inhibitor proteazy HIV

Inhibitory proteazy HIV to klasa leków antyretrowirusowych stosowanych w leczeniu zakażenia wirusem HIV. Działają poprzez blokowanie enzymu proteazy, niezbędnego do replikacji wirusa, uniemożliwiając tworzenie dojrzałych, zakaźnych cząstek wirusowych.

Leki z tej grupy (np. atazanawir, darunawir, lopinawir) stanowią ważny składnik schematu leczenia antyretrowirusowego, często stosowanego w połączeniu z innymi klasami leków w terapii kombinowanej. Inhibitory proteazy HIV przyczyniły się do znacznego zmniejszenia śmiertelności związanej z AIDS, przekształcając HIV z choroby śmiertelnej w przewlekłą, możliwą do kontrolowania.

Stosowanie inhibitorów proteazy wiąże się z potencjalnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia, hiperglikemia), lipodystrofia, a także interakcje z wieloma innymi lekami poprzez układ enzymatyczny cytochromu P450. Stałe monitorowanie pacjentów, w tym parametrów lipidowych i glikemii, jest kluczowe podczas terapii tymi lekami.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Gastrostad 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco podnosi pH żołądka, co wpływa na biodostępność leków zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynib. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawirem) ze względu na ryzyko znacznego obniżenia ich stężenia, co wymaga ograniczenia dawki pantoprazolu do 20 mg i monitorowania miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać ryzyko wzrostu INR i wydłużenia czasu protrombinowego u pacjentów leczonych warfaryną lub fenprokumonem, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. U pacjentów przyjmujących wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) zaleca się rozważenie czasowego odstawienia pantoprazolu ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia metotreksatu.
amoksycylina, atazanawir, biodostępność leku, choroba wrzodowa, CYP2C19, cytochrom P-450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etanol, etynyloestriadol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, pantoprazol, pH żołądka, piroksykam, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, środek zobojętniający, teofilina, terapia eradykacyjna H. pylori, warfaryna, wartość INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Bufomix Easyhaler (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.

Bufomix Easyhaler zawiera budezonid (160 µg) i formoterol (4,5 µg) na dawkę inhalacyjną, które wykazują liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, kobicystat), które mogą zwiększać stężenia budezonidu w osoczu nawet 4-6-krotnie, co podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania zaleca się maksymalizację odstępu czasowego między dawkami. Beta-blokery, w tym krople do oczu, antagonizują działanie formoterolu, dlatego ich łączna terapia jest przeciwwskazana, chyba że istnieją szczególne wskazania kliniczne. Ponadto, leki wydłużające odstęp QT (chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, pochodne fenotiazyny, terfenadyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko groźnych arytmii komorowych i wymagają unikania lub ścisłego monitorowania EKG.
arytmia komorowa, astma oskrzelowa, beta-bloker, budezonid i formoterol, chinidyna, digoksyna, dyzopiramid, furazolidon, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid, L-tyroksyna, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lewodopa, oksytocyna, pochodna fenotiazyny, pochodna ksantyny, prokainamid, prokarbazyna, receptor beta2-adrenergiczny, teofilina, terfenadyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Cardilopin 10 mg

Amlodypina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV, azole przeciwgrzybicze, werapamil, diltiazem) zwiększają stężenie amlodypiny w osoczu, co może nasilać jej działanie hipotensyjne, szczególnie u osób starszych, wymagając monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej redukcji dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając efekt terapeutyczny, co wymaga dostosowania dawki. Spożycie grejpfruta lub soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększenie biodostępności amlodypiny i ryzyko niedociśnienia. Szczególnie niebezpieczna jest interakcja z dożylnym dantrolenem, prowadząca do hiperkaliemii i poważnych zaburzeń rytmu serca, co stanowi wskazanie do unikania jednoczesnego stosowania.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant doustny, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność amlodypiny, bloker kanału wapniowego, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, CYP3A4, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, erytromycyna, ewerolimus, farmakokinetyka amlodypiny, hamowanie metabolizmu, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakologiczna, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, migotanie komór, miopatia, nefrotoksyczność, niedociśnienie, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, ryfampicyna, substancja czynna, symwastatyna, syrolimus, tachykardia odruchowa, takrolimus, temsyrolimus, warfaryna, werapamil, zapaść krążeniowa, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Daktarin-oral 20 mg/g

Mikonazol, składnik preparatu Daktarin-oral, jest silnym inhibitorem izoenzymów CYP3A4 i CYP2C9, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Doustne stosowanie mikonazolu jest bezwzględnie przeciwwskazane z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. astemizol, pimozyd), alkaloidami sporyszu, inhibitorami reduktazy HMG-CoA (symwastatyna, lowastatyna) oraz triazolamem i doustnym midazolamem ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak torsade de pointes, ergotyzm, miopatia, rabdomioliza oraz nasilona sedacja. W przypadku innych leków metabolizowanych przez CYP3A4 i CYP2C9, takich jak warfaryna, pochodne sulfonylomocznika, fenytoina, inhibitory proteazy HIV (sakwinawir), leki przeciwnowotworowe (alkaloidy barwinka, busulfan, docetaksel), antagoniści kanału wapniowego, leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus, syrolimus) oraz inne wymienione substancje, konieczne jest monitorowanie stężeń leków i ewentualna redukcja dawek, aby uniknąć toksyczności i nasilenia działań niepożądanych.
alkaloidy barwinka, alkaloidy sporyszu, antagonista kanału wapniowego, astemizol, busulfan, cyklosporyna, cyzapryd, Daktarin-oral, docetaksel, dysfagia, ergotyzm, fenytoina, hipoglikemia, inhibitor proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwzakrzepowy, lowastatyna, midazolam, mikonazol, nefrotoksyczność, pochodna dihydropirydyny, pochodna sulfonylomocznika, rabdomioliza, sakwinawir, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, torsade de pointes, triazolam, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvastatin Genoptim 40 mg

Simvastatin Genoptim, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg w formie tabletek powlekanych, jest wskazany w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na symwastatynę lub substancje pomocnicze (w tym laktozę: 74,50 mg w dawce 10 mg, 149 mg w dawce 20 mg, 298 mg w dawce 40 mg), czynną chorobę wątroby lub niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz, ciążę i okres karmienia piersią. Ponadto, jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (m.in. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, nelfinawir) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia symwastatyny i powikłań mięśniowych, takich jak miopatia i rabdomioliza. Również interakcje z gemfibrozylem, cyklosporyną i danazolem stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do kojarzenia z symwastatyną. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosujących lomitapid dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba nerek, choroba wątroby, ciąża i laktacja, cyklosporyna, danazol, diltiazem, działanie niepożądane, gemfibrozyl, hepatocyt, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, lek hipolipemizujący, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, metabolizm leku, mikrosomalne białko transportujące triglicerydy, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, symwastatyna, zaburzenie lipidowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lanzul S

Lanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wymaga szczegółowej oceny stanu pacjenta przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza w kontekście wykluczenia złośliwego nowotworu żołądka, który może być maskowany przez lek. Nie zaleca się łączenia lanzoprazolu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir, nelfinawir) ze względu na obniżenie ich biodostępności w wyniku zmniejszenia kwasowości soku żołądkowego. Długotrwałe stosowanie (>3 miesiące) może prowadzić do ciężkiej hipomagnezemii, której objawy obejmują m.in. tężyczkę, majaczenie, drgawki i arytmie komorowe, dlatego zaleca się monitorowanie stężenia magnezu, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem niedoborów lub stosujących leki wpływające na gospodarkę magnezową. Ponadto, hipochlorhydria indukowana przez lanzoprazol może upośledzać wchłanianie witaminy B12, co wymaga uwagi podczas długotrwałej terapii.
achlorhydria, arytmia komorowa, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, chromogranina A, cyjankobalamina, digoksyna, diuretyk, guz neuroendokrynny, Helicobacter pylori, hipochlorhydria, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kortykosteroid, lanzoprazol, lek przeciwwrzodowy, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy żołądka, osteoporoza, owrzodzenie trawienne, perforacja, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, tężyczka, toksyczna rozpływna martwica naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie okrężnicy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivahib 2,5 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik Varodoax, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, zwłaszcza z inhibitorami i induktorami CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory obu szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC o 30-50% i Cmax o 30-40%, co wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, co może obniżać skuteczność przeciwzakrzepową i wymaga ścisłego monitorowania lub unikania kojarzenia. Współstosowanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyna 40 mg, rywaroksaban 10 mg) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawienia, podobnie jak NLPZ (np. naproksen 500 mg) i inhibitory agregacji płytek (klopidogrel, SSRI/SNRI), które mogą wydłużać czas krwawienia.
atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, błona śluzowa przewodu pokarmowego, czas częściowej tromboplastyny, czas krwawienia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, działanie farmakodynamiczne, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, funkcja płytek krwi, glikoproteina p, induktor wątrobowy, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rywaroksaban, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazol Krka 20 mg

Pantoprazol Krka (20 mg) jako inhibitor pompy protonowej wywiera istotny wpływ na farmakokinetykę leków zależnych od kwaśnego pH żołądka, co prowadzi do zmniejszenia ich biodostępności, zwłaszcza azoli przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynibu oraz inhibitorów proteazy HIV (np. atazanawiru). W przypadku jednoczesnego stosowania z inhibitorami proteazy HIV zaleca się nie przekraczać dawki 20 mg pantoprazolu na dobę, ścisłe monitorowanie miana wirusa oraz ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwwirusowego. Ponadto, u pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwowano ryzyko zwiększenia INR i czasu protrombinowego, co wymaga monitorowania tych parametrów. Wysokie dawki metotreksatu (≥300 mg) stosowane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do podwyższenia stężenia metotreksatu w surowicy, co wskazuje na konieczność rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu w trakcie terapii metotreksatem.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność leku, błona śluzowa żołądka, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, demetylacja, diazepam, digoksyna, diklofenak, doustny lek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, erlotynib, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym cytochromu, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lewonorgestrel, łuszczyca, metoprolol, metotreksat, metronidazol, miano wirusa, naproksen, nieprawidłowe krwawienie, nifedypina, P-glikoproteina, pantoprazol, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, teofilina, terapia nowotworowa, warfaryna, wartość INR, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Roxan

Stosowanie rywaroksabanu (Roxan) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min, ze średnim wzrostem stężenia leku w osoczu o 1,6-krotną wartość) oraz u osób przyjmujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), co może zwiększać stężenie rywaroksabanu średnio 2,6-krotnie. Monitorowanie obejmuje ocenę objawów krwawienia, badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu, a w wyjątkowych sytuacjach oznaczanie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, w tym z chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia, retinopatią naczyniową czy po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR), gdzie stosowanie rywaroksabanu nie jest zalecane.
antagonista witaminy K, brak laktazy, cewnik zewnątrzoponowy, embolektomia płucna, hematokryt, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, klirens kreatyniny, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, pochodne azolowe, powikłanie krwotoczne, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, Roxan, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzep, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie kości udowej, znieczulenie przewodowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Accord 5 mg/ml

Midazolam Accord jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne wpływające na jego stężenie w osoczu oraz okres półtrwania. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i worykonazol, zwiększają stężenie midazolamu odpowiednio 5- i 3-4-krotnie, wydłużając okres półtrwania około trzykrotnie, co wymaga podawania leku w warunkach intensywnej opieki medycznej z koniecznością zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania. Podobne efekty obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów proteazy HIV (np. lopinawir/rytonawir) oraz inhibitorów proteazy HCV (boceprewir, telaprewir), które zwiększają stężenie midazolamu do 3,4-5,4-krotnie i wydłużają jego okres półtrwania do 4-krotnie. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina czy fenytoina, znacząco obniżają stężenie midazolamu (do 90%) i skracają okres półtrwania o około 50-60%, co może wymagać zwiększenia dawki midazolamu. Interakcje farmakodynamiczne z lekami uspokajająco-nasennymi, opiatami, barbituranami oraz alkoholem prowadzą do nasilonej sedacji, depresji oddechowej i innych poważnych działań niepożądanych, dlatego jednoczesne stosowanie alkoholu jest kategorycznie przeciwwskazane.
amnezja anterogradowa, antagonista receptora histaminowego H2, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, barbiturat, benzodiazepina, bezdech, bloker kanału wapniowego, cymetydyna, CYP3A4, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, flukonazol, hipotensja, hipoventylacja, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, minimalne stężenie pęcherzykowe, nefazodon, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, wemurafenib, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Epistatus 5 mg

Midazolam, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP3A4, takie jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 3-5-krotnie, wydłużając jego okres półtrwania i nasilając działanie sedacyjne. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg/d przez 7 dni) i dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie midazolamu o 20-60%, skracając jego czas działania. Podanie midazolamu na śluzówkę jamy ustnej (Epistatus) zmniejsza wpływ pierwszego przejścia wątrobowego, jednak klirens ogólnoustrojowy nadal ulega zmianie, co wymaga dostosowania dawkowania, zwłaszcza u dzieci, u których połknięcie części dawki może nasilać interakcje.
antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, choroba wrzodowa, CYP3A4, depresja oddechowa, depresja sercowo-naczyniowa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens midazolamu, leczenie zastępcze, lek dopaminergiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek uspokajający, lek zwiotczający mięśnie, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pierwsze przejście przez wątrobę, reakcja disulfiramowa, sedacja, śluzówka jamy ustnej, sok grejpfrutowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axocar 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Axocar, zawierający ezetymib i symwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania substancji do mleka. Nie należy go stosować u osób z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz, gdyż symwastatyna jest metabolizowana w wątrobie i może nasilać hepatotoksyczność. Ponadto, stosowanie Axocar jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna, nelfinawir), które zwiększają AUC symwastatyny około pięciokrotnie, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, działanie niepożądane, ezetymib i symwastatyna, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, miotoksyczność, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, teratogenność, zaburzenie lipidowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranozek 500 mg

