Działania niepożądane
Citabax 40 40 mg

Cytalopram, lek z grupy SSRI, wykazuje przede wszystkim łagodne i przemijające działania niepożądane, z największym nasileniem w pierwszych 1-2 tygodniach terapii. Objawy takie jak nasilone pocenie się, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz zmęczenie wykazują zależność od dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiologiczne, w tym wydłużenie odstępu QT oraz niemiarowości komorowe, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca. Przerwanie leczenia, zwłaszcza nagłe, może prowadzić do objawów odstawienia takich jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia, kołatanie serca i zaburzenia widzenia, które zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, ale mogą utrzymywać się dłużej u niektórych pacjentów. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w celu minimalizacji tych efektów.

Działania niepożądane leku Citabax

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania cytalopramu mają zwykle charakter łagodny i przemijający. Największe nasilenie objawów niepożądanych występuje zazwyczaj w ciągu pierwszych 1-2 tygodni leczenia, po czym ich intensywność stopniowo maleje wraz z kontynuacją terapii. Istotnym aspektem jest zależność niektórych działań niepożądanych od zastosowanej dawki leku – dotyczy to m.in. nasilonego pocenia się, suchości w ustach, bezsenności, senności, biegunki, nudności oraz uczucia zmęczenia.12

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały usystematyzowane według klasyfikacji MedDRA, z uwzględnieniem częstości ich występowania, którą określono następująco:1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (3

  • Bardzo często (>1/10)
  • Często (>1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często (>1/1000 do <1/100)
  • Rzadko (>1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko (<1/10 000)
  • Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowe zagrożenia dla układu sercowo-naczyniowego

Szczególnej uwagi wymaga ryzyko kardiologiczne związane ze stosowaniem cytalopramu. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz niemiarowości komorowych, w tym zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Zagrożenie to dotyczy głównie kobiet, osób z hipokaliemią, pacjentów z wcześniej zdiagnozowanym wydłużeniem odstępu QT lub z innymi chorobami serca.4

Objawy odstawienia

Przerwanie leczenia cytalopramem, zwłaszcza nagłe, często prowadzi do objawów odstawienia. Najczęściej zgłaszane reakcje obejmują:

  • Zawroty głowy – mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie
  • Zaburzenia czucia (w tym parestezje) – odczuwane jako mrowienie lub drętwienie kończyn
  • Zaburzenia snu (bezsenność, intensywne sny) – mogą znacząco wpływać na jakość wypoczynku
  • Pobudzenie lub lęk – nasilające dyskomfort psychiczny
  • Nudności i/lub wymioty – utrudniające normalne przyjmowanie pokarmów
  • Drżenia – widoczne szczególnie w obrębie kończyn
  • Splątanie – zakłócające prawidłową ocenę sytuacji
  • Pocenie się – często nasilone, niezależne od temperatury otoczenia
  • Ból głowy – o różnym nasileniu i lokalizacji
  • Biegunka – zaburzająca normalne funkcjonowanie przewodu pokarmowego
  • Kołatanie serca – odczuwane jako nieprzyjemne, szybkie lub nieregularne bicie serca
  • Chwiejność emocjonalna i drażliwość – utrudniające kontakty interpersonalne
  • Zaburzenia widzenia – mogące wpływać na codzienne czynności

Objawy odstawienia mają zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu, gdy leczenie cytalopramem nie jest już konieczne, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.5

Działania typowe dla SSRI

Jak w przypadku innych leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów w wieku powyżej 50 lat otrzymujących leki z grupy SSRI oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Mechanizm leżący u podłoża tego zjawiska nie został dotychczas w pełni wyjaśniony.6

Ryzyko samobójstwa

Zgłaszano przypadki myśli oraz zachowań samobójczych podczas terapii cytalopramem lub krótko po odstawieniu leku, co wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego, zwłaszcza na początku leczenia oraz po zmianach dawkowania.7

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem cytalopramu, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji według układów i narządów:1% pacjentów w badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo, lub w zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu.”>8

Układ/narząd Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Częstość nieznana Trombocytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Nadwrażliwość Nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na lek
Reakcja anafilaktyczna Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zaburzenia endokrynologiczne Częstość nieznana Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego Zaburzenia gospodarki wodnej organizmu
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Zmniejszenie łaknienia, zmniejszenie masy ciała Obniżenie apetytu prowadzące do redukcji masy ciała
Niezbyt często Zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała Wzmożony apetyt skutkujący przyrostem masy ciała
Rzadko Hiponatremia Obniżone stężenie sodu we krwi
Częstość nieznana Hipokaliemia Obniżone stężenie potasu we krwi
Zaburzenia psychiczne Bardzo często Zaburzenia snu Problemy z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu
Często Pobudzenie Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej
Zmniejszenie popędu płciowego Obniżenie libido
Lęk Uczucie niepokoju, obawy
Nerwowość Stan nadmiernej reaktywności
Stany splątania Zaburzenia orientacji, dezorientacja
Zaburzenia orgazmu (kobiety) Problemy z osiągnięciem orgazmu u kobiet
Niezwykłe sny, apatia Nietypowe marzenia senne, obojętność emocjonalna
Niezbyt często Agresja Wrogie zachowania wobec otoczenia
Depersonalizacja Uczucie oddzielenia od siebie, własnych myśli i emocji
Omamy, mania, zwiększenie popędu płciowego Fałszywe postrzeganie rzeczywistości, nadmierne pobudzenie, wzrost libido
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Senność Nadmierna potrzeba snu
Bezsenność, ból głowy Trudności z zasypianiem, dolegliwości bólowe głowy
Często Drżenia Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
Parestezje Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie)
Zawroty głowy Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi
Zaburzenia uwagi, migrena, utrata pamięci Problemy z koncentracją, silny ból głowy, zaburzenia pamięci
Niezbyt często Omdlenia Krótkotrwała utrata przytomności
Rzadko Napady drgawkowe typu grand mal Uogólnione napady drgawkowe z utratą przytomności
Dyskineza, zaburzenia smaku Mimowolne ruchy, zmiany w odczuwaniu smaku
Częstość nieznana Drgawki, zespół serotoninowy, zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, zaburzenia ruchowe Napady drgawkowe, potencjalnie zagrażający życiu zespół objawów związanych z nadmiarem serotoniny, zaburzenia ruchu związane z układem pozapiramidowym, niepokój ruchowy, inne zaburzenia motoryczne
Zaburzenia oka Niezbyt często Rozszerzenie źrenic Może prowadzić do ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania
Częstość nieznana Zaburzenia widzenia Różnorodne zaburzenia dotyczące percepcji wzrokowej
Zaburzenia ucha i błędnika Często Szumy uszne Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła dźwięku
Zaburzenia serca Często Kołatanie serca Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca
Niezbyt często Bradykardia Zwolnienie rytmu serca
Tachykardia Przyspieszenie rytmu serca
Częstość nieznana Wydłużony odstęp QT, niemiarowość komorowa, w tym zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes Zaburzenia repolaryzacji komór serca widoczne w EKG, groźne dla życia zaburzenia rytmu serca
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Krwotoki Nieprawidłowe krwawienia
Częstość nieznana Niedociśnienie ortostatyczne Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji na stojącą
Zaburzenia układu oddechowego Często Ziewanie, zapalenie błony śluzowej nosa Nadmierne ziewanie, stan zapalny błony śluzowej nosa
Rzadko Kaszel Nasilony odruch kaszlowy
Częstość nieznana Krwawienie z nosa Epizody krwawienia z błony śluzowej nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Suchość w ustach Zmniejszone wydzielanie śliny
Nudności Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z potrzebą wymiotowania
Często Biegunka Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców
Wymioty, zaparcia Usuwanie treści żołądkowej przez usta, utrudnione oddawanie stolca
Niestrawność, ból brzucha, wzdęcia z oddawaniem gazów, zwiększone wydzielanie śliny Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu po posiłku, dolegliwości bólowe brzucha, gazy, nadmierne ślinienie
Częstość nieznana Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy) Utrata krwi z różnych odcinków przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Zapalenie wątroby Stan zapalny tkanki wątrobowej
Częstość nieznana Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby Odchylenia w badaniach laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Nasilone pocenie się Wzmożona produkcja potu
Często Świąd Nieprzyjemne odczucie skórne wywołujące potrzebę drapania
Niezbyt często Pokrzywka, łysienie, wysypka, plamica, nadwrażliwość na światło Swędząca wysypka, utrata włosów, różne zmiany skórne, wybroczyny, reakcje skórne po ekspozycji na światło
Częstość nieznana Wybroczyny, obrzęki naczynioruchowe Drobne wylewy krwawe w skórze, obrzęk tkanek miękkich
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Często Bóle mięśni, bóle stawów Dolegliwości bólowe w obrębie układu mięśniowego i stawowego
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zatrzymanie moczu Trudności z oddawaniem moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Impotencja, zaburzenia wytrysku, niezdolność do wytrysku Zaburzenia erekcji, problemy związane z wytryskiem u mężczyzn
Niezbyt często Kobiety: krwotok miesiączkowy Nadmierne lub nieregularne krwawienia miesiączkowe
Częstość nieznana Kobiety: krwotok maciczny Nieprawidłowe krwawienie z macicy
Mężczyźni: priapizm Przedłużająca się, bolesna erekcja
Mlekotok, krwotok poporodowy Wydzielanie mleka poza okresem laktacji, nieprawidłowe krwawienie po porodzie
Zaburzenia ogólne Bardzo często Osłabienie Zmniejszenie siły fizycznej
Często Uczucie zmęczenia Subiektywne odczucie wyczerpania
Niezbyt często Obrzęk Gromadzenie się płynu w tkankach
Rzadko Gorączka, złe samopoczucie Podwyższona temperatura ciała, ogólny dyskomfort

Dodatkowe zagrożenia związane z lekiem

Ryzyko krwawień

Cytalopram może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. Odnotowano przypadki krwawień z przewodu pokarmowego, a także krwawienia z nosa. U kobiet może wystąpić nasilenie krwawień miesiączkowych lub krwotok maciczny.9

Krwotok poporodowy

Istnieje ryzyko wystąpienia krwotoku poporodowego związanego ze stosowaniem leków z grupy SSRI i SNRI. Jest to szczególnie istotna informacja dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę.10

Zespół serotoninowy

Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażający życiu stan związany z nadmierną aktywnością serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Może wystąpić przy stosowaniu cytalopramu, szczególnie w skojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi. Objawy obejmują zmiany stanu psychicznego, nadmierną aktywność autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe oraz objawy żołądkowo-jelitowe.11

Myśli i zachowania samobójcze

Podczas terapii cytalopramem lub krótko po jej zakończeniu mogą wystąpić myśli samobójcze i próby samobójcze. Ryzyko to jest szczególnie wysokie na początku leczenia oraz po zmianach dawkowania. Wymaga to ścisłego monitorowania stanu pacjenta i odpowiedniej interwencji terapeutycznej.12

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl