Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Sodium oxybate Accord

Sodium oxybate Accord (sodu hydroksymaślan) jest produktem leczniczym, który wykazuje właściwości mogące wywoływać depresję oddechową. Przed rozpoczęciem terapii oraz w jej trakcie należy zachować szczególną ostrożność i wdrożyć odpowiednie środki bezpieczeństwa ze względu na potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem tego leku.¹

Depresja oddechowa i depresja ośrodkowego układu nerwowego

Hydroksymaślan sodu może wywoływać depresję oddechową. Badania kliniczne wykazały występowanie bezdechu i depresji oddechowej nawet u zdrowych pacjentów będących na czczo po podaniu pojedynczej dawki 4,5 g (dawka dwukrotnie większa od zalecanej dawki początkowej). Lekarz powinien szczegółowo zebrać wywiad od pacjentów odnośnie występowania objawów depresji OUN lub depresji oddechowej.²

Pacjenci z chorobami układu oddechowego wymagają szczególnej uwagi podczas leczenia tym produktem. Osoby z BMI ≥ 40 kg/m² powinny być poddane ścisłemu monitorowaniu ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia bezdechu sennego w tej grupie chorych.³

Istotnym jest fakt, że około 80% pacjentów otrzymujących hydroksymaślan sodu w badaniach klinicznych stosowało jednocześnie środki pobudzające OUN. Nie ustalono, czy miało to wpływ na oddychanie podczas snu. Należy mieć na uwadze, że nawet do 50% chorych na narkolepsję może cierpieć na zespół bezdechu sennego, co lekarz powinien uwzględnić przed zwiększeniem dawki hydroksymaślanu sodu.⁴

Potencjalne interakcje z innymi substancjami depresyjnymi

Ze względu na mechanizm działania hydroksymaślanu sodu należy unikać jego jednoczesnego stosowania z innymi substancjami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy:

• Benzodiazepiny – jednoczesne stosowanie hydroksymaślanu sodu z benzodiazepinami powinno być bezwzględnie unikane ze względu na zwiększone ryzyko depresji oddechowej.⁵
• Alkohol i inne substancje hamujące OUN – jednoczesne stosowanie alkoholu lub innych leków o działaniu hamującym na OUN może nasilić działanie depresyjne hydroksymaślanu sodu oraz zwiększyć ryzyko wystąpienia depresji oddechowej. Pacjenci powinni być poinformowani o zakazie spożywania alkoholu podczas leczenia hydroksymaślanem sodu.⁶

Interakcje z inhibitorami dehydrogenazy GHB i innymi lekami

Podczas leczenia hydroksymaślanem sodu należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:

• Inhibitorów dehydrogenazy gamma-hydroksymaślanu (GHB) – dotyczy to głównie kwasu walproinowego i innych inhibitorów tego enzymu. Obserwowano interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne podczas równoczesnego stosowania hydroksymaślanu sodu z kwasem walproinowym. Jeśli jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, należy rozważyć dostosowanie dawki oraz monitorować odpowiedź na leczenie i tolerancję pacjenta.⁷
• Topiramatu – opisywano przypadki kliniczne śpiączki i zwiększenia stężenia GHB po jednoczesnym podaniu hydroksymaślanu sodu z topiramatem. Pacjenci powinni być poinformowani o zakazie jednoczesnego stosowania topiramatu z hydroksymaślanem sodu.⁸

Potencjał nadużywania i uzależnienia

Hydroksymaślan sodu jest solą sodową gamma-hydroksymaślanu (GHB) – substancji o znanych właściwościach uzależniających, działającej hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad w kierunku ewentualnego nadużywania leków w przeszłości lub ocenić skłonność pacjenta do nadużywania leków.⁹

Pacjenci z grupy ryzyka powinni być starannie obserwowani, a w przypadku podejrzenia uzależnienia leczenie hydroksymaślanem sodu należy natychmiast przerwać. Odnotowano pojedyncze przypadki uzależnienia w wyniku niedozwolonego stosowania GHB w dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny (18 g do 250 g/dobę). Chociaż nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie uzależnienia u pacjentów stosujących hydroksymaślan sodu w dawkach terapeutycznych, nie można wykluczyć takiego ryzyka.¹⁰

Pacjenci chorzy na porfirię

Stosowanie hydroksymaślanu sodu u pacjentów z porfirią nie jest uznane za bezpieczne. Wynika to z badań na zwierzętach oraz badań in vitro, które wykazały działanie porfiriogenne tej substancji.¹¹

Zdarzenia neuropsychiatryczne

Podczas terapii hydroksymaślanem sodu mogą wystąpić różnorodne objawy neuropsychiatryczne, które wymagają szczególnej uwagi i odpowiedniego postępowania:

• Stan splątania – w przypadku jego wystąpienia należy przeprowadzić pełną ocenę stanu pacjenta i wdrożyć odpowiednie leczenie.¹²
• Inne zdarzenia neuropsychiatryczne – obejmują niepokój, psychozy, paranoję, omamy i pobudzenie ruchowe.¹³
• Zaburzenia myślenia i zachowania – wystąpienie zaburzeń myślenia, w tym myśli o popełnieniu aktów przemocy (skrzywdzeniu innych) i/lub zaburzeń zachowania wymaga natychmiastowej i dokładnej oceny stanu pacjenta.¹⁴
• Depresja – wystąpienie objawów depresyjnych podczas leczenia wymaga szczegółowej i natychmiastowej oceny stanu pacjenta. Pacjenci z zaburzeniami depresyjnymi i/lub próbami samobójczymi w wywiadzie powinni być obserwowani ze szczególną starannością pod kątem wystąpienia objawów depresji. Należy pamiętać, że duża depresja stanowi przeciwwskazanie do stosowania produktu leczniczego Sodium oxybate Accord.¹⁵

Inne działania niepożądane wymagające uwagi

Podczas terapii hydroksymaślanem sodu mogą wystąpić dodatkowo:

• Nietrzymanie moczu lub kału – w przypadku pojawienia się tych objawów lekarz prowadzący powinien przeprowadzić odpowiednie badania w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.¹⁶
• Chodzenie we śnie (somnambulizm) – zjawisko to zaobserwowano u pacjentów leczonych hydroksymaślanem sodu, jednak nie ustalono, czy są to przypadki prawdziwego somnambulizmu (zaburzenia snu typu parasomnii występującego w fazie non-REM), czy inne swoiste schorzenie. Każdy przypadek chodzenia we śnie wymaga dokładnej oceny klinicznej ze względu na ryzyko zranienia lub uszkodzenia ciała pacjenta.¹⁷

Spożycie sodu

Ważnym aspektem leczenia hydroksymaślanem sodu jest zwiększone spożycie sodu przez pacjenta. Przy dawce produktu Sodium oxybate Accord wynoszącej 4,5 g/dobę pacjent przyjmuje dodatkowo 0,82 g sodu, a przy dawce 9 g/dobę – 1,6 g sodu. U pacjentów z niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym lub zaburzeniami czynności nerek należy rozważyć zredukowanie ilości spożywanego sodu w diecie.¹⁸