Ranolazyna, będąca substratem CYP3A4 i P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg 2x/dobę), itrakonazol, klarytromycyna czy sok grejpfrutowy, powodują 3,0-3,9-krotny wzrost AUC ranolazyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem 180-360 mg/dobę) zwiększają stężenie ranolazyny 1,5-2,4-krotnie, co wymaga ostrożnego doboru dawki. Inhibitory P-gp, takie jak werapamil (120 mg 3x/dobę), podnoszą stężenie ranolazyny 2,2-krotnie. Silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), obniżają stężenie ranolazyny o około 95%, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania. Ranolazyna jest także substratem CYP2D6, a inhibitory tego enzymu, jak paroksetyna (20 mg/dobę), mogą zwiększać jej stężenie do 1,2-krotnie lub nawet o 62% przy niższych dawkach ranolazyny (500 mg 2x/dobę).
antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, choroba wieńcowa, dehydrogenaza alkoholowa, działanie wazodylatacyjne, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor proteazy HIV, komorowe zaburzenie rytmu serca, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, P-glikoproteina, przenośnik kationów organicznych-2, rabdomioliza, sok grejpfrutowy, substrat CYP2B6, substrat CYP2D6, substrat CYP3A4, substrat OCT2, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, umiarkowany inhibitor CYP3A4, wąski zakres terapeutyczny, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Sandoz 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna produktu Aripiprazole Sandoz, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o ponad 100%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cₘₐₓ o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, dziurawiec) obniżają AUC o 73% i Cₘₐₓ o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (np. escytalopram) zmiany stężenia są niewielkie i zazwyczaj nie wymagają korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Palenie tytoniu nie wpływa na metabolizm arypiprazolu, gdyż jest on metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a nie CYP1A.
antagonista receptora H2, Aripiprazole Sandoz, arypiprazol, chinidyna, choroba wątroby, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie depresyjne na OUN, działanie hipotensyjne, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, leki działające na OUN, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie oddychania, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ranloc

Stosowanie pantoprazolu w dawce 40 mg w formie tabletek dojelitowych wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, gdzie konieczne jest monitorowanie enzymów wątrobowych i przerwanie terapii w przypadku ich wzrostu. Lek Ranloc może maskować objawy nowotworu żołądka, co wymaga wykluczenia podłoża nowotworowego przy obecności objawów alarmowych, takich jak znaczna utrata masy ciała, dysfagia, krwawe wymioty czy niedokrwistość. W terapii skojarzonej należy uwzględnić potencjalne interakcje, zwłaszcza z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawirem), których biodostępność może być znacznie obniżona. Długotrwałe stosowanie pantoprazolu może prowadzić do niedoboru witaminy B12, szczególnie u pacjentów z zespołem Zollingera-Ellisona, oraz zwiększać ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego bakteriami Salmonella, Campylobacter i Clostridium difficile.
anemia, bakteria Campylobacter, bakteria Salmonella, bezkwaśność soku żołądkowego, chromatogranina A, Clostridium difficile, drgawki, dysfagia, enzymy wątrobowe, guz neuroendokrynny, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, majaczenie, niewydolność wątroby, nowotwór żołądka, osteoporoza, pantoprazol, smołowaty stolec, tężyczka, toczeń rumieniowaty skórny, trudności w połykaniu, witamina B12, zaburzenia rytmu serca, zakażenie przewodu pokarmowego, zespół Zollingera-Ellisona, złamanie kości biodrowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Xirect Forte 50 mg

Syldenafil, substancja czynna preparatu Xirect Forte, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2C9, co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych enzymów. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/dobę), zwiększają Cmax syldenafilu o 300% i AUC o 1000%, co wymaga ograniczenia dawki syldenafilu do maksymalnie 25 mg na 48 godzin lub całkowitego unikania jednoczesnego stosowania. Podobne, choć mniej nasilone efekty obserwuje się przy stosowaniu sakwinawiru, ketokonazolu, itrakonazolu oraz erytromycyny, gdzie zaleca się rozważenie redukcji dawki syldenafilu do 25 mg. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak bozentan (125 mg 2x/dobę) i ryfampicyna, znacząco obniżają ekspozycję na syldenafil (AUC spada o 62,6%, Cmax o 55,4%), co może wymagać zwiększenia dawki leku. Syldenafil jest słabym inhibitorem cytochromu P450 i nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez te enzymy.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, azotan, azytromycyna, beta-adrenolityk, bozentan, cGMP, cymetydyna, cytochrom P450, doksazosyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, hipotonia objawowa, induktor CYP, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym 2C9, izoenzym 3A4, ketokonazol, klirens syldenafilu, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, metabolizm syldenafilu, niedociśnienie objawowe, nikorandyl, riocyguat, rozrost gruczołu krokowego, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sok grejpfrutowy, syldenafil, tlenek azotu, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 20 mg

Atorvox, zawierający atorwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywną chorobą wątroby oraz u osób z niewyjaśnionym, trzykrotnym wzrostem aktywności aminotransferaz powyżej górnej granicy normy. Leku nie należy stosować w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie leków przeciwwirusowych zawierających glekaprewir z pibrentaswirem, co może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i ryzyka miopatii, w tym rabdomiolizy. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się ocenę aktywności kinazy kreatynowej (CK) u pacjentów z historią chorób mięśniowych lub predyspozycją do miopatii.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, choroba wątroby, ciąża, cyklosporyna, działanie hepatotoksyczne, działanie hipolipemizujące, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, karmienie piersią, kinaza kreatynowa, kwas nikotynowy, leczenie przeciwwirusowe, lek przeciwgrzybiczny, miopatia, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Cutivate 0,5 mg/g

Flutykazon propionian, substancja czynna kremu Cutivate 0,5 mg/g, jest metabolizowany w wątrobie głównie przez izoenzym CYP3A4. Inhibitory tego enzymu, takie jak rytonawir (stosowany w terapii HIV) oraz azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol), mogą znacząco spowalniać metabolizm flutykazonu, prowadząc do zwiększenia jego stężenia w osoczu i podwyższonego ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, w tym supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołu Cushinga. Interakcje te mają różny poziom istotności klinicznej, zależny od dawki leku, powierzchni skóry objętej leczeniem, czasu terapii oraz siły działania inhibitora CYP3A4. Dodatkowo, makrolidowe antybiotyki (erytromycyna, klarytromycyna) również hamują CYP3A4 i mogą zwiększać stężenie flutykazonu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, cytochrom P450, działanie immunosupresyjne, działanie ogólnoustrojowe, erytromycyna, flutykazon propionian, HIV, inhibitor CYP3A4, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, kwas owocowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm flutykazonu, metabolizm przez CYP3A4, opatrunek okluzyjny, pimekrolimus, posakonazol, przepuszczalność skóry, retinoid, rytonawir, supresja kory nadnerczy, takrolimus, wchłanianie leku, zakażenie grzybicze, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pulmicort Turbuhaler

Budezonid w formie proszku do inhalacji (Pulmicort Turbuhaler) nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia zaostrzeń astmy, gdzie preferowane są wziewne leki rozszerzające oskrzela o krótkim czasie działania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem niewydolności kory nadnerczy, zwłaszcza tych poddawanych doraźnemu leczeniu dużymi dawkami glikokortykosteroidów lub długotrwałej terapii maksymalnymi dawkami wziewnymi. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie funkcji nadnerczy oraz rozważenie zwiększenia dawki glikokortykosteroidów doustnych w sytuacjach stresu, np. przed zabiegami chirurgicznymi. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby metabolizm budezonidu może być upośledzony, co zwiększa ryzyko działań ogólnoustrojowych.
biodostępność budezonidu, budezonid, działanie ogólnoustrojowe, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, glikokortykosteroid doustny, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, jaskra, leczenie przeciwgrzybicze, metabolizm budezonidu, niewydolność kory nadnerczy, objawy ogólnoustrojowe, paradoksalny skurcz oskrzeli, Pulmicort Turbuhaler, świszczący oddech, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Cidimus 1 mg

Takrolimus, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, worykonazol, izawukonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna), inhibitory proteazy HIV/HCV (rytonawir, nelfinawir, sakwinawir, telaprewir, boceprewir) oraz letermowir i kobicystat, mogą zwiększać stężenie takrolimusu we krwi nawet o 50-80%, co wymaga znacznego zmniejszenia dawki i częstego monitorowania. Słabsze interakcje obserwuje się z klotrymazolem, klarytromycyną, blokerami kanału wapniowego (nifedypina, diltiazem), amiodaronem, omeprazolem czy ekstraktem z cytryńca chińskiego. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina, ziele dziurawca i metamizol, mogą znacząco obniżać stężenie takrolimusu, co wymaga zwiększenia dawki i ścisłego monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie soku grejpfrutowego oraz ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kannabidiolu, który zwiększa biodostępność takrolimusu poprzez hamowanie P-gp.
androgen syntetyczny, antybiotyk makrolidowy, biodostępność takrolimusu, bloker kanału wapniowego, cykl jelitowo-wątrobowy, CYP3A4, doustny środek antykoncepcyjny, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, induktor metabolizmu, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor metabolizmu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kannabidiol, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, lek antyarytmiczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwgrzybiczny, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, NLPZ, sok grejpfrutowy, szczepionka żywa atenuowana, takrolimus, wzmacniacz farmakokinetyczny, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Cabazitaxel Fresenius Kabi 20 mg/ml

Kabazytaksel jest metabolizowany głównie przez izoformę CYP3A, odpowiadającą za 80-90% jego przemian metabolicznych. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), prowadzą do zmniejszenia klirensu kabazytakselu o około 20% i wzrostu AUC o 25%, co zwiększa ryzyko toksyczności. Z kolei silne induktory CYP3A, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), zwiększają klirens o 21% i zmniejszają AUC o 17%, co może osłabić efekt terapeutyczny. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania kabazytakselu z silnymi inhibitorami (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, inhibitory proteazy HIV) oraz induktorami CYP3A (np. leki przeciwdrgawkowe, ryfampicyna, ziele dziurawca). Umiarkowane inhibitory, takie jak aprepitant, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę kabazytakselu.
antybiotyk makrolidowy, chemioterapia, CYP3A, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drobnoustrój atenuowany, etanol bezwodny, farmakokinetyka leku, hepatotoksyczność, immunosupresja, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, kabazytaksel, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nudność, OATP1B1, pole pod krzywą, ryfampicyna, substrat OATP1B1, szczepionka żywa, transporter błonowy, układ odpornościowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Genoptim 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez zmniejszenie kwasowości soku żołądkowego, co prowadzi do obniżenia biodostępności substancji zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir). W przypadku tych ostatnich niezalecane jest jednoczesne stosowanie pantoprazolu w dawce przekraczającej 20 mg/dobę ze względu na ryzyko znacznego zmniejszenia ich stężenia i skuteczności terapeutycznej. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia. W terapii dużymi dawkami metotreksatu (≥300 mg) obserwuje się wzrost stężenia leku, co może wymagać czasowego odstawienia pantoprazolu. Metabolizm pantoprazolu odbywa się głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, a inhibitory tych enzymów (np. fluwoksamina) zwiększają ekspozycję na pantoprazol, natomiast induktory (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają jego stężenie, co może wpływać na skuteczność leczenia.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwzakrzepowy, łuszczyca, metotreksat, metronidazol, nowotwór, pantoprazol, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, środek zobojętniający, warfaryna, wchłanianie zależne od pH, wydzielanie soku żołądkowego, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Interakcje leku – Symbicort Turbuhaler (320 mcg + 9 mcg)/dawkę inh.

Symbicort Turbuhaler zawiera budezonid (320 μg) i formoterol (9 μg) na dawkę inhalacyjną, które wykazują liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Budezonid jest metabolizowany przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę) i itrakonazol (200 mg/dobę), mogą zwiększać stężenie budezonidu w osoczu odpowiednio do 6- i 4-krotności, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Formoterol, jako beta2-agonista, wchodzi w interakcje z beta-adrenolitykami (np. propranolol, metoprolol), które antagonizują jego działanie rozszerzające oskrzela, oraz z lekami wydłużającymi odstęp QTc (chinidyna, dyzopiramid, fenotiazyny), co zwiększa ryzyko arytmii komorowych. Dodatkowo, inhibitory MAO i substancje takie jak lewodopa, lewotyroksyna, oksytocyna oraz alkohol mogą nasilać działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, w tym nadciśnienie i arytmie.
arytmia serca, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, budezonid i formoterol, chinidyna, CYP3A4, dyzopiramid, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, nefazodon, pochodna fenotiazyny, pozakonazol, prokainamid, tachykardia, telitromycyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, znieczulenie ogólne
Leksykon substancji czynnych
Bromokryptyna – Interakcje

Bromokryptyna, będąca agonistą receptorów dopaminergicznych oraz substratem i inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami hamującymi CYP3A4, takimi jak azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV oraz antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna, jozamycyna), które mogą zwiększać stężenie bromokryptyny w osoczu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. U pacjentów z akromegalią jednoczesne stosowanie oktreotydu może również podnosić poziomy bromokryptyny, co może wymagać dostosowania dawki. Ponadto, antagonizm receptorów dopaminergicznych przez leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny, butyrofenony, tioksanteny), metoklopramid i domperydon znacząco obniża skuteczność terapeutyczną bromokryptyny, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać. Interakcje farmakodynamiczne obejmują także ryzyko nadciśnienia tętniczego i bólu głowy przy łącznym stosowaniu leków sympatykomimetycznych (np. fenylopropanolamina) oraz zwiększone ryzyko skurczu naczyń krwionośnych przy sumatryptanie.
agonista receptora dopaminergicznego, akromegalia, alkaloid sporyszu, alkohol etylowy, antagonista receptora dopaminowego, antybiotyk makrolidowy, bromokryptyna, butyrofenon, domperydon, działanie dopaminergiczne, działanie niepożądane leku, erytromycyna, fenylopropanolamina, hipotensja ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, jozamycyna, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, leki przeciwgrzybicze azolowe, metoklopramid, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, oktreotyd, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna fenotiazyny, skurcz naczyń krwionośnych, substrat CYP3A4, sumatryptan, tioksanten, układ nerwowy, układ pokarmowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Genoptim 20 mg

Symwastatyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują 5-11-krotny wzrost stężenia symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowani inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem, amlodipina) zwiększają ekspozycję na symwastatynę 1,6-2,7-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę. Gemfibrozyl, hamując glukuronidację i OATP1B1, podnosi AUC symwastatyny o 1,9 raza i jest przeciwwskazany. Fenofibrat wykazuje addytywne działanie miopatyczne, zaleca się nie przekraczać dawki 10 mg/dobę symwastatyny. Inne istotne interakcje dotyczą kwasu fusydowego (przerwać terapię symwastatyną), lomitapidu (max. 40 mg/dobę u pacjentów z HoFH), niacyny ≥ 1 g/dobę oraz kolchicyny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Sok grejpfrutowy może zwiększyć ekspozycję na symwastatynę od 1,9- do 7-krotnej, co wymaga unikania jego spożycia podczas terapii.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, AUC, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Xanconalon 5 mg + 2,5 mg

Xanconalon, zawierający oksykodon i nalokson, wykazuje liczne klinicznie istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz metabolizowanymi przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia depresji oddechowej i sedacji przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepin, innych opioidów, leków przeciwlękowych, nasennych, przeciwdepresyjnych i przeciwhistaminowych. Spożywanie alkoholu podczas terapii Xanconalonem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej depresji OUN i zagrożenia życia. Ponadto, stosowanie oksykodonu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, tachykardią, hipertermią i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi, co wymaga ścisłej kontroli i ewentualnej redukcji dawki oksykodonu.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, chinidyna, CYP2D6, depresja oddechowa, depresja OUN, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, INR, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek opioidowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek uspokajający, metabolizm wątrobowy, nalokson, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pochodna kumaryny, ryfampicyna, SNRI, SSRI, toksyczność serotoninowa, warfaryna, Xanconalon, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – RIXACAM 10 mg

Rywaroksaban, aktywny składnik leku RIXACAM, jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory obu tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrost 2,5-2,6-krotny, Cmax wzrost 1,6-1,7-krotny), co zwiększa ryzyko krwawienia. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują mniejsze, ale istotne wzrosty AUC (1,3-1,5-krotnie) i Cmax (1,3-1,4-krotnie), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie erytromycyna może zwiększyć AUC do 2-krotnie. Jednoczesne stosowanie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną, warfaryną) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko krwawienia. Interakcje z NLPZ, inhibitorami agregacji płytek (klopidogrel) oraz SSRI/SNRI również zwiększają ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania pacjentów.
antagonista witaminy K, aPTT, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom CYP3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, enoksaparyna, erytromycyna, farmakokinetyka i farmakodynamika, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, skuteczność przeciwzakrzepowa, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Panzol

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej (IPP), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, gdzie konieczne jest monitorowanie enzymów wątrobowych, a w przypadku ich podwyższenia – przerwanie terapii. Profilaktyczne stosowanie pantoprazolu u pacjentów przyjmujących NLPZ powinno być ograniczone do osób z podwyższonym ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak wiek >65 lat, wcześniejsze owrzodzenia czy epizody krwawień. Lek może maskować objawy nowotworu żołądka, dlatego przy wystąpieniu objawów alarmowych (np. znaczna utrata masy ciała, dysfagia, krwawe wymioty, niedokrwistość) wskazana jest pilna diagnostyka. Pantoprazol nie powinien być stosowany jednocześnie z inhibitorami proteazy HIV zależnymi od kwaśnego pH (szczególnie atazanawirem), gdyż obniża ich biodostępność. Długotrwała terapia (>1 rok) wymaga monitorowania poziomu witaminy B12 ze względu na ryzyko jej niedoboru oraz stężenia magnezu w surowicy, aby zapobiec hipomagnezemii manifestującej się m.in. tężyczką, majaczeniem i arytmiami komorowymi.
arytmia komorowa, Campylobacter, chromogranina A, ciężkie skórne działanie niepożądane, Clostridium difficile, cyjanokobalamina, enzymy wątrobowe, guz neuroendokrynny, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, majaczenie, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność wątroby, nowotwór żołądka, osteoporoza, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, pantoprazol, podostry toczeń rumieniowaty skórny, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, Salmonella, tężyczka, toksyczna nekroliza naskórka, trudności w połykaniu, witamina B12, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złamanie kości nadgarstka, złamanie kręgosłupa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvastatin Aurovitas 40 mg

Simvastatin Aurovitas, dostępny w dawkach 20 mg i 40 mg symwastatyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (140 mg w tabletce 20 mg, 280 mg w 40 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz, ze względu na ryzyko nasilenia uszkodzenia hepatocytów. Lek jest także przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią z uwagi na teratogenne działanie statyn. Konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby przed i w trakcie terapii.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, fibrat, hepatocyty, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, statyna, symwastatyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Vardenafil Aristo 5 mg

