzy, skurcze żołądka, biegunka, bóle głowy o różnym nasileniu oraz mroczki w polu widzenia.
antidotum, biegunka, ból głowy, dawka terapeutyczna, dolegliwość bólowa, działanie niepożądane, eliminacja melatoniny, farmakokinetyka, funkcje życiowe, klirens substancji czynnej, leczenie podtrzymujące, melatonina, mięśniówka przewodu pokarmowego, mroczki, nagłe zaczerwienienie twarzy, nudności, objawy neuropsychiatryczne, objawy niepożądane, objawy przedawkowania, ocena ryzyka, odruch wymiotny, perystaltyka jelit, postępowanie medyczne, problem kliniczny, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie melatoniny, przekrwienie skóry, senność, skurcze żołądka, tabletka powlekana, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej – Przedawkowanie
Wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) stosowany w preparacie Passminum MED LUNIS (183 mg ekstraktu/5 ml syropu) nie wykazuje specyficznych objawów toksyczności ani poważnych skutków przedawkowania. W przypadku zwiększonej dawki preparatu może pojawić się łagodny efekt przeczyszczający, głównie związany z obecnością maltitolu (7,3 g/10 ml syropu), który działa osmotycznie w przewodzie pokarmowym, szczególnie u osób wrażliwych. Dodatkowo mogą wystąpić objawy dyskomfortu żołądkowo-jelitowego, takie jak wzdęcia i uczucie pełności. Nie zanotowano natomiast toksycznych efektów samego wyciągu z męczennicy cielistej.
benzoesan sodu, biegunka, dyskomfort brzuszny, działanie osmotyczne, działanie uspokajające, efekt przeczyszczający, leczenie objawowe, maltitol, męczennica cielista, nawodnienie pacjenta, odwodnienie, przewód pokarmowy, suplementacja elektrolitów, wyciąg z męczennicy cielistej, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wchłaniania glukozy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rutinoscorbin 25 mg + 100 mg
Preparat Rutinoscorbin, zawierający 25 mg rutozydu (w postaci rutozydu trójwodnego) oraz 100 mg kwasu askorbinowego w tabletce powlekanej, jest generalnie dobrze tolerowany przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych. Niemniej jednak, przy dawkach kwasu askorbinowego przekraczających 600 mg/dobę, mogą wystąpić działania niepożądane, klasyfikowane zgodnie z MedDRA według układów i narządów. Bardzo rzadkie reakcje alergiczne (<1/10 000) obejmują skrócenie oddechu, obrzęk twarzy, ust, języka lub gardła, wysypkę skórną oraz świąd. Dodatkowo, bardzo rzadko obserwuje się bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha oraz zmęczenie. Częstość występowania nieznana obejmuje zaczerwienienie skóry, poliurię oraz kamicę nerkową, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, dyspepsja, kamica nerkowa, kwas askorbowy, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, personel medyczny, poliuria, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, Rutinoscorbin, rutozyd trójwodny, świąd, terminologia MedDRA, wymioty, wysypka skórna, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asamax 500 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna leku Asamax 500, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, od często występujących do bardzo rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak DRESS, zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, mesalazyna może indukować zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia) oraz eozynofilię, będącą markerem reakcji nadwrażliwości. Należy również monitorować funkcję nerek ze względu na ryzyko ostrego i przewlekłego śródmiąższowego zapalenia nerek oraz niewydolności nerek, a także występowanie kamicy układu moczowego. Często obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty, a w rzadkich przypadkach ostre zapalenie trzustki.
agranulocytoza, atopowe zapalenie skóry, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężkie skórne działanie niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fotowrażliwość, gorączka polekowa, kamica układu moczowego, leukopenia, mesalazyna, naciek w płucach, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancolitis, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczny wykwit skórny, trombocytopenia, wymioty, wyprysk atopowy, wzdęcia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana (DT) zawiera w jednej dawce 0,5 ml co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na nie więcej niż 0,7 mg Al³⁺ w postaci zawiesiny do wstrzykiwań. Profil bezpieczeństwa preparatu obejmuje działania niepożądane o częstości nieznanej, co oznacza, że nie można ich precyzyjnie określić na podstawie dostępnych danych. Najczęściej obserwuje się przejściowy ból głowy, reakcje alergiczne o różnym nasileniu, a także objawy ogólne takie jak gorączka, dreszcze, nadmierne pocenie się i złe samopoczucie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bezdechu u bardzo niedojrzałych wcześniaków urodzonych w ≤ 28. tygodniu ciąży, co wymaga ścisłego monitorowania podczas szczepienia tej grupy pacjentów.
bezdech, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, gorączka, guzek podskórny, naciek limfatyczny, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, nadwrażliwość na glin, niedojrzały wcześniak, niepożądane działanie leku, nudność, obrzęk, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, ropień aseptyczny, swędzenie, szczepionka błoniczo-tężcowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wymioty, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie, ziarniniak, złe samopoczucie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asertin 100 100 mg
Lek Asertin zawierający sertralinę w dawkach 50 mg i 100 mg wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (24%), bóle głowy (21%), bezsenność (19%), biegunka (18%) oraz suchość w ustach (14%). Zaburzenia seksualne, zwłaszcza u mężczyzn (14% zaburzeń wytrysku), stanowią istotny problem kliniczny. Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym psychicznych (bezsenność, lęk, depresja, rzadziej omamy i zaburzenia psychotyczne), neurologicznych (zawroty głowy, drgawki, objawy pozapiramidowe) oraz przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, ryzyko krwawień). Profil ten jest spójny niezależnie od wskazania terapeutycznego i częstość oraz nasilenie działań niepożądanych zależy od dawki, z tendencją do zmniejszania się w trakcie kontynuacji terapii. U pacjentów pediatrycznych obserwuje się podobne działania niepożądane, z dodatkowymi ryzykami, takimi jak wydłużenie QT i próby samobójcze.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, choreoatetoza, depersonalizacja, dysfagia, dyskineza, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita, myśli samobójcze, napady paniki, niewydolność wątroby, niezdolność do ejakulacji, nudności, parestezja, podwyższenie enzymów wątrobowych, senność, SSRI, suchość w ustach, TLPD, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia wytrysku, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołędzi, zawroty głowy, zespół lęku społecznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złamanie kości, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – IBUM dla dzieci 125 mg
IBUM dla dzieci w postaci czopków zawierających 125 mg ibuprofenu jest lekiem przeciwgorączkowym i przeciwbólowym dedykowanym pacjentom pediatrycznym. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu gorączki o różnym pochodzeniu, w tym w przebiegu grypy, przeziębienia, innych chorób zakaźnych oraz odczynów poszczepiennych. Ponadto, lek jest wskazany w terapii bólu o nasileniu słabym do umiarkowanego, obejmującym bóle głowy, gardła, mięśni, zębów, bóle po zabiegach stomatologicznych, bóle związane z ząbkowaniem, a także bóle układu mięśniowo-szkieletowego, w tym stawów, kości, tkanek miękkich oraz bóle pooperacyjne i bóle ucha środkowego. Czopki o dawce 125 mg ibuprofenu stanowią odpowiednią formę podania u dzieci, zwłaszcza gdy podanie doustne jest utrudnione lub niemożliwe, np. w przypadku wymiotów, biegunki lub przeciwwskazań do podania doustnego.
biegunka, ból gardła, ból głowy, ból kości, ból mięśni, ból pooperacyjny, ból stawu, ból ucha, ból zęba, choroba zakaźna, działanie przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, ekstrakcja zęba, gorączka, ibuprofen, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, naciągnięcie, odczyn poszczepienny, próchnica, schorzenie stomatologiczne, skręcenie, stan bólowy, stan gorączkowy, stłuczenie, terapia przeciwbólowa, układ immunologiczny, układ mięśniowo-szkieletowy, uraz narządu ruchu, wymioty, ząbkowanie, zakażenie wirusowe, zapalenie ucha środkowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Amoksiklav Quicktab 625 mg 500 mg + 125 mg
Amoksiklav QUICKTAB 625 mg, zawierający 500 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego, powinien być stosowany w ciąży jedynie po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogennego działania, jednak dane kliniczne u kobiet ciężarnych są ograniczone. Istnieje pojedyncze doniesienie o zwiększonym ryzyku martwiczego zapalenia jelit u noworodków po profilaktycznym zastosowaniu leku u kobiet z przedwczesnym pęknięciem błon płodowych. W związku z tym zaleca się unikanie stosowania Amoksiklav QUICKTAB 625 mg w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lucetam 1200 mg
Piracetam, substancja czynna preparatu Lucetam dostępnego w dawkach 400 mg, 800 mg i 1200 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Dane z badań klinicznych obejmujących ponad 3000 pacjentów wskazują na występowanie działań niepożądanych o różnej częstości, klasyfikowanych zgodnie z wytycznymi medycznymi: bardzo często (≥10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%) oraz bardzo rzadko (<0,01%). Do najczęstszych działań należą nerwowość i depresja (często, 1-10%), natomiast inne objawy, takie jak reakcje anafilaktoidalne, zaburzenia krwotoczne, pobudzenie, lęk, splątanie, halucynacje, ataksja, zaostrzenie padaczki, bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, obrzęk naczynioruchowy czy zmiany skórne, występują z nieznaną częstością. Wystąpienie tych działań wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz monitorowania pacjenta.
ataksja, badanie kontrolowane placebo, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, halucynacja, hiperkinezja, lęk, nadwrażliwość, nerwowość, nudność, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, padaczka, piracetam, pobudzenie, pokrzywka, przyrost masy ciała, reakcja anafilaktoidalna, senność, splątanie, świąd, układ limfatyczny, wymioty, zaburzenie krwotoczne, zaburzenie równowagi, zapalenie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calcium folinate Sandoz
Folinian wapnia powinien być podawany wyłącznie drogą domięśniową lub dożylną, gdyż dooponowe podanie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka zgonu, zwłaszcza w kontekście przedawkowania metotreksatu. Terapia skojarzona folinianem wapnia z metotreksatem lub 5-fluorouracylem wymaga ścisłego nadzoru doświadczonego onkologa, ze względu na możliwość maskowania niedokrwistości złośliwej oraz ryzyko nasilenia toksyczności 5-fluorouracylu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub w złym stanie ogólnym. Należy monitorować morfologię krwi, zwłaszcza leukocyty, oraz objawy zapalenia błon śluzowych i biegunkę, które mogą wymagać redukcji dawki 5-fluorouracylu. Podkreśla się konieczność unikania mieszania folinianu wapnia i 5-fluorouracylu w tym samym wstrzyknięciu dożylnym oraz monitorowania stężenia wapnia w surowicy, z uzupełnieniem w przypadku hipokalcemii.
antagonista kwasu foliowego, biegunka, chemioterapeutyk przeciwnowotworowy, fluorouracyl, folinian wapnia, hipokalcemia, inhibitor syntezy DNA, kwas folinowy, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, metotreksat, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, niedokrwistość złośliwa, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent w podeszłym wieku, padaczka, podanie dooponowe, przedawkowanie metotreksatu, toksyczność przewodu pokarmowego, wiązanie z albuminami, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nicorette Fruit 4 mg
Przedawkowanie nikotyny z produktów leczniczych, takich jak Nicorette Fruit 4 mg, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza u dzieci, u których dawki toksyczne są znacznie niższe niż u dorosłych. Minimalna śmiertelna doustna dawka nikotyny wynosi 40-60 mg, co odpowiada spożyciu 10-15 tabletek Nicorette Fruit (każda zawiera 4 mg nikotyny). Objawy przedawkowania obejmują wczesne symptomy takie jak nudności, wymioty, nadmierne ślinienie, bóle brzucha, biegunka, nadmierne pocenie się, ból głowy, zawroty głowy i osłabienie, a przy większych dawkach mogą wystąpić niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, trudności w oddychaniu, zapaść naczyniowa i drgawki, które mogą prowadzić do zgonu.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, dawka nikotyny, drgawki, duszność, nadmierne ślinienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, nikotyna z kationitem, nudności, ostre zatrucie, ostre zatrucie nikotyną, śmiertelna dawka nikotyny, terapia nikotynowa, wchłanianie żołądkowo-jelitowe, węgiel aktywowany, wrażliwość na nikotynę, wymioty, zaburzenia słuchu, zapaść naczyniowa, zatrucie nikotyną, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Citabax 40 40 mg
Cytalopram, lek z grupy SSRI, wykazuje przede wszystkim łagodne i przemijające działania niepożądane, z największym nasileniem w pierwszych 1-2 tygodniach terapii. Objawy takie jak nasilone pocenie się, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz zmęczenie wykazują zależność od dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiologiczne, w tym wydłużenie odstępu QT oraz niemiarowości komorowe, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca. Przerwanie leczenia, zwłaszcza nagłe, może prowadzić do objawów odstawienia takich jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia, kołatanie serca i zaburzenia widzenia, które zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, ale mogą utrzymywać się dłużej u niektórych pacjentów. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w celu minimalizacji tych efektów.
