Działania niepożądane
Sodium oxybate Accord 500 mg/ml
Terapia hydroksymaślanem sodu (Sodium oxybate Accord 500 mg/ml, roztwór doustny) jest związana z licznymi działaniami niepożądanymi, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane objawy to zawroty głowy, nudności oraz bóle głowy, występujące u 10-20% pacjentów. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z czterech wieloośrodkowych, randomizowanych badań klinicznych u chorych na narkolepsję i katapleksję. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak próby samobójcze, psychoza, depresja oddechowa oraz drgawki, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, po zakończeniu terapii może wystąpić nawrót lub nasilenie katapleksji, a w rzadkich przypadkach obserwowano objawy zespołu odstawiennego, m.in. bezsenność, lęk, omamy i zaburzenia psychotyczne.
- Działania niepożądane hydroksymaślanu sodu (Sodium oxybate Accord)
- Ogólna charakterystyka profilu bezpieczeństwa
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczególne działania niepożądane po odstawieniu leku
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Szczególna uwaga dotycząca pacjentów z grupy ryzyka
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane hydroksymaślanu sodu (Sodium oxybate Accord)
Terapia hydroksymaślanem sodu (Sodium oxybate Accord 500 mg/ml, roztwór doustny) wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia leczenia. Profil bezpieczeństwa leku został dobrze udokumentowany w czterech wieloośrodkowych, randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych u pacjentów z narkolepsją i katapleksją (z wyjątkiem jednego badania, gdzie katapleksja nie stanowiła kryterium włączenia), a także w badaniach dotyczących fibromialgii oraz interakcji lekowych.1
Ogólna charakterystyka profilu bezpieczeństwa
Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi hydroksymaślanu sodu są zawroty głowy, nudności i bóle głowy, które występują u 10-20% leczonych pacjentów. Na szczególną uwagę zasługują poważne działania niepożądane, takie jak: próby samobójcze, psychoza, depresja oddechowa oraz drgawki.2
Warto zaznaczyć, że oprócz działań niepożądanych zidentyfikowanych w badaniach klinicznych, odnotowano również reakcje po wprowadzeniu produktu do obrotu, przy czym nie zawsze możliwe jest wiarygodne określenie częstotliwości ich występowania w populacji leczonej.3
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane hydroksymaślanu sodu sklasyfikowano zgodnie z układami i narządami MedDRA, z uwzględnieniem następujących kategorii częstości występowania:<sup data-drug="Sodium oxybate Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA. Określenia częstości: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (4
- Bardzo często: ≥ 1/10
- Często: ≥ 1/100 do < 1/10
- Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100
- Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000
- Bardzo rzadko: < 1/10 000
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczególne działania niepożądane po odstawieniu leku
Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia nawrotu katapleksji po zakończeniu terapii hydroksymaślanem sodu. U niektórych pacjentów może dojść do nasilenia częstości epizodów kataplektycznych, choć może to również wynikać z naturalnej zmienności przebiegu choroby. Mimo że dane z badań klinicznych nie wskazują jednoznacznie na występowanie zespołu odstawiennego przy stosowaniu dawek terapeutycznych, w rzadkich przypadkach po zaprzestaniu podawania GHB (gamma-hydroksymaślan, hydroksymaślan sodu) obserwowano takie objawy jak: bezsenność, ból głowy, lęk, zawroty głowy, zaburzenia snu, senność, omamy oraz zaburzenia psychotyczne.5
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często | Zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok | Infekcje górnych dróg oddechowych mogące towarzyszyć terapii |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Nadwrażliwość | Reakcje nadwrażliwości na składniki preparatu |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Jadłowstręt, zmniejszenie apetytu | Obniżenie łaknienia podczas terapii |
| Częstość nieznana | Odwodnienie, zwiększenie łaknienia | Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej oraz fluktuacje apetytu | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Depresja, katapleksja, niepokój, niezwykłe sny, stan splątania, dezorientacja, koszmary senne, chodzenie we śnie, zaburzenia snu, bezsenność, trudności w kontynuowaniu snu, nerwowość | Szeroki zakres zaburzeń nastroju i zachowania związanych ze snem |
| Niezbyt często | Próby samobójcze, psychoza, paranoja, omamy, zaburzenia myślenia, pobudzenie, trudności w zasypianiu | Poważne zaburzenia psychiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Częstość nieznana | Myśli samobójcze, myśli homicydalne, agresja, euforia, zaburzenia odżywiania związane ze snem, atak paniki, mania/choroba afektywna dwubiegunowa, urojenia, bruksizm, drażliwość i zwiększenie libido | Zaburzenia psychiczne o różnym nasileniu, mogące wymagać modyfikacji leczenia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Zawroty głowy, ból głowy | Występują u 10-20% pacjentów, częściej na początku terapii |
| Często | Porażenie występujące podczas snu, senność, drżenie, zaburzenia równowagi, zaburzenia uwagi, niedoczulica, parestezje, uspokojenie polekowe, zaburzenia smaku | Zróżnicowane objawy neurologiczne związane z działaniem ośrodkowym leku | |
| Niezbyt często | Mioklonie, niepamięć, zespół niespokojnych nóg | Zaburzenia ruchowe i poznawcze o umiarkowanym nasileniu | |
| Częstość nieznana | Drgawki, utrata świadomości, dyskineza | Poważne zaburzenia neurologiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia oka | Często | Niewyraźne widzenie | Przejściowe zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Zawroty głowy | Zaburzenia błędnika mogące wpływać na równowagę |
| Częstość nieznana | Szumy uszne | Percepcja dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego | |
| Zaburzenia serca | Często | Kołatanie serca | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Nadciśnienie | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Duszność, chrapanie, przekrwienie nosa | Objawy ze strony dróg oddechowych o umiarkowanym nasileniu |
| Częstość nieznana | Depresja oddechowa, bezdech senny | Poważne zaburzenia oddychania wymagające monitorowania | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności (częstość występowania nudności jest większa u kobiet niż u mężczyzn) | Jeden z najczęstszych objawów, szczególnie u kobiet |
| Często | Wymioty, biegunka, ból w nadbrzuszu | Dolegliwości żołądkowo-jelitowe występujące głównie w początkowym okresie leczenia | |
| Niezbyt często | Nietrzymanie kału | Utrata kontroli nad oddawaniem stolca | |
| Częstość nieznana | Suchość w ustach | Zmniejszone wydzielanie śliny | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Nadmierne pocenie, wysypka | Reakcje skórne o umiarkowanym nasileniu |
| Częstość nieznana | Pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, łojotok | Reakcje nadwrażliwości skórnej, mogące wymagać interwencji | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle stawów, skurcze mięśni, bóle pleców | Dolegliwości ze strony układu ruchu |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Moczenie nocne, nietrzymanie moczu | Utrata kontroli nad oddawaniem moczu, szczególnie w nocy |
| Częstość nieznana | Częstomocz/nagła potrzeba oddania moczu, nykturia (nadmierne oddawanie moczu w nocy) | Zwiększona częstość mikcji, szczególnie w porze nocnej | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia, uczucie zmęczenia, uczucie bycia pijanym, obrzęki obwodowe | Ogólne objawy osłabienia i zmian w samopoczuciu |
| Badania diagnostyczne | Często | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, zmniejszenie masy ciała | Zmiany parametrów fizjologicznych możliwe do stwierdzenia w badaniach |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Często | Upadki | Zwiększone ryzyko urazów mechanicznych |
Szczególna uwaga dotycząca pacjentów z grupy ryzyka
Podczas terapii hydroksymaślanem sodu szczególnej uwagi wymagają pacjenci ze skłonnościami do zaburzeń psychicznych, w tym z myślami samobójczymi. Próby samobójcze oraz psychoza należą do najcięższych działań niepożądanych leku.6
Należy także monitorować pacjentów pod kątem depresji oddechowej i drgawek, które również zaliczane są do najcięższych obserwowanych działań niepożądanych. Ryzyko depresji oddechowej jest szczególnie istotne w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy.7
Monitorowanie działań niepożądanych
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu jest istotnym elementem ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:8
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- E-mail: [email protected]
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania