poliomyelitis
Poliomyelitis, znana również jako choroba Heinego-Medina lub polio, to wirusowa choroba zakaźna wywoływana przez poliowirusy (typu 1, 2 i 3), należące do rodziny Picornaviridae. Wirus wnika do organizmu drogą pokarmową, namnaża się w gardle i jelitach, po czym może przedostać się do układu nerwowego, gdzie atakuje komórki rogów przednich rdzenia kręgowego.
Większość zakażeń (72-95%) przebiega bezobjawowo. W około 4-8% przypadków występuje postać nieporażenna (minor illness) z objawami grypopodobnymi, takimi jak gorączka, ból gardła, głowy i mięśni. U około 1-2% zakażonych rozwija się porażenna postać choroby (major illness), charakteryzująca się asymetrycznymi porażeniami wiotkimi, najczęściej kończyn dolnych, z zachowanym czuciem.
Rozpoznanie poliomyelitis opiera się na obrazie klinicznym, badaniach wirusologicznych (izolacja wirusa z kału lub wymazów z gardła) oraz badaniach serologicznych (wykrywanie swoistych przeciwciał). Nie istnieje swoiste leczenie przyczynowe. Postępowanie obejmuje leczenie objawowe i rehabilitację.
Profilaktyka polio opiera się na szczepieniach ochronnych, które są skuteczną metodą zapobiegania chorobie. Dzięki globalnym wysiłkom w ramach inicjatywy WHO na rzecz eradykacji polio, choroba została wyeliminowana z większości krajów świata. Obecnie dziki typ wirusa polio występuje endemicznie tylko w Afganistanie i Pakistanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Esotkaleno
Produkt leczniczy Esotkaleno (prednizon) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko immunosupresji, która zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i oportunistyczne, a także możliwość maskowania objawów infekcji. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów z utajonymi infekcjami, takimi jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B, gdzie stosowanie leku wymaga jednoczesnego leczenia przeciwinfekcyjnego. Prednizon może nasilać choroby wrzodowe, osteoporozę, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, zaburzenia psychiczne oraz jaskrę, dlatego konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, w tym regularne badania okulistyczne co 3 miesiące. Dawkowanie powyżej 15 mg/dobę u pacjentów z twardziną układową wiąże się z ryzykiem twardzinowego przełomu nerkowego, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i funkcji nerek (stężenie kreatyniny). W trakcie terapii należy także kontrolować stężenie potasu i unikać nadmiernego spożycia sodu, gdyż produkt zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, kortykosteroid, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, poliomyelitis, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia widzenia, zaburzenie psychiczne, zakażenia oportunistyczne, zakażenie grzybicze, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
DULTAVAX to skojarzona szczepionka adsorbowana o zmniejszonej zawartości antygenu błoniczego (1/6 dawki podstawowej), zawierająca toksoidy błoniczy (≥ 2 j.m.) i tężcowy (≥ 20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (29 j.a.D.), 2 (7 j.a.D.) i 3 (26 j.a.D.). Szczepionka wykorzystuje formaldehyd do detoksykacji toksoidów i inaktywacji wirusów, a wodorotlenek glinu (0,35 mg Al³⁺) pełni rolę adjuwantu. Ochronne poziomy przeciwciał definiuje się jako ≥ 0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca (ELISA) oraz miano ≥ 5 dla poliomyelitis (test seroneutralizacji).
adjuwant, błonica, dawka przypominająca, detoksykacja, Dultavax, formaldehyd, immunizacja, komórki Vero, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, przeciwciało, szczepionka skojarzona, test seroneutralizacji, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis inaktywowany, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Dawkowanie i sposób podawania
Hemaglutynina włókienkowa jest kluczowym antygenem krztuścowym stosowanym w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, często łączonych ze szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi oraz poliomyelitis (IPV). Zawartość hemaglutyniny różni się w zależności od preparatu i grupy wiekowej: szczepionki dla dzieci zawierają 25 μg, natomiast dla dorosłych i młodzieży o zmniejszonej zawartości antygenów – 5-8 μg. Schemat dawkowania jest zróżnicowany i obejmuje szczepienia pierwotne, uzupełniające oraz przypominające, dostosowane do wieku pacjenta i wskazań klinicznych. Szczepionki podaje się domięśniowo, u niemowląt w przednio-boczną część uda, a u starszych dzieci i dorosłych w mięsień naramienny, z wykluczeniem podawania w pośladki oraz drogą śródskórną lub podskórną, z wyjątkiem wyjątkowych sytuacji.
antygen błonicy, antygen krztuścowy, bierna ochrona niemowląt, charakterystyka produktu leczniczego, cykl szczepienia podstawowego, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina przeciwtężcowa, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, poliomyelitis, przednio-boczna część uda, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół post-polio – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół post-polio (PPS) to schorzenie neurologiczne rozwijające się u 25-40% osób po przebytym poliomyelitis, zwykle 15-40 lat po pierwotnej infekcji. Charakteryzuje się postępującym osłabieniem mięśni, zmęczeniem, bólem mięśniowo-stawowym, zanikiem mięśni, zaburzeniami oddychania i połykaniem oraz zaburzeniami snu, w tym bezdechem sennym. Diagnostyka opiera się na potwierdzeniu historii porażennego polio, co najmniej 15-letnim okresie stabilności neurologicznej, nowych postępujących objawach oraz wykluczeniu innych przyczyn. Badania obejmują ocenę neurologiczną, EMG, obrazowanie oraz funkcje oddechowe. Leczenie jest objawowe i wielospecjalistyczne, z naciskiem na oszczędzanie energii (pacing), fizjoterapię o niskiej intensywności, stosowanie pomocy ortopedycznych oraz monitorowanie i leczenie powikłań oddechowych, w tym nieinwazyjną wentylację dodatnim ciśnieniem (NIV). Ból neuropatyczny może być leczony gabapentyną, a stosowanie opioidów jest generalnie niezalecane.
badania obrazowe, badanie neurologiczne, bezdech senny, ból neuropatyczny, depresja, dysfagia, dysfunkcja autonomiczna, elektromiografia, farmakoterapia, funkcja płuc, hydroterapia, infekcja dróg oddechowych, nieinwazyjna wentylacja, nietolerancja zimna, NLPZ, opieka wielospecjalistyczna, ortezy, osłabienie mięśni, poliomyelitis, schorzenie neurologiczne, ślinotok, stabilność neurologiczna, trening wytrzymałościowy, zaburzenia oddychania, zaburzenia oddychania w czasie snu, zanik mięśniowy, zespół post-polio, zmęczenie mięśni - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W szczepionce TETRAXIM, stosowanej przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona) oraz poliomyelitis (inaktywowany), mogą występować śladowe ilości glutaraldehydu, wykorzystywanego w procesie produkcji. Pomimo braku specyficznych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa glutaraldehydu w charakterystyce produktu leczniczego (oznaczonej jako „Nie dotyczy”), obecność tej substancji w końcowym preparacie jest minimalna i nie powinna wpływać na profil bezpieczeństwa szczepionki. Glutaraldehyd jest jednym z kilku związków pomocniczych, obok neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, stosowanych w procesie wytwarzania TETRAXIM.
ampułko-strzykawka, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, glutaraldehyd, krztusiec, kwalifikacja do szczepienia, nadwrażliwość na składniki szczepionki, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, profil bezpieczeństwa, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim, tężec, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki Infanrix-IPV, zawierającej 0,5 ml dawki standardowej z antygenami błonicy (≥30 j.m.), tężca (≥40 j.m.), bezkomórkowymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg, pertaktyna 8 μg) oraz inaktywowanymi wirusami polio, nie powoduje wystąpienia specyficznych objawów klinicznych wykraczających poza znany profil bezpieczeństwa. Dane post-marketingowe wskazują, że działania niepożądane po dawce większej niż zalecane 0,5 ml są zbliżone do tych obserwowanych po prawidłowym dawkowaniu, obejmując niespecyficzne reakcje poszczepienne, potencjalnie nasilone reakcje miejscowe związane z 0,5 mg aluminium w dawce standardowej oraz teoretycznie zwiększone ryzyko reakcji alergicznych u osób uczulonych na śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny obecnych w szczepionce.
antygen błonicy, antygen tężca, bezkomórkowy antygen krztuśca, błonica tężec krztusiec, działanie niepożądane, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, monitorowanie bezpieczeństwa produktu, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, profil bezpieczeństwa szczepionki, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja poszczepienna, szczepionka Infanrix-IPV, toksoid krztuścowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania szczepionki Infanrix-IPV, zawierającej inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3 w dawkach odpowiednio 40, 8 i 32 jednostek antygenu D na 0,5 ml, obserwowane działania niepożądane nie różnią się od tych po podaniu standardowej dawki. Szczepionka jest produkowana z inaktywowanych wirusów namnażanych w hodowli komórkowej VERO, co eliminuje ryzyko poliomyelitis wywołanego szczepem szczepionkowym nawet przy dawkach przekraczających zalecane. W przypadku przedawkowania nie stwierdzono specyficznych objawów, a działania niepożądane mają charakter niespecyficzny i nie wymagają odrębnego postępowania poza standardowym monitorowaniem klinicznym.
- Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Właściwości farmakokinetyczne
Poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) w szczepionce Boostrix Polio występuje w formie inaktywowanego wirusa, z dawką 8 jednostek antygenu D na 0,5 ml. Wirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i adsorbowany na adjuwantach glinowych: wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) oraz fosforanie glinu (0,2 mg Al³⁺). Taka forma zapewnia powolne uwalnianie antygenu z miejsca podania, co skutkuje przedłużoną stymulacją układu immunologicznego. Ze względu na mechanizm działania immunologiczny, a nie farmakologiczny, ocena farmakokinetyczna inaktywowanego poliowirusa typu 2 nie jest wymagana. Szczepionka podawana jest w postaci białej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań, co sprzyja lokalnej odpowiedzi immunologicznej bez ryzyka replikacji wirusa i wywołania poliomyelitis.
adjuwant, eradykacja polio, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 2, serotyp wirusa polio, stymulacja układu immunologicznego, swoiste przeciwciała, szczepionka Boostrix Polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Interakcje leku – Typhim Vi 25 mcg oczyszczonego polisacharydu otoczkowego (Vi) Salmonella typhi (szczep Ty2)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TYPHIM Vi, zawierająca 25 µg oczyszczonego polisacharydu otoczkowego Vi Salmonella typhi w dawce 0,5 ml, może być podawana jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, pod warunkiem wstrzykiwania ich w różne miejsca ciała. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji farmakodynamicznych ani wpływu na immunogenność szczepionek przeciw żółtej gorączce, błonicy, tężcowi, poliomyelitis (IPV i OPV), wściekliźnie, Neisseria meningitidis serogrup A i C, WZW typu A i B. Szczepionka jest inaktywowaną formą, co minimalizuje ryzyko interakcji z żywymi szczepionkami. U pacjentów poddanych terapii immunosupresyjnej (kortykosteroidy, cytostatyki, leki biologiczne) obserwuje się potencjalne osłabienie odpowiedzi immunologicznej, dlatego zaleca się odroczenie szczepienia do zakończenia leczenia, jeśli to możliwe.
błonica, choroba Heinego-Medina, cytostatyk, dur brzuszny, immunogenność, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwmalaryczny, miejscowa reakcja niepożądana, Neisseria meningitidis, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odpowiedź immunologiczna, paracetamol, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy Salmonella typhi, reakcja wazowagalna, szczepionka inaktywowana, szczepionka Typhim Vi, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wścieklizna, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, żółta gorączka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio to skojarzony preparat adsorbowany, zawierający toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (40 jednostek antygenu D), 2 (8 jednostek antygenu D) i 3 (32 jednostki antygenu D). Antygeny adsorbowane są na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), co zapewnia odpowiednią immunogenność. Preparat jest wskazany głównie do szczepień przypominających (booster) u osób powyżej 3. roku życia, mających na celu wzmocnienie odporności po szczepieniu podstawowym przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis. Ponadto, szczepionka jest stosowana u kobiet w ciąży w celu biernej ochrony niemowląt przed krztuścem poprzez transfer przeciwciał przez łożysko.
booster, Bordetella pertussis, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność szczepionki, inaktywowany poliowirus, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, łożysko, neomycyna, ochrona bierna, ognisko epidemiczne, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetraxim, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg) oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D) i typ 3 (26 jednostek antygenu D), podawana jest w ściśle określonej dawce 0,5 ml w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Zawiera również 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B i 12,5 μg fenyloalaniny. Ze względu na precyzyjne dawkowanie i formę podania, producent nie podaje informacji o przedawkowaniu w charakterystyce produktu leczniczego.
adjuwant, ampułko-strzykawka, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, ośrodek toksykologiczny, personel medyczny, polimyksyna B, poliomyelitis, przedawkowanie leku, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, posiada ściśle określone przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje czynne, pomocnicze oraz pozostałości produkcyjne takie jak neomycyna, polimyksyna i formaldehyd. Szczepionka może zawierać śladowe ilości kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng) oraz fenyloalaniny (0,036 µg), co należy uwzględnić podczas kwalifikacji. Ponadto, przeciwwskazaniem jest wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki z komponentem krztuścowym, objawiającej się zaburzeniami świadomości, drgawkami lub innymi objawami neurologicznymi. W takich przypadkach należy zrezygnować ze szczepienia przeciw krztuścowi, kontynuując immunizację przeciw błonicy, tężcowi i polio preparatami bez komponentu krztuścowego.
antygen Bordetella pertussis, choroba neurologiczna, drgawka, encefalopatia, fenyloalanina, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, objaw neurologiczny, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka przeciw tężcowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności, zaburzenie świadomości, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Dawkowanie i sposób podawania
Toksoid błoniczy stanowi kluczowy składnik szczepionek stosowanych w profilaktyce błonicy, wywoływanej przez Corynebacterium diphtheriae. Schematy dawkowania różnią się w zależności od wieku pacjenta, rodzaju szczepionki oraz wskazań klinicznych. U niemowląt i małych dzieci podstawowe szczepienie obejmuje 2-3 dawki podawane w odstępach 1-2 miesięcy, z dawką uzupełniającą po roku. Szczepionki takie jak DTP, Pentaxim, Tetraxim czy Infanrix-IPV podaje się domięśniowo, najczęściej w przednio-boczną część uda u niemowląt oraz w mięsień naramienny u starszych dzieci. Dawki przypominające podaje się w 6. roku życia, następnie w wieku 14 i 19 lat (szczepionka Clodivac), a u dorosłych co 10 lat (np. Adacel, Boostrix, Tdap) w dawce 0,5 ml domięśniowo. Szczepionki o pełnej zawartości antygenu (D) stosuje się do 7. roku życia, natomiast u starszych dzieci i dorosłych preferowane są preparaty o zmniejszonej zawartości antygenu (d lub Td). W przypadku pacjentów z zaburzeniami krzepliwości rozważa się podskórne podanie szczepionki.
Adacel, Adacel Polio, adiuwant, antygen krztuśca, błonica, Boostrix, Boostrix Polio, Clodivac, Corynebacterium diphtheriae, Dultavax, Haemophilus influenzae, immunoglobulina przeciwtężcowa, Infanrix-IPV, podanie domięśniowe, podanie podskórne, poliomyelitis, postępowanie profilaktyczne, profilaktyka błonicy, ryzyko krwotoku, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka DT, szczepionka DTaP-IPV, szczepionka DTP, szczepionka skojarzona, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepliwości, zaburzenie krzepliwości krwi, zmniejszona zawartość antygenu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM to preparat skojarzony, zawierający toksoidy błoniczy (≥20 j.m.) i tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis trzech typów, adsorbowany na wodorotlenku glinu. Dawka wynosi 0,5 ml. Produkt może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz 12,5 µg fenyloalaniny na dawkę. Ze względu na ustaloną historię stosowania i znany profil bezpieczeństwa podobnych szczepionek, nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych dla TETRAXIM, a dane dotyczące bezpieczeństwa opierają się głównie na obserwacjach klinicznych i doświadczeniu po wprowadzeniu do obrotu.
badanie przedkliniczne, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, streptomycyna, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV jest podawana w standardowej dawce 0,5 ml, zawierającej odpowiednie stężenia antygenów: toksoid błoniczy ≥ 30 j.m., toksoid tężcowy ≥ 40 j.m., toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg, pertaktyna 8 μg oraz inaktywowane poliowirusy typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Preparat jest przeznaczony do podawania domięśniowego, preferencyjnie w mięsień naramienny, a u niemowląt w przednio-boczną część uda. Szczepionka może być stosowana u dzieci wcześniej szczepionych zarówno preparatami z pełnokomórkową, jak i acelularną składową krztuśca oraz różnymi typami szczepionek przeciw poliomyelitis (doustnymi i inaktywowanymi). Podanie donaczyniowe jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
acelularna składowa krztuśca, ampułkostrzykawka, atenuowane wirusy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, hemaglutynina włókienkowa, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, poliomyelitis, poliowirus, przednio-boczna część uda, szczepionka Infanrix-IPV, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka ADACEL POLIO, zawierająca toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf), antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typu 2 i 3 po 5 µg) oraz inaktywowane wirusy polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), adsorbowana na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al), nie powinna być podawana u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek składnik szczepionki, w tym na substancje pomocnicze i śladowe pozostałości procesu produkcyjnego (formaldehyd, glutaraldehyd, antybiotyki: streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B, albumina surowicy bydlęcej). Szczególnym przeciwwskazaniem jest wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po wcześniejszym szczepieniu przeciw krztuścowi. Ponadto, podanie szczepionki należy odroczyć u pacjentów z ostrą, ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, natomiast łagodne infekcje górnych dróg oddechowych bez gorączki nie stanowią przeciwwskazania do immunizacji.
adsorbent, albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, działanie niepożądane, encefalopatia, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, immunizacja, inaktywowany wirus polio, infekcja górnych dróg oddechowych, nadwrażliwość na składniki szczepionki, odpowiedź immunologiczna, ostra ciężka choroba, pertaktyna, poliomyelitis, przeciwwskazanie do szczepienia, substancje pomocnicze, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka przeciw błonicy, tężec i krztusiec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM, będąca skojarzoną szczepionką adsorbowaną przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowana), nie podlega standardowym procesom farmakokinetycznym takim jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie. Jej działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej przeciwko zawartym antygenom, a nie na bezpośrednim działaniu farmakologicznym. Jedna dawka 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥ 20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥ 40 j.m. (10 Lf), 25 µg toksoidu krztuścowego i hemaglutyniny włókienkowej oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D) i typ 3 (26 jednostek antygenu D), adsorbowane na 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu, co zapewnia przedłużone uwalnianie antygenów i wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polipeptydowy, antygen, błonica, Bordetella pertussis, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, komórki Vero, krztusiec, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, streptomycyna, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Tężec – Epidemiologia
Tężec jest ostrą chorobą zakaźną układu nerwowego wywoływaną przez toksynę Clostridium tetani, charakteryzującą się sztywnością mięśni i bolesnymi skurczami, zwłaszcza mięśni szczęki i szyi. Pomimo powszechnego stosowania szczepionek, tężec pozostaje problemem zdrowia publicznego, szczególnie w krajach o niskim poziomie zaszczepienia i niehigienicznych warunkach porodowych. Globalna śmiertelność z powodu tężca spadła z 356 000 zgonów w 1990 roku do około 34 700 w 2019 roku, a częstość występowania zmniejszyła się o 88%. W USA od 2000 roku notuje się mniej niż 50 przypadków rocznie, ze wskaźnikiem śmiertelności 7,2% w latach 2009-2017. Szczególnie narażone są osoby starsze, niezaszczepione lub z nieaktualnymi dawkami przypominającymi, a także pacjenci z cukrzycą i użytkownicy narkotyków dożylnych. Tężec noworodkowy, choć rzadki w krajach rozwiniętych, nadal powoduje znaczną śmiertelność w regionach o ograniczonych zasobach, gdzie stosowane są niehigieniczne praktyki porodowe.
anatoksyna tężcowa, błonica, Clostridium tetani, cukrzyca, dawka przypominająca, immunoglobulina przeciwtężcowa, krztusiec, narkotyki drogą iniekcji, oparzenie, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, rana chirurgiczna, różyczka, szczepionka pentawalentna, sztywność mięśni, tężec matczyny, tężec noworodkowy, toksoid tężcowy, toksyna, upośledzona odporność, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wskaźnik śmiertelności, wskaźnik zachorowalności, zachorowalność, zespół różyczki wrodzonej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Esotkaleno
Preparat Esotkaleno (prednizon) wykazuje silne działanie immunosupresyjne, co zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i oportunistycznych, a objawy infekcji mogą być maskowane, utrudniając diagnostykę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z utajonymi infekcjami, takimi jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B, oraz w trakcie leczenia ostrych i przewlekłych zakażeń, w tym wirusowych (np. półpasiec, opryszczka, ospa wietrzna), grzybiczych i pasożytniczych. Prednizon wymaga ścisłej kontroli lekarskiej u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak choroba wrzodowa, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia psychiczne, jaskra, a także u osób z ryzykiem przełomu nerkowego w przebiegu twardziny układowej (dawka ≥15 mg/dobę). Konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności nerek, stężenia potasu oraz regularne badania okulistyczne co 3 miesiące.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, fluorochinolony, glikokortykosteroidy, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, leki przeciwcukrzycowe, miastenia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, poliomyelitis, półpasiec, prednizon, przewlekłe zapalenie wątroby, reakcje anafilaktyczne, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia psychiczne, zaburzenia widzenia, zaćma, zakażenia grzybicze, zakażenia oportunistyczne, zapalenie istoty szarej rdzenia, zapalenie ścięgien, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX, zawierająca toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu (0,35 mg Al³⁺) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (40 j. antygenu D), 2 (8 j. antygenu D) i 3 (32 j. antygenu D), jest podawana w dawce 0,5 ml jako zawiesina do wstrzykiwań. Charakterystyka produktu leczniczego nie przewiduje ryzyka przedawkowania, co wynika z kontrolowanego schematu dawkowania oraz formy podania, które minimalizują możliwość podania dawki większej niż zalecana. W literaturze medycznej brak jest opisów objawów czy dawek toksycznych związanych z nadmiernym podaniem tej szczepionki.
adiuwant, antygen D, bezpieczeństwo farmakoterapii, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fenyloalanina, inaktywowany wirus polio, leczenie objawowe, poliomyelitis, szczepionka DULTAVAX, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i poliomyelitis, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 3 – Przeciwwskazania stosowania
Poliowirus typ 3 (szczep Saukett) jest składnikiem inaktywowanej szczepionki skojarzonej Boostrix Polio, występującym w dawce 0,5 ml w ilości 32 jednostek antygenu D. Przeciwwskazania do stosowania tej szczepionki obejmują nadwrażliwość na inaktywowany poliowirus lub substancje pomocnicze, takie jak neomycyna, polimyksyna czy formaldehyd, które mogą występować w śladowych ilościach. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wystąpienie reakcji nadwrażliwości po wcześniejszych szczepieniach przeciw poliomyelitis lub innym składnikom szczepionki skojarzonej (błonica, tężec, krztusiec). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przejściową trombocytopenią, powikłaniami neurologicznymi po szczepieniach oraz u osób z encefalopatią o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu przeciw krztuścowi.
antygen krztuśca, choroba układu nerwowego, drgawki, encefalopatia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, immunolog kliniczny, inaktywowany poliowirus, inaktywowany wirus polio, jednostka antygenu D, komponent krztuścowy, nadwrażliwość, neomycyna, ostra choroba z gorączką, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typ 3, powikłania neurologiczne, przejściowa trombocytopenia, reakcja nadwrażliwości, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medoxa
Prednizon (Medoxa) jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu immunosupresyjnym, wymagającym ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych i interakcji. Immunosupresja zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i oportunistyczne, a także może maskować objawy infekcji, utrudniając diagnostykę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z gruźlicą, przewlekłym zapaleniem wątroby typu B, zakażeniami grzybiczymi i pasożytniczymi, a także w przypadku stosowania szczepień żywymi szczepionkami (okres 8 tygodni przed i 2 tygodnie po szczepieniu). Prednizon może nasilać nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, zaburzenia psychiczne, jaskrę oraz prowadzić do ryzyka perforacji jelit i przełomu nerkowego u pacjentów z twardziną układową (dawka ≥15 mg/dobę). Konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności nerek, stężenia potasu oraz okulistyczne kontrole co 3 miesiące podczas długotrwałej terapii.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa, cukrzyca, fluorochinolon, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelit, poliomyelitis, prednizon, przewlekłe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie psychiczne, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zerwanie ścięgna - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Wskazania do stosowania
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) występuje w śladowych ilościach jako substancja pomocnicza w wybranych szczepionkach stosowanych w profilaktyce chorób zakaźnych. W szczepionkach Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV jego zawartość wynosi poniżej 0,07 nanograma na dawkę, natomiast w szczepionce Priorix jest to 6,5 nanograma na dawkę. Boostrix Polio jest wskazana do szczepienia przypominającego przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis u osób powyżej 3 lat oraz do biernej ochrony niemowląt poprzez szczepienie kobiet w ciąży. Infanrix-IPV dedykowana jest dzieciom w wieku 16 miesięcy do 13 lat jako szczepienie uzupełniające i przypominające, natomiast Priorix stosuje się do czynnego uodparniania przeciw odrze, śwince i różyczce u dzieci od 9. miesiąca życia, młodzieży i dorosłych.
bierna ochrona niemowląt, bierna ochrona przed krztuścem, bierne uodpornienie, błonica tężec krztusiec, charakterystyka produktu leczniczego, czynne uodparnianie, immunoprofilaktyka chorób zakaźnych, kwalifikacja do szczepienia, kwalifikacja pacjenta, kwas para-aminobenzoesowy, odra-świnka-różyczka, poliomyelitis, preparat immunologiczny, profilaktyka chorób zakaźnych, schemat szczepień, substancja pomocnicza, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, wywiad alergiczny, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, będący składnikiem aktywnym szczepionki PENTAXIM, występuje w dawce 10 mikrogramów na jedną dawkę i jest skoniugowany z toksoidem tężcowym. Szczepionka ta jest skojarzona i przeznaczona do immunizacji przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), poliomyelitis (inaktywowana) oraz Haemophilus influenzae typ b (skoniugowana, adsorbowana). Oprócz polisacharydu Hib, PENTAXIM zawiera również toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D). Produkt dostępny jest w formie proszku i zawiesiny do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, co umożliwia podanie w ampułko-strzykawce.
antygen Bordetella pertussis, antygen D, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, haemophilus typ b, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, populacja pediatryczna, szczepionka Pentaxim, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infanrix-IPV
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca komponenty przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis, wymaga szczegółowej kwalifikacji pacjenta przed podaniem. Należy przeprowadzić dokładny wywiad lekarski, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje poszczepienne, jednak obecność w wywiadzie rodzinnym drgawek czy zespołu nagłej śmierci niemowląt (SIDS) nie stanowi przeciwwskazania. Szczepienie powinno odbywać się w warunkach umożliwiających natychmiastowe leczenie reakcji anafilaktycznej. Szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu kolejnych dawek u pacjentów, u których po wcześniejszym szczepieniu wystąpiły: gorączka ≥ 40,0ºC w ciągu 48 godzin, epizod hipotensyjno-hiporeaktywny, długotrwały płacz ≥ 3 godzin lub drgawki w ciągu 3 dni. W przypadku ciężkich zaburzeń neurologicznych lub trombocytopenii decyzja o szczepieniu powinna być indywidualnie rozważona, a u pacjentów z immunosupresją zaleca się odroczenie szczepienia do zakończenia terapii.
błonica, drgawka, drgawki toniczno-kloniczne, fenyloketonuria, HIV, immunizacja, iniekcja domięśniowa, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, lek immunosupresyjny, niedobór odporności, parestezja, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, skurcz oskrzeli, tężec, trombocytopenia, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenie neurologiczne, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix Polio to skojarzona szczepionka bakteryjno-wirusowa (kod ATC J07CA02) zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy, antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy, hemaglutynina włókienkowa, pertaktyna) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, adsorbowane na wodorotlenku i fosforanie glinu. Badania kliniczne wykazały wysoką immunogenność szczepionki u dzieci (3-8 lat, N=1195) oraz młodzieży i dorosłych (≥10 lat, N=923), z seroprotekcją przeciw błonicy (≥0,1 IU/ml: 82,2–100%), tężcowi (≥0,1 IU/ml: 99,6–100%) i poliomyelitis (≥8 ED50: 98,8–100% dla typów 1-3). Odpowiedź na antygeny krztuścowe po dawce przypominającej wynosiła 79,8–98,8%. Utrzymanie ochrony obserwowano do 5 lat u dzieci i 10 lat u młodzieży/dorosłych, z wysokimi odsetkami seroprotekcji (np. 89,4% przeciw błonicy u dzieci po 5 latach, 81,0% u dorosłych po 10 latach). Dawka przypominająca po 5-10 latach indukowała silną odpowiedź immunologiczną (>96% seropozytywności). Szczepionka wykazuje także skuteczność u osób wcześniej nieszczepionych lub o nieznanej historii szczepień oraz u pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych.
astma, Bordetella pertussis, fosforan glinu, Haemophilus influenzae, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, krew pępowinowa, krztusiec, obturacyjna choroba dróg oddechowych, pertaktyna, pneumokok, poliomyelitis, przewlekła obturacyjna choroba płuc, szczepionka acelularna, szczepionka skoniugowana, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca bezkomórkowe składniki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz inaktywowany wirus poliomyelitis, jest stosowana w profilaktyce tych chorób u dzieci. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z ponad 2200 pacjentów i obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz gorączka ≥38°C, występujące bardzo często (≥1/10). Szczególną uwagę zwraca zwiększona częstość reakcji po dawkach uzupełniających, w tym rozległy obrzęk kończyny (>50 mm średnicy) u 13-25% dzieci w wieku 4-6 lat, który ustępuje samoistnie w ciągu około 4 dni. Inne często obserwowane działania to zaburzenia neurologiczne (senność, ból głowy), zaburzenia metabolizmu (utrata apetytu) oraz zaburzenia psychiczne (nietypowy płacz, drażliwość).
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, drgawki gorączkowe, działanie niepożądane leku, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, gorączka poszczepienna, limfadenopatia, małopłytkowość, obrzęk kończyny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, reakcja w miejscu podania, skaza krwotoczna, stwardnienie tkanek, świąd, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, trombocytopenia, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia ogólne, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
W kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii, szczególnie istotne jest uwzględnienie wpływu produktów leczniczych na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Szczegółowe informacje na ten temat zawarte są w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) i powinny być integralną częścią procesu kwalifikacji pacjenta oraz edukacji terapeutycznej. Na przykładzie szczepionki Dultavax, zawierającej toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typ 1 (29 j. antygenu D), typ 2 (7 j. antygenu D) i typ 3 (26 j. antygenu D), odnotowano w okresie porejestracyjnym przypadki zawrotów głowy. Objaw ten może negatywnie wpływać na sprawność psychomotoryczną, co stanowi potencjalne zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn.
antygen D, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, Dultavax, działanie niepożądane, farmakoterapia, immunizacja, objaw neurologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, poliomyelitis, sprawność psychomotoryczna, symptom, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie równowagi, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Wskazania do stosowania
Polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (Hib) skoniugowany z toksoidem tężcowym jest kluczowym składnikiem szczepionki PENTAXIM, występującym w dawce 10 mikrogramów na 0,5 ml dawkę. Szczepionka ta jest przeznaczona do profilaktyki inwazyjnych zakażeń Hib, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica, zapalenie tkanki łącznej, stawów oraz nagłośni, które stanowią poważne zagrożenie zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci. Immunogenność polisacharydu Hib jest zwiększona dzięki koniugacji z toksoidem tężcowym, co umożliwia skuteczną odpowiedź immunologiczną u dzieci od 6. tygodnia życia. Schemat szczepień obejmuje szczepienie pierwotne u niemowląt oraz szczepienie uzupełniające w drugim roku życia, co jest niezbędne dla uzyskania optymalnej ochrony.
błonica, Bordetella pertussis, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, immunoprofilaktyka, inwazyjna choroba Hib, inwazyjne zakażenie, krztusiec, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typu b, posocznica, profilaktyka pierwotna, szczepionka Pentaxim, tężec, toksoid tężcowy, zakażenie Hib, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Esotkaleno
Produkt leczniczy Esotkaleno, zawierający prednizon, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na immunosupresyjne działanie zwiększające ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i oportunistycznych, a także możliwość maskowania objawów infekcji. Szczególnie niebezpieczne jest ryzyko reaktywacji utajonych zakażeń, takich jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B. Stosowanie Esotkaleno jest przeciwwskazane lub wymaga ścisłej kontroli i leczenia wspomagającego w przypadku ostrych i przewlekłych zakażeń, chorób wrzodowych, osteoporozy, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń psychicznych, jaskry, owrzodzeń rogówki oraz u pacjentów z guzem chromochłonnym. Dawkowanie prednizonu ≥15 mg/dobę u pacjentów z twardziną układową wiąże się z ryzykiem twardzinowego przełomu nerkowego, wymagającym monitorowania ciśnienia tętniczego i funkcji nerek (stężenie kreatyniny). Należy również uwzględnić ryzyko perforacji jelit, zwłaszcza przy współistniejących chorobach przewodu pokarmowego, oraz zwiększone ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonów.
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka niewydolność serca, cukrzyca, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, opóźnienie wzrostu, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, ostre zakażenie wirusowe, owrzodzenie rogówki, perforacja jelit, poliomyelitis, półpasiec, prednizon, przełom guza chromochłonnego, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, stężenie kreatyniny, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie widzenia, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zapalenie istoty szarej rdzenia, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgien, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zarażenie pasożytnicze, zerwanie ścięgna, żywa szczepionka - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Interakcje
Pertaktyna, jako kluczowy antygen Bordetella pertussis, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciwkrztuścowych, takich jak Adacel (3 µg pertaktyny), Boostrix (2,5 µg), Infanrix-IPV (8 µg) oraz ich wariantów skojarzonych. Badania kliniczne potwierdzają możliwość jednoczesnego podawania tych szczepionek z innymi preparatami, w tym inaktywowaną szczepionką przeciw grypie, szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, szczepionką przeciw poliomyelitis, rekombinowaną szczepionką przeciw HPV, szczepionkami przeciw meningokokom (MenACWY), MMR/V oraz szczepionką przeciw ospie wietrznej i Haemophilus influenzae typu b. W większości przypadków nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji wpływających na skuteczność ochrony, choć obserwowano obniżone średnie geometryczne mian przeciwciał (GMT) lub stężenia (GMC) dla niektórych antygenów, w tym pertaktyny, bez znaczenia klinicznego. Zaleca się podawanie szczepionek w różne kończyny oraz uwzględnienie możliwych interakcji z lekami immunosupresyjnymi, które mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną.
antygeny krztuśca, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, grypa sezonowa, Haemophilus influenzae, hemaglutynina włókienkowa, lek immunosupresyjny, meningokoki, odpowiedź immunologiczna, odra, ospa wietrzna, pertaktyna, poliomyelitis, półpasiec, reakcja poszczepienna, różyczka, świnka, szczepionka HPV, szczepionka przeciwkrztuścowa, szczepionka skojarzona, układ immunologiczny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie odporności - Leksykon substancji czynnych
Formaldehyd – Dawkowanie i sposób podawania
Formaldehyd występuje w śladowych ilościach jako pozostałość procesu wytwarzania w wielu szczepionkach, takich jak Act-HiB, Boostrix Polio, Fluarix Tetra, Infanrix-IPV oraz VaxigripTetra. Dawkowanie tych preparatów jest ściśle określone, np. Act-HiB podaje się w dawkach 0,5 ml według schematów zależnych od wieku (od 3 dawek u niemowląt do pojedynczej dawki u dzieci do 5 lat), natomiast Boostrix Polio i Infanrix-IPV stosuje się w pojedynczej dawce 0,5 ml u dzieci powyżej 3 lat i niemowląt odpowiednio. Szczepionki przeciw grypie Fluarix Tetra i VaxigripTetra podaje się domięśniowo w dawce 0,5 ml, z koniecznością podania drugiej dawki u dzieci poniżej 9 lat, które nie były wcześniej szczepione. Formaldehyd w tych preparatach nie jest składnikiem czynnym, a jedynie pozostałością produkcyjną, co należy uwzględnić podczas oceny ryzyka alergii i działań niepożądanych.
choroba inwazyjna, formaldehyd, Haemophilus influenzae typ b, immunoglobulina przeciwtężcowa, mięsień czworogłowy uda, mięsień naramienny, N-hydroksymetylo imid kwasu bursztynowego, neomycyna, niepożądana reakcja poszczepienna, octoxynol-9, podanie podskórne, polimyksyna, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, reakcja alergiczna, siarczan gentamycyny, szczepionka przeciwbłonicza, szczepionka przeciwgrypowa, szczepionka przeciwkrztuścowa, szczepionka przeciwtężcowa, test prowokacyjny, toksoid tężcowy