Wardenafil, metabolizowany głównie przez izoformy CYP3A4, CYP3A5 i CYP2C, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, szczególnie z inhibitorami CYP3A4. Silne inhibitory, takie jak rytonawir, indynawir, ketokonazol i itrakonazol, powodują wielokrotne zwiększenie stężenia wardenafilu w osoczu (AUC wzrost do 49-krotnego, Cmax do 13-krotnego), co jest klinicznie istotne i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania, zwłaszcza u mężczyzn powyżej 75 roku życia. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. erytromycyna i klarytromycyna, również zwiększają stężenie wardenafilu (AUC do 4-krotnego, Cmax do 3-krotnego), co wymaga dostosowania dawki. Sok grejpfrutowy może nieznacznie podnosić stężenie leku, natomiast cymetydyna, ranitydyna, digoksyna, warfaryna, glibenklamid, alkohol (maksymalne stężenie 73 mg/dl) oraz leki zobojętniające kwas solny nie wpływają na farmakokinetykę wardenafilu.
alfuzosyna, azotan, badanie in vitro, cymetydyna, digoksyna, działanie hipotensyjne, erytromycyna, glibenklamid, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoforma CYP3A5, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wardenafilu, kwas acetylosalicylowy, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, lek zobojętniający kwas solny, lek α-adrenolityczny, metformina, niedociśnienie ortostatyczne, nifedypina, nikorandyl, nitrogliceryna, pochodna sulfonylomocznika, ranitydyna, riocyguat, rytonawir, sok grejpfrutowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medreg 20 mg

Atorwastatyna ulega istotnym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, głównie poprzez metabolizm w układzie CYP3A4 oraz transportery OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również podnoszą stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia niższej dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność. Inhibitory transporterów białkowych (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane. Dodatkowo, połączenie atorwastatyny z fibratami lub ezetymibem zwiększa ryzyko miopatii, dlatego zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta.
amiodaron, azolowy lek przeciwgrzybiczny, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, letermowir, MDR1, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transaminaza, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Coffecorn mite 500 mcg + 25 mg

Produkt leczniczy Coffecorn mite zawiera 500 µg ergotaminy winianu oraz 25 mg kofeiny bezwodnej i charakteryzuje się złożonym profilem interakcji farmakologicznych, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie ergotaminy z agonistami receptora 5-HT1 (np. sumatryptanem), innymi alkaloidami sporyszu (dihydroergotaminą, bromokryptyną, kabergoliną, metysergidem), lekami blokującymi receptory alfa- i beta-adrenergiczne oraz silnymi inhibitorami CYP3A4 (azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, inhibitorami proteazy HIV, makrolidami, blokerami kanału wapniowego). Interakcje te mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ciężkie skurcze naczyń, nadciśnienie tętnicze, zawał mięśnia sercowego, ergotyzm, niedokrwienie mózgowe i obwodowe, a także do nasilenia toksyczności ergotaminy. Warto podkreślić, że inhibitorami CYP3A4 są m.in. ketokonazol, rytonawir, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, których jednoczesne stosowanie z Coffecorn mite jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności.
agonista receptora serotoninergicznego, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, ból wieńcowy, dysfagia, działanie naczynioskurczowe, efekt naczynioskurczowy, ergotyzm, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, lek inotropowy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgowe, niedokrwienie obwodowe, niedokrwienie tkanki, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie niedokrwienne, receptor adrenergiczny, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT1, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz naczyniowy, transmisja serotoninergiczna, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Sigrada 10 mg

Prasugrel, substancja czynna leku Sigrada, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jednoczesne stosowanie z warfaryną i innymi pochodnymi kumaryny zwiększa ryzyko krwawień, mimo braku wpływu na farmakokinetykę S-warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania INR. Podobnie, długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz kwasu acetylosalicylowego (ASA) może nasilać ryzyko krwawień, choć ASA jest zalecane w terapii skojarzonej z prasugrelem. Heparyna, mimo braku wpływu na farmakokinetykę prasugrelu, również może zwiększać ryzyko krwawień, co wymaga ostrożności. W przypadku opioidów, zwłaszcza morfiny, obserwuje się opóźnienie i zmniejszenie ekspozycji na prasugrel i jego aktywny metabolit, co może obniżać skuteczność terapii u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym; w takich sytuacjach rozważa się pozajelitowe podanie inhibitora P2Y12.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora H2, biwalirudyna, cyklofosfamid, CYP2B6, cytochrom P450, digoksyna, działanie przeciwpłytkowe, efawirenz, funkcja płytek krwi, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, hydroksybupropion, induktor CYP3A, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A, inhibitor GP IIb/IIIa, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostry zespół wieńcowy, pochodne kumaryny, prasugrel, ranitydyna, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Yaz 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Yaz, zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, bosentan, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Długotrwałe stosowanie induktorów wymaga rozważenia alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV/HCV mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a niektóre kombinacje przeciwwirusowe (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) mogą powodować istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x ULN), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną przed leczeniem i wznowienie Yaz po 2 tygodniach od zakończenia terapii.
aldosteron, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, antykoncepcja doustna, antykoncepcja progestagenowa, antykoncepcja steroidowa, białko nośnikowe, czynność wątroby, diuretyk oszczędzający potas, drospirenon, enzymy mikrosomalne, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcja lipidowa, funkcja nadnerczy, funkcja tarczycy, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymów, induktor enzymów, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, krwawienie śródcykliczne, lek przeciwgrzybiczy azolowy, metabolizm substancji czynnych, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ombitaswir, podwyższone aminotransferazy, sofosbuwir, substrat CYP1A2, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Mibrex 2,5 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem glikoproteiny P, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cₘₐₓ rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu o 1,3-1,8 razy, szczególnie nasilając ryzyko u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Jednoczesne stosowanie z enoksaparyną (40 mg) wykazuje addytywne hamowanie czynnika Xa, co wymaga ostrożności ze względu na podwyższone ryzyko krwawienia. Ponadto, rywaroksaban w połączeniu z NLPZ (np. naproksen 500 mg, kwas acetylosalicylowy 500 mg) oraz inhibitorami agregacji płytek (klopidogrel) może nasilać ryzyko krwawień, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, atorwastatyna, badanie układu krzepnięcia, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, etanol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, omeprazol, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, warfaryna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Etiagen XR 300 mg

Lek Etiagen XR zawierający kwetiapinę w formie fumaranu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dostępnych w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg) posiada bezwzględne przeciwwskazania do stosowania, które obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów izoenzymu CYP3A4. Do inhibitorów CYP3A4 należą m.in. inhibitory proteazy HIV (ritonawir, indynawir, sakwinawir), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, flukonazol), antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, klarytromycyna) oraz nefazodon. Interakcje te prowadzą do istotnego zahamowania metabolizmu kwetiapiny, co skutkuje wzrostem jej stężenia w osoczu i zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, w tym potencjalnie zagrażających życiu reakcji nadwrażliwości.
antybiotyk makrolidowy, bezpieczeństwo farmakoterapii, działanie niepożądane, erytromycyna, fumaran kwetiapiny, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, klarytromycyna, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm kwetiapiny, nefazodon, przedawkowanie, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon substancji czynnych
Takrolimus – Interakcje