akatyzja, biegunka, ból głowy, bradykardia, cytalopram, depersonalizacja, drżenie, dyskineza, hipokaliemia, hiponatremia, kołatanie serca, krwotok poporodowy, mlekotok, myśli samobójcze, nadmierne pocenie się, napad grand mal, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, nudności, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, SSRI, stan splątania, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Cyklosporoza – Epidemiologia
Cyklosporoza, wywoływana przez pierwotniaka Cyclospora cayetanensis, stanowi rosnące wyzwanie zdrowia publicznego, szczególnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych, gdzie częstość występowania sięga do 24,2% (np. w Wenezueli). W USA choroba jest zgłaszana od 1999 roku, z roczną liczbą przypadków sięgającą 2 272 w 2023 roku. Transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną, z zakażeniami związanymi przede wszystkim z zanieczyszczoną żywnością (np. świeże warzywa liściaste, zioła) oraz wodą i glebą. Diagnostyka opiera się na mikroskopii i coraz częściej na metodach molekularnych (PCR w czasie rzeczywistym), co przyczyniło się do wzrostu wykrywalności przypadków. Epidemiologia wskazuje na sezonowość zachorowań, z nasileniem w okresie od maja do sierpnia w USA oraz korelacją z porą deszczową w krajach endemicznych. Nadzór epidemiologiczny prowadzony jest przez CDC i inne agencje, wykorzystując systemy takie jak NNDSS, FoodNet i FDOSS, co umożliwia identyfikację ognisk epidemicznych i monitorowanie trendów.
biegunka, choroba endemiczna, cyklosporoza, czynniki ryzyka, dawka zakaźna, dochodzenie epidemiologiczne, droga fekalno-oralna, genotypowanie, immunoblot, metody diagnostyczne, mikroskopia, nadzór epidemiologiczny, obniżona odporność, obowiązek zgłaszania, obszar endemiczny, oocysty, PCR w czasie rzeczywistym, pierwotniaki pasożytnicze, sekwencjonowanie genetyczne, sezonowość zachorowań, sporulacja, systemy nadzoru - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Polcylin
Podczas stosowania preparatu Polcylin, zawierającego fenoksymetylopenicylinę potasową, należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na penicyliny lub cefalosporyny oraz u osób z astmą oskrzelową. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak reakcje anafilaktyczne, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia z użyciem adrenaliny, leków przeciwhistaminowych oraz kortykosteroidów. Ponadto, istnieje ryzyko rozwoju biegunki lub rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridium difficile, które może pojawić się zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu antybiotykoterapii, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej pacjentów z biegunką.
alergia krzyżowa, antybiotykoterapia, astma oskrzelowa, biegunka, choroba alergiczna, Clostridium difficile, fenoksymetylopenicylina potasowa, fenyloketonuria, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, penicyliny i cefalosporyny, reakcja alergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka noworodkowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abrea 160 mg
Kwas acetylosalicylowy, będący substancją czynną leku Abrea dostępnym w dawkach 75 mg, 100 mg i 160 mg w formie tabletek dojelitowych, wykazuje istotny wpływ na hemostazę, co manifestuje się zwiększoną skłonnością do krwawień. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą krwawienia z nosa, dziąseł oraz wydłużony czas krwawienia utrzymujący się do 4-8 dni po odstawieniu leku, co zwiększa ryzyko powikłań podczas zabiegów chirurgicznych. Rzadziej występują trombocytopenia, granulocytoza, niedokrwistość aplastyczna oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, zarówno jawne (krwawe wymioty, smoliste stolce), jak i utajone, prowadzące do niedokrwistości z niedoboru żelaza, zwłaszcza przy stosowaniu wyższych dawek. Ponadto, zgłaszane są poważne reakcje immunologiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, a także zaburzenia metaboliczne (hiperurykemia, hipoglikemia) oraz neurologiczne (krwawienie śródczaszkowe, bóle i zawroty głowy). W obrębie układu oddechowego mogą wystąpić zapalenie błony śluzowej nosa, duszność, skurcz oskrzeli i napady astmy, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
biegunka, ból głowy, duszność, granulocytoza, hemostaza, hiperurykemia, hipoglikemia, krwawe wymioty, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwotoczne zapalenie naczyń, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie słuchu, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawienia, skurcz oskrzeli, smoliste stolce, szumy uszne, tabletki dojelitowe, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lercaprel 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Lercaprel w dawce 10 mg enalaprylu maleinianu (7,64 mg enalaprylu) oraz 10 mg lerkanidypiny chlorowodorku (9,44 mg lerkanidypiny) wykazuje skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzone w pięciu kontrolowanych badaniach z podwójnie ślepą próbą oraz dwóch długoterminowych badaniach otwartych. Profil bezpieczeństwa oparto na danych od 1141 pacjentów stosujących dawki 10 mg + 10 mg, 20 mg + 10 mg lub 20 mg + 20 mg. Najczęstsze działania niepożądane to kaszel (4,03%), zawroty głowy (1,67%) oraz ból głowy (1,67%). Działania niepożądane są zgodne z profilem poszczególnych składników, obejmując m.in. małopłytkowość, hiperkaliemię, tachykardię, niedociśnienie, obrzęki obwodowe oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania, takie jak obrzęk naczynioruchowy, który wymaga natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
antagonista wapnia, biegunka, ból brzucha, choroba autoimmunologiczna, dławica piersiowa, dysfagia, działania niepożądane leku, enalapryl maleinian, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotensja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, lek moczopędny, lerkanidypina chlorowodorek, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obrzęk obwodowy, pochodna dihydropirydyny, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień, suchość błony śluzowej, szum uszny, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zapalenie dziąseł, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ortostatyczne, zespół SIADH - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ampicillin Adamed 500 mg
Stosowanie ampicyliny u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Pomimo długotrwałego doświadczenia klinicznego wskazującego na niskie ryzyko działań niepożądanych u płodów i noworodków, brak jest odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych w populacji ciężarnych, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa. Ampicylina sodowa (Ampicillin Adamed, 500 mg) powinna być stosowana u ciężarnych wyłącznie po dokładnej analizie stanu klinicznego i uznaniu, że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko. Warto również zwrócić uwagę, że każda fiolka zawiera około 33 mg sodu (1,4 mmol), co może mieć znaczenie u pacjentek z nadciśnieniem indukowanym ciążą lub preeklampsją.
ampicylina, ampicylina sodowa, badanie przedkliniczne, biegunka, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, flora bakteryjna, kandydoza pieluszkowa, mleko kobiece, nadciśnienie indukowane ciążą, pleśniawki jamy ustnej, płodność, preeklampsja, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przedawkowanie – Megalia 40 mg/ml
Octan megestrolu, substancja czynna zawarta w zawiesinie doustnej Megalia (40 mg/ml), wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego, co potwierdzają badania kliniczne z dawkami sięgającymi 1600 mg/dobę przez okres 6 miesięcy lub dłużej bez wystąpienia ostrych objawów toksyczności. Pomimo tego, w praktyce klinicznej odnotowano przypadki przedawkowania, które manifestują się objawami ze strony układu pokarmowego (biegunka, nudności, bóle brzucha), oddechowego (duszności, kaszel), neurologicznego (chwiejny chód, apatia) oraz sercowo-naczyniowego (ból w klatce piersiowej). Występujące symptomy wymagają różnorodnego monitorowania i diagnostyki, zwłaszcza w zakresie funkcji oddechowych i kardiologicznych.
antidotum, bezpieczeństwo terapeutyczne, biegunka, ból w klatce piersiowej, chwiejny chód, dawkowanie terapeutyczne, duszność, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwwymiotne, monitorowanie kardiologiczne, objaw neurologiczny, obserwacja neurologiczna, octan megestrolu, odtrutka, odwodnienie, ośrodkowy układ nerwowy, ostry objaw toksyczności, parametry życiowe, płukanie żołądka, substancja czynna, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, zawiesina doustna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pirfenidon Medical Valley 534 mg
Profil bezpieczeństwa pirfenidonu został szczegółowo oceniony w badaniach klinicznych obejmujących 1650 uczestników, z długoterminową obserwacją ponad 170 pacjentów przez okres do 10 lat. W dawce 2403 mg/dobę najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były nudności (32,4% vs 12,2% placebo), wysypka (26,2% vs 7,7%), biegunka (18,8% vs 14,4%), zmęczenie (18,5% vs 10,4%), niestrawność (16,1% vs 5,0%), zmniejszenie apetytu (20,7% vs 8,0%), ból głowy (10,1% vs 7,7%) oraz reakcje nadwrażliwości na światło (9,3% vs 1,1%). Działania niepożądane o częstości ≥1/10 obejmują m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych, bezsenność, bóle głowy, duszność, kaszel, nudności, wysypkę, bóle stawów i zmęczenie. Rzadziej obserwowano agranulocytozę, obrzęk naczynioruchowy, hiponatremię oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół DRESS.
agranulocytoza, anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba refluksowa przełyku, ciężka reakcja skórna, duszność, gamma-glutamylotransferaza, hiperbilirubinemia, hiponatremia, kaszel, kaszel produktywny, nadwrażliwość na światło, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oparzenie słoneczne, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uderzenia gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenia smaku, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zaparcie, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zmniejszenie apetytu, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rolicyn 50 mg
Przedawkowanie roksytromycyny, substancji czynnej leku Rolicyn dostępnego w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 150 mg, manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy). Mechanizmy toksyczności obejmują bezpośrednie podrażnienie błony śluzowej żołądka, stymulację ośrodka wymiotnego w pniu mózgu, zaburzenia flory jelitowej oraz wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoiste antidotum, dlatego leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący.
adsorbent, antidotum, biegunka, błona śluzowa żołądka, ból głowy, flora jelitowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, funkcje życiowe, krwiobieg, leczenie objawowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwwymiotny, nudności, objawy neurologiczne, objawy toksyczne, odruch wymiotny, ośrodek wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, perystaltyka, pień mózgu, płukanie żołądka, przewód pokarmowy, roksytromycyna, układ nerwowy, układ pokarmowy, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Miglustat – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Miglustat, stosowany w leczeniu choroby Gauchera typu 1 oraz choroby Niemanna-Picka typu C, wiąże się z istotnym ryzykiem działań niepożądanych, w tym drżenia u 37% i 58% pacjentów odpowiednio, które zwykle pojawia się w pierwszym miesiącu terapii i ustępuje samoistnie po 1-3 miesiącach. W przypadku uciążliwych objawów zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, występujące u ponad 80% pacjentów, głównie biegunka, wynikająca z hamowania aktywności disacharydaz jelitowych, zwłaszcza sacharazy-izomaltazy. Zaleca się modyfikację diety, przyjmowanie leku między posiłkami oraz stosowanie leków przeciwbiegunkowych, np. loperamidu, a w razie konieczności zmniejszenie dawki miglustatu. U pacjentów z przewlekłymi objawami żołądkowo-jelitowymi wymagana jest pogłębiona diagnostyka, a stosowanie leku u osób z ciężkimi chorobami przewodu pokarmowego wymaga szczególnej ostrożności.
biegunka, choroba Gauchera, choroba Niemanna-Picka, choroba zapalna jelita grubego, disacharydy, drżenie, drżenie fizjologiczne, klirens, klirens kreatyniny, lek przeciwbiegunkowy, loperamid, miglustat, sacharaza-izomaltaza, spermatogeneza, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Witamina E – Działania niepożądane
Witamina E (all-rac-α-tokoferyl octan) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, np. w dawkach 2 mg/10 ml w syropie Multi-Sanostol czy 70 mg w preparacie Vitaminum A+E Synteza. Niemniej jednak, długotrwałe stosowanie lub przyjmowanie wysokich dawek może prowadzić do działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego (zaburzenia żołądkowo-jelitowe, biegunka, nudności, wymioty) oraz reakcji nadwrażliwości, w tym bardzo rzadkich, ale potencjalnie ciężkich, takich jak obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny czy pokrzywka. W preparacie Elevit PRONATAL odnotowano rzadkie przypadki bólu brzucha, zaparć (1,8%) i biegunek (1,4%), które nie różniły się statystycznie od grupy placebo. Dodatkowo, mogą wystąpić objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, nerwowość) oraz zmęczenie i osłabienie, które mogą wpływać na funkcjonowanie pacjenta.
antykoagulanty, bezsenność, biegunka, ból brzucha, hiperkalciuria, kamica nerkowa, leki przeciwzakrzepowe, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, stosunek korzyści do ryzyka, właściwości antyoksydacyjne, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcie, zawroty głowy