aminotransferaza asparaginianowa

Aminotransferaza asparaginianowa (AST), znana również jako transaminaza asparaginianowa, to enzym występujący głównie w komórkach wątroby, mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych, nerek oraz w mniejszych ilościach w innych tkankach. Enzym ten katalizuje przeniesienie grupy aminowej z kwasu asparaginowego na kwas alfa-ketoglutarowy, co stanowi istotny element metabolizmu aminokwasów.

W diagnostyce medycznej AST jest ważnym markerem uszkodzenia komórek, szczególnie hepatocytów i kardiomiocytów. Podwyższony poziom AST w surowicy krwi może wskazywać na uszkodzenie wątroby (ostre zapalenie wątroby, marskość, stłuszczenie), zawał mięśnia sercowego, uszkodzenie mięśni szkieletowych czy inne stany chorobowe przebiegające z destrukcją komórek zawierających ten enzym.

W interpretacji wyników AST istotne jest równoczesne oznaczanie aminotransferazy alaninowej (ALT), co pozwala na obliczenie wskaźnika De Ritisa (AST/ALT). Wartość tego wskaźnika może sugerować etiologię uszkodzenia wątroby – podwyższony stosunek (>2) obserwuje się często w alkoholowym uszkodzeniu wątroby, podczas gdy w wirusowym zapaleniu wątroby zwykle jest on niższy.

Prawidłowe stężenie AST w surowicy krwi zazwyczaj mieści się w zakresie 5-40 U/l, choć wartości referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium i stosowanej metodyki pomiarowej. AST jest częścią standardowego panelu badań funkcji wątroby oraz badań przesiewowych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Gorączki krwotoczne – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Gorączki krwotoczne (VHF) to grupa wirusowych chorób o zróżnicowanym przebiegu i rokowaniu, zależnym od typu wirusa, czasu rozpoznania, dostępu do opieki medycznej oraz indywidualnych cech gospodarza. Współczynniki śmiertelności (CFR) wahają się od około 1-2% w gorączce Lassa (wzrost do 15-20% u hospitalizowanych) do 40-70% w zakażeniach wirusami Marburg i Ebola. W krajach o ograniczonym dostępie do opieki medycznej CFR może sięgać nawet 80-90%. Poziom wiremii jest kluczowym predyktorem ciężkości, np. w CCHF wiremia >8,6 × 10^ copies/ml pierwszego dnia hospitalizacji wskazuje na ciężki przebieg, a podwyższony poziom AST >150 IU/l w gorączce Lassa koreluje z gorszym rokowaniem. Genetyka gospodarza, odpowiedź immunologiczna, dawka wirusa, droga ekspozycji oraz stan pacjenta (w tym ciąża) również wpływają na przebieg i wynik choroby.
aminotransferaza asparaginianowa, cytokiny prozapalne, diagnostyka medyczna, filowirus, gorączka denga, gorączka Ebola, gorączka krwotoczna, gorączka krwotoczna krymsko-kongijska, gorączka krwotoczna wirusowa, gorączka Lassa, niewydolność wielonarządowa, odpowiedź immunologiczna, opieka medyczna, polimorfizm genów, przeciwciała IgM, randomizowane badanie kliniczne, resuscytacja płynowa, rybawiryna, terapia wspomagająca, układ odpornościowy, wiremia, wirus Marburg, współczynnik śmiertelności, współczynnik śmiertelności przypadków, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia neurologiczne, żółta gorączka
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitynib Adamed 50 mg

Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 25 do 100 mg, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po wielokrotnym podawaniu stężenie leku w osoczu kumuluje się 3-4-krotnie, a jego głównego aktywnego metabolitu 7-10-krotnie, osiągając stan stacjonarny po 10-14 dniach. Łączne stężenie osoczowe sunitynibu i metabolitu w 14. dniu wynosi 62,9-101 ng/ml, co jest wystarczające do zahamowania fosforylacji receptorów i zahamowania wzrostu guzów. Sunitynib jest silnie wiązany z białkami osocza (95%), ma dużą objętość dystrybucji (2230 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a metabolitu 80-110 godzin. Spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność leku, co ułatwia stosowanie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, BCRP, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, czynny metabolit, dezetylosunitynib, Eastern Cooperative Oncology Group, ECOG, farmakokinetyka liniowa, fosforylacja receptorów, GIST, hemodializa, inhibitor, interakcja międzylekowa, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens sunitynibu, maksymalna tolerowana dawka, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, powinowactwo do białek osocza, pozorny klirens, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, silny induktor, stała Ki, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, sunitynib, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Anidulafungin Synoptis 100 mg

Anidulafungin Synoptis w dawce 100 mg, podawany dożylnie, wykazuje określony profil bezpieczeństwa oparty na danych z 840 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są koagulopatia (≥1/10), niedociśnienie tętnicze, hipokaliemia, hiperglikemia, drgawki, ból głowy, skurcz oskrzeli, duszność, biegunka, nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu, podwyższone enzymy wątrobowe (ALT, ALP, AST), cholestaza, wysypka, świąd, pokrzywka, oraz zwiększone stężenie kreatyniny. Reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny występują często (≥1/100 do <1/10) i wymagają natychmiastowej interwencji. Dodatkowo, niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się nagłe zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca. Profil działań niepożądanych został sklasyfikowany zgodnie z terminologią MedDRA i częstością występowania, co ułatwia ocenę ryzyka podczas terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anidulafungina, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból nadbrzusza, cholestaza, drgawki, duszność, farmakovigilance, fosfataza zasadowa, hiperglikemia, hipokaliemia, infuzja, koagulopatia, kreatynina, MedDRA, nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie tętnicze, nudności, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny, wysypka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucofast 100 mg

Flukonazol, substancja czynna leku Flucofast, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący często występujące działania niepożądane takie jak ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, fosfataza alkaliczna). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS) oraz hepatotoksyczność manifestującą się cholestazą, niewydolnością wątroby, martwicą komórek wątrobowych i zapaleniem wątroby. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie parametrów czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami wątroby, a także morfologii krwi ze względu na ryzyko agranulocytozy, leukopenii, trombocytopenii, neutropenii i niedokrwistości.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, ból brzucha, ból głowy, cholestaza, drgawki, enzymy wątrobowe, Flucofast, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, leukopenia, martwica wątroby, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parestezje, pokrzywka, terapia przeciwgrzybicza, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wydłużenie QT, wysypka polekowa, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe, zespół DRESS, zespół Lyella, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – SimvaHexal 10 10 mg

Symwastatyna, stosowana w leczeniu zaburzeń lipidowych, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (4,8% vs 5,1%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były mialgia, podwyższone poziomy aminotransferaz (>3 x GGN u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną vs 0,09% placebo) oraz kinazy kreatynowej. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), jednak może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek, co stanowi poważne zagrożenie życia. Ponadto, rzadko zgłaszano zapalenie wątroby, niewydolność wątroby (zarówno zakończoną zgonem, jak i nie), a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia lipidowe, zaburzenia wzwodu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół nadwrażliwości
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xaleba

Etorykoksyb, substancja czynna leku XALEBA, jest selektywnym inhibitorem COX-2, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w obrębie przewodu pokarmowego (perforacje, owrzodzenia, krwawienia) oraz układu sercowo-naczyniowego (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami przewodu pokarmowego, przyjmujących jednocześnie NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, a także u osób z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą i palących tytoń. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz regularne monitorowanie stanu klinicznego, w tym ciśnienia tętniczego i czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, marskością wątroby lub zaburzeniami czynności nerek. Dawki dostępne to 30 mg (zawartość laktozy 1,2 mg), 60 mg (2,5 mg), 90 mg (3,7 mg) oraz 120 mg (4,9 mg) w formie tabletek powlekanych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, doustny lek przeciwzakrzepowy, etorykoksyb, hiperlipidemia, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perforacja owrzodzenie krwawienie, prostaglandyna nerkowa, selektywny inhibitor COX-2, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine Aurovitas

Olanzapina, stosowana w leczeniu psychoz, wymaga uważnego monitorowania stanu klinicznego pacjentów, gdyż poprawa może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na dwukrotnie zwiększoną śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie wyższe ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. Szczególnie narażone są osoby powyżej 65-75 lat, z otępieniem naczyniowym, chorobami płuc, niedożywieniem, odwodnieniem, sedacją, zaburzeniami połykania oraz stosujące benzodiazepiny. Olanzapina nie jest wskazana w psychozie indukowanej agonistami dopaminy u chorych na Parkinsona, gdyż nie wykazuje skuteczności i nasila objawy parkinsonizmu oraz omamy. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferaza wątrobowa, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, mioglobinuria, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, stężenie glukozy we krwi, wydłużenie odstępu QT, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)

Preparat Neupogen zawierający filgrastym w stężeniu 600 µg/ml (30 mln j.m./0,5 ml) jest skutecznym czynnikiem pobudzającym tworzenie kolonii granulocytów, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Do najpoważniejszych powikłań należą reakcje anafilaktyczne, śródmiąższowe zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zespół przesiąkania włośniczek, ciężka splenomegalia z ryzykiem pęknięcia śledziony, transformacja do zespołu mielodysplastycznego lub białaczki u pacjentów z przewlekłą neutropenią, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) oraz przełom sierpowatokrwinkowy u chorych z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są gorączka, bóle mięśniowo-szkieletowe (występujące u 10% pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym nasileniem i u 3% z ciężkim), niedokrwistość oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty. Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych według systemu MedDRA wskazuje na ich zróżnicowaną częstość i lokalizację narządową, co wymaga uważnej obserwacji klinicznej podczas terapii.
allogeniczne przeszczepienie szpiku, aminotransferaza asparaginianowa, bazofil, białaczka, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, dehydrogenaza mleczanowa, erytrocyty, filgrastym, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, glikokortykosteroidy, gorączka, hemoglobina, hiperurykemia, hipoalbuminemia, hipotonia, kaszel, komórki tuczne, mediatory reakcji zapalnej, naciek w płucach, nadwrażliwość, niedokrwistość, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pęknięcie śledziony, pokrzywka, przełom sierpowatokrwinkowy, przeszczepienie komórek progenitorowych, przewlekła neutropenia, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sorbitol, splenomegalia, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, wodobrzusze, wrodzona nietolerancja fruktozy, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek
Leksykon leków
Przedawkowanie – Baclofen Polpharma 10 mg

Przedawkowanie baklofenu, dostępnego w dawkach 10 mg i 25 mg, prowadzi do wieloukładowej toksyczności, głównie poprzez silne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Objawy obejmują senność, utratę świadomości, śpiączkę, zahamowanie oddechu, splątanie, omamy, drgawki oraz nieprawidłowości w EEG (fale trójfazowe). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia akomodacji i odruchu źrenic, uogólnioną hipotonię mięśniową, mioklonie, niestabilność hemodynamiczną (w tym bradykardię, tachykardię, arytmie, niedociśnienie lub nadciśnienie), hipotermię, objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, nadmierne wydzielanie śliny), a także wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AP) i rabdomiolizę. Występują również szumy uszne jako subiektywne doznania dźwiękowe.
aminotransferaza asparaginianowa, arytmia serca, bradykardia, diazepam, drgawki, elektroencefalogram, enzymy wątrobowe, fale trójfazowe, fizostygmina, fosfataza alkaliczna, funkcje motoryczne, hipotermia, hipotonia mięśni, kinaza kreatynowa, lek moczopędny, mioglobina, mioklonia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, odruch źreniczny, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie baklofenu, rabdomioliza, sztuczna wentylacja, szumy uszne, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, zaburzenia akomodacji, zaburzenia świadomości, zahamowanie oddechu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Treftenin 5 mg

Apiksaban w dawce 5 mg, stosowany w postaci tabletki powlekanej Treftenin, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w czterech badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 15 000 pacjentów, w tym ponad 11 000 z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz ponad 4 000 z żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ). Średni czas ekspozycji wynosił odpowiednio 1,7 roku i 221 dni. Najczęstsze działania niepożądane to krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, nosa, krwiaki i stłuczenia). W NVAF częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 24,3% (w porównaniu z warfaryną) oraz 9,6% (w porównaniu z ASA). Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego według kryteriów ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a duże krwawienia wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie. W leczeniu ŻChZZ częstość krwawień wynosiła 15,6% (w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną) oraz 13,3% (w porównaniu z placebo).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do móżdżku, krwotok do skorupy mózgowia, krwotok dokomorowy, krwotok podtwardówkowy, krwotok spojówkowy, krwotok śródmózgowy, krwotok wewnątrzbrzuszny, krwotok z jamy ustnej, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok z żylaków odbytu, małopłytkowość, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny mózgu, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Caspofungin Zentiva

Kaspofungina wymaga ścisłego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko poważnych reakcji niepożądanych, w tym anafilaksji, która wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia leczenia. Objawy związane z uwalnianiem histaminy, takie jak wysypka rumieniowa, obrzęk twarzy i naczynioruchowy, świąd, uczucie gorąca oraz skurcz oskrzeli, mogą wymagać przerwania terapii i zastosowania leków przeciwhistaminowych lub glikokortykosteroidów. Kaspofungina wykazuje aktywność głównie przeciwko Candida i Aspergillus, a jej skuteczność wobec innych grzybów jest ograniczona, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii empirycznej. Współstosowanie z cyklosporyną (3 mg/kg mc.) może powodować przemijające wzrosty enzymów wątrobowych (AlAT i AspAT do ≤3x górnej granicy normy), dlatego konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii skojarzonej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cyklosporyna, drobnoustroje grzybicze, enzymy wątrobowe, histamina, kaspofungina, lek przeciwhistaminowy, obrzęk naczynioruchowy, próby czynnościowe wątroby, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, terapia przeciwgrzybicza, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie wątroby, zawartość sodu, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Nadużywanie alkoholu – Diagnostyka i diagnoza

Zaburzenie używania alkoholu (AUD), zgodnie z DSM-5, definiuje się jako problematyczny wzorzec spożywania alkoholu prowadzący do klinicznie istotnego upośledzenia lub dystresu, rozpoznawany przy obecności co najmniej 2 z 11 objawów w ciągu 12 miesięcy. Nasilenie AUD klasyfikuje się jako łagodne (2-3 objawy), umiarkowane (4-5 objawów) lub ciężkie (≥6 objawów). Diagnostyka opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie klinicznym, uzupełnionym o badania przesiewowe (np. AUDIT, AUDIT-C, CAGE, T-ACE, TWEAK) oraz badania laboratoryjne wskazujące na nadużywanie alkoholu, takie jak podwyższone poziomy GGT, AST, ALT, MCV, CDT oraz stężenie alkoholu we krwi (np. >300 mg/dl). Wczesne rozpoznanie i ocena ciężkości objawów odstawienia (np. za pomocą CIWA-Ar) są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom, takim jak drgawki odstawienne czy majaczenie alkoholowe.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, AUDIT, AUDIT-C, CAGE, delirium tremens, DSM-5, gamma-glutamylotransferaza, halucynacje wzrokowe, majaczenie alkoholowe, podwójna diagnoza, skala CIWA-Ar, średnia objętość krwinki, transferyna uboga w węglowodany, zaburzenia lękowe, zaburzenia współwystępujące, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie używania alkoholu, zespół alkoholowy płodu, zespół odstawienia alkoholu, zespół Wernickego-Korsakowa
Leksykon substancji czynnych
łupina nasienna babki jajowatej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Łupina nasienna babki jajowatej (Plantago ovata) stanowi aktywny składnik leku Mucofalk O, a jej bezpieczeństwo przedkliniczne oceniono głównie na podstawie badań toksyczności podostrej u szczurów. W badaniach 13-tygodniowych, przy dawkach od 3,876 do 11,809 mg/kg/dobę (3-16-krotność dawki ludzkiej przy masie ciała 60 kg), zaobserwowano obniżenie stężenia białek całkowitych, albumin, globulin, żelaza związanego, wapnia, potasu oraz cholesterolu w osoczu, a także wzrost aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT. Brak było jednak wzrostu białek w moczu, co wskazuje na zachowanie funkcji nerek. Nie stwierdzono również negatywnego wpływu na rozwój i efektywność karmienia, a badania histopatologiczne nie wykazały zmian patologicznych w przewodzie pokarmowym, wątrobie i nerkach, co potwierdza ograniczoną absorpcję ogólnoustrojową substancji.
absorpcja ogólnoustrojowa, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie doświadczalne, badanie wielopokoleniowe, białko całkowite, białko w moczu, cholesterol, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, łupina nasienna babki jajowatej, NOAEL, ocena histopatologiczna, parametry biochemiczne, rozwój zarodka i płodu, teratogenność, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie funkcji nerek
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Caspofungin Adamed

Kaspofungina, stosowana w terapii przeciwgrzybiczej, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych oraz działań niepożądanych związanych z uwalnianiem histaminy, takich jak wysypka, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy, świąd, uczucie gorąca oraz skurcz oskrzeli. W przypadku pojawienia się tych objawów konieczne jest przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii objawowej. Kaspofungina wykazuje ograniczoną aktywność wobec drożdżaków innych niż Candida oraz pleśni innych niż Aspergillus, co należy uwzględnić przy wyborze leczenia. Współpodawanie kaspofunginy z cyklosporyną może prowadzić do przejściowego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych (ALT i AST do 3-krotności górnej granicy normy), dlatego zaleca się ścisłe monitorowanie funkcji wątroby podczas takiej terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, Aspergillus, Candida, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cyklosporyna, działanie niepożądane, histamina, kaspofungina, łagodne zaburzenia czynności wątroby, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, patogen grzybiczny, reakcja alergiczna skórna, skurcz oskrzeli, spektrum przeciwgrzybicze, świąd, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bosentan Ranbaxy 125 mg

Przed rozpoczęciem terapii lekiem Bosentan Ranbaxy 125 mg, zawierającym bozentan w postaci jednowodnej, konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań takich jak nadwrażliwość na bozentan lub substancje pomocnicze, umiarkowane do ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa B lub C wg Childa-Pugha), oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych (AspAT i/lub AlAT > 3 × GGN). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenności. Ponadto, jednoczesne stosowanie bozentanu z cyklosporyną A jest przeciwwskazane z powodu istotnych interakcji farmakokinetycznych prowadzących do znacznego wzrostu stężenia bozentanu i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antykoncepcja hormonalna, bosentan ranbaxy, bozentan jednowodny, cyklosporyna A, działanie niepożądane, działanie teratogenne, górna granica normy, hepatotoksyczność, interakcja farmakokinetyczna, klasyfikacja Childa-Pugha, łagodne zaburzenia czynności wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, parametry wątrobowe, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 50 mg

Program badań klinicznych pregabaliny (Bulgaplin) objął ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby, co pozwoliło na dokładne określenie profilu bezpieczeństwa leku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które występowały bardzo często (≥1/10) i stanowiły główne przyczyny przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Większość działań niepożądanych miała nasilenie łagodne do umiarkowanego. Szczególną uwagę zwraca zwiększona częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności, u pacjentów leczonych z powodu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane obejmowały szeroki zakres układów i narządów, m.in. zaburzenia psychiczne (często: nastrój euforyczny, splątanie; rzadko: myśli samobójcze), neurologiczne (bardzo często: zawroty głowy, senność; często: ataksja, zaburzenia koordynacji), zaburzenia widzenia (często: nieostre widzenie, podwójne widzenie), a także reakcje alergiczne i zaburzenia metaboliczne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anorgazmia, arytmia zatokowa, ataksja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawka, drgawka kloniczna mięśni, drżenie, dysgrafia, dyskineza, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, jaskrawe widzenie, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie połykania, zachowanie samobójcze, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zawrót głowy położeniowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rupafin

Rupafin (rupatadyna) w postaci roztworu doustnego nie jest zalecany u dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Podczas terapii należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4, a w przypadku umiarkowanych inhibitorów zachować szczególną ostrożność, gdyż rupatadyna może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten izoenzym, takich jak statyny (symwastatyna, lowastatyna), cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus oraz cyzapryd. Nie zaleca się również podawania rupatadyny z sokiem grejpfrutowym ze względu na ryzyko zwiększenia biodostępności i nasilenia działań niepożądanych. Bezpieczeństwo kardiologiczne potwierdzono w badaniu Thorough QT/QTc, jednak ostrożność jest wskazana u pacjentów z wydłużonym odstępem QT, niewyrównaną hipokaliemią oraz schorzeniami predysponującymi do arytmii, takimi jak bradykardia czy ostre niedokrwienie mięśnia sercowego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, bezpieczeństwo kardiologiczne, biodostępność leku, bradykardia, cyklosporyna, cyzapryd, działanie niepożądane, ewerolimus, fosfokinaza kreatynowa, glikol propylenowy, hipokaliemia niewyrównana, inhibitor izoenzymu CYP3A4, lek immunosupresyjny, metylu parahydroksybenzoesan, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietolerancja fruktozy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, reakcja alergiczna, rupatadyna roztwór doustny, statyna, statyny, syrolimus, takrolimus, test czynności wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Viglita

Produkt leczniczy Viglita (wildagliptyna) nie jest wskazany jako substytut insuliny u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu cukrzycowej kwasicy ketonowej. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie stosowanie wildagliptyny wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane kliniczne. Viglita jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza gdy aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT) lub aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) przekracza trzykrotnie górną granicę normy (ULN). W trakcie terapii konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów wątrobowych co 3 miesiące w pierwszym roku, a następnie okresowo, z przerwaniem leczenia w przypadku utrzymania się aktywności enzymów na poziomie ≥3x ULN. Pacjenci z objawami zaburzeń czynności wątroby powinni natychmiast przerwać terapię, a wznowienie leczenia po normalizacji wyników jest niewskazane.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cukrzyca typu 1, cukrzycowa kwasica ketonowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hemodializa, hipoglikemia, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zmiany skórne, pochodne sulfonylomocznika, schyłkowa niewydolność nerek, wildagliptyna, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doloxib

Etorykoksyb, substancja czynna leku Doloxib, jest selektywnym inhibitorem COX-2 z grupy NLPZ, stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Terapia wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych (PUBs: perforacje, owrzodzenia, krwawienia), zwłaszcza u osób w podeszłym wieku, z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie oraz stosujących jednocześnie inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy. Jednoczesne podawanie etorykoksybu i ASA zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Ponadto, leki z grupy selektywnych inhibitorów COX-2 wiążą się z podwyższonym ryzykiem zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, co wymaga stosowania najniższej skutecznej dawki i regularnej oceny stanu pacjenta, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfunkcja lewej komory serca, działanie przeciwpłytkowe, etorykoksyb, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, powikłania żołądkowo-jelitowe, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pravator

Produkt leczniczy PRAVATOR, zawierający sól sodową prawastatyny, wymaga szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u dzieci przed okresem dojrzewania. Leczenie nie jest wskazane u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ani w przypadkach hipercholesterolemii spowodowanej podwyższonym stężeniem HDL. Podczas terapii może wystąpić umiarkowane zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (ALT, AST), które powraca do normy bez konieczności przerwania leczenia, jednak przerwanie terapii jest wskazane, gdy aktywność tych enzymów przekracza trzykrotnie górną granicę normy lub utrzymuje się podwyższona. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania prawastatyny z fibratami ze względu na ryzyko toksyczności mięśniowej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, ból mięśni, choroba wątroby, fibrat, HDL cholesterol, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toksyczność mięśniowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisoprolol Vitabalans 5 mg

Bisoprolol Vitabalans, zawierający bisoprolol hemifumaran w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje profil działań niepożądanych sklasyfikowanych według częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zmęczenie, wyczerpanie, zawroty głowy i bóle głowy (≥1/10), które zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni. Często występują również objawy takie jak uczucie ziębnięcia lub drętwienia kończyn, zespół Raynauda, nasilenie chromania przestankowego, nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i zaparcia (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się zaburzenia snu, depresja, bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie ortostatyczne, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą, a także osłabienie i kurcze mięśni oraz bóle stawów. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) odnotowano alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa, hipoglikemię, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości skórnej, zaburzenia potencji oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić zapalenie spojówek, zaburzenia słuchu, nasilenie łuszczycy, wysypka łuszczycopodobna i łysienie.
alergiczny nieżyt nosa, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bezsenność, bisoprolol hemifumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, hipertrójglicerydemia, hipoglikemia, hipotonia ortostatyczna, łuszczyca, miopatia, nadwrażliwość, niewydolność serca, parestezje, przeciwciała przeciwjądrowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia erekcji, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Teva 10 mg

Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cₘₐₓ) osiąganym w ciągu 0,5-2 godzin. Występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z przewagą S(-) (56% vs 44%). Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%) i jest eliminowany głównie przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3-5 godzin. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 ani nie wpływa na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych obniża AUC o około 20% i Cₘₐₓ o 50%, jednak lek może być podawany niezależnie od posiłku. Wchłanianie i farmakokinetyka są podobne u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi oraz chłoniakiem z komórek płaszcza.
aminotransferaza asparaginianowa, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, białko osocza, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, eliminacja lenalidomidu, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, szybkość wchłaniania, transporter anionów organicznych, transporter błonowy, transporter kationów organicznych, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu a – Diagnostyka i diagnoza

Diagnostyka wirusowego zapalenia wątroby typu A (WZW A) opiera się przede wszystkim na badaniach serologicznych wykrywających specyficzne przeciwciała przeciwko wirusowi HAV. Kluczowym markerem ostrego zakażenia jest obecność przeciwciał klasy IgM (anty-HAV IgM), które pojawiają się 5-10 dni przed objawami klinicznymi (15-45 dni po ekspozycji) i utrzymują się zwykle 3-6 miesięcy, choć w 25% przypadków nawet do 12 miesięcy. Wysoka czułość i swoistość testów anty-HAV IgM (99-100%) umożliwia potwierdzenie ostrego zakażenia u pacjentów z objawami klinicznymi i podwyższonymi aminotransferazami (ALT, AST), które mogą osiągać wartości do 1000 j/l. Przeciwciała IgG pojawiają się we wczesnej rekonwalescencji i utrzymują się latami, świadcząc o przebytej infekcji lub odporności poszczepiennej. Diagnostyka uzupełniana jest badaniami biochemicznymi (bilirubina, fosfataza alkaliczna, albuminy, czas protrombinowy) oraz molekularnymi metodami RT-PCR wykrywającymi RNA HAV, szczególnie przydatnymi we wczesnej fazie zakażenia i badaniach epidemiologicznych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, badanie serologiczne, biopsja wątroby, czas protrombinowy, dysfagia, fosfataza alkaliczna, immunoglobulina G, immunoglobulina M, odporność poszczepienna, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało klasy IgG, przeciwciało klasy IgM, przeciwciało przeciwko wirusowi, reakcja RT-PCR, szybki test immunochromatograficzny, test serologiczny, ultrasonografia wątroby, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, zapalenie okołowrotne, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Day Zero 100 mg

Mykafungin Day Zero wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane u 32,2% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Reakcje alergiczne, w tym wysypka i dreszcze, zwykle mają łagodny lub umiarkowany przebieg, jednak rzadko (0,2%) mogą wystąpić ciężkie reakcje anafilaktoidalne, szczególnie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Zaburzenia funkcji wątroby dotyczą 8,6% leczonych, z podwyższeniem enzymów wątrobowych (fosfataza zasadowa 2,7%, AspAT 2,3%, AlAT 2,0%) i bilirubiny (1,6%), a 1,1% wymaga przerwania terapii z powodu hepatotoksyczności, w tym 0,4% z ciężkimi uszkodzeniami wątroby. Rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, wymagają natychmiastowej interwencji.
alogeniczny HSCT, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cholestaza, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, mykafungina, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór złośliwy krwi, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia wątrobowe, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salofalk 500

Stosowanie mesalazyny w formie czopków wymaga rygorystycznego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym morfologii krwi z rozmazem, aktywności aminotransferaz (ALT, AST), stężenia kreatyniny oraz badania moczu. Pierwsze badanie kontrolne powinno odbyć się po 14 dniach terapii, następnie 2-3 razy w odstępach 4-tygodniowych, a po uzyskaniu stabilnych wyników – co 3 miesiące. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest szczególne monitorowanie, natomiast u osób z niewydolnością nerek mesalazyna jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko nefrotoksyczności. W trakcie leczenia należy zwracać uwagę na objawy sugerujące poważne działania niepożądane, takie jak krwotoki, niedokrwistość, gorączka, bóle gardła, a także reakcje kardiologiczne (zapalenie mięśnia sercowego, osierdzia) i odczyny skórne (SCAR, DRESS, SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
alkohol cetylowy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astma, choroba płuc, DRESS, kamica układu moczowego, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna, morfologia krwi, nefrotoksyczność, niedokrwistość, plamica, przebarwienie moczu, SCAR, sulfasalazyna, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Carvetrend 3,125 mg

Karwedylol wykazuje ryzyko działań niepożądanych o częstości występowania sklasyfikowanej według systemu MedDRA i kategorii CIOMS, z większością działań niepożądanych o podobnym ryzyku we wszystkich wskazaniach terapeutycznych. Wyjątkiem są zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz bradykardia, których częstość wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy neurologiczne (zawroty głowy, omdlenia, bóle głowy, astenia), które zwykle są łagodne i pojawiają się na początku terapii, a także na ryzyko nasilenia niewydolności serca i retencji płynów u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca podczas zwiększania dawki. U pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z zaburzeniem czynności lewej komory częstość niewydolności serca wynosi 15,4% w grupie leczonej karwedylolem. Ponadto, karwedylol może wpływać na funkcję nerek, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, niskim ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca oraz współistniejącą niewydolnością nerek, a także może ujawniać lub nasilać przebieg cukrzycy oraz powodować nietrzymanie moczu u kobiet.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, gammaglutamylotransferaza, halucynacje, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, impotencja, karwedylol, klasyfikacja MedDRA, kontrola glikemii, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpotliwość, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, obrzęk płuc, omamy, omdlenie, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, retencja płynów, rozsiane zmiany naczyniowe, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia snu, zaburzenie czynności lewej komory, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Methofill 2,5 mg

Metotreksat wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i częstość występowania zależą od dawki, drogi podania oraz czasu terapii. W leczeniu przeciwnowotworowym najistotniejszymi toksycznościami ograniczającymi dawkowanie są zahamowanie czynności szpiku kostnego (manifestujące się pancytopenią, agranulocytozą) oraz zapalenie błon śluzowych, pojawiające się zwykle 3-7 dni po podaniu leku, z leukopenią i trombocytopenią rozwijającymi się w kolejnych dniach. Objawy te ustępują zazwyczaj w ciągu 14-28 dni u pacjentów z prawidłową eliminacją leku. Do najcięższych działań niepożądanych należą także toksyczność płucna (w tym śródmiąższowe zapalenie płuc o potencjalnie śmiertelnym przebiegu), hepatotoksyczność (ostre zapalenie i niewydolność wątroby), nefrotoksyczność, neurotoksyczność (encefalopatia, leukoencefalopatia, drgawki), zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz ciężkie reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i zespół Stevensa-Johnsona.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bilirubina, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, fotowrażliwość, hepatotoksyczność, hiperpigmentacja skóry, hipogammaglobulinemia, leukopenia, marskość wątroby, martwica kości szczęki, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osteoporoza, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, posocznica, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematopoezy, zaburzenie funkcji nerek, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica tętnicza, zapalenie błony śluzowej, zapalenie płuc, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Roticox 90 mg

Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu zostało potwierdzone w badaniach klinicznych obejmujących 7152 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa, z dawkami 30 mg, 60 mg i 90 mg stosowanymi do 12 tygodni, a także w badaniach długoterminowych (średnio 18 miesięcy) w programie MEDAL u 17 412 pacjentów. W badaniu ostrych napadów dny moczanowej stosowano dawkę 120 mg przez 8 dni. Profil działań niepożądanych był spójny w różnych wskazaniach i obejmował często obrzęki i zatrzymanie płynów, nadciśnienie tętnicze, bóle brzucha, a także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Zidentyfikowano ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym ryzykiem nieprzekraczającym 1% rocznie. Występowały również rzadkie, ale poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia i perforacje.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, incydent zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, ostry ból pooperacyjny, owrzodzenie żołądka, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Leksykon leków
Interakcje leku – Sabril 500 mg

Wigabatryna, substancja czynna leku Sabril, cechuje się niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych ze względu na brak metabolizmu, niewiązanie z białkami osocza oraz brak indukcji enzymów cytochromu P450. Najistotniejszą interakcją jest farmakokinetyczne obniżenie stężenia fenytoiny w osoczu o 16-33% podczas jednoczesnego stosowania, co wymaga monitorowania poziomu fenytoiny i ewentualnej korekty dawki. Brak klinicznie istotnych interakcji odnotowano z karbamazepiną, fenobarbitalem, prymidonem i walproinianem sodu. Z kolei interakcja farmakodynamiczna z klonazepamem jest istotna klinicznie, gdyż może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego, a nawet śpiączki, co wymaga ostrożności, zmniejszenia dawki klonazepamu i ścisłego monitorowania pacjenta.
acyduria alfa-aminoadypinowa, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cytochrom P450, działanie depresyjne, działanie niepożądane, działanie uspokajające, fenobarbital, fenytoina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interferencja analityczna, karbamazepina, klonazepam, lek przeciwpadaczkowy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, politerapia przeciwpadaczkowa, prymidon, Sabril, senność, ubytek pola widzenia, walproinian sodu, wigabatryna, wrodzony błąd metabolizmu, zaburzenie metaboliczne
Leksykon substancji czynnych
Daptomycyna – Działania niepożądane

Daptomycyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz bakteriemii związanej z Staphylococcus aureus (SAB). Bezpieczeństwo stosowania oceniono w badaniach klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów, z dawkami dobowymi 4 mg/kg mc. (1221 osób) oraz 6 mg/kg mc. (460 osób), a także u 372 dzieci i młodzieży z dawkami od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc. Najczęstsze działania niepożądane (częstość ≥ 1/100 do < 1/10) obejmują zakażenia grzybicze, zakażenia dróg moczowych, niedokrwistość, niepokój, bezsenność, zawroty i bóle głowy, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, wzdęcia), nieprawidłowe wyniki enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, ALP), wysypkę, świąd, ból kończyn, podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (CPK), reakcje w miejscu infuzji, gorączkę i osłabienie. Profil bezpieczeństwa jest podobny dla 2-minutowego wstrzyknięcia dożylnego i 30-minutowej infuzji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, Clostridioides difficile, cSSTI, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, eozynofilia płucna, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, fungemia, infuzja dożylna, kandydoza, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, SAB, Staphylococcus aureus, tachykardia nadkomorowa, toksyczna martwica naskórka, trombocytoza, wstrzyknięcie dożylne, wysypka polekowa z eozynofilią, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolaxa Rapid

Olanzapina w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Zolaxa Rapid) wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, obserwowaną po kilku dniach do tygodni leczenia, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. U pacjentów w podeszłym wieku z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, stosowanie olanzapiny wiąże się z dwukrotnie wyższą śmiertelnością (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstością zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. Olanzapina nie jest zalecana u pacjentów z psychozą indukowaną agonistami dopaminy w chorobie Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) – stan zagrażający życiu, objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością układu autonomicznego, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fenyloketonuria, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost mięśnia sercowego, psychoza i zaburzenia zachowania, rabdomioliza, śpiączka, unieruchomienie pacjenta, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przemiany lipidów, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Altan 400 mg

Leczenie Imatinibem Altan powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, z uwzględnieniem wskazań klinicznych i odpowiedniego monitorowania. Lek podaje się doustnie podczas posiłku, popijając wodą, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie zależy od wskazania i wynosi: 600 mg/dobę w Ph+ ALL u dorosłych (w skojarzeniu z chemioterapią lub jako monoterapia w nawrocie), 340 mg/m² u dzieci (maksymalnie 600 mg), 400 mg/dobę w MDS/MPD, 100-400 mg/dobę w HES/CEL oraz 800 mg/dobę (w dwóch dawkach po 400 mg) w DFSP. W przypadku działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych (np. ANC <1,0 x 10⁹/l, płytki <50 x 10⁹/l), zaleca się przerwanie lub zmniejszenie dawki zgodnie z protokołem, a także szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. W przypadku zaburzeń wątroby, dawka początkowa powinna wynosić co najmniej 400 mg/dobę, z możliwością redukcji w razie nietolerancji.
aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, aspiracja szpiku kostnego, białaczka limfoblastyczna Ph+, bilirubina, biopsja, chromosom Philadelphia, dermatofibrosarcoma protuberans, dysfagia, działanie niepożądane pozahematologiczne, farmakokinetyka, granulocyty obojętnochłonne, mięsak złośliwy, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór hematologiczny, oporna białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, podrażnienie przewodu pokarmowego, progresja choroby, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirexan 150 mg

Dabigatran eteksylat (Mirexan) jest doustnym lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, badanym u około 64 000 pacjentów. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, które występowały u 16,6% pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych do 3 lat oraz u 14,4% pacjentów z zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną (ZŻG/ZP). W badaniach klinicznych częstość dużych krwawień wynosiła 2,92% (dabigatran 110 mg) i 3,40% (dabigatran 150 mg) w porównaniu do 3,61% w grupie warfaryny. Dabigatran wykazywał istotnie niższe ryzyko krwawień wewnątrzczaszkowych (0,23% i 0,32% vs. 0,77%) oraz krwawień zagrażających życiu. Jednak dawka 150 mg wiązała się ze zwiększonym ryzykiem dużych krwawień z przewodu pokarmowego (1,60% vs. 1,09%, HR 1,48, p=0,0005), szczególnie u pacjentów ≥75 lat. W leczeniu ZŻG/ZP (RE-COVER, RE-COVER II) częstość dużych krwawień była niższa w grupie dabigatranu (1,0%) niż warfaryny (1,6%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, z 26% występowaniem działań niepożądanych i 2,1% dużych krwawień.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antagonista witaminy K, dabigatran eteksylat, hiperbilirubinemia, inhibitor P-gp, krwiak wewnątrzstawowy, krwiomocz, krwiooplucie, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, mechanizm działania, migotanie przedsionków, nefropatia przeciwzakrzepowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przełyku, przewód pokarmowy, skurcz oskrzeli, udar zakrzepowo-zatorowy, warfaryna, zakrzepica żył głębokich, zapalenie żołądka i przełyku, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zespół ciasnoty międzypowięziowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atoris 40 mg

Atorwastatyna, substancja czynna preparatu Atoris, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, w tym u osób z alergią na statyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy jednowodnej w tabletkach, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z czynną chorobą wątroby, taką jak ostre zapalenie wątroby, przewlekłe aktywne choroby wątroby czy niewyrównana marskość, a także u osób z nieustalonym, trwałym podwyższeniem aktywności aminotransferaz (ALT, AST) przekraczającym 3-krotną górną granicę normy (GGN).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atorwastatyna, ciąża, czynna choroba wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, laktacja, nadwrażliwość na lek, nietolerancja laktozy, niewyrównana marskość wątroby, ostre zapalenie wątroby, podwyższone aminotransferazy, przewlekła choroba wątroby, reakcja alergiczna na statyny, sól wapniowa atorwastatyny, statyna, substancja czynna, tabletka powlekana, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon substancji czynnych
Pyrantel – Dawkowanie i sposób podawania

Pyrantel w postaci embonianu, dostępny w preparatach Pyrantelum Owix (tabletki 250 mg oraz zawiesina doustna 250 mg/5 ml), jest stosowany głównie w leczeniu owsicy. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od masy ciała pacjenta, z zaleceniem powtórzenia dawki po 2-3 tygodniach w celu zwiększenia skuteczności terapii. Tabletki nie są wskazane u dzieci poniżej 6. roku życia, dla których preferowana jest zawiesina doustna. Dawkowanie tabletek według masy ciała wynosi od 250 mg (1 tabletka dla 17-28 kg) do 1000 mg (4 tabletki dla dorosłych >75 kg). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki ze względu na ryzyko przemijającego wzrostu AspAT. Lek należy podawać doustnie podczas lub po posiłku, tabletki dokładnie rozgryzając lub rozkruszając, bez konieczności stosowania środków przeczyszczających przed podaniem.
aminotransferaza asparaginianowa, badanie parazytologiczne, dawkowanie pyrantelu, działanie niepożądane, embonian pyrantelu, kreska dzieląca, masa ciała pacjenta, nawrót zakażenia, owsica, postać farmaceutyczna, powtórzenie dawki, pyrantel, Pyrantelum Owix, środek przeczyszczający, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie pasożytnicze, zawiesina doustna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rupaller 10 mg

Rupatadyna w dawce 10 mg, stosowana u ponad 2025 pacjentów (w tym 120 przez co najmniej rok), wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie działaniami niepożądanymi o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność (9,5%), bóle głowy (6,9%), zmęczenie (3,2%), zawroty głowy oraz suchość w jamie ustnej. Działania te mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów, zwłaszcza w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto, obserwowano zaburzenia czynności wątroby (podwyższenie aktywności aminotransferaz i fosfokinazy kreatynowej) oraz rzadkie przypadki tachykardii i kołatania serca, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, badanie kliniczne, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból nadbrzusza, ból pleców, ból stawów, drażliwość, dyspepsja, fosfokinaza kreatynowa, gorączka, kołatanie serca, krwawienie z nosa, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rupatadyna, senność, suchość błony śluzowej nosa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, test czynności wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia koncentracji, zaburzenia równowagi, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zaparcie, zawroty głowy, zmęczenie, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała, zwiększone pragnienie
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kwikaton 50 mg

Przedawkowanie wildagliptyny zawartej w tabletkach Kwikaton 50 mg, choć rzadkie, może prowadzić do objawów ze strony układu mięśniowego, nerwowego oraz reakcji obrzękowych. W badaniach klinicznych dawki 400 mg i 600 mg wildagliptyny wywoływały odpowiednio ból mięśni, łagodne i przemijające parestezje, gorączkę oraz obrzęki kończyn. W badaniach laboratoryjnych obserwowano przemijające zwiększenie aktywności lipazy (400 mg), a przy dawce 600 mg podwyższone poziomy fosfokinazy kreatynowej (CPK), aminotransferazy asparaginianowej (AspAT), białka C-reaktywnego (CRP) oraz mioglobiny, wskazujące na uszkodzenie mięśni i stan zapalny. Wszystkie objawy i nieprawidłowości ustępowały po odstawieniu leku bez konieczności leczenia specyficznego.
aminotransferaza asparaginianowa, białko C-reaktywne, fosfokinaza kreatynowa, funkcja wątroby, hemodializa, leczenie objawowe, lipaza, markery zapalne, mialgia, mioglobina, obrzęk, obrzęk kończyn, parametry życiowe, parestezje, przedawkowanie wildagliptyny, rabdomioliza, równowaga wodno-elektrolitowa, tolerancja leku, układ mięśniowy, wildagliptyna
Leksykon substancji czynnych
Riluzol – Przeciwwskazania stosowania

Riluzol w postaci zawiesiny doustnej Teglutik (5 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym sorbitol E420 (400 mg/ml, odpowiadający 571,43 mg płynnego sorbitolu 70% w/w), co może wywoływać reakcje alergiczne. Leku nie należy stosować u osób z ostrymi lub przewlekłymi chorobami wątroby oraz u pacjentów, u których aktywność aminotransferaz (ALT/GPT, AST/GOT) przekracza trzykrotnie górną granicę normy, ze względu na ryzyko pogłębienia uszkodzenia wątroby. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań funkcji wątroby w celu wykluczenia przeciwwskazań i monitorowania parametrów wątrobowych podczas leczenia.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, choroba wątroby, ciąża, działanie neuroprotekcyjne, funkcja wątroby, karmienie piersią, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, parametry wątrobowe, riluzol, sorbitol, uszkodzenie wątroby, zaburzenia funkcji nerek, zawiesina doustna, zawiesina jednorodna
Leksykon substancji czynnych
Propafenon – Działania niepożądane

Propafenon, lek antyarytmiczny stosowany w terapii zaburzeń rytmu serca, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wynikają z jego wpływu na układ sercowo-naczyniowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Do najczęstszych należą zawroty głowy, zaburzenia przewodzenia (blok zatokowo-przedsionkowy, przedsionkowo-komorowy, śródkomorowy), kołatanie serca, bradykardia, tachykardia, a także poważne arytmie, takie jak tachykardia komorowa i migotanie komór, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Propafenon może również nasilać niewydolność serca, szczególnie u pacjentów z już istniejącą chorobą, ze względu na swoje działanie inotropowe ujemne. Ponadto, lek może powodować niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne oraz liczne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w tym ból głowy, omdlenia, ataksję, parestezje, drgawki i objawy pozapiramidowe.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, blok śródkomorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, cholestaza, działanie antyarytmiczne, działanie proarytmiczne, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, hepatotoksyczność, kołatanie serca, lek antyarytmiczny, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, propafenon, stan splątania, tachykardia, tachykardia komorowa, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawrót głowy obwodowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xaleba

Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2 zawarty w produkcie leczniczym XALEBA, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych obejmujących układ pokarmowy, sercowo-naczyniowy, nerkowy oraz reakcje skórne. U pacjentów stosujących etorykoksyb obserwowano perforacje, owrzodzenia i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, szczególnie u osób w podeszłym wieku, stosujących jednocześnie inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy. Ryzyko sercowo-naczyniowe, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, wzrasta wraz z dawką i czasem terapii, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą i palących tytoń. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy okres oraz regularną ocenę potrzeby kontynuacji leczenia. Etorykoksyb nie zastępuje kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce przeciwpłytkowej i nie powinien być stosowany jako jego substytut.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba przewodu pokarmowego, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, działanie przeciwpłytkowe, enzymy wątrobowe, etorykoksyb, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, podeszły wiek, prostaglandyny nerkowe, skuteczna dawka, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rifampicyna TZF

Pacjent leczony ryfampicyną (dawki 150 mg lub 300 mg) wymaga stałej kontroli pulmonologicznej lub specjalistycznej przez cały okres terapii, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania parametrów czynności wątroby (AspAT, AlAT), bilirubiny oraz funkcji nerek (kreatynina). Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania wyjściowe: enzymy wątrobowe, bilirubinę, kreatyninę, morfologię krwi i liczbę płytek. U pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby zaleca się stosowanie zmniejszonych dawek oraz częste kontrole (co tydzień przez pierwsze 2 tygodnie, następnie co 2 tygodnie przez 6 tygodni). Leczenie należy przerwać w przypadku objawów uszkodzenia wątroby lub niewydolności, a po odstawieniu rozważyć alternatywne schematy terapeutyczne. W trakcie terapii ryfampicyną możliwa jest przejściowa hiperbilirubinemia, która nie wymaga modyfikacji leczenia, o ile nie towarzyszą jej kliniczne objawy uszkodzenia wątroby.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, enzymy wątrobowe, gruźlica, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hormony nadnerczy, hormony tarczycy, indukcja enzymów wątrobowych, izoniazyd, morfologia krwi, niewydolność wątroby, płytki krwi, porfiria, pulmonolog, ryfampicyna, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, uszkodzenie komórek wątrobowych, witamina D, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salofalk

Mesalazyna, zawarta w produkcie Salofalk, wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych i klinicznych podczas terapii, zwłaszcza przy stosowaniu zawiesiny doodbytniczej. Zalecany schemat kontroli obejmuje badania wstępne, kontrolę po 14 dniach, następnie 2-3 badania co 4 tygodnie, a przy prawidłowych wynikach badania co 3 miesiące. Monitorowanie powinno obejmować morfologię krwi z rozmazem, aktywność aminotransferaz ALT i AST, stężenie kreatyniny oraz badanie moczu (testy paskowe i osad). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, gdyż mesalazyna jest przeciwwskazana przy istniejących zaburzeniach nerkowych, a jej nefrotoksyczność wymaga natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku pogorszenia funkcji nerek. Ponadto, odnotowano ryzyko kamicy układu moczowego, w tym kamieni złożonych w 100% z mesalazyny, co wymaga odpowiedniego nawodnienia pacjentów.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astma oskrzelowa, badanie moczu, benzoesan sodu, DRESS, kamica układu moczowego, kreatynina, mesalazyna, morfologia krwi, nefrotoksyczność, parametry wątrobowe, pirosiarczyn potasu, SCAR, skurcz oskrzeli, sulfasalazyna, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawiesina doodbytnicza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Pharmascience 10 mg

Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie w formie mieszaniny racemicznej enancjomerów S(-) i R(+), z przewagą S(-) (56% vs 44%). Po podaniu na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-2 godzin, a okres półtrwania wynosi około 3 godzin u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Wchłanianie leku jest proporcjonalne do dawki i nie ulega kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych zmniejsza AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w praktyce klinicznej lenalidomid może być podawany niezależnie od posiłku. Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (23-29%) i jest wydalany głównie przez nerki (90% z moczem, z czego 82% w formie niezmienionej), co wskazuje na minimalny metabolizm. Metabolity stanowią niewielki procent wydalonej dawki (hydroksy-lenalidomid 4,59%, N-acetylo-lenalidomid 1,83%). Klirens nerkowy przekracza szybkość filtracji kłębuszkowej, sugerując aktywny transport nerkowy. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i nie wykazuje istotnego wpływu na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
aminotransferaza asparaginianowa, AUC, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, dysfagia, filtracja kłębuszkowa, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, klirens nerkowy, końcowa faza choroby nerek, mieszanina racemiczna, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluxazol 50 mg

Flukonazol, zawarty w produkcie Fluxazol, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii przeciwgrzybiczej. Najczęściej obserwowane działania (≥1/10) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, podwyższone aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT), aminotransferazy asparaginianowej (AST) oraz fosfatazy alkalicznej, a także wysypka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji polekowych, takich jak zespół DRESS z eozynofilią, oraz potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT. Flukonazol może powodować poważne uszkodzenia wątroby, w tym niewydolność, martwicę komórek wątrobowych i zapalenie wątroby, co podkreśla konieczność regularnego monitorowania parametrów funkcji wątrobowej.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, drgawki, dysgeuzja, flukonazol, fosfataza alkaliczna, łysienie, martwica wątroby, mialgia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, senność, świąd, terapia przeciwgrzybicza, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zaburzenie funkcji wątroby, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe, zespół DRESS, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie łaknienia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Caspofungin Zentiva 70 mg

Kaspofungina, stosowana w dawkach standardowych 50 mg/dobę oraz zwiększonych do 150 mg/dobę (przez okres do 51 dni), wykazuje podobny profil bezpieczeństwa u dorosłych pacjentów z różnymi ciężkimi infekcjami grzybiczymi, w tym inwazyjną aspergilozą i kandydozą. W badaniach klinicznych obejmujących 1865 pacjentów, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak zapalenie żyły, rumień, ból i świąd. Poważne działania niepożądane obejmowały reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz u pacjentów z aspergilozą – obrzęk płuc i zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Zaburzenia laboratoryjne, takie jak zmniejszenie stężenia hemoglobiny, leukopenia, hipokaliemia oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), były zazwyczaj łagodne i rzadko wymagały przerwania terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, arytmia, chemioterapia, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kaspofungina, koagulopatia, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, przeszczep komórek macierzystych, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, wynaczynienie, zakażenie Candida, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry, zapalenie żyły, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gliptivil Combo

Gliptivil Combo, zawierający wildagliptynę i metforminę, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem kwasicy mleczanowej, która może wystąpić przy stężeniu mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/L i pH krwi poniżej 7,35. Monitorowanie czynności nerek jest kluczowe, z uwzględnieniem współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR), który nie powinien być niższy niż 30 mL/min. Metformina powinna być odstawiona w przypadku ostrych zaburzeń czynności nerek, odwodnienia, stosowania leków nefrotoksycznych (np. NLPZ, leków moczopędnych, przeciwnadciśnieniowych) oraz przed i po badaniach z użyciem środków kontrastowych jodowych (przerwa co najmniej 48 godzin). Ponadto, Gliptivil Combo jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz u osób z aktywnością aminotransferaz (AlAT, AspAT) przekraczającą 3-krotnie górną granicę normy (ULN). W trakcie terapii należy regularnie kontrolować funkcję wątroby co 3 miesiące w pierwszym roku leczenia, a następnie okresowo.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, choroba układu krążenia, cukrzyca typu 1, czynność nerek, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metformina, mleczan w osoczu, nadmierne spożycie alkoholu, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, skurcz mięśni, śpiączka, stosunek mleczanów do pirogronianów, wildagliptyna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zapalenie wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Monover

Preparat Monover zawiera 100 mg żelaza/ml w postaci derizomaltozy żelazowej i wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania pozajelitowego ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych. Reakcje te mogą wystąpić nawet u pacjentów wcześniej dobrze tolerujących pozajelitowe kompleksy żelaza. Szczególnie narażeni są pacjenci z alergiami, ciężką astmą, atopią oraz chorobami immunologicznymi lub zapalnymi. Monover powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego przeszkolonego w leczeniu reakcji anafilaktycznych, w miejscu wyposażonym w sprzęt do resuscytacji, a pacjent musi być obserwowany przez co najmniej 30 minut po podaniu. W przypadku wystąpienia objawów nietolerancji leczenie należy natychmiast przerwać.
adrenalina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, ciężka astma, derizomaltoze żelazowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, porfiria późna skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, wypływ okołożylny, wyprysk, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Stada 25 mg

Pregabalina, substancja czynna leku Pregabalin Stada, wykazuje dobrze poznany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo. Działania niepożądane są najczęściej łagodne lub umiarkowane, jednak 12% pacjentów przerwało terapię z ich powodu (w porównaniu do 5% w grupie placebo). Najczęstsze objawy to zawroty głowy i senność (≥10%), które są głównymi przyczynami odstawienia leku. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony OUN, z dominującą sennością. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000), co umożliwia priorytetyzację obserwacji klinicznych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, badania kliniczne, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, dysfagia, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, hiperkineza, hipestezja, hipoglikemia, hiporefleksja, krwiomocz, mioklonie, neutropenia, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, podwójna ślepa próba, podwójne widzenie, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, śródmiąższowe zapalenie płuc, stupor, tachykardia, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia koordynacji, zaburzenia poznawcze, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przedawkowanie – Vimetso 50 mg + 850 mg

Przedawkowanie leku Vimetso, zawierającego wildagliptynę i metforminę, wiąże się z ryzykiem wystąpienia objawów toksycznych obu składników. Wildagliptyna w dawkach 400 mg powoduje bóle mięśni u 3 pacjentów, parestezje, gorączkę, obrzęki oraz przemijające zwiększenie stężenia lipazy. Przy dawce 600 mg obserwowano poważniejsze objawy, takie jak obrzęk stóp i dłoni, wzrost aktywności CPK, AspAT, CRP oraz mioglobiny, a także parestezje i obrzęki stóp. Wszystkie te objawy ustępowały samoistnie po odstawieniu leku bez konieczności specjalistycznego leczenia. W przypadku metforminy, znaczne przedawkowanie może prowadzić do kwasicy mleczanowej – stanu zagrożenia życia wymagającego natychmiastowej hospitalizacji.
aminotransferaza asparaginianowa, białko C-reaktywne, ból mięśni, fosfokinaza kreatynowa, gorączka, hemodializa, hydroliza, kwasica mleczanowa, metabolit LAY 151, mioglobina, obrzęk, obrzęk stóp i dłoni, parestezje, przedawkowanie metforminy, przedawkowanie wildagliptyny, wildagliptyna i metformina, zaburzenie czucia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 50 mg

Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (1-10% pacjentów) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, wysypka oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevens-Johnsona (SJS), ostra uogólniona osutka krostowa, złuszczające zapalenie skóry oraz zespół DRESS, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto flukonazol może wywoływać poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, neutropenia) oraz reakcje anafilaktyczne. Ryzyko kardiologiczne obejmuje wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi (zwłaszcza hipokaliemią) oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężka reakcja skórna, enzymy wątrobowe, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostowa, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zakażenie grzybicze, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry