zaburzenie czynności wątroby
Zaburzenia czynności wątroby to szeroki termin obejmujący różnorodne nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego kluczowego narządu. Wątroba pełni liczne funkcje metaboliczne, w tym detoksykację, syntezę białek osocza, magazynowanie glikogenu oraz produkcję żółci. Dysfunkcja wątroby może objawiać się zmianami biochemicznymi, klinicznymi lub histopatologicznymi.
Etiologia zaburzeń wątrobowych jest zróżnicowana i obejmuje infekcje wirusowe (WZW typu A, B, C, D, E), choroby autoimmunologiczne, zaburzenia metaboliczne, uszkodzenia toksyczne (w tym polekowe), alkoholową chorobę wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFLD), oraz choroby dziedziczne (np. hemochromatoza, choroba Wilsona).
Diagnostyka zaburzeń czynności wątroby opiera się na badaniach laboratoryjnych (enzymy wątrobowe, bilirubina, albuminy, wskaźniki krzepnięcia), obrazowych (USG, CT, MRI, elastografia) oraz inwazyjnych (biopsja wątroby). Podwyższone poziomy aminotransferaz (ALT, AST) wskazują na uszkodzenie hepatocytów, podczas gdy wzrost fosfatazy alkalicznej i GGTP sugeruje cholestazę.
Postępowanie kliniczne zależy od etiologii i stopnia zaawansowania choroby. Obejmuje leczenie przyczynowe, eliminację czynników uszkadzających, farmakoterapię objawową oraz w zaawansowanych przypadkach kwalifikację do przeszczepienia wątroby. Wczesna identyfikacja zaburzeń czynności wątroby ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia i zapobiegania progresji do niewydolności wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meloxistad 15 mg
Meloxistad, zawierający 15 mg meloksykamu w formie tabletek, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko dla płodu, u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, a także u pacjentów z nadwrażliwością na meloksykam, substancje pomocnicze (w tym 81,70 mg laktozy w tabletce) oraz na inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią astmy indukowanej NLPZ, polipami nosa, obrzękiem naczynioruchowym lub pokrzywką po stosowaniu NLPZ, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i potencjalnie zagrażających życiu powikłań.
agregacja płytek krwi, astma, choroba wrzodowa żołądka, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok naczyniowo-mózgowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, meloksykam, nadwrażliwość na lek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, retencja płynów, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, wrzód dwunastnicy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Ranbaxy 2,5 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, występującym jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z przewagą S(-) (56% vs 44%). Po podaniu na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 0,5-2 godziny, a jego biodostępność jest zmniejszona przez posiłki bogate w tłuszcze (spadek AUC o 20% i Cmax o 50%). Lek charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza (23-29%) oraz brakiem metabolizmu przez enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Lenalidomid jest głównie wydalany przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3-5 godzin, a jego klirens nerkowy przekracza szybkość filtracji kłębuszkowej, wskazując na aktywny transport wydalniczy. Wydalanie z kałem stanowi około 4%, a metabolity hydroksy-lenalidomid i N-acetylo-lenalidomid odpowiadają za niewielką część eliminacji.
AUC, BCRP, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, hydroksylenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, N-acetylolenalidomid, OATP1B1, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespoły mielodysplastyczne - Leksykon substancji czynnych
Bromek rokuroniowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bromek rokuronium, stosowany jako środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, wymaga wentylacji mechanicznej do czasu odzyskania przez pacjenta samodzielnej czynności oddechowej z uwagi na porażenie mięśni oddechowych. W przypadku trudności intubacyjnych po podaniu rokuronium zaleca się rozważenie zastosowania sugammadeksu do szybkiego odwrócenia blokady. Ekstubacja powinna nastąpić dopiero po potwierdzeniu ustąpienia blokady nerwowo-mięśniowej, szczególnie u pacjentów ≥65 lat, u których ryzyko resztkowej blokady jest zwiększone. Monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego jest kluczowe podczas długotrwałego stosowania, aby uniknąć przedłużonego porażenia mięśni szkieletowych. Dawkowanie bromku rokuronium powinno być dostosowane indywidualnie, a podawanie leku powinno odbywać się pod nadzorem doświadczonych klinicystów. Dodatkowo, dawki powyżej 0,9 mg/kg masy ciała mogą indukować tachykardię, co może przeciwdziałać bradykardii wywołanej innymi lekami znieczulającymi.
bradykardia, bromek rokuronium, hipertermia złośliwa, hipotermia, inhibitor acetylocholinoesterazy, kortykosteroid, kuraryzacja resztkowa, miopatia, monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, niedepolaryzujący środek blokujący, niewydolność nerek, oddział intensywnej terapii, porażenie mięśni oddechowych, reakcja krzyżowa alergiczna, resztkowa blokada nerwowo-mięśniowa, środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, sugammadeks, suksametonium, trudności intubacyjne, wentylacja mechaniczna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie dróg żółciowych, zaburzenie układu nerwowo-mięśniowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Doxylamina Polpharma 25 mg
Doksylamina w postaci wodorobursztynianu (25 mg w tabletce powlekanej Doxylamina Polpharma) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (1,68 mg) i sód (0,15 mg, 0,006 mmol). Ze względu na działanie antycholinergiczne i ryzyko reakcji krzyżowych, lek nie powinien być stosowany u osób z nadwrażliwością na inne leki przeciwhistaminowe H1. Przeciwwskazania obejmują choroby układu oddechowego (astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc), schorzenia układu moczowego (rozrost gruczołu krokowego, zwężenie ujścia pęcherza moczowego) oraz jaskrę, gdzie lek może nasilać objawy poprzez wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ponadto, doksylamina jest niewskazana u pacjentów z zaburzeniami przewodu pokarmowego (zwężenie przewodu pokarmowego, zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze) oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku i działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, astma, ciśnienie wewnątrzgałkowe, doksylaminy wodorobursztynian, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, hamowanie ośrodka oddechowego, inhibitor izoenzymu CYP450, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, kumulacja leku, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy H1, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja substancji, przeciwwirusowy inhibitor proteazy, przewlekłe zapalenie oskrzeli, reakcja krzyżowa, rozedma płuc, rozrost gruczołu krokowego, schorzenie układu oddechowego, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, właściwość antycholinergiczna, wrzód trawienny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie perystaltyki, zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej, zatrzymanie moczu, zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze, zwężenie przewodu pokarmowego, zwężenie ujścia pęcherza moczowego, związek przeciwgrzybiczny z grupy azoli - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Foramed 12 mcg/dawkę inh.
Foramed to lek wziewny w postaci twardych kapsułek zawierających formoterolu fumaran dwuwodny w dawce 12 µg na inhalację, przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 6 lat. Wskazania obejmują astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) oraz profilaktykę skurczu oskrzeli indukowanego alergenami wziewnymi lub wysiłkiem fizycznym. Działanie rozszerzające oskrzela utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia stosowanie leku dwa razy na dobę w dawkach od 12 do 24 µg (1-2 kapsułki), z maksymalną dawką dobową 48 µg u dorosłych. Lek powinien być stosowany wyłącznie jako terapia uzupełniająca do wziewnych glikokortykosteroidów. W przypadku konieczności częstszego stosowania dodatkowych dawek (ponad 2 dni w tygodniu) zaleca się rewizję schematu terapeutycznego, gdyż może to świadczyć o zaostrzeniu choroby. Foramed nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające β2-mimetyki.
alergen wziewny, astma oskrzelowa, formoterol, laktoza jednowodna, napad astmy, produkt złożony, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptory β2-adrenergiczne, rozszerzenie oskrzeli, skurcz oskrzeli, wysiłek fizyczny, wziewny glikokortykosteroid, wziewny kortykosteroid, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwężenie oskrzeli - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxybutynin Medice 1 mg/ml
Produkt leczniczy Oxybutynin Medice w stężeniu 1 mg/ml, podawany dopęcherzowo, jest wskazany w leczeniu neurogennej nadreaktywności wypieracza. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane przez neurourologa na podstawie urodynamicznej kontroli, z celem utrzymania maksymalnego ciśnienia wypieracza poniżej 40 cm H₂O. Zalecane dawki początkowe różnią się w zależności od grupy wiekowej: dzieci 6-12 lat 2 mg/dobę, młodzież 12-18 lat 10 mg/dobę, dorośli 19-65 lat 10 mg/dobę, a osoby powyżej 65 lat 10 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 40 mg/dobę u młodzieży i dorosłych oraz 30 mg/dobę u osób starszych. Dawki podtrzymujące można podzielić na kilka podań, dostosowanych do schematu sześciokrotnego cewnikowania (CIC) na dobę, z podaniem od 2 mg do 40 mg dziennie w podzielonych dawkach (np. 10 mg podawane jako 5 mg + 5 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów osłabionych, w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, gdzie konieczne może być monitorowanie i modyfikacja dawki.
cewnik cewki moczowej, cewnikowanie przerywane, ciśnienie wypieracza, kontrola urodynamiczna, łącznik Luer-Lock, lek antycholinergiczny, neurogenna nadreaktywność wypieracza, okresowe cewnikowanie pęcherza, oksybutynina, parametr urodynamiczny, podanie do pęcherza moczowego, roztwór do pęcherza moczowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ibuprofen Zentiva 400 mg
Inflanor Max, zawierający ibuprofen w dawce 400 mg, jest wskazany do krótkotrwałego stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat i masy ciała >40 kg, z maksymalną dawką dobową 1200 mg. Lek stosuje się w leczeniu łagodnego do umiarkowanego bólu, gorączki, migrenowych bólów głowy oraz pierwotnego bolesnego miesiączkowania. Dawkowanie wynosi 400 mg pojedynczo lub do 3 razy na dobę w odstępach co najmniej 4-6 godzin, przy czym leczenie gorączki nie powinno przekraczać 3 dni, a bólu 5 dni. W przypadku migreny dopuszcza się powtórzenie dawki po 4-6 godzinach. Lek należy przyjmować w całości, popijając wodą, najlepiej podczas posiłku u pacjentów z wrażliwym żołądkiem, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego.
bolesne miesiączkowanie, dawka dobowa, działanie niepożądane, gorączka, ibuprofen, krótkotrwałe stosowanie, krwawienie z przewodu pokarmowego, migrenowy ból głowy, najmniejsza skuteczna dawka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pierwotne bolesne miesiączkowanie, podrażnienie żołądka, wrażliwy żołądek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Menopur 75 j.m. FSH + 75 j.m. LH
Menopur, zawierający wysoko oczyszczoną menotropinę (hMG), charakteryzuje się porównywalną biodostępnością hormonu folikulotropowego (FSH) po podaniu podskórnym i domięśniowym. Maksymalne stężenie FSH (Cmax) wynosiło średnio 8,9 ± 3,5 IU/l po podaniu podskórnym oraz 8,5 ± 3,2 IU/l po podaniu domięśniowym, osiągane było w ciągu 7 godzin (Tmax). Okres półtrwania (T1/2) FSH wynosił odpowiednio 30 ± 11 godzin i 27 ± 9 godzin, co wskazuje na zbliżoną dynamikę wchłaniania i eliminacji hormonu niezależnie od drogi podania. Wydalanie menotropiny odbywa się głównie przez nerki, co jest typowe dla peptydów o niskiej masie cząsteczkowej, takich jak gonadotropiny.
analiza farmakokinetyczna, biodostępność hormonu, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, desensybilizacja przysadki mózgowej, gonadotropina menopauzalna, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, maksymalne stężenie w osoczu, masa liofilizowana, menotropina, niewydolność nerek, okres półtrwania, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profil farmakokinetyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Empesin 40 IU/2 ml
Octan argipresyny zawarty w preparacie Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) charakteryzuje się szybkim osiągnięciem stężenia stacjonarnego w osoczu, które następuje już po 30 minutach od rozpoczęcia infuzji ciągłej w dawkach od 10 do 350 µU/kg/min (0,007-0,0245 j.m./min). Okres półtrwania leku jest krótki i wynosi poniżej 10 minut. Farmakokinetyka wykazuje liniową zależność między dawką a ekspozycją ogólnoustrojową, co oznacza proporcjonalny wzrost stężenia argipresyny w osoczu wraz ze wzrostem dawki. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie i nerkach, co potwierdzają badania na homogenatach tkanek ludzkich.
argipresyna, ekspozycja ogólnoustrojowa, infuzja ciągła, koncentrat do sporządzania roztworu, liniowość dawki, octan argipresyny, okres półtrwania leku, parametr farmakokinetyczny, populacja pediatryczna, postać niezmieniona, proces biotransformacji, stan stacjonarny, wazopresyna, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod Solinea 0,5 mg, zawierający chlorowodorek fingolimodu, jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem niedoboru immunologicznego, aktywnymi zakażeniami (w tym przewlekłym zapaleniem wątroby i gruźlicą), aktywnymi nowotworami oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh). Ze względu na immunosupresyjne działanie leku, stosowanie u pacjentów z osłabioną odpornością, w tym po immunosupresji, zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych. Ponadto, fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z poważnymi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, udar mózgu lub TIA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niewydolność serca klasy III/IV wg NYHA, ciężkie arytmie wymagające leków klasy Ia lub III, blok AV II/III stopnia oraz wydłużony odstęp QT ≥ 500 ms, ze względu na ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia.
aktywne zakażenie, arytmia, arytmia serca, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, defekt immunologiczny, działanie immunosupresyjne, działanie teratogenne, gruźlica, hepatotoksyczność, klasyfikacja Child-Pugh, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwarytmiczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, odstęp QT, przemijające niedokrwienie mózgu, przewlekła niewydolność serca, przewlekłe zakażenie, reakcja nadwrażliwości, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dagrafors 10 mg
Dagrafors, zawierający dapagliflozynę w dawkach 5 mg i 10 mg, jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek, z zalecaną dawką standardową 10 mg raz na dobę. Dawkowanie wymaga dostosowania u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (początkowo 5 mg, z możliwością zwiększenia do 10 mg) oraz u osób z GFR poniżej 25 ml/min, u których nie zaleca się rozpoczynania terapii ze względu na ograniczone dane kliniczne. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i GFR < 45 ml/min działanie hipoglikemizujące dapagliflozyny jest osłabione, co może wymagać wprowadzenia dodatkowej terapii hipoglikemizującej. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku (≥ 65 lat) ani u dzieci powyżej 10 roku życia z cukrzycą typu 2, jednak brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 18 lat w leczeniu niewydolności serca i przewlekłej choroby nerek.
ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca typu 2, dapagliflozyna, działanie hipoglikemizujące, GFR, hipoglikemia, kontrola glikemii, leczenie hipoglikemizujące, lek zwiększający wydzielanie insuliny, niewydolność serca, pochodna sulfonylomocznika, przewlekła choroba nerek, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kwetaplex XR 150 mg
Kwetaplex XR, zawierający kwetiapinę w formie fumaranu, jest lekiem o przedłużonym uwalnianiu, który należy podawać raz na dobę, bez pokarmu, połykać w całości, nie dzielić ani nie żuć tabletek. W leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych w ChAD dawka początkowa wynosi 300 mg pierwszego dnia, następnie 600 mg drugiego dnia, z dawką zalecaną 600 mg/dobę i maksymalną do 800 mg/dobę, dostosowywaną w zakresie 400-800 mg w zależności od odpowiedzi klinicznej. W epizodach depresyjnych ChAD dawka jest stopniowo zwiększana od 50 mg do 300 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 600 mg tylko przez doświadczonych lekarzy; dawkę można obniżyć do 200 mg w przypadku złej tolerancji. W profilaktyce nawrotów ChAD stosuje się dawkę podtrzymującą 300-600 mg/dobę, maksymalnie 800 mg, zawsze stosując najmniejszą skuteczną dawkę. W terapii wspomagającej ciężkie epizody depresyjne dawka początkowa to 50 mg/dobę, zwiększana do 150-300 mg/dobę, z decyzją o zwiększeniu dawki opartą na indywidualnej ocenie pacjenta.
amitryptylina, bupropion, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężki epizod depresyjny, citalopram, duloksetyna, duża depresja, epizod depresyjny, epizod maniakalny, escitalopram, fluoksetyna, fumaran, klirens kwetiapiny, kwetiapina, kwetiapina o natychmiastowym uwalnianiu, leczenie schizofrenii, lek przeciwdepresyjny, paroksetyna, przedłużone uwalnianie, schizofrenia, sertralina, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, terapia podtrzymująca, terapia skojarzona, wenlafaksyna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne - Leksykon substancji czynnych
Cetylopirydyniowy chlorek – Dawkowanie i sposób podawania
Cetylopirydyniowy chlorek jest substancją o działaniu antyseptycznym stosowaną miejscowo w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od postaci farmaceutycznej, wieku pacjenta oraz obecności innych substancji czynnych. U niemowląt i dzieci od 3 miesiąca życia stosuje się żel Calgel zawierający 1 mg/g cetylopirydyniowego chlorku, aplikowany do 6 razy na dobę w dawce 0,22 g (7,5 mm żelu). Dla dzieci powyżej 4 lat dostępne są pastylki Septolete Junior (1,2 mg/pastylkę) z dawkowaniem do 4-6 pastylek na dobę, a dla dzieci powyżej 6 lat aerozol Dezaftan med (2,9 mg/ml, 0,5 mg/dawkę) w dawce do 6 razy na dobę. Dorośli i młodzież powyżej 12 lat mogą stosować do 8 pastylek Septolete Junior dziennie, aerozol Dezaftan med do 8 razy na dobę oraz pastylki Orofar MAX (2 mg/pastylkę) do 6 pastylek dziennie, przy czym maksymalna dobowa dawka cetylopirydyniowego chlorku wynosi 12 mg. Preparaty te przeznaczone są do krótkotrwałego stosowania, zwykle do 5-7 dni.
