Dawkowanie i sposób podawania
Cetylopirydyniowy chlorek

Dawkowanie i sposób podawania cetylopirydyniowego chlorku

Cetylopirydyniowy chlorek jest substancją aktywną o działaniu antyseptycznym, stosowaną w wielu produktach leczniczych przeznaczonych do miejscowej terapii stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Dawkowanie tej substancji różni się w zależności od postaci farmaceutycznej, wieku pacjenta oraz współistniejących substancji aktywnych w danym preparacie. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania i sposobu podawania tej substancji w różnych produktach leczniczych.¹

Dawkowanie u niemowląt i dzieci poniżej 4 roku życia

W przypadku żelu Calgel, który zawiera cetylopirydyniowy chlorek (1 mg/g) w połączeniu z lidokainą chlorowodorkiem (3,3 mg/g), stosowanego u dzieci i niemowląt od 3 miesiąca życia, zaleca się wyciskanie niewielkiej ilości żelu (około 7,5 mm, co odpowiada 0,22 g) na czubek czystego palca i delikatne wcieranie w dziąsła w miejscu wyrzynania się zębów. W razie konieczności zabieg można powtarzać, zachowując co najmniej 2-godzinny odstęp między aplikacjami. Nie należy stosować preparatu więcej niż 6 razy w ciągu doby. Kategorycznie nie wolno przekraczać zalecanej dawki.²

Należy podkreślić, że większość preparatów zawierających cetylopirydyniowy chlorek jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 6 lat, co wynika z ich postaci farmaceutycznej oraz obecności innych substancji czynnych.^{3 4 5}

Dawkowanie u dzieci w wieku 4-12 lat

W tej grupie wiekowej dawkowanie cetylopirydyniowego chlorku powinno być dostosowane do masy ciała i wieku dziecka:

• Septolete Junior (1,2 mg cetylopirydyniowego chlorku) – dla dzieci w wieku powyżej 4 lat zaleca się do 4 pastylek na dobę, a dla dzieci w wieku od 10 do 12 lat do 6 pastylek na dobę. Pastylki należy ssać co 3 do 4 godzin.⁶
• Dezaftan med (aerozol zawierający 2,9 mg cetylopirydyniowego chlorku/ml) – u dzieci w wieku powyżej 6 lat stosuje się po 3 dawki aerozolu co 2 lub 3 godziny, nie więcej niż 6 razy na dobę. Jedna dawka zawiera 0,17 ml roztworu, co daje 0,5 mg cetylopirydyniowego chlorku w pojedynczej dawce.^{7 8}
• Envil gardło (tabletki do ssania zawierające 1,5 mg cetylopirydyniowego chlorku) – dzieci w wieku powyżej 6 lat mogą ssać powoli jedną tabletkę co 2 lub 3 godziny, nie przekraczając dawki 6 tabletek na dobę.⁹
• Orofar MAX (pastylki twarde zawierające 2 mg cetylopirydyniowego chlorku) – dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 1 pastylka co 3 do 4 godzin w zależności od nasilenia bólu, nie więcej niż 3 pastylki na dobę (co odpowiada 6 mg cetylopirydyniowego chlorku).¹⁰

Produkt Septogard Plus (aerozol zawierający 5 mg cetylopirydyniowego chlorku/ml) nie powinien być stosowany u dzieci w wieku od 6 do 12 lat, chyba że lekarz zaleci inaczej.¹¹

Dawkowanie u młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych

U młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych dawkowanie cetylopirydyniowego chlorku zależy od postaci farmaceutycznej i nasilenia objawów:

• Septolete Junior (1,2 mg cetylopirydyniowego chlorku) – zalecana dawka dla dorosłych i dzieci w wieku powyżej 12 lat wynosi 8 pastylek na dobę, ssanych co 2 do 3 godzin.¹²
• Dezaftan med (aerozol zawierający 2,9 mg cetylopirydyniowego chlorku/ml) – stosować po 3 dawki aerozolu co 1 lub 2 godziny, nie więcej niż 8 razy na dobę.¹³
• Envil gardło (tabletki do ssania zawierające 1,5 mg cetylopirydyniowego chlorku) – dorośli mogą ssać powoli jedną tabletkę co 1 lub 2 godziny, nie przekraczając dawki 8 tabletek na dobę.¹⁴
• Orofar MAX (pastylki twarde zawierające 2 mg cetylopirydyniowego chlorku) – w ostrych stanach zapalnych jamy ustnej i gardła: 1 pastylka co 1 lub 2 godziny; w łagodniejszych stanach zapalnych: 1 pastylka co 2 do 3 godzin. Maksymalna dawka dobowa to 6 pastylek (co odpowiada 12 mg cetylopirydyniowego chlorku).¹⁵
• Septogard Plus (aerozol zawierający 5 mg cetylopirydyniowego chlorku/ml) – w celu uzyskania pojedynczej dawki należy nacisnąć głowicę pompki dozującej z aerozolem jeden do dwóch razy. Dawkę można powtarzać co 2 godziny, 3 do 5 razy na dobę.¹⁶

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Dla większości preparatów zawierających cetylopirydyniowy chlorek nie przewidziano specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania u osób w podeszłym wieku. Stosuje się takie same schematy dawkowania jak u pacjentów dorosłych.¹⁷ W przypadku produktu Orofar MAX brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności u pacjentów w wieku powyżej 65 lat.¹⁸

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Dla produktu Orofar MAX brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.¹⁹

Sposób podawania preparatów z cetylopirydyniowym chlorkiem

Cetylopirydyniowy chlorek jest stosowany miejscowo na błonę śluzową jamy ustnej lub gardła. Sposób podawania zależy od postaci farmaceutycznej:²⁰

Dla form stałych (pastylki, tabletki do ssania)

• Pastylki i tabletki do ssania powinny powoli rozpuścić się w ustach. Należy je ssać w jamie ustnej aż do całkowitego rozpuszczenia.^{21 22}
• Nie należy żuć, gryźć ani połykać tych postaci leku.²³

Dla form płynnych (aerozole, żele)

• Aerozole do stosowania w jamie ustnej:
  • Przed pierwszym użyciem należy przygotować pompkę, rozpylając aerozol kilka razy (3-4 razy), z dyszą skierowaną od siebie i pojemnikiem trzymanym pionowo.^{24 25}
  • Jeśli produkt nie był używany przez dłuższy czas (dwa dni lub dłużej, w przypadku Septogard Plus – co najmniej tydzień), należy ponownie przygotować pompkę, rozpylając aerozol 1-2 razy.^{26 27}
  • Podczas aplikacji należy otworzyć szeroko usta, nakierować aplikator w stronę gardła i nacisnąć głowicę pompki.²⁸
  • Podczas rozpylania leku zaleca się wstrzymanie oddechu.²⁹
• Żele do stosowania na dziąsła:
  • Niewielką ilość żelu należy wycisnąć na czubek czystego palca i delikatnie wcierać w dziąsła w miejscu wyrzynania się zębów.³⁰

Zalecenia dotyczące stosowania z posiłkami

Dla optymalnego działania cetylopirydyniowego chlorku, należy przestrzegać poniższych zaleceń związanych z posiłkami:

• Nie należy stosować preparatów z cetylopirydyniowym chlorkiem bezpośrednio przed lub w czasie jedzenia.^{31 32}
• Zaleca się stosowanie aerozoli godzinę przed posiłkiem lub po posiłku.^{33 34}
• W przypadku aerozolu Septogard Plus, nie zaleca się stosowania preparatu bezpośrednio przed lub po umyciu zębów.³⁵

Czas trwania terapii

Preparaty zawierające cetylopirydyniowy chlorek są przeznaczone do krótkotrwałego stosowania. Zalecane czasy stosowania poszczególnych produktów to:

• Dezaftan med i Envil gardło – nie należy stosować dłużej niż przez 5 kolejnych dni.^{36 37}
• Orofar MAX – nie należy stosować dłużej niż 5 kolejnych dni bez konsultacji z lekarzem.³⁸
• Septogard Plus – nie powinien być stosowany przez okres dłuższy niż 7 dni.³⁹

Szczegółowa tabela dawkowania cetylopirydyniowego chlorku

Szczegółowe zalecenia przy stosowaniu cetylopirydyniowego chlorku

Podczas stosowania preparatów zawierających cetylopirydyniowy chlorek należy przestrzegać następujących zasad:

• Należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę leku, przez możliwie najkrótszy czas.⁴⁰
• Nie należy przekraczać podanej dawki lub dopuszczalnej częstości dawkowania.^{41 42}
• Nie należy stosować z innymi środkami antyseptycznymi.⁴³
• W przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów po 5-7 dniach stosowania należy skonsultować się z lekarzem.⁴⁴

Należy podkreślić, że wszystkie omawiane produkty lecznicze zawierające cetylopirydyniowy chlorek mają charakter miejscowego stosowania, co minimalizuje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym przy przestrzeganiu zalecanych dawek.^{45 46}