Takrolimus jest intensywnie metabolizowany przez izoenzym CYP3A4 w wątrobie oraz w ścianie jelita, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami i substancjami wpływającymi na ten enzym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV i HCV, znacząco zwiększają stężenie takrolimusu we krwi, głównie poprzez hamowanie metabolizmu jelitowego, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania stężenia leku, czynności nerek oraz EKG (odstęp QT). Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina i ziele dziurawca, powodują znaczne obniżenie stężenia takrolimusu, co może wymagać zwiększenia dawki. Dodatkowo, takrolimus wykazuje interakcje z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, NLPZ, amfoterycyna B), nasilając ich toksyczność, oraz z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, zwiększając ryzyko hiperkaliemii. Spożycie alkoholu może zmieniać metabolizm takrolimusu poprzez indukcję lub hamowanie CYP3A4, co wpływa na jego stężenie i toksyczność, dlatego zaleca się unikanie alkoholu podczas terapii.
acyklowir, amfoterycyna B, amiloryd, aminoglikozyd, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, biodostępność, bromokryptyna, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cytryniec chiński, danazol, dapson, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, ergotamina, erytrodermia, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, gancyklowir, gestoden, glikoproteina p, hiperkaliemia, ibuprofen, imatynib, inhibitor gyrazy, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izawukonazol, izoniazyd, josamycyna, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wątrobowy, klotrimazol, kobicystat, kortykosteroid, kortyzon, kwas mykofenolowy, lanzoprazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, lidokaina, mefenytoina, metamizol, metoklopramid, metyloprednizolon, midazolam, mikonazol, nefazodon, nelfinawir, nifedypina, nikardypina, nilotynib, NLPZ, noretysteron, odstęp QT, omeprazol, prednizolon, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, spironolakton, sulfametoksazol z trimetoprymem, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, takrolimus, tamoksyfen, triamteren, troleandomycyna, wankomycyna, werapamil, wirus cytomegalii, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simorion

Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólem, osłabieniem mięśni oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy. W ciężkich przypadkach może dojść do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek. Ryzyko to jest dawkozależne: częstość miopatii wynosi 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg/dobę miopatię stwierdzono u 1,0%, a u 20 mg/dobę u 0,02%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u nosicieli allelu SLCO1B1 c.521T>C, u których ryzyko miopatii jest istotnie wyższe (do 15% przy homozygotach CC). Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie aktywności CK, zwłaszcza u osób starszych, z zaburzeniami nerek, niedoczynnością tarczycy czy wcześniejszymi działaniami niepożądanymi statyn. Leczenie należy przerwać, gdy CK przekracza 5-krotność górnej granicy normy lub przy nasilonych objawach mięśniowych.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, białko transportowe OATP, dysfagia, gen SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, IMNM, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, mioglobinuria, miopatia i rabdomioliza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Epistatus 2,5 mg

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że inhibitory i induktory tego enzymu znacząco wpływają na jego farmakokinetykę. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (zwiększający stężenie midazolamu 5-krotnie i wydłużający okres półtrwania 3-krotnie), worykonazol, makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), inhibitory proteazy HIV (rytonawir/lopinawir, zwiększające stężenie midazolamu do 5,4-krotnie) oraz blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil) powodują istotne zwiększenie stężenia midazolamu w osoczu i wydłużenie jego działania. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszająca stężenie midazolamu o około 60%) i dziurawiec zwyczajny, obniżają jego stężenie i osłabiają efekt terapeutyczny. Interakcje farmakokinetyczne są szczególnie istotne przy podaniu doustnym, natomiast podanie na śluzówkę jamy ustnej (np. preparat Epistatus) powoduje mniejsze nasilenie tych interakcji, choć czas działania leku może się wydłużyć.
anestetyk, anestetyk wziewny, antybiotyk makrolidowy, azole przeciwgrzybicze, barbituran, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, depresja oddechowa, diltiazem, disulfiram, dysfagia, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, flukonazol, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek dopaminergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, metabolizm CYP3A4, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, posakonazol, ryfampicyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Xirobud 3 mg

Budezonid, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na ten enzym. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol oraz inhibitory proteazy HIV, mogą powodować kilkukrotne zwiększenie narażenia ogólnoustrojowego na budezonid, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub dostosowania dawkowania (np. zmniejszenia dawki i wydłużenia odstępu między podaniami). Z kolei induktory CYP3A4, np. karbamazepina, mogą obniżać stężenie budezonidu, co może wymagać zwiększenia dawki. Inhibitory pompy protonowej (omeprazol) oraz antagoniści receptora H2 (cymetydyna) nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę budezonidu. U pacjentek stosujących wysokodawkowe estrogeny lub steroidowe leki antykoncepcyjne obserwuje się wzrost stężenia glikokortykosteroidów w osoczu i nasilone działanie, co wymaga monitorowania klinicznego, natomiast niskodawkowe tabletki antykoncepcyjne nie wpływają na farmakokinetykę leku.
antagonista receptora H2, białko wiążące kortykosteroidy, budezonid, cymetydyna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, estrogen, farmakokinetyka budezonidu, glikokortykosteroid, hamowanie czynności nadnerczy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm CYP3A4, niedoczynność przysadki mózgowej, omeprazol, przewód pokarmowy, terapia skojarzona, test stymulacji ACTH
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pinexet 100 mg 100 mg

Kwetiapina, dostępna w leku Pinexet w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (0,315 mg w tabletce 25 mg do 3,78 mg w tabletce 300 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją laktozy oraz tych, u których wystąpiły reakcje alergiczne na kwetiapinę lub inne atypowe leki przeciwpsychotyczne. Tabletki 300 mg posiadają linię podziału, co ułatwia dostosowanie dawki, a ich różne kolory (różowe, żółte, białe) ułatwiają identyfikację preparatu.
antybiotyk makrolidowy, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bezpieczeństwo farmakoterapii, dysfagia, działanie niepożądane, erytromycyna, flukonazol, fumaran kwetiapiny, inhibitor proteazy HIV, inhibitory cytochromu P450 3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, tabletka powlekana
Leksykon leków
Interakcje leku – Divigel 0,1% 1 mg

Estradiol zawarty w preparacie Divigel 0,1% podawany przezskórnie wykazuje interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450, co może prowadzić do nasilonego metabolizmu estrogenów i zmniejszenia ich stężenia w osoczu. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), lekami przeciwinfekcyjnymi (ryfampicyna, ryfabutyna) oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV (newirapina, efawirenz) i HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir). W przypadku inhibitorów proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) obserwuje się złożone efekty, mimo ich działania inhibicyjnego, dominujące jest indukowanie metabolizmu hormonów steroidowych. Z klinicznego punktu widzenia może to skutkować koniecznością monitorowania skuteczności terapii oraz dostosowania dawki estradiolu. Dodatkowo, preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), mogą indukować metabolizm estrogenów, co również wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania.
cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, enzym wątrobowy, estrogenowa terapia zastępcza, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, funkcja wątroby, glekaprewir/pibrentaswir, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymatyczna, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, krwawienie maciczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nowotwór hormonozależny, ombitaswir parytaprewir rytonawir, podanie przezskórne, podwyższone aminotransferazy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, terapia estrogenowa, terapia HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvasterol 10 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotności, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 10 mg/dobę i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) podnoszą stężenia atorwastatyny o 33-51%, co również wymaga ostrożności i monitorowania. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna i efawirenz, mogą obniżać stężenia atorwastatyny nawet o 80%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która jednocześnie hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania leków.
antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, darunawir z rytonawirem, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lopinawir z rytonawirem, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Simorion 80 mg

Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują wielokrotny wzrost stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu (np. itrakonazol – ponad 10-krotny wzrost AUC), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie). Umiarkowane ryzyko interakcji występuje przy stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę, tikagreloru czy soku grejpfrutowego, gdzie zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20–40 mg/dobę lub unikanie spożycia soku grejpfrutowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z daptomycyną oraz u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, gdzie dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
amiodaron, amlodypina, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko BCRP, białko transportowe OATP1B1, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny antykoagulant, elbaswir, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor cytochromu CYP3A4, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lomitapid, makrolid, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medreg 80 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportery OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki atorwastatyny do maksymalnie 10 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem) również podwyższają ekspozycję leku, a induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) mogą obniżać skuteczność terapii poprzez zmniejszenie stężenia atorwastatyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na transportery OATP1B1, jak letermowir czy glekaprewir+pibrentaswir, które mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet ponad 8-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, letermowir, lopinawir, miopatia, pibrentaswir, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, telaprewir, typranawir, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Silandyl 25 mg

Syldenafil, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, zwiększają Cₘₐₓ syldenafilu o 300% i AUC aż o 1000%, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 25 mg na 48 godzin lub całkowitego unikania kojarzenia. Inhibitory proteazy HIV (sakwinawir), azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol) oraz erytromycyna również podnoszą ekspozycję na syldenafil, co wskazuje na konieczność rozważenia redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak bozentan, ryfampicyna i barbiturany, obniżają stężenie syldenafilu, co może wymagać zwiększenia dawki. Leki zobojętniające kwas żołądkowy nie wpływają na biodostępność syldenafilu, a inhibitory CYP2C9 i CYP2D6 oraz większość leków przeciwnadciśnieniowych nie wykazują istotnych interakcji farmakokinetycznych.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, azotan, azytromycyna, barbituran, bozentan, choroba niedokrwienna serca, cymetydyna, cytochrom P450, diazotan izosorbidu, diuretyk pętlowy, doksazosyna, erytromycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwgrzybiczy, monoazotan izosorbidu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, nitrogliceryna, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, tolbutamid, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Bevimlar 20 mg

Rywaroksaban, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i będący substratem glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol oraz rytonawir, zwiększają stężenie rywaroksabanu w osoczu 2,5-2,6-krotnie (AUC) i 1,6-1,7-krotnie (Cmax), co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), powodują wzrost AUC rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (enoksaparyna 40 mg, warfaryna z INR 2,0-3,0) wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. NLPZ (np. naproksen 500 mg, kwas acetylosalicylowy 500 mg) oraz inhibitory agregacji płytek (klopidogrel 300 mg dawka nasycająca, następnie 75 mg) mogą nasilać ryzyko krwawień, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych.
atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, duloksetyna, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, paroksetyna, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, układ krzepnięcia, warfaryna, wenlafaksyna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Panzol Pro 20 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na pH żołądka, co może znacząco zmieniać biodostępność leków zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir) oraz ketokonazol i inne leki przeciwgrzybicze. Jednoczesne stosowanie pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znacznego obniżenia skuteczności terapii przeciwwirusowej. W przypadku metotreksatu podawanego w dużych dawkach (np. 300 mg) istnieje ryzyko zwiększenia jego stężenia i toksyczności, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu. Ponadto, u pacjentów leczonych pochodnymi kumaryny (fenprokumon, warfaryna) zaleca się monitorowanie INR podczas rozpoczynania, zakończenia lub nieregularnego stosowania pantoprazolu ze względu na możliwe zmiany wartości protrombinowego czasu krzepnięcia.
atazanawir, choroba wrzodowa, cytochrom P-450, cytostatyk, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, etanol, etynyloestriadol, farmakokinetyka wchłaniania, fenprokumon, fenytoina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, kofeina, lek przeciwgrzybiczny, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, naproksen, nelfinawir, nifedypina, pantoprazol, piroksykam, pochodna kumaryny, refluks żołądkowo-przełykowy, środek zobojętniający, teofilina, tetrahydrokanabinol, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – IPP 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco wpływa na farmakokinetykę leków, których biodostępność zależy od pH żołądka, co jest szczególnie istotne w przypadku azolowych leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynibu, gdzie obserwuje się obniżenie stężenia i skuteczności tych leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV, zwłaszcza atazanawirem, gdzie zmniejszenie biodostępności może prowadzić do niepowodzenia terapii antyretrowirusowej; w takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa. Ponadto, u pacjentów przyjmujących warfarynę lub fenprokumon, pantoprazol może powodować wzrost INR i wydłużenie czasu protrombinowego, co zwiększa ryzyko krwawień, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie tych parametrów.
amoksycylina, atazanawir, azolowy lek przeciwgrzybiczny, choroba nowotworowa, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dysfagia, dziurawiec, erlotynib, etanol, etynyloestradiol, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, karbamazepina, klarytromycyna, kofeina, lek zobojętniający kwas solny, lewonorgestrel, łuszczyca, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, P-glikoproteina, pantoprazol, piroksykam, ryfampicyna, teofilina, terapia antyretrowirusowa, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxyduo 10 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Oxyduo, zawierający oksykodon i nalokson, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, gabapentynoidy, leki przeciwlękowe, nasenne, przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe oraz przeciwwymiotne, co zwiększa ryzyko sedacji i depresji oddechowej. Równoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI) lub lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może prowadzić do zespołu serotoninowego, wymagając ostrożności i monitorowania. Spożycie alkoholu podczas terapii Oxyduo jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN i zaburzenia mechanizmu przedłużonego uwalniania oksykodonu. Ponadto, oksykodon jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP2D6, co powoduje interakcje z inhibitorami (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir) i induktorami (np. ryfampicyna, karbamazepina, dziurawiec) CYP3A4, wymagając odpowiedniej modyfikacji dawki i monitorowania efektów terapeutycznych.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, depresja oddechowa, gabapentynoidy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, lek antyarytmiczny, lek hamujący OUN, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, oksykodon i nalokson, pochodna kumaryny, przedawkowanie, reakcja hipertensyjna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, warfaryna, zespół serotoninowy