aerozol do stosowania, błona śluzowa jamy ustnej, cetylopirydyniowy chlorek, działanie antyseptyczne, działanie niepożądane, łagodny stan zapalny, lidokainy chlorowodorek, ostry stan zapalny, pastylka twarda, postać farmaceutyczna, środek antyseptyczny, stan zapalny jamy ustnej, substancja aktywna, tabletka do ssania, wyrzynanie zębów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żel do stosowania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Preparat złożony Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz (16 mg + 10 mg + 12,5 mg) zawiera trzy substancje czynne o działaniu hipotensyjnym, co determinuje liczne przeciwwskazania. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kandesartan cileksetyl, amlodypinę, hydrochlorotiazyd, pochodne dihydropirydyny oraz sulfonamidy. Nie należy go stosować w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie niedociśnienie, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory, hipowolemię, niestabilną hemodynamicznie niewydolność serca po zawale, ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), bezmocz, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz stan przedśpiączkowy wątrobowy. Preparat zawiera ponadto laktozę jednowodną (180 mg/kapsułkę) oraz barwniki azorubinę (E 122, 0,04 mg) i żółcień pomarańczową (E 110, 0,34 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, bezmocz, cholestaza, cukrzyca, dna moczanowa, filtracja kłębuszkowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, kandesartan cyleksetyl, klirens kreatyniny, lek tiazydowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, pochodne dihydropirydyny, stan przedśpiączkowy, stenoza aortalna, sulfonamid, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Coronal 10 10 mg
Bisoprolol fumaranu stosuje się w dawce początkowej 5 mg na dobę u dorosłych, z możliwością zwiększenia do 10 mg, a maksymalna dawka dobowa wynosi 20 mg, dostosowywana indywidualnie do częstości rytmu serca i odpowiedzi klinicznej. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie jest zwykle konieczna modyfikacja dawkowania, natomiast u osób z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny <20 ml/min) oraz ciężkimi zaburzeniami wątroby dawkę maksymalną ogranicza się do 10 mg na dobę. U pacjentów dializowanych brak jest wskazań do zmiany dawkowania, choć doświadczenie kliniczne jest ograniczone. W populacji geriatrycznej nie wymaga się zmiany schematu dawkowania, jednak zaleca się staranne monitorowanie ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Bisoprololu nie zaleca się stosować u dzieci i młodzieży z powodu braku danych klinicznych.
beta-bloker, bisoprolol, bisoprololu fumaran, choroba niedokrwienna serca, częstość rytmu serca, efekt odbicia, klirens kreatyniny, linia podziału, pacjent dializowany, pacjent geriatryczny, populacja pediatryczna, tabletka powlekana, uwalnianie substancji czynnej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ivabradine Aurovitas 5 mg
Iwabradyna jest wskazana w leczeniu przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz przewlekłej niewydolności serca, dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg i 7,5 mg. Dawkowanie rozpoczyna się zwykle od 5 mg dwa razy na dobę u pacjentów poniżej 75 roku życia, z możliwością zwiększenia do 7,5 mg dwa razy na dobę po 3-4 tygodniach, jeśli częstość akcji serca (HR) w spoczynku pozostaje powyżej 60/min i objawy utrzymują się. U pacjentów ≥ 75 lat zaleca się dawkę początkową 2,5 mg dwa razy na dobę. W przypadku bradykardii (HR < 50/min) lub objawów bradykardii (zawroty głowy, zmęczenie, niedociśnienie) dawkę należy stopniowo zmniejszyć do 2,5 mg dwa razy na dobę, a jeśli bradykardia się utrzymuje, leczenie należy przerwać. Monitorowanie HR, EKG lub 24-godzinne ambulatoryjne monitorowanie jest zalecane przed i podczas terapii.
24-godzinne monitorowanie, badanie EKG, biodostępność leku, bradykardia, ciężka niewydolność wątroby, częstość akcji serca, iwabradyna, klirens kreatyniny, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy dławicy piersiowej, przewlekła niewydolność serca, przewlekła stabilna dławica piersiowa, stabilna niewydolność serca, tabletka powlekana, zaburzenie czynności wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symescital 5 mg
Escytalopram w preparacie Symescital (dawki 5 mg i 10 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne składniki leku oraz u osób leczonych nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem psychoruchowym, drżeniem mięśniowym i hipertermią. Również kojarzenie escytalopramu z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) lub linezolidem jest przeciwwskazane z powodu podobnego ryzyka. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także rozpoznany lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, gdyż lek może nasilać ryzyko groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Jednoczesne stosowanie escytalopramu z innymi lekami wydłużającymi QT (np. lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi przeciwpsychotykami, makrolidami, fluorochinolonami) jest również zabronione ze względu na efekt addytywny i synergistyczny.
antybiotyk, autonomiczny układ nerwowy, drżenie mięśniowe, działanie serotoninergiczne, escytalopram, hipertermia, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, klirens kreatyniny, leczenie skojarzone, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, leki wydłużające odstęp QT, linezolid, mania, moklobemid, nadwrażliwość na escytalopram, padaczka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, Symescital, torsade de pointes, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed 24 mg/ml
Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed jest podawany wyłącznie dożylnie w stężeniu 24 mg/ml, a dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia, stanu klinicznego pacjenta oraz funkcji nerek. W terapii indukcyjnej zakażeń CMV stosuje się schematy: 60 mg/kg mc. co 8 godzin (infuzja min. 1 godz.) lub 90 mg/kg mc. co 12 godzin (infuzja min. 2 godz.). Terapia podtrzymująca obejmuje dawki 90-120 mg/kg mc. raz na dobę przez 2 godziny, z możliwością zwiększenia dawki przy progresji zapalenia siatkówki. W zakażeniach HSV opornych na acyklowir zaleca się 40 mg/kg mc. co 8 godzin (infuzja min. 1 godz.). U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie modyfikuje się na podstawie klirensu kreatyniny, obliczanego według wzorów uwzględniających wiek, płeć i stężenie kreatyniny w surowicy. Szczegółowe schematy dawkowania dla różnych zakresów klirensu kreatyniny przedstawiono w tabelach, z zaleceniem unikania stosowania u pacjentów dializowanych. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki.
diureza, foskarnet sodowy sześciowodny, HSV, klirens kreatyniny, nefrotoksyczność, nerkowa droga eliminacji, niewydolność nerek, oporność na acyklowir, pacjent dializowany, reepitelializacja, roztwór do infuzji, wirus opryszczki pospolitej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie CMV, zapalenie siatkówki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Penicryl 5000 000 j.m.
Penicryl to preparat zawierający 3,1 g benzylopenicyliny potasowej (5 mln j.m.), co odpowiada 2,8 g benzylopenicyliny, z istotną zawartością potasu 8,42 mmol (329,07 mg) na fiolkę. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wieku, masy ciała i czynności nerek pacjenta. Standardowe schematy dawkowania obejmują: u dorosłych i młodzieży >12 lat dożylnie 5-20 mln j.m. (2,8-11,2 g) na dobę, u dzieci 1-12 lat 250 000 j.m./kg m.c./dobę, u niemowląt 167 000 j.m./kg m.c./dobę, a u noworodków i wcześniaków 50 000 j.m./kg m.c./dobę z odpowiednim podziałem dawek. W przypadku niewydolności nerek dawkowanie należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny, a u pacjentów w podeszłym wieku konieczne jest monitorowanie poziomu potasu w surowicy ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
aminoglikozyd, benzylopenicylina, benzylopenicylina potasowa, dawka nasycająca, hiperkaliemia, infuzja dożylna, pacjent w podeszłym wieku, Penicryl, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pompa infuzyjna, stężenie potasu w surowicy, układ krwiotwórczy, uremia, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności narządów wewnętrznych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadamen MED 2,5 mg
Tadalafil, substancja czynna preparatu Tadamen MED w dawce 2,5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. Objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a 94% tadalafilu wiąże się z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a główny metabolit – glukuronian metylokatecholu – wykazuje aktywność wobec PDE5 co najmniej 13 000 razy mniejszą niż związek macierzysty. Okres półtrwania wynosi 17,5 godziny, co umożliwia długotrwały efekt terapeutyczny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i moczem (36%) w postaci nieaktywnych metabolitów. Pokarm oraz pora podania nie wpływają istotnie na farmakokinetykę tadalafilu, co pozwala na elastyczność dawkowania.
AUC, białko osocza, ciężka niewydolność wątroby, Cmax, cukrzyca, CYP3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, farmakokinetyka leku, hemodializa, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności nerek, okres półtrwania leku, pacjent geriatryczny, PDE5, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, tadalafil, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wchłanianie doustne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Escitalopram Grindeks 20 mg
Escitalopram Grindeks jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg w formie tabletek powlekanych, z maksymalną zalecaną dawką dobową 20 mg. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od wskazania klinicznego oraz odpowiedzi pacjenta. W leczeniu dużych epizodów depresyjnych standardowa dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a efekt terapeutyczny pojawia się po 2-4 tygodniach. W zaburzeniach lękowych z napadami lęku dawka początkowa to 5 mg/dobę przez pierwszy tydzień, następnie 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a maksymalna skuteczność osiągana jest po około 3 miesiącach. W fobii społecznej oraz zaburzeniach lękowych uogólnionych i obsesyjno-kompulsyjnych dawka początkowa i standardowa wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a czas leczenia jest długoterminowy, od minimum 12 tygodni do kilku miesięcy lub dłużej, w zależności od wskazania.
agorafobia, dawka maksymalna, dawka początkowa, dawka terapeutyczna, działanie przeciwdepresyjne, epizod depresyjny, escitalopram, farmakoterapia, fobia społeczna, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, nietolerancja leku, odpowiedź terapeutyczna, reakcja odstawienia, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół odstawienia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Presartan H 100 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Presartan H zawiera 100 mg losartanu potasowego oraz 25 mg hydrochlorotiazydu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, w tym na hydrochlorotiazyd (pochodna sulfonamidów) oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (123 mg/tabletkę). Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z hipokaliemią lub hiperkalcemią oporną na leczenie, hiponatremią oporną na leczenie, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (w tym cholestazą), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz bezmoczem. Ponadto, przeciwwskazaniem jest hiperurykemia objawowa lub dna moczanowa ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń przez hydrochlorotiazyd. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w drugim i trzecim trymestrze ciąży z uwagi na teratogenne działanie losartanu na układ renina-angiotensyna płodu.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, bezmocz, cholestaza, cukrzyca, dna moczanowa, dysfagia, GFR, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, kwas moczowy, laktoza jednowodna, losartan potasowy, nadciśnienie tętnicze, pochodna sulfonamidu, układ renina-angiotensyna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Eugia 15 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Eugia) w dawkach terapeutycznych 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg może powodować poważne działania niepożądane w przypadku przedawkowania, zwłaszcza hematologiczne. Dane kliniczne wskazują, że dawki ≥150 mg, a nawet jednorazowe dawki do 400 mg, były stosowane w badaniach, gdzie głównym objawem toksyczności była supresja szpiku kostnego prowadząca do pancytopenii, neutropenii, trombocytopenii i/lub niedokrwistości. Inne potencjalne objawy przedawkowania obejmują nasilenie tromboembolizmu żylnego, reakcji skórnych, zaburzeń czynności wątroby, nerek oraz endokrynologicznych, choć brak jest precyzyjnych danych dotyczących zależności dawka-odpowiedź dla tych efektów.
antidotum, cytopenia, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, lenalidomid, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia, parametr hematologiczny, powikłanie infekcyjne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, preparat krwiopochodny, profil bezpieczeństwa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przedawkowanie lenalidomidu, reakcja skórna, rozmaz krwi, supresja szpiku kostnego, toksyczność dawki, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Tetryzolina – Dawkowanie i sposób podawania
Tetryzolina w postaci chlorowodorku stosowana jest miejscowo w kroplach do oczu w stężeniu 0,5 mg/ml, samodzielnie lub w połączeniu z innymi substancjami (np. antazoliną 0,5 mg/ml w preparacie Spersallerg, gdzie tetryzolina występuje w stężeniu 0,4 mg/ml). Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to 1-2 krople do chorego oka 2-3 razy na dobę, z maksymalnym czasem stosowania od 2 do 14 dni, zależnie od produktu. Preparaty takie jak Starazolin Free dopuszczają stosowanie do 72 godzin bez nadzoru lekarskiego, natomiast Spersallerg nie powinien być stosowany dłużej niż 14 dni ze względu na ryzyko toksycznego grudkowego zapalenia spojówek i nawrotu przekrwienia. U dzieci dawkowanie jest ograniczone wiekowo: przeciwwskazane poniżej 2 lat, 1 kropla 2-3 razy na dobę w wieku 2-6 lat (tylko pod nadzorem lekarza), 1-2 krople 2-3 razy na dobę w wieku 6-12 lat pod nadzorem osoby dorosłej. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie ma wskazań do modyfikacji dawkowania.
antazolina, chlorowodorek, choroba oczu, działanie ogólnoustrojowe, efekt z odbicia, krople do oczu, podanie do oka, podanie miejscowe, przekrwienie spojówki, soczewka kontaktowa, Spersallerg, Starazolin Free, tachyfilaksja, tetryzolina, Visine Comfort, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Magnevist 469 mg/ml
Produkt leczniczy Magnevist (469 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawierający dimegluminy gadopentetonian nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z innymi lekami, jednak ze względu na paramagnetyczny charakter gadolinu zaleca się ostrożność, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych lub hepatotoksycznych. Magnevist może wpływać na wyniki oznaczeń stężenia żelaza w osoczu metodą kompleksometryczną (np. z batofenantroliną), powodując zaniżenie wyników w ciągu 24 godzin po podaniu, co wynika z obecności wolnego DTPA. Ponadto, stosowanie innych środków kontrastowych zawierających gadolin w krótkim odstępie czasowym zwiększa ryzyko kumulacji gadolinu i rozwoju nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF).
batofenantrolina, kwas dietylenotriaminopentaoctowy, lek hepatotoksyczny, lek nefrotoksyczny, metoda kompleksometryczna, nerkopochodne włóknienie układowe, paramagnetyczny środek kontrastowy, reakcja wazowagalna, środek kontrastowy z gadolinem, stężenie żelaza w osoczu, test laboratoryjny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, związek gadolinowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Topiramate Aurovitas 25 mg
Topiramat, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg oraz 200 mg, jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym także w profilaktyce migreny. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (obecna w ilościach od 21,15 mg do 84,60 mg w zależności od dawki), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w ciąży oraz w wieku rozrodczym – topiramat jest przeciwwskazany u kobiet ciężarnych ze względu na ryzyko teratogenne, a u kobiet w wieku rozrodczym wymaga stosowania wysoce skutecznej antykoncepcji podczas terapii, zwłaszcza w profilaktyce migreny. W leczeniu padaczki decyzja o stosowaniu topiramatu w ciąży wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem braku alternatyw i potencjalnych konsekwencji niekontrolowanych napadów.
alternatywa terapeutyczna, antykoncepcja hormonalna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie przeciwpadaczkowe, działanie teratogenne, jaskra, kamica nerkowa, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, napad padaczkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, padaczka, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, profilaktyka migreny, senność, skuteczna antykoncepcja, tabletka powlekana, topiramat, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawroty głowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ebetrexat 20 mg/ml
Lek Ebetrexat (metotreksat) w stężeniu 20 mg/ml jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce i stosowany głównie w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów oraz ciężkich postaci łuszczycy i łuszczycowego zapalenia stawów. Podawanie leku odbywa się raz w tygodniu, a dawki początkowe wynoszą odpowiednio 7,5 mg/tydzień dla RZS, 10-15 mg/m² powierzchni ciała u dzieci poniżej 16 lat oraz 7,5 mg/tydzień po dawce próbnej 5-10 mg w łuszczycy. Maksymalne dawki nie powinny przekraczać 25 mg/tydzień (wyjątkowo do 30 mg/tydzień w łuszczycy), ze względu na ryzyko toksyczności, zwłaszcza hamowania czynności szpiku kostnego. Efekty terapeutyczne obserwuje się po 4-8 tygodniach w RZS i 2-6 tygodniach w łuszczycy. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny, a stosowanie jest przeciwwskazane przy klirensie <20 ml/min. Metotreksat jest przeciwwskazany przy stężeniu bilirubiny >5 mg/dl (85,5 µmol/l) oraz u dzieci poniżej 3 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.
ampułko-strzykawka, bilirubina, biodostępność, bolus, działania idiosynkratyczne, hamowanie czynności szpiku kostnego, klirens kreatyniny, kwas folinowy, kwas foliowy, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, metotreksat, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, okres półtrwania, płyn w trzeciej przestrzeni, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie podskórne, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór do wstrzykiwań, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby