Przeciwwskazania stosowania
Wirus polio

Przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio obejmują przede wszystkim potwierdzoną nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym na inaktywowany wirus polio oraz substancje pomocnicze i pozostałości procesu produkcyjnego, takie jak formaldehyd, glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B oraz albumina surowicy bydlęcej. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje alergiczne po wcześniejszych dawkach szczepionek przeciw poliomyelitis. Encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca stanowi przeciwwskazanie do stosowania szczepionek skojarzonych z wirusem polio, a w przypadku preparatu Tetraxim postępująca encefalopatia jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ponadto, podanie szczepionek należy odroczyć u pacjentów z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, choć łagodne infekcje bez gorączki nie wykluczają szczepienia.

Przeciwwskazania stosowania substancji: wirus polio

Przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio są ściśle określone i lekarze powinni je znać przed zaleceniem immunizacji pacjentom. Poniżej omówiono sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających wirus polio jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności.1

Nadwrażliwość na składniki szczepionki

Stosowanie szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio jest przeciwwskazane u osób z potwierdzoną nadwrażliwością na składniki preparatu. Dotyczy to zarówno substancji czynnych, jak i pomocniczych zawartych w szczepionce. Pacjenci z historią reakcji alergicznych po wcześniejszym podaniu szczepionek przeciw poliomyelitis nie powinni otrzymywać kolejnych dawek.2 3

Należy również zauważyć, że szczepionki zawierające wirus polio mogą zawierać śladowe ilości substancji pozostałych z procesu wytwarzania. W przypadku szczepionki Adacel Polio są to: formaldehyd, glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B i albumina surowicy bydlęcej. Nadwrażliwość na którąkolwiek z tych substancji również stanowi przeciwwskazanie do podania preparatu.4

W przypadku szczepionki Tetraxim, oprócz zasadniczych składników, pacjenci mogą wykazywać nadwrażliwość na śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, które są używane w procesie produkcyjnym.5

Encefalopatia

Chociaż encefalopatia jest przeciwwskazaniem głównie związanym z komponentem krztuścowym szczepionek skojarzonych zawierających wirus polio, należy o tym pamiętać przy podejmowaniu decyzji o szczepieniu. Szczepionki zawierające wirus polio w połączeniu z toksodidem błoniczym, tężcowym i antygenami krztuśca nie powinny być podawane osobom, u których wystąpiła encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca.6 7

Ponadto, w przypadku preparatu Tetraxim, postępująca encefalopatia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania szczepionki zawierającej inaktywowany wirus polio.8

Ostra choroba z gorączką

Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, podanie preparatów zawierających inaktywowany wirus polio powinno zostać przełożone u osób z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką. Jest to środek ostrożności, a nie bezwzględne przeciwwskazanie. Należy jednak podkreślić, że łagodne infekcje, takie jak niewielkie infekcje górnych dróg oddechowych bez gorączki lub z niewielką gorączką, nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia.9

Uwagi szczególne związane ze składem szczepionek

Przy podejmowaniu decyzji o szczepieniu preparatami zawierającymi inaktywowany wirus polio należy wziąć pod uwagę również inne składniki szczepionek skojarzonych. Ważne jest, aby lekarze zwrócili uwagę na pełen skład jakościowy i ilościowy poszczególnych preparatów:

  • Adacel Polio zawiera inaktywowany wirus polio typu 1 (29 jednostek antygenu D), typu 2 (7 jednostek antygenu D) i typu 3 (26 jednostek antygenu D) oraz jest adsorbowany na fosforanie glinu (1,5 mg, co odpowiada 0,33 mg Al3+)10
  • Tetraxim zawiera inaktywowany wirus polio typu 1 (29 jednostek antygenu D), typu 2 (7 jednostek antygenu D) i typu 3 (26 jednostek antygenu D) oraz jest adsorbowany na wodorotlenku glinu, uwodnionym (0,3 mg Al3+)11

Dodatkowo, szczepionka Tetraxim zawiera fenyloalaninę w ilości 12,5 mikrograma, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią.12

Pacjenci z grup ryzyka

Należy zachować szczególną ostrożność przy kwalifikowaniu do szczepienia osób z zaburzeniami odporności, chorobami neurologicznymi lub zaburzeniami krzepnięcia. Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania do stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus polio, decyzja o szczepieniu powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka.

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania inaktywowanego wirusa polio

Podsumowując, główne przeciwwskazania do stosowania substancji wirus polio (inaktywowany) w szczepieniach obejmują:

  • Nadwrażliwość na wirus polio lub inne składniki szczepionki13 14
  • Nadwrażliwość na substancje pozostałe z procesu wytwarzania (formaldehyd, glutaraldehyd, antybiotyki: streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B, albumina surowicy bydlęcej)15
  • Encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca16 17
  • Postępująca encefalopatia (w przypadku szczepionki Tetraxim)18

Czasowe przeciwwskazanie stanowi ostra ciężka choroba przebiegająca z gorączką.19

Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla lekarzy kwalifikujących pacjentów do szczepienia, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo immunizacji i zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl