Działania niepożądane
Citabax 40 40 mg
Cytalopram, lek z grupy SSRI, wykazuje przede wszystkim łagodne i przemijające działania niepożądane, z największym nasileniem w pierwszych 1-2 tygodniach terapii. Objawy takie jak nasilone pocenie się, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz zmęczenie wykazują zależność od dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiologiczne, w tym wydłużenie odstępu QT oraz niemiarowości komorowe, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca. Przerwanie leczenia, zwłaszcza nagłe, może prowadzić do objawów odstawienia takich jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia, kołatanie serca i zaburzenia widzenia, które zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, ale mogą utrzymywać się dłużej u niektórych pacjentów. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w celu minimalizacji tych efektów.
Działania niepożądane leku Citabax
Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania cytalopramu mają zwykle charakter łagodny i przemijający. Największe nasilenie objawów niepożądanych występuje zazwyczaj w ciągu pierwszych 1-2 tygodni leczenia, po czym ich intensywność stopniowo maleje wraz z kontynuacją terapii. Istotnym aspektem jest zależność niektórych działań niepożądanych od zastosowanej dawki leku – dotyczy to m.in. nasilonego pocenia się, suchości w ustach, bezsenności, senności, biegunki, nudności oraz uczucia zmęczenia.12
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały usystematyzowane według klasyfikacji MedDRA, z uwzględnieniem częstości ich występowania, którą określono następująco:1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często (>1/10)
- Często (>1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (>1/1000 do <1/100)
- Rzadko (>1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Szczegółowe zagrożenia dla układu sercowo-naczyniowego
Szczególnej uwagi wymaga ryzyko kardiologiczne związane ze stosowaniem cytalopramu. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz niemiarowości komorowych, w tym zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Zagrożenie to dotyczy głównie kobiet, osób z hipokaliemią, pacjentów z wcześniej zdiagnozowanym wydłużeniem odstępu QT lub z innymi chorobami serca.4
Objawy odstawienia
Przerwanie leczenia cytalopramem, zwłaszcza nagłe, często prowadzi do objawów odstawienia. Najczęściej zgłaszane reakcje obejmują:
- Zawroty głowy – mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie
- Zaburzenia czucia (w tym parestezje) – odczuwane jako mrowienie lub drętwienie kończyn
- Zaburzenia snu (bezsenność, intensywne sny) – mogą znacząco wpływać na jakość wypoczynku
- Pobudzenie lub lęk – nasilające dyskomfort psychiczny
- Nudności i/lub wymioty – utrudniające normalne przyjmowanie pokarmów
- Drżenia – widoczne szczególnie w obrębie kończyn
- Splątanie – zakłócające prawidłową ocenę sytuacji
- Pocenie się – często nasilone, niezależne od temperatury otoczenia
- Ból głowy – o różnym nasileniu i lokalizacji
- Biegunka – zaburzająca normalne funkcjonowanie przewodu pokarmowego
- Kołatanie serca – odczuwane jako nieprzyjemne, szybkie lub nieregularne bicie serca
- Chwiejność emocjonalna i drażliwość – utrudniające kontakty interpersonalne
- Zaburzenia widzenia – mogące wpływać na codzienne czynności
Objawy odstawienia mają zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu, gdy leczenie cytalopramem nie jest już konieczne, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.5
Działania typowe dla SSRI
Jak w przypadku innych leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów w wieku powyżej 50 lat otrzymujących leki z grupy SSRI oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Mechanizm leżący u podłoża tego zjawiska nie został dotychczas w pełni wyjaśniony.6
Ryzyko samobójstwa
Zgłaszano przypadki myśli oraz zachowań samobójczych podczas terapii cytalopramem lub krótko po odstawieniu leku, co wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego, zwłaszcza na początku leczenia oraz po zmianach dawkowania.7
Tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem cytalopramu, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji według układów i narządów:1% pacjentów w badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo, lub w zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu.”>8
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Częstość nieznana | Trombocytopenia | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Nadwrażliwość | Nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na lek |
| Reakcja anafilaktyczna | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Częstość nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Zaburzenia gospodarki wodnej organizmu |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia, zmniejszenie masy ciała | Obniżenie apetytu prowadzące do redukcji masy ciała |
| Niezbyt często | Zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała | Wzmożony apetyt skutkujący przyrostem masy ciała | |
| Rzadko | Hiponatremia | Obniżone stężenie sodu we krwi | |
| Częstość nieznana | Hipokaliemia | Obniżone stężenie potasu we krwi | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Zaburzenia snu | Problemy z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu |
| Często | Pobudzenie | Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej | |
| Zmniejszenie popędu płciowego | Obniżenie libido | ||
| Lęk | Uczucie niepokoju, obawy | ||
| Nerwowość | Stan nadmiernej reaktywności | ||
| Stany splątania | Zaburzenia orientacji, dezorientacja | ||
| Zaburzenia orgazmu (kobiety) | Problemy z osiągnięciem orgazmu u kobiet | ||
| Niezwykłe sny, apatia | Nietypowe marzenia senne, obojętność emocjonalna | ||
| Niezbyt często | Agresja | Wrogie zachowania wobec otoczenia | |
| Depersonalizacja | Uczucie oddzielenia od siebie, własnych myśli i emocji | ||
| Omamy, mania, zwiększenie popędu płciowego | Fałszywe postrzeganie rzeczywistości, nadmierne pobudzenie, wzrost libido | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność | Nadmierna potrzeba snu |
| Bezsenność, ból głowy | Trudności z zasypianiem, dolegliwości bólowe głowy | ||
| Często | Drżenia | Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała | |
| Parestezje | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | ||
| Zawroty głowy | Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi | ||
| Zaburzenia uwagi, migrena, utrata pamięci | Problemy z koncentracją, silny ból głowy, zaburzenia pamięci | ||
| Niezbyt często | Omdlenia | Krótkotrwała utrata przytomności | |
| Rzadko | Napady drgawkowe typu grand mal | Uogólnione napady drgawkowe z utratą przytomności | |
| Dyskineza, zaburzenia smaku | Mimowolne ruchy, zmiany w odczuwaniu smaku | ||
| Częstość nieznana | Drgawki, zespół serotoninowy, zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, zaburzenia ruchowe | Napady drgawkowe, potencjalnie zagrażający życiu zespół objawów związanych z nadmiarem serotoniny, zaburzenia ruchu związane z układem pozapiramidowym, niepokój ruchowy, inne zaburzenia motoryczne | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic | Może prowadzić do ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania |
| Częstość nieznana | Zaburzenia widzenia | Różnorodne zaburzenia dotyczące percepcji wzrokowej | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy uszne | Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła dźwięku |
| Zaburzenia serca | Często | Kołatanie serca | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca |
| Niezbyt często | Bradykardia | Zwolnienie rytmu serca | |
| Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca | ||
| Częstość nieznana | Wydłużony odstęp QT, niemiarowość komorowa, w tym zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes | Zaburzenia repolaryzacji komór serca widoczne w EKG, groźne dla życia zaburzenia rytmu serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Rzadko | Krwotoki | Nieprawidłowe krwawienia |
| Częstość nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji na stojącą | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Ziewanie, zapalenie błony śluzowej nosa | Nadmierne ziewanie, stan zapalny błony śluzowej nosa |
| Rzadko | Kaszel | Nasilony odruch kaszlowy | |
| Częstość nieznana | Krwawienie z nosa | Epizody krwawienia z błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość w ustach | Zmniejszone wydzielanie śliny |
| Nudności | Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z potrzebą wymiotowania | ||
| Często | Biegunka | Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców | |
| Wymioty, zaparcia | Usuwanie treści żołądkowej przez usta, utrudnione oddawanie stolca | ||
| Niestrawność, ból brzucha, wzdęcia z oddawaniem gazów, zwiększone wydzielanie śliny | Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu po posiłku, dolegliwości bólowe brzucha, gazy, nadmierne ślinienie | ||
| Częstość nieznana | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy) | Utrata krwi z różnych odcinków przewodu pokarmowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby | Stan zapalny tkanki wątrobowej |
| Częstość nieznana | Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby | Odchylenia w badaniach laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Nasilone pocenie się | Wzmożona produkcja potu |
| Często | Świąd | Nieprzyjemne odczucie skórne wywołujące potrzebę drapania | |
| Niezbyt często | Pokrzywka, łysienie, wysypka, plamica, nadwrażliwość na światło | Swędząca wysypka, utrata włosów, różne zmiany skórne, wybroczyny, reakcje skórne po ekspozycji na światło | |
| Częstość nieznana | Wybroczyny, obrzęki naczynioruchowe | Drobne wylewy krwawe w skórze, obrzęk tkanek miękkich | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Często | Bóle mięśni, bóle stawów | Dolegliwości bólowe w obrębie układu mięśniowego i stawowego |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Trudności z oddawaniem moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Impotencja, zaburzenia wytrysku, niezdolność do wytrysku | Zaburzenia erekcji, problemy związane z wytryskiem u mężczyzn |
| Niezbyt często | Kobiety: krwotok miesiączkowy | Nadmierne lub nieregularne krwawienia miesiączkowe | |
| Częstość nieznana | Kobiety: krwotok maciczny | Nieprawidłowe krwawienie z macicy | |
| Mężczyźni: priapizm | Przedłużająca się, bolesna erekcja | ||
| Mlekotok, krwotok poporodowy | Wydzielanie mleka poza okresem laktacji, nieprawidłowe krwawienie po porodzie | ||
| Zaburzenia ogólne | Bardzo często | Osłabienie | Zmniejszenie siły fizycznej |
| Często | Uczucie zmęczenia | Subiektywne odczucie wyczerpania | |
| Niezbyt często | Obrzęk | Gromadzenie się płynu w tkankach | |
| Rzadko | Gorączka, złe samopoczucie | Podwyższona temperatura ciała, ogólny dyskomfort |
Dodatkowe zagrożenia związane z lekiem
Ryzyko krwawień
Cytalopram może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. Odnotowano przypadki krwawień z przewodu pokarmowego, a także krwawienia z nosa. U kobiet może wystąpić nasilenie krwawień miesiączkowych lub krwotok maciczny.9
Krwotok poporodowy
Istnieje ryzyko wystąpienia krwotoku poporodowego związanego ze stosowaniem leków z grupy SSRI i SNRI. Jest to szczególnie istotna informacja dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę.10
Zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażający życiu stan związany z nadmierną aktywnością serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Może wystąpić przy stosowaniu cytalopramu, szczególnie w skojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi. Objawy obejmują zmiany stanu psychicznego, nadmierną aktywność autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia nerwowo-mięśniowe oraz objawy żołądkowo-jelitowe.11
Myśli i zachowania samobójcze
Podczas terapii cytalopramem lub krótko po jej zakończeniu mogą wystąpić myśli samobójcze i próby samobójcze. Ryzyko to jest szczególnie wysokie na początku leczenia oraz po zmianach dawkowania. Wymaga to ścisłego monitorowania stanu pacjenta i odpowiedniej interwencji terapeutycznej.12
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania