Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna preparatu Tadamen MED w dawce 2,5 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność terapeutyczną oraz zasady stosowania klinicznego. Poniższy opis przedstawia szczegółowe dane dotyczące procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania tego związku.¹

Wchłanianie

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane średnio po 2 godzinach od momentu przyjęcia leku. Istotne jest, że nie określono dokładnie bezwzględnej dostępności biologicznej tadalafilu po podaniu doustnym. Przeprowadzone badania wykazały, że pokarm nie wpływa na szybkość ani na stopień wchłaniania substancji czynnej, co oznacza, że tabletki Tadamen MED mogą być przyjmowane niezależnie od posiłków. Podobnie pora przyjmowania leku (rano czy wieczorem) nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na parametry wchłaniania.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu, tadalafil jest dystrybuowany do tkanek organizmu. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 litrów, co potwierdza zdolność leku do przenikania do różnych kompartmentów organizmu. W stężeniach terapeutycznych aż 94% tadalafilu obecnego w osoczu jest związane z białkami. Co istotne, w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, stopień wiązania z białkami nie ulega zmianie. Przeprowadzone badania wykazały również, że mniej niż 0,0005% podanej dawki leku pojawia się w nasieniu u zdrowych osób, co ma znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku.³

Biotransformacja

Metabolizm tadalafilu zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (CYP3A4). Głównym metabolitem wykrywanym w krwiobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Istotnym z punktu widzenia efektu terapeutycznego jest fakt, że metabolit ten działa co najmniej 13 000 razy słabiej na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) w porównaniu do związku macierzystego. Przy stężeniach metabolitu obserwowanych w badaniach klinicznych, uznaje się, że nie wykazuje on aktywności klinicznej.⁴

Wydalanie

U zdrowych osób średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę. Szczególnie istotnym parametrem jest średni okres półtrwania, który dla tadalafilu wynosi 17,5 godziny, co determinuje długotrwały efekt terapeutyczny leku. Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim z kałem (około 61% podanej dawki), a w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁵

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość względem dawki i czasu. Oznacza to, że w zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja (mierzona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) zwiększa się proporcjonalnie do podanej dawki. Stężenie tadalafilu w osoczu w stanie stacjonarnym jest osiągane w ciągu 5 dni przyjmowania leku raz na dobę. Warto podkreślić, że farmakokinetyka określona w ujęciu populacyjnym u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki u osób bez tych zaburzeń.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U zdrowych osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi pacjentami. Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji (AUC) o około 25% w stosunku do zdrowych osób w przedziale wiekowym od 19 do 45 lat. Jednakże ten związany z wiekiem efekt nie jest uznawany za znaczący klinicznie i nie powoduje konieczności modyfikacji dawkowania leku u pacjentów geriatrycznych.⁷

Niewydolność nerek

W farmakologicznych badaniach klinicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (w zakresie od 5 do 20 mg) wykazano, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dochodzi do zmian w parametrach farmakokinetycznych:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min) – ekspozycja (AUC) na tadalafil była w przybliżeniu dwukrotnie większa niż u zdrowych osób
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31 do 50 ml/min) – podobnie obserwowano około dwukrotny wzrost ekspozycji
• U osób ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych dializie – ekspozycja również była około dwukrotnie wyższa w porównaniu z osobami zdrowymi

U pacjentów poddawanych hemodializie, stężenie maksymalne (Cmax) tadalafilu było o 41% większe niż u zdrowych osób. Warto podkreślić, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.⁸

Niewydolność wątroby

Po podaniu dawki 10 mg tadalafilu, ekspozycja na lek (AUC) u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (sklasyfikowanymi jako klasa A i B w skali Child-Pugh) jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną u zdrowych osób. Należy jednak zaznaczyć, że dostępne są jedynie ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh). Co istotne, brakuje danych na temat przyjmowania tadalafilu w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, dlatego lekarz przepisujący lek powinien przeprowadzić dokładną ocenę stosunku potencjalnych korzyści do ryzyka terapii.⁹

Pacjenci chorzy na cukrzycę

Badania farmakokinetyczne wykazały, że ekspozycja na tadalafil (AUC) u pacjentów chorych na cukrzycę była o około 19% mniejsza w porównaniu z osobami zdrowymi. Ta różnica w ekspozycji nie jest jednak na tyle znacząca, aby wymagała modyfikacji stosowanej dawki leku.¹⁰