poliomyelitis
Poliomyelitis, znana również jako choroba Heinego-Medina lub polio, to wirusowa choroba zakaźna wywoływana przez poliowirusy (typu 1, 2 i 3), należące do rodziny Picornaviridae. Wirus wnika do organizmu drogą pokarmową, namnaża się w gardle i jelitach, po czym może przedostać się do układu nerwowego, gdzie atakuje komórki rogów przednich rdzenia kręgowego.
Większość zakażeń (72-95%) przebiega bezobjawowo. W około 4-8% przypadków występuje postać nieporażenna (minor illness) z objawami grypopodobnymi, takimi jak gorączka, ból gardła, głowy i mięśni. U około 1-2% zakażonych rozwija się porażenna postać choroby (major illness), charakteryzująca się asymetrycznymi porażeniami wiotkimi, najczęściej kończyn dolnych, z zachowanym czuciem.
Rozpoznanie poliomyelitis opiera się na obrazie klinicznym, badaniach wirusologicznych (izolacja wirusa z kału lub wymazów z gardła) oraz badaniach serologicznych (wykrywanie swoistych przeciwciał). Nie istnieje swoiste leczenie przyczynowe. Postępowanie obejmuje leczenie objawowe i rehabilitację.
Profilaktyka polio opiera się na szczepieniach ochronnych, które są skuteczną metodą zapobiegania chorobie. Dzięki globalnym wysiłkom w ramach inicjatywy WHO na rzecz eradykacji polio, choroba została wyeliminowana z większości krajów świata. Obecnie dziki typ wirusa polio występuje endemicznie tylko w Afganistanie i Pakistanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM jest adsorbowaną na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) wieloskładnikową szczepionką przeznaczoną do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca oraz poliomyelitis u niemowląt i dzieci od 2. miesiąca życia. Jedna dawka 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), 25 µg toksoidu krztuścowego i hemaglutyniny włókienkowej oraz inaktywowane antygeny wirusa polio typów 1, 2 i 3 w ilościach odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D. Szczepionka zawiera bezkomórkowy składnik krztuścowy (aP), co zmniejsza ryzyko odczynów poszczepiennych w porównaniu do szczepionek pełnokomórkowych. Może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz 12,5 µg fenyloalaniny na dawkę.
Bordetella pertussis, choroba Heinego-Medina, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, niepożądany odczyn poszczepienny, poliomyelitis, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, szczepionka wieloskładnikowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd – Interakcje
Polisacharydowe szczepionki otoczkowe, takie jak PNEUMOVAX 23 (zawierający 23 serotypy Streptococcus pneumoniae) oraz TYPHIM Vi (polisacharyd Vi Salmonella typhi), wykazują możliwość bezpiecznego jednoczesnego podania z wieloma innymi szczepionkami, pod warunkiem stosowania osobnych strzykawek i różnych miejsc iniekcji, co minimalizuje ryzyko lokalnych i ogólnoustrojowych reakcji poszczepiennych. Szczepionki te mogą być podawane równocześnie z preparatami przeciw grypie, żółtej gorączce, błonicy, tężcowi, poliomyelitis, wściekliźnie, zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis serotypy A i C) oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B. W dokumentacji nie odnotowano specyficznych interakcji z alkoholem, jednak ze względu na potencjalne działanie immunosupresyjne alkoholu zaleca się rozważenie ograniczenia jego spożycia przed i po szczepieniu.
dur brzuszny, dysfagia, immunizacja, immunogenność, immunosupresja, miano przeciwciał, Neisseria meningitidis, odpowiedź immunologiczna, PNEUMOVAX 23, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy pneumokoka, reakcja poszczepienna, Salmonella typhi, szczepionka polisacharydowa, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw półpaścowi, TYPHIM Vi, wirusowe zapalenie wątroby, wścieklizna, zakażenie pneumokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, żółta gorączka, Zostavax - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bupivacaini Noridem 2,5 mg/ml
Bupivacaini Noridem, chlorowodorek bupiwakainy, jest miejscowym środkiem znieczulającym z grupy amidów dostępnym w stężeniach 2,5 mg/ml oraz 5 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na bupiwakainę, inne amidowe środki znieczulające oraz składniki pomocnicze preparatu. Szczególne przeciwwskazania dotyczą technik znieczulenia takich jak odcinkowe znieczulenie dożylne (blokada Biera) oraz znieczulenie okołoszyjkowe w położnictwie ze względu na ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej i działania niepożądane u płodu. Znieczulenie zewnątrzoponowe z użyciem tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane w stanach zapalnych opon mózgowo-rdzeniowych, poliomyelitis, krwawieniach wewnątrzczaszkowych, nowotworach mózgu, posocznicy oraz w przypadku patologii kręgosłupa takich jak urazy, nowotwory, gruźlica czy ropne infekcje skóry w miejscu nakłucia.
antagonista witaminy K, apiksaban, blokada Biera, chlorowodorek bupiwakainy, choroba Heinego-Medina, dabigatran, dieta z kontrolowaną zawartością sodu, doustny antykoagulant, edoksaban, gruźlica kręgosłupa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek znieczulający z grupy amidów, miejscowy środek znieczulający, nakłucie lędźwiowe, niedokrwistość złośliwa, nowotwór kręgosłupa, nowotwór mózgu, odcinkowe znieczulenie dożylne, poliomyelitis, posocznica, riwaroksaban, ropna infekcja skóry, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, sepsa, uraz kręgosłupa, warfaryna, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie okołoszyjkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, zwyrodnienie rdzenia kręgowego - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Poliowirus typ 1 (szczep Mahoney) jest kluczowym składnikiem inaktywowanych szczepionek przeciw poliomyelitis, takich jak Boostrix Polio, zawierających 40 jednostek antygenu D. Szczepionka ta, produkowana na hodowli komórkowej VERO i inaktywowana, zapewnia skuteczną immunizację bez ryzyka wywołania choroby. W składzie Boostrix Polio znajdują się również inaktywowane poliowirusy typu 2 (szczep MEF-1, 8 jednostek antygenu D) oraz typu 3 (szczep Saukett, 32 jednostki antygenu D). Dodatkowo preparat zawiera minimalne ilości substancji pomocniczych, takich jak formaldehyd, neomycyna, polimyksyna, <0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 0,0298 µg fenyloalaniny na dawkę, które nie mają istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjenta.
antygen D poliowirusa, Boostrix Polio, działanie niepożądane, fenyloalanina, formaldehyd, funkcje psychomotoryczne, komórki Vero, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, ochrona immunologiczna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typ 1, poliowirus typ 2, poliowirus typ 3, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciwko poliomyelitis, właściwości immunogenne - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Leczenie
Poliomyelitis to wysoce zakaźna choroba wirusowa atakująca układ nerwowy, prowadząca do porażenia mięśni, a w ciężkich przypadkach do niewydolności oddechowej i śmierci. Brak jest leczenia przyczynowego, dlatego terapia skupia się na leczeniu objawowym i zapobieganiu powikłaniom. W łagodnych postaciach zaleca się odpoczynek, nawodnienie oraz leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja, fizykoterapia, stosowanie leków NLPZ (ibuprofen, diklofenak, acetaminofen), wentylacja mechaniczna oraz wsparcie ortopedyczne (szyny, ortezy). Rehabilitacja obejmuje ćwiczenia biernego zakresu ruchu i wczesną fizjoterapię, co zapobiega przykurczom i deformacjom. Zespół postpolio (PPS) dotyka do 50% pacjentów po przebytym polio, objawiając się postępującym osłabieniem mięśni; leczenie jest objawowe i obejmuje ćwiczenia nieobciążające, terapię zajęciową, wsparcie psychologiczne oraz farmakoterapię bólu (paracetamol, NLPZ, gabapentyna). Dożylne immunoglobuliny (IVIG) wykazują umiarkowaną skuteczność w leczeniu PPS, a nowatorskie preparaty, takie jak Flebogamma 5% DIF, poprawiają funkcję motoryczną pacjentów.
akupunktura, ankyloza stawów, artrodeza stawu, biofeedback, ból neuropatyczny, dożylna immunoglobulina, endoprotezoplastyka, fizjatra, fizykoterapia, inhibitor kapsydu, inhibitor proteazy, medycyna chińska, nagminne porażenie dziecięce, osłabienie mięśni, osocze, poliomyelitis, porażenie mięśni, przeciwciało monoklonalne, przezskórna elektryczna stymulacja nerwów, szczepionka inaktywowana, szyna ortopedyczna, technika Alexandra, terapia komórkami macierzystymi, tracheostomia, uwolnienie mięśniowo-powięziowe, wentylacja mechaniczna, wirus polio, zespół postpolio, zmęczenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, stosowana w dawce 0,5 ml u dzieci w wieku 4-8 lat oraz osób dorosłych do 93 lat, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla szczepionek skojarzonych przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis. Najczęstsze reakcje to miejscowe objawy zapalne (ból, zaczerwienienie, obrzęk) występujące u 31,3-82,3% pacjentów, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin i ustępujące samoistnie. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, zmęczenie, ból głowy i senność, występują często i mają charakter przejściowy. Rzadziej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, powiększenie węzłów chłonnych, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz reakcje alergiczne, w tym bardzo rzadkie reakcje anafilaktyczne. Szczepionka zawiera śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng) oraz fenyloalaniny (0,0298 μg), które mogą wywołać reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów.
błonica, ból stawowy, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, duszność, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, hipotensja, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, obrzęk gardła, obrzęk miejsca wstrzyknięcia, pertaktyna, poliomyelitis, poliowirus inaktywowany, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, układ mięśniowo-szkieletowy, węzły chłonne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Przedawkowanie szczepionki Boostrix Polio, zawierającej toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 μg, hemaglutynina włókienkowa 8 μg, pertaktyna 2,5 μg) oraz inaktywowany poliowirus (typ 1 – 40 jednostek antygenu D, typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki), jest rzadkim zdarzeniem klinicznym. Dane po wprowadzeniu do obrotu wskazują, że reakcje po podaniu dawki przekraczającej standardowe 0,5 ml nie różnią się istotnie od działań niepożądanych obserwowanych po prawidłowym dawkowaniu. Przedawkowanie może skutkować nasileniem typowych reakcji miejscowych (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz ogólnoustrojowych (gorączka, zmęczenie, ból głowy), jednak nie wyodrębniono specyficznych objawów odróżniających je od standardowych działań niepożądanych.
adiuwant, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany poliowirus, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, nadwrażliwość, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja miejscowa, reakcja poszczepienna, szczepionka Boostrix Polio, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Przedawkowanie
Pertaktyna, jako kluczowy antygen krztuśca, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek DTP oraz szczepionek skojarzonych z komponentem poliomyelitis, występując w dawkach od 2,5 do 8 mikrogramów na 0,5 ml dawkę (np. Adacel i Adacel Polio – 3 µg, Boostrix i Boostrix Polio – 2,5 µg, Infanrix-IPV – 8 µg). Analiza charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że nie zidentyfikowano specyficznych zagrożeń związanych z przedawkowaniem pertaktyny. Zgłaszane przypadki przedawkowania nie wykazują odmiennych działań niepożądanych w porównaniu do standardowego dawkowania, a objawy takie jak reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz ogólnoustrojowe (gorączka, zmęczenie, ból głowy) pozostają analogiczne do tych obserwowanych przy prawidłowej dawce.
antygen krztuśca, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, leczenie objawowe, monitorowanie bezpieczeństwa produktu leczniczego, pertaktyna, poliomyelitis, profil działań niepożądanych, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, składnik antygenowy, szczepionka przeciwko błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Engerix B wykazuje niskie ryzyko istotnych interakcji farmakologicznych, co umożliwia jej jednoczesne podawanie z immunoglobuliną przeciw WZW B (HBIg) oraz innymi szczepionkami, takimi jak BCG, przeciw Haemophilus influenzae typ b, WZW A, poliomyelitis, MMR oraz DTP, pod warunkiem stosowania oddzielnych strzykawek i różnych miejsc iniekcji. Badania kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo i skuteczność jednoczesnego podawania Engerix B ze szczepionką przeciw HPV (Cervarix), mimo nieznacznego obniżenia średnich stężeń przeciwciał anty-HBs, które nie wpływa na wskaźniki seroprotekcji (97,9% osób osiąga poziom anty-HBs ≥10 mIU/ml). Engerix B może być również stosowany do dokończenia cyklu szczepienia rozpoczętego innym preparatem oraz jako dawka przypominająca, co jest istotne w praktyce klinicznej.
U pacjentów z niedoborami odporności lub poddawanych terapii immunosupresyjnej istnieje ryzyko obniżonej odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę Engerix B, co wymaga rozważenia modyfikacji schematu szczepienia lub podania dodatkowych dawek. Spożywanie alkoholu, zwłaszcza w dużych ilościach i regularnie, może działać immunosupresyjnie oraz nasilać hepatotoksyczność, co potencjalnie obniża skuteczność szczepienia i zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby. Zaleca się unikanie alkoholu co najmniej 24 godziny przed i po szczepieniu oraz ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących ograniczenia spożycia alkoholu u osób z chorobami wątroby. W praktyce klinicznej należy zwrócić szczególną uwagę na indywidualne dostosowanie postępowania u pacjentów immunokompromitowanych oraz na przestrzeganie zasad techniki podawania szczepionek w przypadku szczepień skojarzonych.
choroba Heinego-Medina, działanie immunosupresyjne, Haemophilus influenzae, immunosupresja, inżynieria genetyczna, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała anty-HBs, przewlekła choroba wątroby, seroprotekcja, substancja hepatotoksyczna, szczepionka DTP, szczepionka MMR, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciwgruźlicza, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrodzony niedobór odporności, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C, zawierająca polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C skoniugowany z toksoidem tężcowym, może być stosowana jednocześnie z innymi szczepionkami pod warunkiem podawania w różne miejsca ciała, bez mieszania w jednej strzykawce. Badania kliniczne wykazały brak istotnego klinicznie wpływu na odpowiedź immunologiczną przy jednoczesnym podaniu z toksoidem błoniczym i tężcowym, szczepionkami przeciw krztuścowi (pełnokomórkowymi i bezkomórkowymi), Hib, IPV, MMR, skoniugowanymi szczepionkami przeciwpneumokokowymi oraz sześciowalentną szczepionką DTaP-IPV-HBV-Hib. Wartości serokonwersji po podaniu NeisVac-C wynosiły 95,7–100%, a obserwowane niewielkie różnice w mianach przeciwciał rSBA nie miały znaczenia klinicznego, pod warunkiem osiągnięcia miana co najmniej 1:8 lub 1:128. Jednoczesne podanie z żywą szczepionką przeciw rotawirusom (RotaTeq) również nie wpływało negatywnie na odpowiedź immunologiczną i charakteryzowało się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa.
antygen powierzchniowy WZW B, dopełniacz króliczy, dysfagia, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, polisacharyd Neisseria meningitidis, reakcja poszczepienna, serokonwersja, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka MMR, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka przeciwpneumokokowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wirus polio, wykorzystywany w inaktywowanej formie w szczepionkach skojarzonych takich jak ADACEL POLIO i TETRAXIM, obejmuje trzy serotypy: Typ 1 (Mahoney) – 29 jednostek antygenu D, Typ 2 (MEF1) – 7 jednostek antygenu D oraz Typ 3 (Saukett) – 26 jednostek antygenu D. W obu preparatach stosowane są komórki Vero do namnażania wirusa, a zawartość antygenów jest porównywalna, choć w TETRAXIM podano ekwiwalentne wartości 40-8-32 jednostek antygenu D według innej metody immunochemicznej. Szczepionki zawierają śladowe ilości substancji pomocniczych, takich jak formaldehyd (tylko ADACEL POLIO), glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B oraz albumina surowicy bydlęcej (tylko ADACEL POLIO), które nie stanowią zagrożenia w świetle badań przedklinicznych. Adiuwanty glinowe zastosowane w preparatach to fosforan glinu (1,5 mg, odpowiadający 0,33 mg Al3+) w ADACEL POLIO oraz wodorotlenek glinu (odpowiadający 0,3 mg Al3+) w TETRAXIM, bez wykazania istotnych zagrożeń toksykologicznych.
adiuwant, albumina surowicy bydlęcej, antygen D, badanie toksykologiczne, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, immunogenność antygenu, inaktywowany wirus polio, metoda immunochemiczna, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, poliowirus, profil bezpieczeństwa szczepionki, serotyp wirusa, streptomycyna, szczepionka skojarzona, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Przedawkowanie
Przedawkowanie szczepionki Boostrix Polio, zawierającej inaktywowany poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) w ilości 8 jednostek antygenu D na dawkę 0,5 ml, nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju poliomyelitis ze względu na inaktywację wirusa. Objawy przedawkowania nie różnią się istotnie od działań niepożądanych obserwowanych po standardowej dawce i obejmują potencjalne nasilenie reakcji miejscowych (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz ogólnoustrojowych, typowych dla szczepionek skojarzonych. Szczepionka zawiera również śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng/dawka) oraz fenyloalaniny (0,0298 µg/dawka), co w przypadku przedawkowania może teoretycznie zwiększyć ryzyko reakcji nadwrażliwości u osób uczulonych.
antygen wirusowy, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, inaktywowany wirus, kwas para-aminobenzoesowy, leczenie objawowe, neomycyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 2, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, szczepionka Boostrix Polio, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka Pentaxim (DTaP-IPV/Hib) jest pięciowalentnym preparatem przeznaczonym do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca, poliomyelitis oraz inwazyjnych zakażeń Haemophilus influenzae typu b (Hib). Wskazana jest do stosowania u niemowląt od 6. tygodnia życia w schemacie pierwotnym oraz jako szczepienie uzupełniające w drugim roku życia, rok po szczepieniu pierwotnym. Jedna dawka (0,5 ml) zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid i hemaglutynina włókienkowa po 25 µg), inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D) oraz 10 µg polisacharydu Hib skoniugowanego z toksoidem tężcowym. Preparat zawiera wodorotlenek glinu (0,3 mg Al³⁺) jako adiuwant oraz śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów z alergiami. Zawartość fenyloalaniny wynosi 12,5 µg na dawkę, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią.
adiuwant, Bordetella pertussis, fenyloketonuria, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae, posocznica, rekonstytucja, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, zakażenie Hib, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meprelon
Meprelon (metyloprednizolon) powinien być stosowany wyłącznie przy bezwzględnych wskazaniach, z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z aktywnymi zakażeniami wirusowymi (np. półpasiec, Herpes), przewlekłym zapaleniem wątroby z HBsAg+, zakażeniami grzybiczymi, bakteryjnymi, gruźlicą (tylko w skojarzeniu z lekami przeciwgruźliczymi), a także u osób z chorobami wrzodowymi, ciężką osteoporozą, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, jaskrą czy schorzeniami rogówki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko perforacji jelit w przebiegu ciężkich wrzodziejących zapaleń jelita grubego, zapalenia uchyłków oraz po operacjach jelit, gdzie objawy zapalenia otrzewnej mogą być maskowane przez glikokortykosteroidy. W trakcie terapii zgłaszano przypadki rozedmy pęcherzykowej jelit, wymagającej diagnostyki obrazowej (np. TK) i intensywnego leczenia. U pacjentów z cukrzycą może wystąpić zwiększone zapotrzebowanie na insulinę lub leki przeciwcukrzycowe, a u osób z nadciśnieniem tętniczym konieczna jest regularna kontrola ciśnienia krwi.
brak laktazy, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, echokardiogram, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny nadnerczy, HBsAg, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kreatynina, lek przeciwgruźliczy, martwicze zapalenie jelit, metyloprednizolon, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nowotwór układu krwiotwórczego, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelit, poliomyelitis, półpasiec, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, robak obły, rozedma pęcherzykowa jelit, sepsa, tomografia komputerowa, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wirus herpes, wirus opryszczki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie otrzewnej, zapalenie rogówki, zapalenie uchyłków jelita, zarażenie pasożytnicze, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Wskazania do stosowania
Hemaglutynina włókienkowa stanowi kluczowy antygen w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, będąc istotnym składnikiem preparatów złożonych stosowanych w szczepieniach pierwotnych, uzupełniających i przypominających. W szczepionkach dla niemowląt i małych dzieci (Pentaxim, Tetraxim, Infanrix-IPV) zawartość hemaglutyniny wynosi 25 µg na dawkę (0,5 ml), co odpowiada potrzebom immunologicznym tej grupy wiekowej. Preparaty te są wskazane do szczepień pierwotnych od 6. tygodnia lub 2. miesiąca życia oraz uzupełniających do 13. roku życia, zapewniając ochronę przed krztuścem, błonicą, tężcem, poliomyelitis oraz zakażeniami Haemophilus influenzae typu b. W szczepieniach przypominających u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych stosuje się szczepionki zawierające mniejszą dawkę hemaglutyniny włókienkowej: 5 µg (Adacel, Adacel Polio) lub 8 µg (Boostrix, Boostrix Polio), co pozwala na podtrzymanie odpowiedzi immunologicznej i dalszą ochronę przed chorobą.
bierna ochrona, błonica, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, ciężki przebieg choroby, czynnik wirulencji, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, łożysko, odpowiedź immunologiczna, pałeczka krztuśca, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało matczyne, przeciwciało ochronne, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka DTaP, tężec, układ odpornościowy - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Prognoza zakażenia wirusem poliomyelitis zależy od formy klinicznej, wieku pacjenta, dostępności opieki medycznej oraz obecności powikłań. Około 75% zakażeń przebiega bezobjawowo lub jako łagodna choroba, natomiast 1 na 200 do 1 na 2000 zakażeń prowadzi do porażenia, które może być nieodwracalne. Śmiertelność wśród pacjentów z porażeniem wynosi 5-10%, a w przypadku niewydolności mięśni oddechowych sięga nawet 15-30% u dorosłych. Postać opuszkowa polio charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (25-75%) bez wsparcia oddechowego, którą można zmniejszyć do 15% dzięki wentylacji mechanicznej. Okres rekonwalescencji trwa do 2 lat, z maksymalną poprawą w pierwszych 6 miesiącach; porażenie utrzymujące się po roku jest zwykle trwałe. Około 60% osób po przebytym polio ma trwałe deficyty, a u 2/3 przypadków występuje trwałe porażenie. Zespół post-polio (PPS) może pojawić się dekady po wyzdrowieniu, manifestując się nowym osłabieniem mięśni i zmęczeniem.
aspiracja wydzieliny, neuron ruchowy, niedobór odporności, nieodwracalne porażenie, niewydolność oddechowa, okres rekonwalescencji, polio rdzeniowe, poliomyelitis, porażenie mięśni, postać opuszkowa polio, szczepienie przeciwko polio, tetraplegia, wentylacja mechaniczna, wiremia, wirus polio, wsparcie oddechowe, zakażenie bezobjawowe, zapalenie płuc, zespół post-polio - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka PENTAXIM jest przeznaczona do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa), poliomyelitis (inaktywowana) oraz zakażeń Haemophilus influenzae typu b (skoniugowana). Schemat szczepienia obejmuje trzy dawki pierwotne podawane w odstępach 1-2 miesięcy oraz dawkę uzupełniającą po roku od zakończenia szczepienia pierwotnego, zwykle między 16 a 18 miesiącem życia dziecka. Szczepionka podawana jest domięśniowo, u niemowląt w przednio-boczną część uda, a u starszych dzieci w mięsień naramienny. Jedna dawka (0,5 ml) po rekonstytucji zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg), inaktywowany wirus poliomyelitis typów 1, 2 i 3 oraz 10 µg polisacharydu Haemophilus influenzae typu b skoniugowanego z toksoidem tężcowym.
błonica, Bordetella pertussis, droga domięśniowa, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae, kalendarz szczepień, krztusiec, mięsień naramienny, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, przeciwwskazanie, reakcja alergiczna, rekonstytucja, streptomycyna, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis - Leksykon leków
Interakcje leku – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane poliowirusy trzech typów, może być bezpiecznie podawana jednocześnie z innymi szczepionkami, takimi jak MMR, MMRV, ospa wietrzna czy HPV, bez klinicznie istotnego zaburzenia odpowiedzi immunologicznej. Zaleca się jednak podawanie różnych preparatów w różne miejsca ciała, stosując oddzielne igły i strzykawki, aby uniknąć potencjalnych interakcji miejscowych. W przypadku stosowania immunoglobulin lub innych szczepionek poza wymienionymi, brak jest szczegółowych badań, ale prawdopodobieństwo istotnych interakcji jest niskie. Szczepionka zawiera również adiuwanty (wodorotlenek glinu, fosforan glinu) oraz śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny, a także minimalne ilości kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng) i fenyloalaniny (0,0298 µg), co może mieć znaczenie u pacjentów z fenyloketonurią.
błonica, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, cyklosporyna, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor TNF-alfa, kortykosteroid, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, metotreksat, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus, prednizon, szczepionka MMR, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Właściwości farmakodynamiczne
Toksoidy błoniczy i tężcowy stanowią kluczowe składniki immunogenne szczepionki Pentaxim, która jest skojarzoną szczepionką przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa), poliomyelitis (inaktywowana) oraz Haemophilus influenzae typu b (skoniugowana). Toksoidy są otrzymywane poprzez detoksykację naturalnych toksyn bakteryjnych (błoniczej i tężcowej) za pomocą formaldehydu, zachowując ich właściwości immunogenne. Toksoid krztuścowy (PTxd) powstaje przez odtoksycznienie toksyny krztuścowej glutaraldehydem, natomiast hemaglutynina włókienkowa (FHA) pozostaje niezmieniona. Toksoid tężcowy pełni podwójną rolę – jako antygen indukujący odpowiedź przeciw tężcowi oraz jako nośnik polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typu b (PRP), co umożliwia indukcję odpowiedzi grasiczozależnej i pamięci immunologicznej u niemowląt. W dawce 0,5 ml szczepionki zawarte są: toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), PTxd 25 µg, FHA 25 µg oraz 10 µg polisacharydu PRP skoniugowanego z toksoidem tężcowym, wszystkie adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu.
antygen grasiczozależny, białko nośnikowe, Bordetella pertussis, detoksykacja toksyn, formaldehyd, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, odpowiedź grasiczoniezależna, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, przeciwciała anty-PT, przeciwciała ochronne, serokonwersja, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, szczepionka skoniugowana, toksoid, toksoid krztuścowy, toksyna błonicza, toksyna krztuścowa, toksyna tężcowa, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone Krka
Dexamethasone Krka, dostępny w stężeniach 4 mg/ml oraz 8 mg/2 ml jako roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych, w tym zapaści krążeniowej, zaburzeń rytmu serca i skurczu oskrzeli. Leczenie tym glikokortykosteroidem zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i grzybicze, a także może maskować objawy infekcji, co utrudnia diagnostykę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z gruźlicą, przewlekłym zapaleniem wątroby typu B, chorobami wirusowymi (np. ospa wietrzna, odra) oraz u osób z upośledzoną odpornością. W sytuacjach stresu fizjologicznego (uraz, operacja, poród) może być konieczne zwiększenie dawki. Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie, a leczenie stosowane wyłącznie przy poważnych wskazaniach, często z równoczesną terapią przeciwinfekcyjną.
antygen HBsAg, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, herpes simplex, herpes zoster, immunosupresja, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, miastenia, myasthenia gravis, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, odra, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, parazytoza, perforacja jelita, perforacja żołądkowo-jelitowa, pheochromocytoma, POChP, poliomyelitis, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tendinopatia, układowa mykoza, Varicella, węgorczyca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód jelita, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapaść krążeniowa, zarażenie nicieniami, zatrzymanie pracy serca, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga, zespół odstawienia kortyzonu, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka Adacel Polio to skojarzony preparat zawierający toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.), cztery antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 5 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek) i 3 (26 jednostek). Po podaniu pojedynczej dawki 0,5 ml u dzieci (3-6 lat), młodzieży i dorosłych uzyskuje wysoką immunogenność: seroprotekcja przeciw błonicy i tężcowi wynosiła ≥92,8% i 99,5-100%, a odpowiedź na antygeny krztuśca przekraczała 91%. Ochronne miana przeciwciał przeciw wirusom polio (≥1:8) osiągnięto u 100% badanych. Szczepionka jest stosowana jako dawka przypominająca po szczepieniach podstawowych, wykazując silną odpowiedź immunologiczną niezależnie od wcześniejszego schematu szczepień (DTwP+OPV lub DTaP+IPV). Długoterminowe badania wykazały utrzymanie seroprotekcji przeciw błonicy i tężcowi oraz seropozytywności przeciw krztuścowi do 10 lat po szczepieniu.
Adacel Polio, badanie kliniczno-kontrolne, badanie kohortowe, dawka przypominająca, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, inaktywowany wirus polio, IPV, korelacja serologiczna, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, seropozytywność, seroprotekcja, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka pełnokomórkowa, test immunoenzymatyczny, test seroneutralizacji, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Interakcje
Toksoid tężcowy, będący składnikiem szczepionek monowalentnych oraz skojarzonych (DT, DTP, IPV, Hib, HBV), może być bezpiecznie podawany jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, takimi jak inaktywowane szczepionki przeciw grypie, HBV, HPV, MenACWY, MMR, ospie wietrznej czy rotawirusom, bez wpływu na odpowiedź immunologiczną. Zaleca się jednak podawanie szczepionek w różne miejsca ciała, z użyciem oddzielnych strzykawek i igieł, oraz unikanie mieszania preparatów w jednej strzykawce. Szczepionki zawierające toksoid tężcowy mogą być także podawane jednocześnie z immunoglobulinami, w tym immunoglobuliną przeciwtężcową, co jest istotne w profilaktyce poekspozycyjnej. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie (np. cyklosporyna, kortykosteroidy, leki cytostatyczne) odpowiedź na szczepienie może być osłabiona lub nie wystąpić, dlatego szczepienia powinny być wykonane 2-4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej.
błonica i tężec, błonica tężec krztusiec, chloramfenikol, cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae typu B, ibuprofen, immunoglobulina przeciwtężcowa, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, paracetamol, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae, profilaktyka poekspozycyjna tężca, reakcja poszczepienna, świnka i różyczka, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, szczepionka żywa, toksoid tężcowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone hameln
Dexamethasone hameln (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową, zatrzymaniem pracy serca, skurczem oskrzeli oraz zaburzeniami ciśnienia tętniczego. Leczenie może maskować objawy zakażeń i sprzyjać ich nawrotom, w tym gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B. Wskazane jest stosowanie dodatkowej terapii przeciwinfekcyjnej w przypadku aktywnych zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych. Dawkowanie powinno być dostosowane w sytuacjach stresu fizycznego, a nagłe odstawienie po około 10 dniach stosowania może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy i zespołu odstawienia kortyzonu. Podawanie dożylne powinno trwać 2-3 minuty, aby uniknąć krótkotrwałych parestezji. Produkt zawiera glikol propylenowy (20 mg/ml), co wymaga ostrożności u niemowląt i dzieci poniżej 5 lat, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 0,05 ml/kg/dobę u noworodków i 2,5 ml/kg/dobę u starszych dzieci, ze względu na ryzyko toksyczności.
bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikol propylenowy, gruźlica, guz chromochłonny nadnerczy, herpes simplex, herpes zoster, immunosupresja, inhibitor CYP3A, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, ostra martwica kanalików, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie rogówki, parestezja, perforacja żołądkowo-jelitowa, poliomyelitis, przełom guza chromochłonnego, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tendinopatia, węgorczyca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód układu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapalenie węzłów chłonnych, zapaść krążeniowa, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia kortyzonu, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) występuje w śladowych ilościach w szczepionkach takich jak Boostrix Polio (<0,07 ng/dawkę), Infanrix-IPV (<0,07 ng/dawkę) oraz Priorix (6,5 ng/dawkę). Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających PABA jest nadwrażliwość na tę substancję. Dodatkowo, szczepionki te zawierają inne potencjalnie alergizujące substancje pomocnicze, takie jak neomycyna, polimyksyna, formaldehyd oraz sorbitol (9 mg w Priorix). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z udokumentowaną encefalopatią o nieznanej etiologii po szczepieniu przeciw krztuścowi, u których zaleca się rezygnację ze szczepienia krztuścowego, ale kontynuację szczepień przeciw błonicy, tężcowi i polio. Podanie szczepionek należy odroczyć u pacjentów z ostrymi, ciężkimi chorobami przebiegającymi z gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
agammaglobulinemia, AIDS, błonica, Boostrix Polio, encefalopatia, fenyloalanina, fenyloketonuria, Infanrix-IPV, kontaktowe zapalenie skóry, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, limfocyty CD4, nadwrażliwość, niedobór odporności, ostra choroba, polio, poliomyelitis, powikłania neurologiczne, Priorix, reakcja alergiczna, tężec, trombocytopenia, złożony niedobór odporności - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionki zawierające inaktywowany wirus polio, takie jak Adacel Polio i Tetraxim, wymagają precyzyjnego dostosowania dawkowania i schematu podawania do wieku pacjenta oraz wcześniejszych szczepień. Adacel Polio, zawierająca 29 j. antygenu D typu 1, 7 j. typu 2 i 26 j. typu 3, stosowana jest u młodzieży i dorosłych jako dawka przypominająca w objętości 0,5 ml, powtarzana co 5-10 lat. Tetraxim, o identycznym składzie antygenowym, podawana jest niemowlętom i dzieciom w dawce 0,5 ml w schemacie 2 dawek w odstępie ≥2 miesięcy lub 3 dawek w odstępie ≥1 miesiąca, z dawką uzupełniającą po 12. miesiącu życia. Szczepionka Tetraxim jest również stosowana jako dawka przypominająca u dzieci w wieku 4-13 lat. Obie szczepionki podaje się domięśniowo, z preferowanym miejscem wstrzyknięcia zależnym od wieku (mięsień naramienny u starszych dzieci i dorosłych, przednio-boczna powierzchnia uda u niemowląt).
bierna ochrona, charakterystyka produktu leczniczego, dawka uzupełniająca, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany wirus polio, jednostka antygenu D, krztusiec, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało ochronne, schemat szczepień, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, wstrzyknięcie podskórne, wstrzyknięcie śródskórne, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Szczepionka PENTAXIM, zawierająca toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg), inaktywowane wirusy poliomyelitis typ 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D) oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg), jest przeznaczona wyłącznie dla populacji pediatrycznej. Ze względu na wiek pacjentów, którzy nie prowadzą pojazdów ani nie obsługują maszyn, kwestia wpływu składników szczepionki na zdolność do tych czynności nie ma zastosowania klinicznego. Charakterystyka Produktu Leczniczego jednoznacznie wyklucza konieczność uwzględniania tego aspektu podczas podawania preparatu dzieciom.
Pomimo braku bezpośredniego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów u dzieci, lekarz powinien być świadomy pełnego składu szczepionki oraz potencjalnych działań niepożądanych, które mogą wystąpić u opiekunów dzieci po szczepieniu. W przypadku preparatów zawierających toksoidy stosowanych u dorosłych, ocena wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów powinna uwzględniać specyfikę danego produktu i możliwe działania niepożądane. Jednak w kontekście PENTAXIM, nie ma wskazań do specjalnych zaleceń dotyczących prowadzenia pojazdów przez opiekunów, a sam preparat nie wpływa na zdolność dzieci do obsługi maszyn czy pojazdów.
Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, haemophilus typ b, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, Pentaxim, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae, profilaktyka chorób zakaźnych, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis typ 1, wirus poliomyelitis typ 2, wirus poliomyelitis typ 3, wodorotlenek glinu, zakażenie Hib - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Wskazania do stosowania
Glutaraldehyd jest stosowany jako środek inaktywujący i stabilizujący antygeny w procesie produkcji szczepionki TETRAXIM, która zawiera toksoid błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), toksoid tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek). Glutaraldehyd występuje w szczepionce jedynie w śladowych ilościach, podobnie jak neomycyna, streptomycyna i polimyksyna B, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów do szczepienia. Preparat zawiera również 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz 12,5 µg fenyloalaniny, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią. Szczepionka dostępna jest w formie białawej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce.
adjuwant, antygen krztuścowy, błonica, Bordetella pertussis, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, kalendarz szczepień, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, reakcja alergiczna, środek inaktywujący, streptomycyna, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, szczepionka Tetraxim, tężec, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wirus poliomyelitis – Przeciwwskazania stosowania
Wirus poliomyelitis, występujący w trzech serotypach (typ 1 – szczep Mahoney, typ 2 – szczep MEF-1, typ 3 – szczep Saukett) i namnażany w komórkach Vero, jest składnikiem inaktywowanych szczepionek stosowanych w profilaktyce choroby Heinego-Medina. Podstawowym przeciwwskazaniem do ich stosowania jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym antybiotyki stosowane w produkcji (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B). Szczególną ostrożność należy zachować przy szczepionce Pentaxim, zawierającej komponent krztuścowy, gdzie przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na antygeny krztuśca oraz glutaraldehyd. Szczepienie powinno być odroczone u pacjentów z gorączką lub ostrą chorobą, natomiast łagodne infekcje górnych dróg oddechowych nie stanowią przeciwwskazania.
Dultavax, encefalopatia postępująca, fenyloketonuria, glutaraldehyd, infekcja górnych dróg oddechowych, komórki Vero, komponent krztuścowy, neomycyna, Pentaxim, polimyksyna B, poliomyelitis, reakcje poszczepienne, streptomycyna, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepionka inaktywowana, szczepionka wieloskładnikowa, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zaburzenia neurologiczne - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Przeciwwskazania stosowania
Przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio obejmują przede wszystkim potwierdzoną nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym na inaktywowany wirus polio oraz substancje pomocnicze i pozostałości procesu produkcyjnego, takie jak formaldehyd, glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B oraz albumina surowicy bydlęcej. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje alergiczne po wcześniejszych dawkach szczepionek przeciw poliomyelitis. Encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca stanowi przeciwwskazanie do stosowania szczepionek skojarzonych z wirusem polio, a w przypadku preparatu Tetraxim postępująca encefalopatia jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ponadto, podanie szczepionek należy odroczyć u pacjentów z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, choć łagodne infekcje bez gorączki nie wykluczają szczepienia.
albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, choroba neurologiczna, encefalopatia, encefalopatia o nieznanej etiologii, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, inaktywowany wirus polio, infekcja górnych dróg oddechowych, komponent krztuścowy, nadwrażliwość na składniki preparatu, neomycyna, niepożądany odczyn poszczepienny, ostra ciężka choroba, polimyksyna B, poliomyelitis, postępująca encefalopatia, reakcja alergiczna, streptomycyna, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medoxa
Podczas terapii prednizonem (Medoxa) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko immunosupresji, która zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i oportunistyczne, a także możliwość maskowania objawów infekcji. Istotne jest monitorowanie pacjentów z utajonymi infekcjami, takimi jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B, oraz stosowanie leczenia przeciwinfekcyjnego w określonych stanach klinicznych, np. przy ostrych zakażeniach wirusowych, przewlekłym zapaleniu wątroby z HBsAg+, czy ogólnoustrojowych zakażeniach grzybiczych i pasożytniczych. Prednizon wymaga ścisłej kontroli u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak choroba wrzodowa, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia psychiczne, jaskra, a także u osób z podejrzeniem guza chromochłonnego ze względu na ryzyko przełomu. Zaleca się regularne badania okulistyczne co 3 miesiące oraz kontrolę ciśnienia tętniczego i funkcji nerek, zwłaszcza przy dawkach ≥15 mg/dobę u pacjentów z twardziną układową, aby zapobiec przełomowi nerkowemu i innym powikłaniom.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność serca, cukrzyca, fluorochinolony, glikokortykosteroidy, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, opóźnienie wzrostu, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, perforacja jelit, poliomyelitis, półpasiec, profilaktyka osteoporozy, przewlekłe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uszkodzenie rogówki, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia psychiczne, zaćma, zakażenia grzybicze, zakażenia oportunistyczne, zapalenie ścięgien, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zerwanie ścięgna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka IMOVAX POLIO (IPV) to inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis, zawierająca inaktywowane wirusy trzech typów: Typ 1 (Mahoney, 29 jednostek antygenu D*), Typ 2 (MEF-1, 7 jednostek) oraz Typ 3 (Saukett, 26 jednostek). Preparat jest przeznaczony do stosowania w profilaktyce pierwotnej u niemowląt i dzieci, a także jako dawki przypominające i uzupełniające u dzieci, młodzieży oraz dorosłych, zwłaszcza u osób niezaszczepionych w dzieciństwie lub z obniżoną odpornością. Szczepionka jest podawana w dawce 0,5 ml w formie wstrzyknięcia, zgodnie z obowiązującymi krajowymi programami szczepień, i spełnia wymagania Farmakopei Europejskiej oraz rekomendacje WHO.
antygen D, choroba Heinego-Medina, dawka przypominająca, Farmakopea Europejska, fenyloalanina, inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis, inaktywowany wirus poliomyelitis, kalendarz szczepień, komórki Vero, nadwrażliwość na substancje, neomycyna, obniżona odporność, poliomyelitis, schemat szczepień ochronnych, szczepienie podstawowe, szczepienie uzupełniające, szczepionka inaktywowana, układ immunologiczny, wirus poliomyelitis, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Burza – Patofizjologia i mechanizm
Buniony (hallux valgus) to złożona deformacja pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego (MTP), charakteryzująca się przyśrodkowym przesunięciem pierwszej kości śródstopia oraz bocznym odchyleniem palucha, prowadzącym do powstania kostnego uwypuklenia. Patogeneza obejmuje zaburzenia biomechaniczne, w tym niestabilność stawu śródstopno-klinowego oraz dysbalans mięśniowy między mięśniem odwodzicielem, przywodzicielem palucha i mięśniem strzałkowym długim. W przebiegu deformacji dochodzi do rozciągnięcia przyśrodkowej torebki stawowej i więzadeł oraz obkurczenia bocznej części torebki, co sprzyja dalszemu przemieszczeniu kości i progresji deformacji. Czynniki genetyczne, takie jak hipermobilność, wiotkość więzadeł i specyficzny kształt kości śródstopia, odgrywają istotną rolę, podobnie jak choroby zapalne stawów (np. RZS, łuszczycowe zapalenie stawów), zaburzenia tkanki łącznej i schorzenia nerwowo-mięśniowe. Obuwie o wąskim przodzie i wysokim obcasie może przyspieszać progresję u osób predysponowanych genetycznie, jednak nie jest pierwotną przyczyną deformacji.
bunionette, choroba Charcota-Mariego-Tootha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, hallux rigidus, hallux valgus, Lapiplasty, łuszczycowe zapalenie stawów, mięsień piszczelowy przedni, mięsień strzałkowy długi, mózgowe porażenie dziecięce, poliomyelitis, reumatoidalne zapalenie stawów, staw śródstopno-paliczkowy, stopa końsko-szpotawa, zapalenie kaletki, zespół Downa, zespół Marfana - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM, sklasyfikowana pod kodem ATC J07CA02, jest skojarzonym preparatem bakteryjno-wirusowym, zawierającym antygeny przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowana). Mechanizm działania opiera się na indukcji przeciwciał neutralizujących, z potwierdzoną korelacją ochrony dla błonicy, tężca i poliomyelitis. Immunogenność potwierdzono u 100% niemowląt po trzech dawkach, z poziomem przeciwciał >0,01 j.m./ml dla błonicy i tężca, oraz ≥5 w teście seroneutralizacji dla wirusa polio typów 1, 2 i 3 u ≥99,5% dzieci. Po dawce uzupełniającej w 16-18 miesiącu życia odsetek ochrony utrzymuje się na poziomie >0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca oraz ≥5 w teście seroneutralizacji dla poliowirusów u 87,5% dzieci. Skuteczność antygenów krztuścowych potwierdzono w badaniu klinicznym w Senegalu oraz w długoterminowym monitoringu w Szwecji, wykazującym trwałą kontrolę zachorowań.
antygen błonicy, Bordetella pertussis, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, neomycyna, odpowiedź anamnestyczna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, serokonwersja, streptomycyna, szczepionka skojarzona, test seroneutralizacji, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół post-polio – Patofizjologia i mechanizm
Zespół post-polio (PPS) to późne powikłanie ostrego porażennego poliomyelitis, manifestujące się po 15-40 latach od pierwotnego zakażenia i dotykające 25-40%, a według nowszych danych nawet ponad 80% osób po przebytym polio. Charakterystyczne objawy to postępujące osłabienie i zanik mięśni, ból mięśniowo-stawowy oraz znaczne zmęczenie. Patogeneza PPS jest wieloczynnikowa, z dominującą teorią zmęczenia neuronalnego, która opisuje nadmierne obciążenie metaboliczne powiększonych jednostek ruchowych powstałych w wyniku sprouting aksonalnego po uszkodzeniu neuronów ruchowych w ostrej fazie choroby. Elektrofizjologiczne badania, takie jak EMG i SFEMG, potwierdzają niestabilność tych jednostek, objawiającą się zwiększonym jitteringiem i blokadami przewodzenia w obrębie połączeń nerwowo-mięśniowych. Inne mechanizmy obejmują przyspieszone starzenie się neuronów ruchowych, procesy zapalne i autoimmunologiczne z podwyższonym poziomem cytokin prozapalnych (TNF-alfa, IFN-gamma, IL-4, IL-10) w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz zaburzenia metaboliczne mięśni o podłożu mitochondrialnym, które mogą tłumaczyć objawy zmęczenia i kognitywne („mgła mózgowa”).
apoptoza, badanie histopatologiczne, biopsja mięśnia, choroba mitochondrialna, cytokina prozapalna, elektromiografia, elektromiografia krtani, neuron ruchowy, osłabienie mięśni, płyn mózgowo-rdzeniowy, poliomyelitis, potencjał czynnościowy, prążek oligoklonalny, proces zapalny, rabdomioliza, rdzeń kręgowy, reakcja łańcuchowej polimerazy, róg przedni rdzenia kręgowego, śmierć komórkowa, spektroskopia rezonansu magnetycznego, sprouting aksonalny, terapia immunomodulująca, zaburzenie mitochondrialne, zanik mięśni, zespół post-polio, zmęczenie neuronalne - Leksykon leków
Interakcje leku – Act-HiB 10 mcg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mcg toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Act-HIB zawiera 10 µg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typu b skoniugowanego z 18-30 µg toksoidu tężcowego i może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami, takimi jak przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, WZW B, odrze, śwince i różyczce. Kluczowe jest podanie preparatów w różne miejsca ciała, co zapobiega miejscowym interakcjom i zapewnia prawidłową odpowiedź immunologiczną. Po szczepieniu obserwuje się wydalanie polisacharydu Hib z moczem przez 1-2 tygodnie, co może powodować fałszywie dodatnie wyniki badań moczu na obecność Hib, dlatego w tym okresie zaleca się wykonanie dodatkowych badań diagnostycznych w celu potwierdzenia zakażenia. Szczepionka zawiera śladowe ilości formaldehydu oraz mniej niż 23 mg sodu na dawkę, co jest istotne u pacjentów z nadwrażliwością lub stosujących leki modyfikujące gospodarkę sodową.
błonica, formaldehyd, krztusiec, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na substancje, odpowiedź immunologiczna, odra, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae, polisacharyd otoczkowy Hib, różyczka, świnka, tężec, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka IMOVAX POLIO to trójskładnikowa, inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis, zawierająca wirusy typu 1 (szczep Mahoney, 29 jednostek antygenu D), typu 2 (szczep MEF-1, 7 jednostek antygenu D) oraz typu 3 (szczep Saukett, 26 jednostek antygenu D). Produkt jest przygotowywany na komórkach linii Vero i spełnia wymagania Farmakopei Europejskiej oraz rekomendacje WHO. Po zakończeniu pierwotnego schematu szczepienia (3 dawki) wskaźniki seroprotekcji wynoszą 100% dla typów 1 i 3 oraz 99-100% dla typu 2. Podanie dawki uzupełniającej (4. dawka) u niemowląt podnosi wskaźniki seroprotekcji do 97,5-100% dla wszystkich typów, a długoterminowe badania potwierdzają utrzymanie ochronnego poziomu przeciwciał u 94-99% zaszczepionych przez 4-5 lat po dawce uzupełniającej.
antygen D, dawka przypominająca, dawka uzupełniająca, Farmakopea Europejska, formaldehyd, immunogenność, inaktywacja wirusa, inaktywowany wirus poliomyelitis, komórki Vero, linia komórkowa Vero, odporność poszczepienna, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, poliomyelitis, przeciwciała ochronne, seroprotekcja, skuteczność szczepionki, szczepienie pierwotne, szczepionka inaktywowana, szczepionka monowalentna, szczepionka skojarzona, wirus poliomyelitis - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, będąca skojarzoną szczepionką bakteryjno-wirusową (ATC: J07CA02), zawiera antygeny błonicy, tężca, bezkomórkowego krztuśca oraz inaktywowanych wirusów poliomyelitis, umożliwiając jednoczesne uodpornienie przeciwko czterem chorobom zakaźnym. Badania kliniczne obejmujące 917 dzieci w wieku 15-26 miesięcy oraz 575 dzieci w wieku 4-7 lat wykazały, że po miesiącu od podania dawki uzupełniającej lub przypominającej, u ≥ 99% pacjentów stwierdzono ochronne miana przeciwciał: ≥ 0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca, ≥ 5 j. ELISA/ml dla antygenów krztuśca (toksoid krztuścowy, hemaglutynina włókienkowa, pertaktyna) oraz ≥ 8 w teście neutralizacji dla trzech typów poliowirusa. Odpowiedź immunologiczna była niezależna od wcześniejszego schematu szczepień (DTPw, DTPa, OPV, IPV) i liczby podanych dawek.
błonica, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, miano przeciwciał, miano przeciwciał ochronnych, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, szczepienie podstawowe, szczepionka DTPa, szczepionka Infanrix-IPV, test ELISA, test neutralizacji, tężec, toksoid krztuścowy - Leksykon chorób i schorzeń
Stopa końsko-szpotawa – Etiologia i przyczyny
Stopa końsko-szpotawa (talipes equinovarus) jest jedną z najczęstszych wad wrodzonych kończyn dolnych, występującą z częstością około 1:1000 żywych urodzeń. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno podłoże genetyczne, jak i środowiskowe. Genetyczne czynniki ryzyka potwierdzają m.in. rodzinne występowanie w 25% przypadków, zgodność u bliźniąt jednojajowych na poziomie 33%, a także mutacje w genach związanych z rozwojem kończyn (PITX1, TBX4, HOX) oraz genach mięśniowych (TPM1, TPM2). Wśród czynników środowiskowych najsilniej udokumentowano wpływ palenia tytoniu przez matkę (dwukrotny wzrost ryzyka), małowodzie, zakażenia wirusem Zika, wczesnej amniopunkcji (przed 13-15 tygodniem ciąży) oraz ekspozycji na alkohol i narkotyki. Wyróżnia się typy idiopatyczny (80% przypadków), syndromowy, pozycyjny oraz nabyty, zróżnicowane pod względem etiologii i rokowania.
amniocenteza, artrogrypoza, gen homeobox, idiopatyczna stopa końsko-szpotawa, kompleks kurczliwy mięśni, małowodzie, mózgowe porażenie dziecięce, mutacja genowa, oligohydramnios, palenie tytoniu w ciąży, poliomyelitis, pozycyjna stopa końsko-szpotawa, rozszczep kręgosłupa, ścięgno Achillesa, spina bifida, stopa końsko-szpotawa, talipes equinovarus, wirus Zika, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionka Infanrix-IPV jest preparatem skojarzonym, zawierającym antygeny przeciw błonicy (≥30 j.m. toksoidu błoniczego), tężcowi (≥40 j.m. toksoidu tężcowego), krztuścowi bezkomórkowemu (25 µg toksoidu krztuścowego, 25 µg hemaglutyniny włókienkowej, 8 µg pertaktyny) oraz poliomyelitis (inaktywowane wirusy typów 1, 2 i 3 w ilościach odpowiednio 40, 8 i 32 jednostek antygenu D). Preparat podawany jest w dawce 0,5 ml domięśniowo, z zalecanym miejscem iniekcji w mięśniu naramiennym lub u małych dzieci w przednio-boczną część uda. Szczepionka zawiera adiuwant w postaci 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu oraz śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng) i fenyloalaniny (0,036 µg), co należy uwzględnić u pacjentów z alergiami lub fenyloketonurią. Wirusy poliomyelitis są namnażane w hodowli komórkowej VERO i inaktywowane, co zapewnia bezpieczeństwo preparatu.
adiuwant, ampułkostrzykawka, błonica, Bordetella pertussis, droga domięśniowa, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, iniekcja donaczyniowa, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, mięsień naramienny, nadwrażliwość, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus inaktywowany, przednio-boczna część uda, szczepionka Infanrix-IPV, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) jest składnikiem inaktywowanym szczepionki Boostrix Polio, stosowanej jako dawka przypominająca przeciwko poliomyelitis u osób powyżej 3. roku życia. W preparacie zawiera 40 jednostek antygenu D, co stanowi najwyższą zawartość spośród trzech serotypów poliowirusa (typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki). Szczepionka ta jest szczepionką skojarzoną, zapewniającą ochronę przed błonicą, tężcem, krztuścem oraz poliomyelitis. Wskazaniem do jej stosowania jest również profilaktyka u kobiet w ciąży, co umożliwia bierną ochronę noworodków i niemowląt przed wymienionymi chorobami. Poliowirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i inaktywowany, co eliminuje ryzyko wywołania choroby, a antygeny adsorbowane są na adjuwantach glinowych (Al(OH)3 i AlPO4), zwiększających immunogenność preparatu.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D poliowirusa, bierna ochrona noworodków, błonica tężec krztusiec, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kobieta w ciąży, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, serotyp wirusa polio, szczep Mahoney, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka ADACEL POLIO, zawierająca toksoidy błonicy (≥2 j.m./2 Lf), tężca (≥20 j.m./5 Lf), antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typu 2 i 3 po 5 µg) oraz inaktywowany wirus polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), jest rekomendowana do stosowania u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Liczne badania kliniczne i obserwacyjne (łącznie ponad 125 000 kobiet ciężarnych) nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka. Badania na zwierzętach potwierdzają brak szkodliwego działania na rozwój zarodka, poród i wczesny rozwój potomstwa. Szczepienie w ciąży nie tylko chroni matkę, ale również zapewnia ochronę noworodka przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, zanim dziecko otrzyma własne szczepienia.
Adacel Polio, adjuwant, antygen krztuśca, błonica, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowana szczepionka, inaktywowany wirus polio, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, prospektywne badanie obserwacyjne, randomizowane kontrolowane badanie kliniczne, retrospektywne badanie obserwacyjne, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Inaktywowany poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) stanowi składnik szczepionki Boostrix Polio, która jest złożonym preparatem adsorbowanym na wodorotlenku i fosforanie glinu, zawierającym 8 jednostek antygenu D poliowirusa typu 2, namnażanego w hodowli komórkowej VERO. Preparat ten łączy w sobie antygeny błonicy (≥2 j.m.), tężca (≥20 j.m.), krztuśca (8 μg toksoidu krztuścowego, 8 μg hemaglutyniny włókienkowej, 2,5 μg pertaktyny) oraz inaktywowane poliowirusy typu 1 i 3 (odpowiednio 40 i 32 jednostek antygenu D). Szczepionka ma postać białej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań, dostępnej w ampułko-strzykawce, co jest istotne z punktu widzenia farmakodynamiki i bezpieczeństwa stosowania.
antygen D, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, poliowirus typ 2, szczep MEF-1, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wskazania do stosowania
Toksoidy błoniczy i tężcowy zawarte w szczepionce PENTAXIM stanowią kluczowe składniki immunizujące, stosowane w profilaktyce błonicy i tężca u niemowląt od 6. tygodnia życia oraz w drugim roku życia w ramach szczepienia pierwotnego i uzupełniającego. Toksoid błoniczy występuje w dawce nie mniejszej niż 20 j.m. (30 Lf), a toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. (10 Lf), adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺, co zapewnia odpowiednią stymulację układu immunologicznego i indukcję przeciwciał neutralizujących. Toksoid tężcowy pełni również funkcję nośnika dla polisacharydu Haemophilus influenzae typ b (10 µg), zwiększając immunogenność tego antygenu i umożliwiając skuteczną ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami Hib. Szczepionka PENTAXIM jest szczepionką pięciowalentną, zawierającą dodatkowo toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis (typ 1 – 29 jednostek antygenu D, typ 2 – 7 jednostek, typ 3 – 26 jednostek), co pozwala na kompleksową immunizację przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz zakażeniom Hib.
antygen T-niezależny, antygen T-zależny, błonica i tężec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, leczenie immunosupresyjne, neomycyna, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, posocznica, profilaktyka chorób zakaźnych, reakcja alergiczna, streptomycyna, szczepionka pięciowalentna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie HIV, zakażenie inwazyjne, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Wskazania do stosowania
Poliowirus inaktywowany, obecny w szczepionce Infanrix-IPV, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych stosowanych w profilaktyce poliomyelitis u dzieci w wieku od 16 miesięcy do 13 lat, które uprzednio przeszły szczepienie pierwotne przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis. Preparat zawiera trzy serotypy poliowirusa (typ 1 – szczep Mahoney: 40 j.m. antygenu D, typ 2 – szczep MEF-1: 8 j.m. antygenu D, typ 3 – szczep Saukett: 32 j.m. antygenu D) w formie inaktywowanej, co eliminuje ryzyko replikacji wirusa przy zachowaniu właściwości immunogennych. Szczepionka jest stosowana wyłącznie jako uzupełniająca lub przypominająca, mająca na celu wzmocnienie i przedłużenie odporności nabytej w wyniku szczepień pierwotnych, zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień i indywidualną historią immunizacji pacjenta.
antygen Bordetella pertussis, bezpieczeństwo biologiczne, choroba Heinego-Medina, fenyloketonuria, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność szczepionki, inaktywowany poliowirus, Infanrix-IPV, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odporność nabyta, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, poliowirus typu 2, poliowirus typu 3, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, wodorotlenek glinu