Przedawkowanie leku Sodium oxybate Accord

Hydroksymaślan sodu (500 mg/ml roztwór doustny) to substancja, której przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych, zagrażających życiu pacjenta. Dane dotyczące przedawkowania są ograniczone i pochodzą głównie z przypadków niedozwolonego stosowania GHB (gamma-hydroksymaślanu), którego hydroksymaślan sodu jest solą sodową. Warto zaznaczyć, że objawy zespołu odstawiennego mogą wystąpić przy stosowaniu dawek przekraczających zakres terapeutyczny.¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Podstawowym objawem przedawkowania hydroksymaślanu sodu są zaburzenia świadomości o różnym nasileniu. Charakterystyczną cechą zatrucia tym związkiem jest możliwość gwałtownych zmian stanu świadomości – od splątania i pobudzenia z agresją do ataksji i śpiączki. Nasilenie objawów zwykle koreluje z przyjętą dawką.²

U pacjentów z przedawkowaniem mogą występować wymioty, nawet przy zaburzonej świadomości, co stwarza ryzyko aspiracji. Dodatkowo obserwuje się obfite pocenie, ból głowy oraz zaburzenia sprawności psychomotorycznej. Niektórzy pacjenci zgłaszają zaburzenia widzenia w postaci widzenia zamglonego.³

Przyjęcie większych dawek hydroksymaślanu sodu prowadzi do pogłębienia śpiączki. U pacjentów w takim stanie mogą pojawić się mioklonie oraz drgawki toniczno-kloniczne, co świadczy o poważnym toksycznym wpływie na ośrodkowy układ nerwowy.⁴

Objawy ze strony układu oddechowego

Szczególnie niebezpieczne jest działanie depresyjne hydroksymaślanu sodu na układ oddechowy. Częstość i głębokość oddechów mogą ulec znacznemu zmniejszeniu, prowadząc do zagrażającej życiu depresji oddechowej, która może wymagać intubacji oraz wentylacji mechanicznej. W ciężkich przypadkach przedawkowania obserwowano również oddech Cheyne-Stokesa oraz bezdech.⁵

Objawy ze strony układu krążenia i inne

Utrata przytomności w przebiegu przedawkowania hydroksymaślanu sodu może być powikłana bradykardią i hipotermią. Charakterystyczne jest również zmniejszenie napięcia mięśniowego przy zachowanych odruchach głębokich. Warto zaznaczyć, że bradykardia towarzysząca przedawkowaniu ustępuje po dożylnym podaniu atropiny.⁶

W przypadkach jednoczesnego przyjmowania hydroksymaślanu sodu oraz infuzji NaCl odnotowano przypadki hipernatremii z zasadowicą metaboliczną, co dodatkowo komplikuje obraz kliniczny zatrucia.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania hydroksymaślanu sodu, szczególnie gdy istnieje możliwość zatrucia wielolekowego, należy rozważyć płukanie żołądka. Ze względu na ryzyko wymiotów, nawet u pacjentów z zaburzeniami świadomości, kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego ułożenia pacjenta (w pozycji leżącej na lewym boku) oraz ochrona dróg oddechowych za pomocą intubacji.⁸

Należy pamiętać, że nawet pacjenci w głębokiej śpiączce, u których odruch gardłowy może być nieobecny, mogą reagować oporowo na próby intubacji. W takich przypadkach zaleca się rozważenie szybkiej indukcji bez zastosowania środka uspokajającego.⁹

Ważna informacja dla personelu medycznego – nie należy oczekiwać ustąpienia działania hamującego hydroksymaślanu sodu na ośrodkowy układ nerwowy po podaniu flumazenilu. Brak jest wystarczających dowodów, które pozwalałyby zalecić stosowanie naloksonu w leczeniu przedawkowania GHB.¹⁰

W kontekście metod eliminacji toksyny z organizmu, nie badano stosowania hemodializy ani innych metod pozaustrojowego usuwania w przypadku przedawkowania hydroksymaślanu sodu. Stosowanie takich metod nie jest jednak uzasadnione ze względu na szybki metabolizm hydroksymaślanu sodu w organizmie.¹¹

Tabela objawów przedawkowania