Przeciwwskazania stosowania
Wirus polio
Przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio obejmują przede wszystkim potwierdzoną nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym na inaktywowany wirus polio oraz substancje pomocnicze i pozostałości procesu produkcyjnego, takie jak formaldehyd, glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B oraz albumina surowicy bydlęcej. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje alergiczne po wcześniejszych dawkach szczepionek przeciw poliomyelitis. Encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca stanowi przeciwwskazanie do stosowania szczepionek skojarzonych z wirusem polio, a w przypadku preparatu Tetraxim postępująca encefalopatia jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ponadto, podanie szczepionek należy odroczyć u pacjentów z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, choć łagodne infekcje bez gorączki nie wykluczają szczepienia.
Przeciwwskazania stosowania substancji: wirus polio
Przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio są ściśle określone i lekarze powinni je znać przed zaleceniem immunizacji pacjentom. Poniżej omówiono sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających wirus polio jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności.1
Nadwrażliwość na składniki szczepionki
Stosowanie szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio jest przeciwwskazane u osób z potwierdzoną nadwrażliwością na składniki preparatu. Dotyczy to zarówno substancji czynnych, jak i pomocniczych zawartych w szczepionce. Pacjenci z historią reakcji alergicznych po wcześniejszym podaniu szczepionek przeciw poliomyelitis nie powinni otrzymywać kolejnych dawek.2 3
Należy również zauważyć, że szczepionki zawierające wirus polio mogą zawierać śladowe ilości substancji pozostałych z procesu wytwarzania. W przypadku szczepionki Adacel Polio są to: formaldehyd, glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B i albumina surowicy bydlęcej. Nadwrażliwość na którąkolwiek z tych substancji również stanowi przeciwwskazanie do podania preparatu.4
W przypadku szczepionki Tetraxim, oprócz zasadniczych składników, pacjenci mogą wykazywać nadwrażliwość na śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, które są używane w procesie produkcyjnym.5
Encefalopatia
Chociaż encefalopatia jest przeciwwskazaniem głównie związanym z komponentem krztuścowym szczepionek skojarzonych zawierających wirus polio, należy o tym pamiętać przy podejmowaniu decyzji o szczepieniu. Szczepionki zawierające wirus polio w połączeniu z toksodidem błoniczym, tężcowym i antygenami krztuśca nie powinny być podawane osobom, u których wystąpiła encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca.6 7
Ponadto, w przypadku preparatu Tetraxim, postępująca encefalopatia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania szczepionki zawierającej inaktywowany wirus polio.8
Ostra choroba z gorączką
Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, podanie preparatów zawierających inaktywowany wirus polio powinno zostać przełożone u osób z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką. Jest to środek ostrożności, a nie bezwzględne przeciwwskazanie. Należy jednak podkreślić, że łagodne infekcje, takie jak niewielkie infekcje górnych dróg oddechowych bez gorączki lub z niewielką gorączką, nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia.9
Uwagi szczególne związane ze składem szczepionek
Przy podejmowaniu decyzji o szczepieniu preparatami zawierającymi inaktywowany wirus polio należy wziąć pod uwagę również inne składniki szczepionek skojarzonych. Ważne jest, aby lekarze zwrócili uwagę na pełen skład jakościowy i ilościowy poszczególnych preparatów:
- Adacel Polio zawiera inaktywowany wirus polio typu 1 (29 jednostek antygenu D), typu 2 (7 jednostek antygenu D) i typu 3 (26 jednostek antygenu D) oraz jest adsorbowany na fosforanie glinu (1,5 mg, co odpowiada 0,33 mg Al3+)10
- Tetraxim zawiera inaktywowany wirus polio typu 1 (29 jednostek antygenu D), typu 2 (7 jednostek antygenu D) i typu 3 (26 jednostek antygenu D) oraz jest adsorbowany na wodorotlenku glinu, uwodnionym (0,3 mg Al3+)11
Dodatkowo, szczepionka Tetraxim zawiera fenyloalaninę w ilości 12,5 mikrograma, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią.12
Pacjenci z grup ryzyka
Należy zachować szczególną ostrożność przy kwalifikowaniu do szczepienia osób z zaburzeniami odporności, chorobami neurologicznymi lub zaburzeniami krzepnięcia. Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio, decyzja o szczepieniu powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka.
Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania inaktywowanego wirusa polio
Podsumowując, główne przeciwwskazania do stosowania substancji wirus polio (inaktywowany) w szczepieniach obejmują:
- Nadwrażliwość na wirus polio lub inne składniki szczepionki13 14
- Nadwrażliwość na substancje pozostałe z procesu wytwarzania (formaldehyd, glutaraldehyd, antybiotyki: streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B, albumina surowicy bydlęcej)15
- Encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca16 17
- Postępująca encefalopatia (w przypadku szczepionki Tetraxim)18
Czasowe przeciwwskazanie stanowi ostra ciężka choroba przebiegająca z gorączką.19
Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla lekarzy kwalifikujących pacjentów do szczepienia, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo immunizacji i zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania