Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego XALEBA (etorykoksyb)

Produkt leczniczy XALEBA zawierający etorykoksyb (selektywny inhibitor COX-2) wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych dotyczących różnych układów organizmu. Należy rozważyć wszelkie ryzyka stosowania leku przed jego zaleceniem pacjentowi.¹

Wpływ na przewód pokarmowy

U pacjentów stosujących etorykoksyb zaobserwowano występowanie poważnych zaburzeń w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym perforacje, owrzodzenia i krwawienia (PUBs). Niektóre z tych przypadków kończyły się zgonem pacjenta.²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych podczas terapii NLPZ, do których należą:³

• Osoby w podeszłym wieku – ze względu na zwiększoną wrażliwość błony śluzowej przewodu pokarmowego
• Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki z grupy NLPZ – wzajemne nasilanie działania uszkadzającego
• Pacjenci stosujący kwas acetylosalicylowy (nawet w małych dawkach) – zwiększone ryzyko działań niepożądanych
• Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie z owrzodzeniami lub krwawieniami

Jednoczesne stosowanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym prowadzi do znacząco zwiększonego ryzyka wystąpienia dodatkowych działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego. Długoterminowe badania kliniczne nie wykazały istotnej różnicy w bezpieczeństwie dla układu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 a klasycznymi NLPZ, gdy były one podawane razem z kwasem acetylosalicylowym.⁴

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Dane kliniczne wskazują, że stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2, w tym etorykoksybu, może zwiększać ryzyko występowania niepożądanych zdarzeń zakrzepowych, szczególnie zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, w porównaniu do placebo i niektórych klasycznych NLPZ.⁵

Ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych podczas terapii etorykoksybem wzrasta wraz z:⁶

• Zwiększeniem dawki leku – wyższe dawki wiążą się z większym ryzykiem
• Wydłużeniem okresu terapii – długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko

Z tego względu należy zawsze stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres terapii. Potrzeba kontynuowania leczenia objawowego powinna być regularnie oceniana, zwłaszcza u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego:⁸

• Nadciśnienie tętnicze – etorykoksyb może podnosić ciśnienie krwi
• Hiperlipidemia – zaburzenia gospodarki lipidowej zwiększają ryzyko powikłań
• Cukrzyca – choroba metaboliczna predysponująca do zaburzeń sercowo-naczyniowych
• Palenie tytoniu – istotny czynnik ryzyka chorób układu krążenia

U tych pacjentów etorykoksyb można zastosować wyłącznie po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.⁹

Należy pamiętać, że etorykoksyb nie może zastąpić kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, ponieważ nie wykazuje działania przeciwpłytkowego. W związku z tym nie należy przerywać leczenia przeciwpłytkowego u pacjentów stosujących etorykoksyb.¹⁰

Wpływ na nerki

Prostaglandyny nerkowe pełnią ważną funkcję w utrzymaniu właściwego przepływu krwi przez nerki. Etorykoksyb, hamując syntezę prostaglandyn, może zmniejszać przepływ nerkowy, co może prowadzić do upośledzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami.¹¹

Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności dotyczy szczególnie pacjentów z:¹²

• Wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności nerek
• Niewyrównaną niewydolnością serca
• Marskością wątroby

U tych pacjentów należy ściśle monitorować parametry nerkowe podczas terapii etorykoksybem.¹³

Zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie

Podobnie jak inne leki hamujące syntezę prostaglandyn, etorykoksyb może powodować:¹⁴

• Zatrzymanie płynów w organizmie
• Obrzęki obwodowe
• Zwiększenie ciśnienia tętniczego (nadciśnienie)

Stosowanie NLPZ, w tym etorykoksybu, może wiązać się z wystąpieniem lub nasileniem zastoinowej niewydolności serca. Zachowanie szczególnej ostrożności wymagane jest u pacjentów z:¹⁵

• Niewydolnością serca w wywiadzie
• Zaburzeniami czynności lewej komory serca
• Nadciśnieniem tętniczym
• Istniejącymi obrzękami (niezależnie od ich przyczyny)

Jeśli u tych pacjentów nastąpi pogorszenie stanu klinicznego, należy podjąć odpowiednie działania, włącznie z przerwaniem stosowania etorykoksybu.¹⁶

Etorykoksyb może powodować ciężkie nadciśnienie tętnicze częściej niż inne NLPZ i selektywne inhibitory COX-2, szczególnie po zastosowaniu dużych dawek. Z tego powodu:¹⁷

• Przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem należy kontrolować nadciśnienie tętnicze
• Ciśnienie tętnicze krwi należy monitorować w ciągu dwóch tygodni od rozpoczęcia leczenia
• W dalszym okresie terapii należy okresowo kontrolować ciśnienie

W przypadku znaczącego wzrostu ciśnienia tętniczego należy rozważyć alternatywną metodę leczenia.¹⁸

Wpływ na wątrobę

W badaniach klinicznych u około 1% pacjentów leczonych etorykoksybem w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg na dobę przez okres do roku zaobserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – aminotransferazy alaninowej (AlAT) i/lub aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) – przekraczające trzykrotnie górną granicę wartości prawidłowych.¹⁹

Konieczne jest monitorowanie pacjentów, u których wystąpiły:²⁰

• Objawy podmiotowe i/lub przedmiotowe wskazujące na zaburzenia czynności wątroby
• Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby

Jeśli wystąpią objawy niewydolności wątroby lub utrzymują się nieprawidłowe wyniki badań wątrobowych (ponad trzykrotne przekroczenie górnej granicy wartości prawidłowych), należy przerwać stosowanie etorykoksybu.²¹

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

Jeżeli podczas leczenia etorykoksybem wystąpi pogorszenie czynności któregokolwiek z wyżej opisanych układów lub narządów, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie i rozważyć przerwanie terapii.²²

Należy zapewnić odpowiednią opiekę medyczną podczas stosowania etorykoksybu u:²³

• Osób w podeszłym wieku
• Pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjentów z zaburzeniami czynności serca

Zachować ostrożność podczas stosowania etorykoksybu u pacjentów odwodnionych. Zaleca się nawodnienie pacjenta przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem.²⁴

Ciężkie reakcje skórne

Po wprowadzeniu do obrotu NLPZ i selektywnych inhibitorów COX-2 odnotowano bardzo rzadkie przypadki ciężkich reakcji skórnych, niekiedy kończących się zgonem, takich jak:²⁵

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko tych powikłań jest największe na początku terapii, większość przypadków odnotowano w pierwszym miesiącu leczenia.²⁶

U pacjentów przyjmujących etorykoksyb opisywano również poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy. Pacjenci z alergią na niektóre leki mogą być bardziej narażeni na wystąpienie reakcji skórnych podczas leczenia selektywnymi inhibitorami COX-2.²⁷

W przypadku wystąpienia pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości należy niezwłocznie przerwać stosowanie etorykoksybu.²⁸

Inne istotne informacje

Etorykoksyb może maskować gorączkę i inne objawy stanu zapalnego lub infekcji, co może utrudniać ich właściwą diagnozę i leczenie.²⁹

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z warfaryną lub innymi doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na możliwe interakcje.³⁰

Stosowanie etorykoksybu, podobnie jak innych inhibitorów cyklooksygenazy/syntezy prostaglandyn, nie jest zalecane u kobiet planujących ciążę ze względu na potencjalny negatywny wpływ na płód.³¹

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy XALEBA zawiera laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą, w ilościach zależnych od mocy dawki:³²

Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.